Konwersja wykonana przez firmę Netpress Digital Sp. z o. o.

Spis treści

WSPINANIE SIĘ NA SZCZYTY

TARAS

PRÓBY

WYJAZD

PIRAMIDY

Gérard de Nerval
(właśc. Gérard Labrunie)

WSPINANIE SIĘ NA SZCZYTY

Postanowiłem przed wyjazdem zwiedzić piramidy i poszedłem raz jeszcze do konsula generalnego poradzić się go w tej sprawie. Uparł się, że wspólnie ze mną odbędzie tę wycieczkę, skierowaliśmy się więc w stronę starego Kairu. W drodze wydał mi się smutny i mocno kasłał suchym kaszlem, gdy szliśmy przez równinę Karafeh.

Wiedziałem, że od dawna choruje, i sam mi powiedział, że chciałby raz jeszcze przed śmiercią zobaczyć piramidy. Myślałem, że trochę przesadza, ale gdy dotarliśmy nad brzeg Nilu, powiedział mi:

— Jestem już zmęczony, wolę tu się zatrzymać. Niech pan wsiądzie na łódź, którą kazałem mieć w pogotowiu, będę śledził za panem oczami, łudząc się, że jestem z panem. Poproszę tylko, aby pan policzył dokładnie ilość stopni wielkie piramidy, uczeni są na tym punkcie niezgodni, a jeżeli pan odwiedzi inne piramidy na Saharze, byłbym panu wdzięczny, gdyby mi pan przywiózł stamtąd mumię ibisa... Chciałbym porównać dawnego ibisa egipskiego ze zdegenerowanym gatunkiem kulika, który spotykamy dziś jeszcze nad brzegami Nilu.

Musiałem zatem sam wsiąść do łodzi, na cyplu wyspy Rodda, rozmyślając ze smutkiem nad beztroską ludzi chorych, którzy marzą o kolekcjonowaniu mumii, choć już stoją nad grobem.

Odnoga Nilu pomiędzy Rodah i Gizeh jest tak szeroka, że przeprawienie się przez nią trwa około pół godziny.

Minęliśmy Gizeh ledwie rzuciwszy okiem na szkołę kawaleryjską i wylęgarnię, nie starając się również przyjrzeć dokładnie jej ruinom: grubym murom wzniesionym ze szczególnym kunsztem z glinianych amfor ustawionych jedna na drugiej i obmurowanych, co tworzy budowle raczej lekkie i przewiewne niż trwałe; pozostają nam jeszcze do przebycia dwie mile uprawnej równiny, zanim dotrzemy do jałowych płaskowzgórzy, gdzie piętrzą się olbrzymie piramidy na skraju pustyni libijskiej.

Im więcej się zbliżamy, tym bardziej maleją te kolosy. Jest to złudzenie optyczne wywołane perspektywą, wynikające zapewne stąd, że szerokość owych kolosów jest równa ich wysokości. Jednakże gdy stajemy u ich podnóża, w cieniu owych gór zbudowanych ręką ludzką, ogarnia nas zarazem podziw i lęk. Na to bowiem, aby dotrzeć na szczyt pierwszej piramidy, należy wspiąć się po schodach, których każdy stopień mierzy mniej więcej metr wysokości.

Całe plemię Arabów wzięło na siebie obowiązek ochrony podróżnych, oraz służenia im za przewodników we wspinaniu się na główną piramidę. Z chwilą gdy ujrzą żądnego wrażeń turystę zmierzającego w stronę terenu podległego ich władzy, spieszą mu na spotkanie, co koń wyskoczy, odgrywając całkiem niewinną komedię, której towarzyszą oddawane w górę wystrzały z pistoletów na znak, że gotowi są bronić cudzoziemca przed atakami band zbójeckich Beduinów mogących się przypadkiem pojawić.

Dzisiejsi turyści przyjmują z uśmiechem takie przypuszczenia, z góry przekonani, że nic podobnego nie nastąpi; ale w ubiegłym stuleciu musieli nieraz płacić haracz czeredzie oszustów-rabusiów, która po nastraszeniu ich i ograbieniu składała broń przed opiekuńczym plemieniem, ono zaś otrzymywało z kolei sutą nagrodę za narażenie życia i rany odniesione w pozornej walce.

Przydzielono mi czterech ludzi, którzy mieli mnie prowadzić i podtrzymywać podczas wspinania się. Nie wyobrażałem sobie zrazu, jak zdołam wdrapać się po stopniach, z których pierwszy sięgał mi do piersi. Tymczasem dwaj Arabowie w mgnieniu oka wskoczyli na ów olbrzymi próg i chwycili mnie z obu stron za ręce, dwaj pozostali podtrzymywali mnie pod pachy, wszyscy czterej zaś za każdym poruszeniem śpiewali unisono werset arabski kończący się starodawnym refrenem: Eleyson!

Naliczyłem w ten sposób dwieście siedem stopni, osiągnięcie zaś szczytu piramidy trwało zaledwie kwadrans. Jeżeli zatrzymamy się na chwilę, by zaczerpnąć tchu, wyrastają przed nami od razu dziewczynki ledwie odziane w błękitne płótno i ze stopnia wyższego niż ten, na którym stoimy, przytykają nam do ust naczynia z gliny tebańskiej, a zawarta w nich zimna woda zapewnia chwilę ochłody.

Widok młodych Beduinek, wdrapujących się niczym małpki bosymi nóżkami, jest zaiste fantastyczny; znają każdą szczelinę, każdą rysę olbrzymich, spiętrzonych kamieni. Gdy staniemy na szczycie, należy dać im bakszysz, pocałować je; zaraz potem czujemy, że porywają nas w ramiona czterej Arabowie i obnoszą w tryumfie, ukazując kolejno wszystkie cztery strony świata. Rodzaj tarasu na szczycie tej piramidy mierzy mniej więcej sto metrów kwadratowych. Nieforemne bloki wskazują, że powstał on na skutek zniszczenia wierzchołka, podobnego zapewne niegdyś do szczytu sąsiedniej piramidy, która pozostała nietknięta, a którą podziwiamy z niewielkiej odległości olicowaną granitem. Trzy piramidy Cheopsa, Chefrena i Mycerinusa były również ozdobione ongi taką samą czerwonawą powłoką, jaką posiadały jeszcze za czasów Herodota. Odarto je z niej stopniowo, gdy zaczęto budować w Kairze pałace kalifów i sudanów.

Ze szczytu tarasu rozpościera się, jak łatwo sobie wyobrazić, bardzo piękny widok. Nil toczy wody na wschód od trójkąta Delty aż poza Saharę, gdzie widać jedenaście piramid mniejszych niż te w Gizeh. Na zachodzie ciągnie się łańcuch gór libijskich, przecinając falistą linią zatartą granicę horyzontu. Ku południowi ściele się, niby zielonkawy cień, las palmowy wyrosły na miejscu dawnej stolicy Memfis. Kair wsparty o łańcuch piaszczystych gór Mokatam, wznosi swe kopuły i minarety u progu pustyni Syryjskiej. Wszystko to są rzeczy zbyt dobrze znane, by się dłużej nad nimi rozwodzić. Lecz gdy przerwiemy na chwilę te zachwyty i rzucimy okiem na kamienie tworzące taras, natrafiamy na coś, co gasi w nas nadmierny entuzjazm. Wszyscy Anglicy, którzy odważyli się dotrzeć aż tutaj, pozostawili, rzecz prosta, swoje nazwiska na kamieniu. Spekulanci wpadli nawet na pomysł podania swoich adresów do wiadomości publicznej, pewien fabrykant czernidła do butów z Picadilly kazał wyryć na powierzchni całego głazu zalety swego wynalazku, z gwarancją improved patent w Londynie. Zbytecznym byłoby nadmienić, że znajdujemy tam również tak dziś tracący myszką podpis: „Credeville — złodziej” obok upamiętnionej szarży Bouginiera i tym podobnych ekstrawagancji uwiecznionych tu przez podróżujących artystów, jak gdyby dla przerwania monotonii zastygłych wspomnień o wielkiej przeszłości.

Koniec wersji demonstracyjnej.

TARAS

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PRÓBY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WYJAZD

Niedostępny w wersji demonstracyjnej