Wichert Ernst

POST FESTUM

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

Scena pierwsza.

Scena druga.

Scena trzecia.

Scena czwarta.

Scena piąta.

Scena szósta.

Scena siódma.

Scena ósma.

Scena dziewiąta.

POST FESTUM

Komedya w 1 akcie

Wichert Ernst

przełożona z niemieckiego przez Zofję Mellerową

OSOBY:

JENERAŁ OBERBERG.

MATYLDA, jego żona.

FRANIA, ich córka.

EMILJA, przyjaciółka Frani.

PROFESOR STERN.

FRYDERYK BRUNEN, asesor.

KASIA, pokojówka.

LOKAJ przynajęty.

PAN, PANI i dwie ich córki.

Rzecz się dzieje w mieszkaniu jenerała Oberberga.

Salon gustownie, lecz niezbyt bogato umeblowany. Czworo drzwi, dwoje w głębi, jedne z lewej, jedne z prawej, okno etc.

Towarzystwo znać, tylko co się rozeszło. Świece w pająku w trzech czwartych upalone. Krzesła w nieładzie. Papierki od cukierków na podłodze. Na stołach i stolikach szklanki, kieliszki, talerzyki szklane deserowe, filiżanki od czarnej kawy. Podobnież na kominku i fortepianie.

Scena pierwsza.

JENERAŁ, JENERAŁOWA, FRANIA u drzwi głównych żegnają oddalających się gości. Nieco na przedzie z lewej EMILJA i asesorBRUNEN. Toalety balowe.

EMILJA (na wpół z żalem).

I na pana czas wielki p. Fryderyku. Tam ot żegnają się ostatni goście.

BRUNEN (trzymając jej dłoń w swoich).

Adieu, panno Emiljo.

EMILJA.

Adieu p. Emiljo! adieu p. Emiljo!.. powtórzyłeś pan już ze sześć razy. Mimo to...

BRUNEN.

Mimo to nie odchodzę. Stanowczy zatem uścisk rączki i...

EMILJA. I adieu, po raz siódmy!

BRUNEN (nie puszczając jej dłoni z czułością).

Adieu, panno Emiljo. (oddala się od drzwi głównych i żegna się z gospodarstwem).

JENERAŁ.

Najserdeczniejsze dzięki, kochany asesorze.

MATYLDA.

Niezmiernie uprzejmie z pańskiej strony, żeś nam dotrwał do końca.

FRANIA (rozmawiając z paniami).

Nie znudziły się panie, to ślicznie...

JENERAŁ.

Żegnam, żegnam — panienki, a otulić się starannie... O proszę, proszę, nie ma za co! Ja to raczej wdzięczność winienem... Dobrej nocy, dobrej nocy. (Pan, pani i dwie ich córy, po uroczystych dygach oddalają się przez drzwi główne, które też natychmiast jenerał za niemi zamyka).

JENERAŁ (oddychając całą piersią, jakby oswobodzony z ciężaru).

Uuff! nareszcie!.. Wynieśli się przecież! uf!..

MATYLDA (z wyrzutem).

Rudolfle!

JENERAŁ.

Hę?

MATYLDA.

Tam wszystko słychać przezedrzwi.

JENERAŁ.

Oj, do kaduka!... No, to też ja jedynie tak sobie, w zaufaniu powiadam że...

MATYLDA.

Pst, rozmawiają, słyszę głosy.

JENERAŁ.

Eh, miljon bomb! toć nie nowina, że wyprawiając wieczór, fatygi, kłopotów ma się wyżej uszu! Uf!

MATYLDA.

Pst, pst, ciszej. Hamuj przynajmniej ten twój organ tubalny.

JENERAŁ.

Mój organ tubalny!.. Masz tobie! Ależ do stu bomb, dla czegożem służbę opuścić był zmuszony, jeśli nie dla tego właśnie, że już mego komenderowania nie słyszano w szeregach. Miljon miljonów...

MATYLDA (z uśmiechem).

Bomb i granatów! Cierpliwości, mężusiu, dajże im chociaż ze schodów zejść spokojnie.

JENERAŁ.

Odetchnąć potrzebuję. Powietrza zaczerpnąć! uf! uf! uf!.. Tyle osób naraz w tak ciasnem mieszkaniu, toż to istne tortury! Nie mówię w poprzednim naszym, obszernym apartamencie... ale dziś u ubogiego, dymisyonowanego oficera...

MATYLDA.

Dymisyonowany oficer winien mierzyć się własną piędzią.

JENERAŁ.

Zatem balom, przyjęciom dać spokój. (ziewa).

Aaa! któraż tam u djaska godzina?. (spogląda na zegarek). Wpół do drugiej! gwałtu! Od trzech godzin możnaby już wyśmienicie chrapać w łóżku.

FRANIA.

Wpół do drugiej, papo? Ależ to niezmiernie wcześnie!.. Ostatni kotyljon trwał zaledwie trzy kwadranse... przerwano go tak nagle.

JENERAŁ (krzątając się po pokoju).

Całe towarzystwo nudziło się śmiertelnie. Przy stole kupiono się tak ciasno, że sztuki dokazał, kto nożem i widelcem operować potrafił. Wino czerwone zimne było jak lód, białe ciepłe aż fe!

MATYLDA.

Eh, tyś z niczego nie zadowolony.

JENERAŁ.

Służba nie mogła przecisnąć się z półmiskami.

MATYLDA.

Bo niezgrabiasze, szczególniej ta nasza Kasia, nieznośna.

JENERAŁ (ustawiając krzesło z prawej).

W fajczarni formalnie dusiliśmy się od dymu.

FRANIA.

Niechno się papeczka nie trudzi temi krzesłami. Jutro wszystko przyprowadzimy do należytego porządku.

JENERAŁ.

Znieść nie mogę podobnego kramu.

EMILJA.

Pomogę panu. (zaczyna sprzątać).

FRANIA (zatrzymując ją).

Za pozwoleniem! Tego rodzaju zatrudnienia nie są dla gości. Nie mogę, choćbym chciała, zaprowadzić cię na spoczynek, pokoik mój, jak wiesz, służył dziś za gotowalnię damską. Łóżko jednak dla ciebie wniesione zostanie za minutkę.

EMILJA.

Nie spieszno mi bynajmniej. A z radości, że nie potrzebuję w tę słotę i zimno wracać na drugi koniec miasta do domu, gotowam nie spać noc całą.

MATYLDA (zajęta sprzątaniem szklanek i kieliszków).

Otóż macie! Znowu jedna szklanka stłuczona, to już szósta dzisiejszego wieczora.

FRANIA.

Cztery zawdzięczamy profesorowi Sternowi. Biedak, potrącił lokaja wnoszącego tacę z ponczem i...

JENERAŁ (siadając z prawej).

Aj ten profesor, ten profesor! gdzie się obrócił, siadł, stanął, nie obeszło się bez szkody.

EMILJA (na środku).

Nie z jego winy, jenerale. Tacę właśnie miał pod bokiem, gdy pragnąc przepuścić jedną z dam odskoczył nagle i... brzdęk! ananasowy poncz na podłodze.

MATYLDA (przy stole w pobliżu fortepianu).

Doktorowej złamał wachlarz, który obok siebie na krzesełku położyła. Musiał koniecznie na tem krześle usiąść!

JENERAŁ.

Mnie zaś zniszczył doszczętnie nowiusieńką talję kart, rzuciwszy w nią, ani sam paląc, ani grając, płonącą zapałkę.

EMILJA (przechodząc na prawo).

Płonącą?

JENERAŁ.

Nie inaczej. Dla rozrywki zapalał sobie jedną zapałkę po drugiej, dopóki nie wypróżnił całego pudełka. Nieznośny dystrakt, mruk, niezgrabiasz!

FRANIA.

Papo!

JENERAŁ.

A tak! broń go jeszcze!

Scena druga.

POPRZEDNI. — SŁUŻĄCY z lewej głębią, później KASIA.

SŁUŻĄCY  (niosąc składaną drabinkę).

Czy można, proszę jaśnie pani, pogasić świece w pająku?

JENERAŁ.

Gaś, gaś co rychlej i marsz spać. (Służący umieściwszy drabinkę pod żyrandolem, gasi światło).

JENERAŁ (do Frani).

Sądzę, że i ty sama czujesz się dostatecznie rozczarowaną tem wszystkiem... Po djabłaśmy ten wieczór wyprawiali, nie będąc go, jako żywo, nikomu dłużni. Profesor Stern, po objęciu w naszem mieście katedry, zapragnął być do naszego domu wprowadzonym. Zgoda, prześlicznie! Ale czyż na to potrzeba było aż tyle ceremonii!.. Po powrocie twoim z Bonn zeszłej jesieni, nie mogłaś się odchwalić jego inteligencyi, słodyczy charakteru, wesołości...

FRANIA.

Dodając jednocześnie, że zakrawa odrobinkę na... oryginała.

JENERAŁ.

Odrobinkę! miljon bomb! jeśli to się odrobinką nazywa, to winszuję! Niedźwiedź z niego, niedźwiedź prawdziwy, którego ani sposób oswoić, ugłaskać...

FRANIA.

Ależ papo!..

JENERAŁ.

Frak go krępuje, jakby nie do niego należał, kapelusz odbierałem mu z ręki trzy razy, to jest właściwie raz tylko jeden jego własny, następnie cudze, które sobie zawsze z jakiegoś kąta wyciągnął. "Może filiżankę herbaty?" pytam uprzejmie. — "Dziękuję" — odpowiada — "piję zwykle o godzinę później. " — "Do kolacyi zechciej pan podać ramię mojej córce, dobrze?" — "Skoro jenerał każesz... " — "Jakie wino nalać? czerwone czy białe?" — "O, pan zbyt łaskaw... " "Czemu nie tańczysz, kochany profesorze?" — "Nie umiem tańczyć. " — "A w karty grasz?" — "Nigdy. " — "Palisz przynajmniej?" — "Nie w tej chwili. " — Aaah! miljon djabłów, cóż to za niedźwiedź!.. W dodatku umieszcza się niezmiennie tam, kędy najbardziej zawadza.

EMILJA.

Umieszcza się tam, zkąd mu najdogodniej obserwować Franię.

MATYLDA.

Z którą jednak nie zamienił ani słowa przy wieczerzy.

KASIA (wchodząc z lewej.

Kucharka zapytuje, czy pani nie ma jeszcze co do rozkazania? chce odejść. (Jenerałowa odchodzi drzwiami z lewej).

KASIA (do służącego).

Pomóżcie mi ustawić stoły. (Lokaj, pogasiwszy świece w pająku, usuwa ze środka stoły, następnie zabrawszy drabinkę, znika na lewo, Kasia za nim).

FRANIA.

Twój obraz papeczko namalowany jest zbyt jaskrawemi farbami. W Bonn widywałam profesora, co prawda, w szczupłem tylko kółku kolegów, zawsze jednak rozprawiał ochoczo, żartował i śmiał się do rozpuku, nie gardził wina szklanką, a nawet cygarko wypalał nie jedno.

JENERAŁ (niedowierzająco).

No, no, no!

FRANIA.

Do mnie odnosił się z początku nieco nieśmiało, wprędce atoli spostrzegłam, żem mu się podobała i odtąd zostaliśmy najlepszymi przyjaciółmi w świecie. Podejrzywałam go nawet w duchu, że odwiedzając tak często moich wujostwa, nie ich towarzystwo wyłącznie miał na celu. Dziś wszakże dostrzegłam sama rażącą zmianę w jego obejściu i biję się z myślami, co mogło być jej powodem?.. Czy przez tę swoją sztywność i chłód pragnął zamanifestować swą powagę profesorską? czy żałuje poprzedniej swej serdeczności?.. czy... czy...

EMILJA.

At, po prostu znalazł się w obcem towarzystwie i to go zbiło z tropu.

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena trzecia.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena ósma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena dziewiąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej