Gioacchino Ventura

POSŁANNICTWO II

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

EPOKA PIERWSZA. EPOKA JEZUSA CHRYSTUSA I APOSTOŁÓW.

§ I.

§ II.

§ III.

§ IV.

§ V.

POSŁANNICTWO KATOLICKIEJ NIEWIASTY

od początku chrześcijaństwa po nasze czasy

Tom I, Część II.

Ventura Gioacchino

Tłumaczył z drugiego wydania francuskiego oryginału Stanisław Koźmian.

Część Druga. Zasługi, wielkość i chwała niewiasty katolickiej.

EPOKA PIERWSZA. EPOKA JEZUSA CHRYSTUSA I APOSTOŁÓW.

WSPÓŁUDZIAŁ KOBIETY Z ZAŁOŻENIU KOŚCIOŁA.

§ I.

Święte niewiasty Starego Testamentu należą do Kościoła. — Zbawca świata karmiony był przez kobiety. — Świetny hołd, który mu oddały. —

Siła i poświęcenie są właściwemi znamionami katolickiej niewiasty.

Wedle świętego Pawia Jezus Chrystus jest kamieniem węgielnym szczytu Kościoła, którego jeden kąt styka się z patryarchami i prorokami a drugi z apostołami; i na tej podwójnej podstawie wznosi się Kościół, wielka i cudowna budowa, którą Bóg wśród ludzi wystawił: Superaedificati super fundamentum apostolorum et prophetarum, ipsi summo angulari lapide Christo Jesu (Ephes. II). Stary Testament był nietylko figurą i przygotowaniem, ale także początkiem i podstawą Nowego. Od początku świata byt tylko jeden prawdziwy Kościół, którego centrum był Jezus Chrystus Znajdując się w pośród wieków, ten Syn Boga, który się stał człowiekiem, jest, mówi dalej święty Paweł, ze wszystkich czasów, i łączy w sobie stary i nowy świat; Christus heri et hodie; ipse et in saecula (Hebr. XIII). Pierwszym chrześcijaninem był Adam, a pierwszą chrześcijanką Ewa. Dawni Sprawiedliwi, mówi święty Leon, byli tem, czem byli, tylko wiarą, nadzieją, miłością Zbawiciela, który miał nadejść; tak samo jak nowi Sprawiedliwi są, czem są, tylko wiarą, nadzieją i miłością Zbawiciela, który już przyszedł. Tak zatem nawet sprawiedliwi obu płci Starego Testamentu znajdowali się w prawdziwym Kościele, należeli do prawdziwego Kościoła; i Kościół upomina się o nich także jako o swe dzieci i o swoją chwałę.

Ale nie mamy czasu mówić tu o znakomitych niewiastach Starego Testamentu, które u Żydów tak bardzo dobrze zasłużyły się religii i prawu bożemu. Albowiem nie ulega wątpliwości, że Sara, Rebeka, Marya, Sefera, Debora, Joel, Abigail, Judyta i bohaterska matka Makabeuszów, obyczajami, mądrością, odwagą, poświęceniem i wiarą dodały wiele blasku dziejom ludu bożego, i że nie jednokrotnie kobiety przyczyniły się prawie tyle co patryarchowie i prorocy do utwierdzenia tego ludu w prawdziwej religii. Pozostawmy zatem na boku te wielkie niewiasty starego Kościoła, aby zastanowić się nad niewiastami nowego Kościoła i przekonać się, czem była i czem będzie zawsze, co uczyniła i co jeszcze uczynić może kobieta wykształcona na Ewangelii. kobieta przejęta duchem i wierna nauce Ewangelii, słowem, niewiasta katolicka. Niech nam tu wolno będzie dwie zapisać uwagi.

Najpierw Syn Boży stawszy się człowiekiem dla zbawienia człowieka, potrzebował karmić się jak każdy człowiek ludzkiem pożywieniem; choćby dlatego, aby nam dowieść, że będąc prawdziwym Bogiem, był także istotnie człowiekiem. Tak zatem, mówi Św. Augustyn, ten Syn Boży przyjąwszy postać niewolnika, chciał w tej postaci być karmionym przez swoich niewolników, mniej z powodu warunków swojego nowego jestestwa, jak raczej przez zbytek dobroci (1). Otóż gdzież poszukał tych niewolników, od których raczył przyjmować pokarm? Między niewiastami; świadczy o tem Ewangelia. Święty Łukasz powiedział: "Dwunastu apostołów było z nim i kilka kobiet, które wyleczył z ich kalectwa i ze złych duchów; Marya nazwana Magdaleną i Joanna, żona Chusy, prokuratora Heroda, i Zuzanna, i innych wiele, które mu służyły z majętności swoich. Et aliae multae, quae ministrabant ei de facullatibus suis". (Łuk. VIII). Święty Mateusz powiedział także: Było tam wiele niewiast z daleka, które były poszły za Jezusem od Galilei, posługując mu; Mulieres multae, quae secutae erant Jesum a Galilaea, ministrantes ei". (Mat. XXVII). Widocznem więc jest, że to kobiety, zebrawszy wszystko czem rozporządzać mogły, utworzyły fundusz, kapitał, z którego dostarczały tego, co potrzebnem było do utrzymania boskiego Mistrza i jego apostołów. Wiadomem jest także, że te szlachetne dusze nie ograniczały się na dawaniu wszystkich swoich pieniędzy i oddawaniu ich do użytku Pana i jego uczniów, ale, że towarzyszyły mu zawsze i wszędzie, nawet z jednej prowincyi do drugiej, aby czuwać nad tem, iżby Mu niczego nie brakło, i aby do obsługiwać osobiście, ministrantes et.

O! szczęsne istoty, które miały zaszczyt i szczęście karmić swem mieniem, obsługiwać z uszanowaniem i serdecznie swego Stwórcę! Prawda, jak zauważył święty Augustyn, że ich mienie, będąc darem wspaniałomyślności tego samego Boga, karmiło Syna Bożego tem tylko, czem ich ten Syn Boży obdarował był; i że Chrystus, zgadzając się na to, aby przyjmować od niewiasty gościnność, aby być przez kobietę karmionym materyalnym pokarmem, wynagradzał tę dobroczynność kobiety, karmiąc w zamian jej ducha duchowym pokarmem swojego słowa (2). Ale nie mniej prawdą jest, że mężczyźni nie uczynili tyle; że mężczyźni, w osobie Judasza, kradli tylko, przywłaszczali sobie (fur erat et tatro) ten święty grosz, dostarczony przez kobiety, i że niewiadomem jest aby cokolwiek dali Panu za jego życia. Tak więc Kościół w osobie Jezusa Chrystusa i jego Boski naczelnik był w początkach swoich, przy założeniu, karmionym, obsługiwanym, otoczonym opieką tylko przez kobietę. Rozumiem teraz, kobieto, dlaczego Kościół ze szczególną kocha cię czułością i poleca szczególnie Najświętszej Pannie płeć żeńską poświęcającą się: Intercede pro devoto femino sexu. Karmiłaś jego Boskiego oblubieńca!

Powtóre — i jest to druga uwaga, którą zapisać chcemy o charakterze niewiast Kościoła w ogóle — pewnego dnia Zbawiciel świata uzdrowił w jednej chwili nieszczęśliwego głucho - niemego opętanego (Mat. XII, Łuk. XI), lud zdumiony, zdziwiony i olśniony wspaniałością cudu, odgadł wprost myśl Mesyasza, którą zajmowały się wtedy wszystkie umysły, i ze zdrowym wrodzonym mu zmysłem trafnie odgadł, gdyż zawołał: "Jakżeż by ten, który te cuda sprawia, nie był Mesyaszem, który nam jest obiecan jako syn Dawidowy? Stupebant omnes turbae et dicebant: Numquid hic est filius David?" (Mat.). Wtedy Faryzeusze, słysząc że tłum oświadcza się w sposób tak stanowczy za Nazarejczykiem, którego nienawidzili, przejęci wściekłością spróbowali oszukać lud, rozjątrzyć i podburzyć przeciw Panu, mówiąc: "Ten nie wygania czartów, jeno przez Belzebuba, księcia czartowskiego. Pharisaei autem audientes, dixerunt: Hic non ejicit daemonia nisi in Belzebub principe daemoniorum". (Ibid.). Te prawdziwie szatańskie słowa zdały się mieć powodzenie. Na próżno zbił je Zbawca zwycięsko czterma wspaniałymi argumentami, za pomocą których objawił światu ohydną tajemnicę działania szatana na duszę; nikt nie ośmielił się oświadczyć za nim i stanąć w jego obronie. Nawet apostołowie, na których świadectwo odwołał się: Filii vestri, in quo ejiciunt (Łuk.), nie ośmielili się odpowiedzieć! Jedynie kobieta, Marcella, nauczycielka świętej Marty, w świętem uniesieniu wiary, religii, uwielbienia, miłości podniosła głos tak, aby ją usłyszał niewierny tłum, otaczający Pana, i aby zapanować nad nim mogła, i miała odwagę wyzwać gniew wrogów Jezusa Chrystusa i z całą siłą zaprotestować przeciw świętokradczym słowom, które wypowiedzieli byli o Synu Bożym, albowiem odezwała się do tego Syna Bożego owemi wybornemi słowy, które pochodzić mogły jedynie z kobiecego serca: "Błogosławiony żywot, który cię nosił i piersi, któreś ssał. Extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxistis." (Łuk.).

O tkliwe słowa! o piękne i wspaniałe słowa! woła wielebny Beda. Jest to zarazem doskonały akt wiary i szczytny akt religijny! Jest to dokładna znajomość, przekonanie wewnętrzne, szczere wyznanie prawdy wielkiej tajemnicy Wcielenia. Gdyż powiedzieć, że dziewicze łono Maryi szczęsnem jest, czyli godnem błogosławieństwa i szczególnej czci, to jest to samo, co powiedzieć, że Syn Maryi jest zarazem Bogiem; a powiedzieć, że to dostojne łono nosiło tego Boga, to jest to samo, co powiedzieć, że jest także prawdziwym człowiekiem. O godna uwielbienia kobieta! temi słowy zbiła ona i zawstydziła jednocześnie ohydne potwarze pismaków i faryzeuszów tam obecnych, którzy odmawiali Jezusowi Chrystusowi boskości, oraz bluźnierstwa heretyków przyszłych, którzyby nie uznali jego człowieczeństwa (3).

Tak zatem w tej uroczystej okoliczności, podczas gdy mężczyźni milczeli, znalazła się jedynie kobieta, która miała odwagę publicznie wyznać Pana. Mężczyźni oskarżają go a kobieta broni: mężczyźni bluźnią mu a kobieta błogosławi; mężczyźni znieważają go a kobieta uwielbia; mężczyźni chcą wmówić, iż jest narzędziem szatana, a kobieta głosi, iż jest Synem Bożym i jest pierwszym jego wyznawcą, pierwszym apostołem oraz pierwszym ewangelistą!

I tak nietylko, że podczas doczesnego życia Pan był karmionym, obsługiwanym, pielęgnowanym przez kobiety, ale także z ust kobiety otrzymał pierwsze świadectwo publiczne i świetne swej boskości.

A przekonać się można w dziele, którego dodatkiem jest ta praca, że wszystkie Niewiasty Ewangelii tak samo, własnowolnie, potulnie, odważnie z gorącą wiarą wyznawały Pana.

Istotnie, z niektórymi wyjątkami, mężczyźni, jak im to Jezus Chrystus wymawiał, mieli trudną, oporną tylko wiarę i potrzebowali cudów, aby weń uwierzyć:

Nisi signa et prodigia videritis, non creditis (Jan IV): a nawet wobec cudów nie wszyscy uwierzyli, nie zawsze wierzyli. Mężczyźni mieli słabą wiarę, chwiejną, lękliwą, tak dalece, iż często nie śmieli odwiedzać Zbawcę, jak tylko w nocy (Jan III); iż ukrywali starannie wobec publiczności, iż byli jego uczniami (Jan VII); i że podczas Męki przelękli się, wstydzili się go i porzucili (Mat. XXVI). Wreszcie mężczyźni, nawet jego uczniowie i apostołowie, mieli przed zesłaniem Ducha świętego tylko rozumującą wiarę, która odpychała poświadectwa, wiarę bardzo zbliżoną do niewiary; za co surowo zganieni zostali przez zmartwychwstałego Zbawcę: Exprobravit incredulitatem eorum, quia iis, qui viderant eum resurrexisse, non crediderunt (Mar. XVI). Inaczej wierzyły niewiasty Ewangelii. Często widząc, słysząc Pana raz tylko, poznawały kim był, że był Synem Hożym. Mesyaszem, Zbawicielem świata. Jedno słowo, jedno spojrzenie słodkiego Zbawiciela wystarczało dla objawienia go ich sercu, dla przyciągnięcia ich do niego, dla skłonienia ich do towarzyszenia mu wszędzie i daleko, i to. z dziećmi, przez dni kilka o głodzie, bez odpoczynku Mar. VIII). Niewiasty Ewangelii nigdy nie wstydziły się uchodzić publicznie za wierne sługi i oddane uczenice Pana; a w chwili Męki one jedne towarzyszyły mu płacząc na Kalwaryę, obecnemi były jego śmierci i dumne z tego, że dzieliły jego boleść i sromoty (4).

Ale bo też lepiej się zna, łatwiej się zna Boga sercem niż rozumem, kochając go niż rozumując nad nim: a gdy wierzy się kochając i gdy kocha się wierząc. wszystko staje się łatwem i nic nie kosztuje; i jest się szczęśliwym, mogąc wszystko oddać, nawet życie, a dać świadectwo Jezusowi Chrystusowi. W ten sposób wierzyły Niewiasty Ewangelii w boskie słowo i kochały ubóstwianą osobę Zbawiciela świata.

Całe zatem ich dzieje streścić można w tych dwóch słowach: Poświęcenie i Wiara; poświęcenie, za sprawą którego wspierały mieniem, pielęgnowały i obsługiwały same boskiego Zbawiciela; wiara, za pomocą której, wyznając go głośno, nieraz zawstydzały jego wrogów a powiększały liczbę jego uczniów i wielbicieli.

Otóż należy zawsze przypominać, że: fakta Ewangelii równie jak fakta Starego Testamentu, będąc historycznie prawdziwymi, są zarazem tajemniczo proroczymi. Jak żywot patryarchów był historyą uprzednią żywota Jezusa Chrystusa, tak samo żywot Jezusa Chrystusa, był tylko uprzednią historyą żywota Kościoła. Zatem jak Jezus Chrystus, objawiając światu jako Syn Boży największe tajemnice i najświętsze oraz najdoskonalsze ustawy, był Jezusem Chrystusem przepowiadającym wtedy, że Kościół jego, jako boska instytucya i skarbnica prawdy i laski bożej, przechowa w świecie i rozpowszechni po świecie wiarę w jego tajemnice i posłuszeństwo dla jego ustaw; tak samo Jezus Chrystus, racząc jako człowiek pozwolić, aby go karmiły kobiety i służyły na to, żeby ludzie go wyznawali i czcili: był Jezusem Chrystusem, przepowiadającym wtedy, że Kościół także, jako instytucya ludzka, złożona z ludzi, będzie karmionym i obsługiwanym przez kobiety; był Jezusem Chrystusem, przepowiadającym, że niewiasty Ewangelii, tem czem były dla Niego, będą wzorem i figurą tego, czem kobiety prawdziwie chrześcijańskie Stać się miały dla Kościoła, to jest ministrami i sługami ministrów Kościoła, apostołów, kaznodziei; dopomagajacemi mu wiarą i poświęceniem w wielkiem dziele rozdawnictwa tajemnic Koga, zachowania i rozpowszechnienia Kościoła.

Stało się tak istotnie i zawsze tak dziać się będzie; tak, iż dzieje niewiasty Kościoła jak dzieje Niewiasty Ewangelii zawarte są równie w tych dwóch słowach: Poświęcenie i Wiara. Rzut oka na historyę Kościoła wystarczy, aby stwierdzić prawdę tęgo spostrzeżenia, tak chwalebną dla kobiety chrześcijańskiej i dla chrześcijaństwa, które ją ożywia i które ją natchnęło.

(1) Accepta forma servi, in illa forma a servis pasci voluit, dignatione, non conditione.

(2) Suscepit spiritu pascenda in carne pascendum. Ipse pascenti praebuit quo pasci voluit.

(3) Magnae devotionis et fidei haec mulier ostenditur, quae, Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus Incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procereum calumniam, et futororum confundat haereticorum pertidiam. Nam sicut Judaei verum consubstantialemque Matri filium homnis fateri non debere dixerunt.(In XI Luc.)

(4) Patrz w Homiliach o Niewiastach Ewangelii, Homilia IX, § 2.

Koniec wersji demonstracyjnej.

§ II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

§ III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

§ IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

§ V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej