Maksymilian Aleksandrowicz Wołoszyn

PROTOPOP AWWAKUM

Konwersja: Nexto Digital Services

PROTOPOP AWWAKUM

Maksymilian Aleksandrowicz Wołoszyn

Pamięci Wasylego Surikowa

1

Zanim się urodziłem

W grodzie słonecznym,

Jeruzalem Niebieskim:

Słońce widziałem ziejące jak studnia:

Potęgi niebios obstąpiły kręgiem

Trzykroć potrójnym Chwały Wszechpotężne:

A w pierwszym kręgu —

Chmurom podobne i ognistym wiatrom;

W kręgu wtórym

Huczące niby wichry kosmatych światłości;

A w trzecim

Dźwięczne i jako gwiazdy rozjarzone;

A w głębi Chwały — w świetle nieprzystępnym —

Nieogarnięta, w Trójblasku, Najświętsza

Niczym dyjament, co jest spoza świata,

Większy od świata.

A wtedy słyszałem:

Rzecze Ojciec Synowi:

— Uczyńmy człowieka

Na kształt i podobieństwo ognia niebieskiego... —

I głos słyszałem:

„Godzi się tobie wziąć pozór człowieka,

Co jest znikomy,

Ciałem się okryć i chodzić po ziemi.

Wciel się w człowieka

I ogniem zapalaj!"

A byłem rozpalony niby węgiel,

I zgasłem naraz,

I naraz sczerniałem,

I popiołami swymi obleczony

Ciśnięty byłem

W odmęty zewnętrzne.

2

Popiołem własnym okryty, ciśnięty

W przestrzenie ziemi:

Stały się narodziny moje

Za rzeką Kudmą,

W ziemi niżgorodzkiej.

Ojciec mój nawykł popijać gorzałkę.

Matka modliła się i umartwiała.

Ja, będąc dzieckiem, widziałem w sąsiedztwie

Martwe bydlątko.

Wstawszy pośród nocy

Z płaczem błagałem Boga,

Bym też umarł.

Odtąd przywykłem modlić się nocami.

Osierociałem młodo,

Popostwo mi dano.

Panna raz przyszła do mnie do spowiedzi

Winna grzechów nieczystych —

Wszystkie mi pomieniła.

Ja zasię, lekarz po trzykroć przeklęty,

Sam zachorzałem.

Ogniem rozpustnym we wnętrzu trawiony

Trzy zapaliłem świece i dłoń swoją

Trzymałem nad płomieniem,

Póki palenie grzeszne nie zagasło.

A w domu do północy się modliłem,

Aby mnie Bóg odłączył,

Bo ciężkie to brzemię.

We łzach zasnąłem.

Oczy mego serca

U Wołgi są, u rzeki; widzę tedy,

Że płyną pozłociste dwa okręty —

Wszystko tam złote: i wiosła, i maszty.

„Czyje owe korabie?" — zapytałem,

„Duchowych twoich dzieci."

Trzeci płynie,

Zdobny nie złotem, ale pstrokacizną:

Czerń tam jest, popiół, biel, czerwień i błękit.

A piękny jest nad ludzkie rozeznanie.

Tedy pytałem:

— Czyj to okręt?

Rzecze:

„Twój jest.

Popłyń okrętem, gdy prosisz łagodnie!"

Zadrżałem tedy i siadłszy rozważam:

Jam ogień, obleczony w popiół ciała,

Ciało bez duszy jest kałem i prochem.

A w Królestwie Niebieskim złota wszystkim dosyć.

Nam, na padół strąconym,

Nam, w prochu, przystoi

Cierpienie niezłomne.

Dokąd pożegluję?

A gdy się czas wypełnił, wszelkie klęski

Przyszły piekielne, bole i niemoce.

3

Klęski przyszły piekielne, bole i niemoce:

Od wojewodów wiele cierpiałem za wiarę:

Jeden w cerkwi mnie pojmał,

Gdy ornat oblokłem,

I z krzyżem Pańskim stałem,

Za nogi wziąwszy ulicami włóczył,

Inny bił batogami, mocno depcząc

I pół godziny leżałem bez życia.

Aż znów ożyłem.

Ów palce mi u rąk zębami odgryzł...

Do mojej wioski przyszli kupą igrce

Z domrami i bębnami,

Ja grzeszny przepędziłem ich w imię Chrystusa,

Maski łamałem

I owe bębenki —

Sam przeciw wielu.

Niedźwiedzie dwa ogromne im zabrawszy

Jednegom utłukł, ale przecie ożył,

Drugiego zaś puściłem całkiem wolno.

Przywołał mnie bojarzyn Szeremietiew

I zelżywszy,

Syna, co brodę ostrzygł, kazał błogosławić.

A ja onego jak wcielenie grzechu

Zacząłem srodze karcić.

Bojarzyn wielkim ogarnięty gniewem

Kazał mnie w wodę cisnąć.

Kij wziąłem, matka — nie ochrzczone dziecko,

Do Moskwy szedłem ze skargą do cara.

A car mnie ustanowił protopopem.

W czas owy Nikon

Jadem bluznął.

Pisze:

„Nie przystoi w cerkwi

Rzucać się na kolana. A znak krzyża

Trzema palcami czyńcie."

Myśmy się zasmęcili zgromadzeni,

Widzim: zły czas idzie!

Zima nastała

I ochłodło serce.

Nogi zadygotały.

Głos słyszałem:

„Dojrzał

Już czas cierpienia.

Zmocnijcie się w wierze.

Bo mocen jest Antychryst zwieść także wybranych..."

4

Bo mocen jest Antychryst zwieść także wybranych.

Wzięli mnie ze mszy nocnej i na wóz wsadzili,

Ręce rozkrzyżowali i powieźli

Ze dworu patryjarchy aż do Andronika,

Koniec wersji demonstracyjnej.