Kazimierz Laskowski

POLSKIEJ DZIATWIE

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

DO POLSKIEJ DZIATWY.

TY MI SIĘ SYNKU NIE PYTAJ.

ZWIĘDŁY LIŚĆ.

ZEGAREK.

... CHODŹMY SYNU W POLE!

SZKOŁA.

OJCZYZNA.

NIE CHCĘ INNEGO PIĘKNA.

WIECZÓR ANDRZEJKOWY.

NA GWIAZDKĘ.

OJCZE NASZ!...

UKRZYŻUJ!

SMUTNO MI BOŻE.

* * *

* * *

PTASZNIK.

W POKOJU BABCI.

DZIADUNIO.

* * *

KUJAWIAK.

CZĘSTOCHOWSKA.

ZOSIOM.

STARA ŚPIEWKA.

W MIESZCZAŃSKIEM GNIEŹDZIE.

DO ARTYSTY.

* * *

NIE MOGĘ.

SIEJBA.

POLSKIEJ DZIATWIE

Ze zbiorów poezyj

Laskowski Kazimierz

DO POLSKIEJ DZIATWY.

Dąży tuż za mną niby cień —

a bliżej niźli dalej —

ten odliczony dla mnie dzień,

gdy życie się wypali.

I widzę z blizka widmo — Los,

a uciec mu nie mogę,

i słyszę jak mię woła w głos,

w daleką woła drogę...

I czuję szary, ziemny mrok,

co się po myślach kłębi;

i wiem, że każda chwila — krok

prowadzi coraz głębiej...

Więc chciałbym bardzo póki czas,

nim z ciała dech uleci —

pouczyć jeszcze każde z was,

pogadać z wami — dzieci!

... Na znojny wam się marzy siew,

na twarde w życiu ścieżki,

bo macie w sobie czystą krew,

krew polską... bez przymieszki!

Dziedzictwem waszem będzie: trud,

pracowna dola: w spadku,

boście kość kości polski ród

nie "z łaski" lub przypadku.

A kto was mianem będzie zwał,

Ten w mianie wam już przyzna,

Że nie chleb tylko nas tu siał,

Nie z chleba nam... ojczyzna!

Że nas nie rzucił tutaj los

z wędrownej obcej ścieżki,

żeśmy tej ziemi ziarno-kłos!

krew czysta! bez przymieszki!

Że nie kochamy jej jak gość

Za warzę i posłanie —

Bo nasza miłość: krew i kość!

Zrodzone ukochanie!

Bo nasza miłość: chłód, czy głód -

bez woli i bez chcenia!

bośmy tej ziemi w bólach ród

od wnętrza! z trzew! od rdzenia!

Więc na odchodnem, dzieci me!

to jedno daję-ć w spadku,

żeście synami Polski z krwie!

nie z łaski! ni przypadku!

I jednoć chciałbym wiedzieć tam

W trumianej mojej chacie,

Że to, co w spadku daję wam,

Wy — dzieciom swym oddacie!

TY MI SIĘ SYNKU NIE PYTAJ.

Ty mi się synku,

Nie pytaj:

Co będzie potem?

Czy one chwile, co płyną

Nad twoją głową dziecino,

Zabłysną zorzą i złotem?

Ty się nie pytaj!

Lecz z podniesioną idź głową

I każdą rozświetl jutrzniową

Nadzieją witaj!

Ty mnie się synku,

Nie pytaj,

O nic nie pytaj!

Tatulo stare ma oczy,

Nie wszystko dojrzy w przezroczy —

Lecz każde jutro swe witaj,

Nadzieją witaj,

I bierz co twoje, dla ciebie,

O nowych zorzach na niebie,

I bierz i chwytaj!

Ale się synku nie pytaj!

Starego ojca nie pytaj.

ZWIĘDŁY LIŚĆ.

Gałązek gąszczem otulony,

Przetrwał do wiosny zwiędły liść

I patrzy smutnie w świat majony,

Na strzelającą świeżą kiść...

W gałązek gąszczu zawieszony,

Spogląda smutnie martwy liść.

Dokoła wiosna błyska tęczą

Na nowe życie, nowy byt,

Młode się listki z szypuł pęczą,

Witając szmerem nowy świt,

W nowem się słońcu, strojne wdzięczą

Na nowe życie, nowy byt.

Z zieleniejącej drzew korony

Rozrodnych pyłów płynie woń...

W słoneczny uścisk opleciony,

Świat tworów kielich bierze w dłoń!

Młodość buduje marzeń trony,

Wiosenną życia spija woń!

Rozkołysane w upojeniu

Grają warkocze zielnych kos,

Wiatr wschodzącemu pokoleniu

Rzuca pod stopy perły ros...

Stary liść duma w zamyśleniu,

Głuszony szumem zielnych kos.

Duma samotny, zapomniany,

Odarty z dawnych, barwnych szat,

Rozpominając czar rozwiany,

Zaranie, w którem ujrzał świat,

Poranek życia zorzą tkany,

A dziś odarty z barwnych szat.

Duma nad swoją złotą wiosną,

Gdy pierwszy rosy przyjął chrzest,

Gdy z wyżyn nucił pieśń radosną!

Duma, czem bywał, a czem jest...

Duma, czem będą ci, co rosną,

Co pierwszej rosy biorą chrzest?

Duma, wpatrzony w własne próchno,

Daremnie pragnąc wydać szmer...

Duma, że z wiosną, z wiosną druchną

Na podściół pójdzie, lub na żer...

Duma i tkanką drży leciuchną,

Wsłuchany w młodszej braci szmer!

Słucha... Dokoła kipi życie,

Szumi do wiosny młody liść,

Wieje ku zorzom na błękicie,

Skąpana w woni rutna kiść

Westchnął... ostatnie stargał nicie

I upadł z wiatrem zwiędły liść,

A nad nim młode wiosną życie

Przeszło — i zawsze będzie iść.

ZEGAREK.

Mam zegarek — przyjaciela

Z lat dziecięcych, z szkolnej ławy!

Świadka smutków i wesela,

I tęsknoty i zabawy!

Mierzył dolę i niedolę,

Ranki, zmierzchy, mroki, świty,

Dobre chęci, dobrą wolę,

I zwątpienia, i zachwyty!

Mierzył złote dni dzieciny,

I młodzieńczy wiek zapału,

Wszystkie myśli, wszystkie czyny,

Aż do pragnień ideału!

Mierzył to, co miłość snuła,

Co nadzieja tkała tęczą,

To, co wiara w posąg kuła,

Mierzył marzeń nić pajęczą!

Noc minioną, zorzę nową,

Czas pogodny i czas łzawy —

Wszystko mierzył jednakowo

Mój towarzysz szkolnej ławy.

Czasem tylko, gdym w tęsknocie

Za marzonem okiem wodził,

To opóźniał się w obrocie

I jak gdyby wolniej chodził.

Wtedy... wtedy mi się zdało,

Że wskazówka wolniej krąży,

Że w lot za tem, co się chciało,

Całe życie nie nadąży!

Że to "tik-tak" nie dość szparkiem,

Że osłabło w swojej sile...

Potrząsałem więc zegarkiem,

By przyspieszył ową chwilę!

Każdy moment pożądania

Rósł w mej duszy na godziny...

Chciałem wszystkie dni zarania

Zmieścić w kółka i sprężyny!

Całą młodość rozmarzoną

Zmienić w jeden dzień na niebie!

Byle zgonić baśń przesłoną

I przytulić ją do siebie!

Lecz daremnie dłoń swawolna

Poruszała ciche kółka —

Mój zegarek cykał zwolna,

A myśl biegła, jak jaskółka!

Upłynęły długie lata,

A w nich młodość, szczęście, zdrowie

Siwe włosy, jak poświata,

Zaświeciły na mej głowie!

Smutniej w myślach, nic nie cieszy,

Nic radością nie zaświeci —

A zegarek tak się spieszy,

Tak mu pilno, tak gdzieś leci!

Niby rącza bieży woda,

Zatapiając wszystko w fali...

A mnie każdej chwili szkoda,

Bo już bliżej, niźli dalej!

... CHODŹMY SYNU W POLE!

Chodźmy synu w pole!

Będziem się uczyć dziejów w tej najlepszej szkole,

Jaką Bóg obdarował ludy i narody...

Będziem czytać o Polsce z ksiąg polskiej przyrody!

Patrz chłopcze! patrz uważnie...

Oto żytnie łany,

Ziemia w nich niby rycerz w zbroi szmelcowanej,

Lub chłop w odpust świąteczną przyodziany świtą —

To polski chleb powszedni... Kochaj chłopcze żyto!

Kochaj synu!

Bo pomyśl: takie same ziarna,

Mełły drzewiej na kołacz Rzepiszyny żarna

I Piast, z pierwszym naszego narodu rozdzienkiem,

Swe kmiecie — Lechy żytnim ugaszczał bochenkiem!

Hej! rosła z żytnich kłosów wielka Moc i Sława:

Gospodarność Mieszkowa, Szczerbiec Bolesława,

Sprawiedliwość Kaźmierzów, Łokietkowi woje

Żytni kołacz królewskie nawiedzał pokoje,

Dziwiąc ościennych władców w stolicy Piastowej

Bogactwem i hojnością uczty Wierzynkowej!

A potem kołacz polski z podpłomykiem Litwy

Zawarł wieczyste śluby, połączył modlitwy

I chadzał długie lata Jagiellonów szlakiem...

Od Grunwaldu pod Chocim przelatywał ptakiem,

Widziały go Cecora, Wiedeńska potrzeba... !

Orle skrzydła miał naród od żytniego chleba,

Orle skrzydła bez zmazy...

Spojrzyj synu w górę!

Widzisz... wiatr zadął, pędzi wprost ku ziemi chmurę..

Spójrz... widzisz, jak łan żytni srebrną falą świeci...

Idzie poszum od kłosów... To husarya leci!

Kirholm! Wiedeń! Parkany... wzięła pod kopyta!

Spójrz teraz... Chmury niema, trwa jeno łan żyta!

Hej! synu, dziecko moje! Czyż znasz lepsze księgi?

Czy znajdziesz lepsze świadki mocy i potęgi?

Patrz jeszcze...

Inne czasy przyszły, inne losy...

Słyszysz: uwrociem do nas przeleciał brzęk kosy...

Widzisz... błyszczy, jak sierpik miesięczny na niebie!

Hej! i ona o żytnim pracowała chlebie,

I ona... A znów, potem, z brykała zapasem

Szedł, jak mówi piosenka, żołnierz borem, lasem,

Chodził długo... daleko od swojej krainy,

Od szczytów Somo-Sierry pod nurt Berezyny!

Był w piaskach San-Domingo pod upalnem niebem

Żywiąc ducha nadzieją, ciało żytnim chlebem...

A później, jeszcze później, z sucharów za kratą

Lepiono krzyżyk taki, jak przed ojców chatą

I w onym wizerunku z razowego chleba

Widziano swój szmat ziemi, skraw swojego nieba!

Swoje wszystko! bezbrzeżne, odwieczne kochanie!

Co, jak ten krzyż, na żytnim zrodziło się łanie

I w końcu je przemocą na krzyżu przybito...

Synu klęknij! ucałuj! Kochaj... kochaj żyto!

Ono i w zimach rośnie...

Koniec wersji demonstracyjnej.

SZKOŁA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OJCZYZNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIE CHCĘ INNEGO PIĘKNA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WIECZÓR ANDRZEJKOWY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NA GWIAZDKĘ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OJCZE NASZ!...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

UKRZYŻUJ!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SMUTNO MI BOŻE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PTASZNIK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W POKOJU BABCI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIADUNIO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KUJAWIAK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZĘSTOCHOWSKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZOSIOM.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STARA ŚPIEWKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W MIESZCZAŃSKIEM GNIEŹDZIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO ARTYSTY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIE MOGĘ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SIEJBA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej