Pauli Żegota

PSALMY POKUTNE

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

WACŁAW RZEWUSKI,

BREVE KLEMENSA XII. PAPIEŻA DO WACŁAWA RZEWUSKIEGO.

WACŁAW RZEWUSKI DO KLEMENSA XII.

LIST GENERAŁA KUCZYŃSKIEGO KOMMENDANTA KAMIEŃCA PODOLSKIEGO DO WACŁAWA RZEWUSKIEGO Z KAMIEŃCA PISANY.

W. RZEWUSKI DO KUCZYŃSKIEGO DOWÓDZCY REG. INF. B. P. K. I KOMENDANTA TWIERDZY KAMIENIECKIEJ, D. 21. LIPCA 1764. Z PODHOREC.

KLEMENS PAPIEŻ XIV. DO WACŁAWA RZEWUSKIEGO.

SIEDM PSALMÓW POKUTNYCH,

LIST ADAMA WAWRZYŃCA RZCWNSKIEGO(1) KASZTELLANA WITEBSKIEGO DO STANISŁAWA AUGUSTA PONIATOWSKIEGO,

PSALMY POKUTNE

przekładu Wacława Rzewuskiego i życiorys tegoż wyięty z żywotów hetmanów Królestwa Polskiego i W-go Księstwa Litewskiego przez Żegotę Pauli oraz z kroniki podhoreckiej przez L. R ... z dodaniem listu Adama Wawrz. Rzewuskiego K.

Żegota Pauli

WACŁAW RZEWUSKI,

HETMAN WIELKI KORONNY.

Wacław z Beydow Rzewuski pan na Rozdole i Podhorcach był synem Stanisława Mateusza Rzewuskiego Hetmana Wielkiego koronnego i Ludwiki Kunickiej podczaszanki czerniechowskiej, r. 1705 w dzień bitwy kaliskiej urodzony. Odbywszy nauki początkowe w szkołach bełzkich, i będąc iuż rotmistrzem, zwiedził w młodości Niemcy, Francię, Hollandię, Anglię i Włochy, a gdy powrócił z tych podróży, dał się poznać uczeńszym mężom swej Ojczyzny zdolnościami umysłowemi i przywiązaniem do nauk. Wcześnie także dla swych dobrych chęci i cnoty pozyskał względy Króla Polskiego Augusta II., który go Pisarzem wielkim koronnym mianował. — W czasie zaburzeń kraiowych po zejściu Augusta II. popierał r. 1733 stronę tym razem iedynie prawnie obranego Stanisława Leszczyńskiego. Gdy August III. zasiadł na tronie, Rzewuski wierny Leszczyńskiemu musiał opuścić Ojczyznę i szukać przytułku za granicą, lecz później w r. 1735 własnoręcznym listem Króla Stanisława, a zwłaszcza ostatecznem zrzeczeniem się tegoż Praw do Korony Polskiej,(1) uwolniony od danego słowa i zkłoniony do powrotu, zasłużył sobie na szacunek współ-obywateli, od których wyprawiany bywał w Poselstwach na różne Sejmy i iako Deputat na Trybunał Koronny. Czuwaiąc nad bezpieczeństwem Kraiu, umocnił i obronił od napadów nieprzyiacielskich twierdzę Kamieniec podolski, wystawiwszy na straż iej 2000 wojska swoim kosztem. Gdy w r. 1739 han tatarski z hordą kilkudziesiąt tysięcy na Polskę ciągnął, nakłonił go Rzewuski podarunkiem 600,000 złot. Pols. z własnych dochodów oraz wszystkich futer i sreber swoich do ustępu,(2) prócz tego uspokoił wzburzone umysły obywateli Ziemi Chełmińskiej, nakłonił Podolskie Woiewództwo do Protestacii przeciw burzliwym usiłowaniom, — które to przysługi, Listami swemi uznali. — Załuski, Biskup Chełmiński i Kanclerz Wielki Koronny, Pod kanclerzy Jan Małachowski, i Minister graf Bruhl. — Zasługi takowe nagrodzone zostały przez Augusta III. naprzód Woiewodztwem Podolskiem później w roku 1752 Hetmaństwem Polnem Koronnem, potem z nowu Woiewództwem podolskiem, które był dla Posłowania z Ziemi Chełmskiej na Sejm w r. 17 50 złożył, a na koniec Województwem krakowskiem i starostwami: chełmskiem, nowosieleckiem, stulińskiem, swiniuchskiem ułanowskiem i romanowskiem.(3) Po zgonie Augusta II. burze gwałtowne Polskę czekały. Szlachta została rozdwoioną na dwie partie , z tych iedna starodawną konstytucię Rzpltej chciała utrzymać i z niej te wyprowadzić zmiany, które potrzebnemi okazać się miały; druga z gotowym planem zupełnego przeistoczenia stosunków narodowych występuiąca, z godną podziwienia konsekwencią i żelazną bezwzględnością zamiary swe przeprowadzić postanowiła. Na czele pierwszej znajdowali się naturalnie Hetmani i bronili Hetmaństwa, na czele drugiej stali ksżęta August i Michał Czartoryscy, do utwierdzenia nowych ustaw potrzebuiący narzędzia nowego, a do tego upatrzyli sobie władzę królewską iedynowładczą. Z tego wypływać musiało postawienie z obu stron kandydatów do tronu wakuiącego; od partii szlachecko- republikanckiej takich, którzy z dawnemi obyczaiami trzymali; zaś od partii monarchicznej członków familii Czartoryskich. Ostatecznemi tych dwóch partii wysileniami były: konstytucia 3- go Maja i tejże oddziaływanie w konfederacii! Targowickiej. Ani partii monarchicznej ani republikanckiej zamiarów samolubnych i podłych niegodzi się podsuwać. Upatrywala druga w starej Polsce tylko te cnoty, które Ją utrzymywały; upatrywała pierwsza tylko te przywary, które Ją osłabiły; upatrywały obie Zbawienie Narodu w tryumfie zasad stronniczych. Zbłądziły też obie. — Szlachta szykowała się dla obrony zagrożonego liberum veto, iako podstawy równości szlacheckiej, iako prawa, o którem orzekły Stany Rzpltej, na konwokacyi r. 1696, iż: Vox vetandi iest unicum et specialissimum Jus cardinale, na którem zupełnie swobody, wolności y Prawa nasze consistunt. Obawa ich płonną nie była, gdyż Czartoryscy sejmowanie per pluritatem zamiast per unanimitatem zaprowadzić chcieli. Pogodzić te dwie dążności Wacław usiłował pismem swoiem wydanem w Marcu 1764 r. pod tytułem: Myśli o niezawodnem utrzymaniu Sejmów y Liberi veto. Przeciwko temu zdaniu wyszło niebawem drugie przez ks. Konarskiego: Rozmyślanie nad myślami itd. Odpisał Rzewuski: Myśli o mądrych uwagach itd. z godnem podziwienia umiarkowaniem i z poważaniem dla autora "słynącego cnotą, doskonałością, i powszechnym zasłużonych pochwał okrzykiem." — Po zaniesieniu manifestu przeciwko Sejmowi konwokacyjnemu r. 1764, Hetmani Warszawę opuścili, i ku Kozienicom pociągnęli. Tam organizować Konfederacye Hetman Polny usiłował, ale następuiące Moskiewskie dywizie temu przeszkodziły. Wkrótce Koronnego Wojska karność została zachwianą przez uchwalę Sejmu zkonfederowanego, która Hetmanom władzę odebrała a kscia Augusta Czartoryskiego Regimentarzem Generalnym mianowała, iakby Hetmanów wcale nie było. Rozkazy sprzeczne, od Hetmanów i od Regimentarza wychodzące, niepewności w sercach i wahania się w czynach były przyczyną. — Nastąpiło otwarcie Sejmu elekcyjnego na dniu 27. Sierpnia r. 1764. Recessa też liczne od Manifestu przeciw konwokacii dochodziły, i na Sessiii 31. Sierpnia odczytane były, a między innymi od kscia Michała Radziwiłła Ordynata Kleckiego, od ksdza Załuskiego Biskupa Kiiowskiego, od Eustachego Potockiego, nakoniec od Fr. Potockiego Wdy Kiiowskiego. Na Sejmie d. 4. Września ogłoszonem zostało zalecenie a raczej zlecenie Carowej Katarzyny II., a-by Stanisława obrać, a takie samo zalecenie od Króla Pruskiego w dniu następuiącym. Po tem wszystkie musiał Stolnik Litewski obranym zostać... — Sejm elekcyjny dnia 8. Września tegoż 1764 r. zamknięty, a niebawem wpłynęły dalsze recessa znaczniejszych stronników republikanckich, niewidzących pomyślnej dla Ojczyzny przyszłości w odłączeniu się od Króla i od Sejmu. (4)

Za panowania Stanisława Augusta Wacław Rzewuski nieprzestawał pracować na sławę i niepodległość Narodu. Roku 1767 dnia 13. października podczas Sejmu warszawskiego obstawaiąc przy Swobodach Narodu, gwałtownie przez posła Carowej kniazia Repnina wraz z swym synem Sewerynem, Posłem podolskim. Kajetanem Sołtykiem Biskupem krakowskim i Załuskim Biskupem kiiowskim pochwycony i do Kaługi na więzienie odesłany został.
W Podhorcach r. P. 1764. die 15. 7bris. Wacł. Rzewuski, Wda Krak. H. P. K.

Ciężkie więzy niewoli osładzał sobie Wacław poezią i przestraianiem na rym ojczysty Psalmów Dawida i pieśni Horacego. Puszczonemu r. 1773 na Wolność ofiarował Król Hetmaństwo Wielkie Koronne, które gdy w krotce złożył, dostał kasztellanię krakowską i wiecznymi czasy za Dozwoleniem Stanów Rzeczypospolitej starostwo kowelskie. Papież Klemens XIV. poważaiąc Tego Męża, Którego cały Naród gdy z więzienia powracał radośnie przyjmował, uczcił osobnym listem. Umarł Wacław w Siedliszczach poświęcaiąc resztę żywota naukom, dnia 26. listopada r. 1779, pogrzebiony w Chełmie. Łączył Ten znakomity mąż do wszystkich cnót iakie zdobią prawego obywatela, także niepospolite zalety rozumu; nigdy się nie unosił dumą lub gniewem i niemiał zwyczaiu nienawidzenia swych nieprzyiaciół albo źle o nich mówienia. Na pamiątkę swych cierpień za Ojczyznę, nosił do śmierci brodę zapuszczoną w niewoli. Wsławił się także Wacław Rzewuski swemi wydanemi na świat pismami poetycznej i politycznej treści w ięzyku Polskim i Łacińskim, między któremi się komedie oraz tragedie: Żółkiewski i Władysław pod Warną czystością ięzyka, który on z słów obcych uwalniał, odznaczaią. Miał za żonę Annę księżniczkę Lubomirską woiewodzankę czerniechowską; ta urodziła mu dwie córki i trzech synów: Stanisława, Ferdynanda, Józefa i Seweryna. Żywot Wacława Rzewuskiego opisał w języku francuzkim margrabia Caraccioli i wydał w Leodium r. 1782. (5)
1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

(1) Traktatem podpisanym w Wiedniu d. 31. Października tegoż 1735 r.
(2) Odtąd przez czas długi samemi tylko glinianemi czarami stoły domowe nakrywać u Wacława musiano.
(3) Zabawiał się przytem Wacław to upiększaniem zamku swoiego w Podhorcach, to gospodarskiemi czynnościami, to pisaniem wierszy, muzyką, nakoniec wychowaniem synów, nad którem z niezwykłą czuwał starannością. W roku 1752. Kościół w Podhorcach stawiać poczęto podług własnych Hetmana planów, przez miejscowych majstrów z miejscowego buduiący się kamienia, i którego wewnętrznem przyozdobieniem trudnili się malarze Polscy: Czechowicz i Smuglewicz. Pierwszy od r. 1762. w Podhorcach przemięszkiwał, i wielką liczbę obrazów tamże zostawił; Kościołem tym, dopiero w r. 1766. benedykowanym niedługo wszakże mógł cieszyć się Wacław, gdyż w r. 1767. w niewolę w obcy kraj uprowadzony, potem iuż do Podhorec nie powrócił.
(4) Dnia 15. Września oświadczył Wacław w Grodzie Buskim iż: "Szczęśliwe obranie najlepszego, taką radość w sercach wolny chnarodów wzniecać powinno, że każdy z nich ubiegać się powinien do uprzątnienia tego wszystkiego, coby naymnieyszą różnicę między synami uczynić mogło Oyczyzny. Przeto Ja niżey na tyra recessie podpisany itd."
(5) Rulhiere w Ksdze. VIIIej (T. 2) swego dzieła — o Polsce powiada: —
"Rzewuski — etait un Homme droit, aimant bien Sa Patrie; toujours ferme dans ses Résolutions, mais sans faste et sans éclat: Ses Vertus étaient sans aucune ostentation. — Sa Modestie nuisait a Sa Gloire, et Ce fut senlement apres Ses malheurs, Qu' En Se rappellant Toute La Suite de Sa Vie, Ses Concitoyens dirent de Lui: — Que C'était L'Homme le plus sage de La République." —

Koniec wersji demonstracyjnej.

BREVE KLEMENSA XII. PAPIEŻA DO WACŁAWA RZEWUSKIEGO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WACŁAW RZEWUSKI DO KLEMENSA XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LIST GENERAŁA KUCZYŃSKIEGO KOMMENDANTA KAMIEŃCA PODOLSKIEGO DO WACŁAWA RZEWUSKIEGO Z KAMIEŃCA PISANY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W. RZEWUSKI DO KUCZYŃSKIEGO DOWÓDZCY REG. INF. B. P. K. I KOMENDANTA TWIERDZY KAMIENIECKIEJ, D. 21. LIPCA 1764. Z PODHOREC.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KLEMENS PAPIEŻ XIV. DO WACŁAWA RZEWUSKIEGO.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SIEDM PSALMÓW POKUTNYCH,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WSTĘP (1)

Wśród klęsk domowych, — w czasach tak smutnych

Bierz się Oyczyzno! — do psalmów pokutnych , —

Pomniąc iż: — chociaż Bóg swe Dzieci otnie, —

Głaszcze ie potem, nadgradza stokrotnie; —

Po ciężkich klęskach, — po morze, po bitwie —

Da dni szczęśliwsze: — Polsce, Rusi, Litwie; —

Rok piąty — starzec — ięczę tu w niewoli —

Nie ma mię dola — lecz Oyczyzny boli; —

Niech los móy będzie twardszy, — a Jey miększy; —

Niech niem nieszczęściem — Jey szczęście

Się zwiększy; —

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

(1) Do tąd niewydany.

PSALM I.

POKUTNY.

A W PORZĄDKU PSALMÓW SZÓSTY.

Domine ne in furore tuo arguas me.

PANIE, w twym gniewie, w strasznym twym zapale,

Nie grom mię, nie karz, żem grzeszył,

Zmiłuy się Panie nademną; bo siły

Moie, niemocą bardzo się zwątliły.

Uzdrów mię Panie, bo z wielkiey słabości

Bolą mię z stawów poruszone kości:

A dusza moia strapiona iest srodze,

W żalach, w kłopotach, w ucisku i w trwodze.

Lecz pókiż Panie gniewny na me zbrodnie

Na sługę swego nie spoyrzysz łagodnie?

Obróć twarz do ranie! bądź miłościw duszy

Mey, gdy za grzechy żal serce me kruszy!

Wszakże tych, którzy mrą w grzechu, złość wściekła,

Chwalić Cię Panie nie będzie w śrzód piekła?

Wszakże twych pochwał nie zwykły brzmićpienia,

Wśrzód okropnego wiecznych katusz cienia?

Co dzień gorzkiemi zalewam się łzami,

A każdą chwilę oznaczam iękami:

Co noc zaś myię chusty mey pościeli,

W zdroiu mych oczu, w łez moich kąpieli,

Wzrok mi się zmienił, wiek móy nieszczęśliwy,

Wśrzód nieprzyiaciół pędzę starzec siwy,

Na schyłku dni mych, iedną nogą w grobie,

Żyię w śrzód ludzi nieprzyiaznych sobie,

Idźcie precz z oczu mych, sprośni grzesznicy,

Bom iuż łzy za grzech wylał z mey zrzenicy;

Bom iuż przebłagał Pana, me płacze

Ukoił, w ufność przemienił rozpacze.

Przyiął łaskawie modły i pacierze,

Które przy świętey czynię mu ofierze,

A głos mey prośby ze łzami zmieszany

Przeszedł przez Nieba, do Pana nad Pany.

Niech każdy wstydem twarz swę zarumieni,

Kto się mey duszy nieprzyiaznym mieni;

Grzesznicy zbrodnie niech sobie ohydzą,

Niech się nawrócą, niech się złością brzydzą,

Niech słynie wszędzie, i o wszystkich Dobach,

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach ,

Oyciec, Syn i Duch Święty, my go chwalmy,Śpiewaiąc Psalmy.

* * *

PSALM II.

POKUTNY.

A W PORZĄDKU PSALMÓW TRZYDZIESTY PIERWSZY.

Beati, quorum remissae sunt iniquitates.

Błogosławieni są, których bezprawie

Bóg przebłagany odpuścił łaskawie;

A pomniąc na swe miłosierdzie wielkie,

Pokrył litością swą, grzechy ich wszelkie.

Błogosławiony, komu nie poczyta

Pan za grzech, że z nim walczy żądza skryta;

Bo maiąc duszę i serce bez zdrady,

Pokona żądzę, bez sumienia wady.

Jam zamilkł; bo mię iak starca zbolały

Kości, gdym srodze wolał przez dzieńcały,

Przez dzień do zmierzchu, przez noc do poranku,

Ciężką twą rękę czułem bez przestanku.

Nawróciła mię bieda do pokuty,

Powstałem z grzechu, iak cierniem ukłuty:

Nayskrytsze grzechy me Tobiem obiawił,

Nic taiemnego sobiem nie zostawił.

Rzekłem: sam siebie oskarżę przed Panem,

A do spowiedzi uklęknę kolanem.

Ty patrząc na me łzy i przeprosiny,

Zaraz raczyłeś odpuścić me winy.

O takie łaski, w czasie i w potrzebie,

Każdy Cię Święty prosić będzie w Niebie;

Lecz gdy w grzesznikach, zbrodni potop wzbierze,

Nie zawsze Świętych zmiękczą Cię pacierze.

Tyś iest obroną mą, gdym otoczony

Troskami, twoiey wyglądam obrony!

Tyś mym zaszczytem, ratuy mię: gdy między

Klęskami ięczę i wyrwiy mię z nędzy,

Pan mówi: dam ci rozum, dam przestrogi,

Jak się masz trzymać przykazań mych drogi,

Mych oczu z ciebie nie spuszczę, a ślady

Pokażę: byś szedł z niemi bez zawady.

Porzućcie umysł uporny i dumny!

Nie żyycie iak koń i mul bezrozumny!

Munsztuk z uzdeczką włóż na twardoustych,

I poskrom Panie swawolnych i pustych.

Wiele ma biczów Pan na grzesznych, ale

Zmiękczy się, widząc łzy nasze i żale;

Cieszcie się w Panu miłośnicy cnoty:

Chwalcie się z serca szczerego prostoty.

Niech słynie wszędzie i o wszystkich dobach,

Pan świata, ieden Bóg we Trzech Osobach,

Oyciec, Syn i Duch Święty, my go chwalmy,

Śpiewaiąc Psalmy.

PSALM III.

POKUTNY.

A W PORZĄDKU PSALMÓW TRZYDZIESTY SIÓDMY.

Domine ne in furore tuo arguas me.

Panie w zapale twym nie grom grzesznika!

Nie strofuy w gniewie twoim pokutnika!

Bo ciężka ręka twa, ostre twe strzały,

Srodze bolące rany mi zadały.

Straciłem zdrowie gniew twóy mię przeraża,

Drży we mnie serce, gdy myśl grzech móy zważa;

Kości mię bolą, sam z sobą się bidzę,

Gdy twą niełaskę, a grzechy me widzę.

Wyżey mey głowy złość ma górę wzięła,

Ciężą sumieniu memu złe me dzieła:

Jak grzechów moich zgnoił moie rany,

Na cielem chory, z rozumum obrany,

Chodzę iak nędznik skrzywiony, garbaty.

Schnę z żalu, łask twych opłakuiąc straty,

Poszedłem wszystkim ludziom w pośmiewiska,

Duszę mą smutek, ciało bol uciska

Upokorzony łzy wylewam rzewne,

Ryczę, zważaiąc twe pogróżki gniewne.

Panie patrz na mą skruchę, na me szlochy!

Odpuść mi; bom człek ułomny i płochy.

Serce me mdleie, słabieią me siły,

A oczy moie bardzo się zaćmiły:

Odstąpili mię przyjaciele moi.

A żaden z krewnych mych o mnie nie stoi,

Ci którzy przy mym bawili się boku,

Żadnego za mną nie chcą czynić kroku:

Oddalili się odemnie w mey biedzie.

Choć widzą, że iuż o życie mi idzie.

Ci, co mi knuią klęski nieuchronne,

Sprawy przez napaść wszczynaią mi płonne;

Ja zaś, choć straszne dochodzą mię słuchy,

Milczę, iakbym był niemy, i głuchy.

Jak gdybym nie miał w ustach odpowiedzi,

Znoszę żal, gdy mi złorzeczą sąsiedzi;

Bo ufam w Panu, bom wsparty nadzieią.

Ze zły los z dobrym chodzi koleią.

Bo rzekłem; Pan móy na to nie pozwoli,

By zły człek śmiał się z sług iego niedoli:

Nie zechce, by me nogi tak się zchwiały,

Żeby mię zwalił z nich złośnik zuchwały.

Ja w prawdzie grzesznik przed twoim obliczem,

Gotowy iestem wziąć karę twym biczem:

Lecz wiesz, że gdy ma ułomność wykroczy,

Płacz za mą zbrodnię zaleie mi oczy.

Wyznam me grzechy, i pomyślę Panie,

Jaką pokutą przebłagać Cię za nie;

Większe zaś co raz nieprzyiacioł zgraie

Powstałą na mnie, a mnie sil nie staie,

Ci, co za dobre złym płacą, niesnaski

Knuią mi, gnębiąc mię, za moie laski;

Nie odstępuy mię Panie, a opowie

Móy ięzyk, żeś mi dał życie i zdrowie!

Niech słynie wszędzie i o wszystkich dobach ,

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach ,

Ojciec, Syn i Duch Święty, my go chwalmy,

Śpiewając Psalmy.

* * *

PSALM IV.

POKUTNY.

W PORZĄDKU PSALMÓW PIĘĆDZIESIĄTY.

Miserere meis Deus.

Zmiłuy się Boże nademną: a wielką

Litością twoią, pokryy złość mą wszelką:

I gminnym bardzo twych milosierdź likiem

Zgładź moie zbrodnie! odpuść żem grzesznikiem !

Odtąd zaś, gdy iuż obmyiesz me zmazy,

Zachoway serce me od grzechów zkazy,

I gdy twa ręka z zbrodni mię oczyści,

Spraw, bym niewinne życie miał w korzyści ,

Bo ia znani dobrze srogie me bezprawia,

I grzech móy zawsze w oczach mi się stawia ,

A ta poczwara obrzydła mey duszy,

Często łzy w oczach, żal w sercu mi wzruszy,

Przed Tobą samym, w oczach twoich świętych,

Dopuściłem się mych zbrodni przeklętych:

Ażebyś twoie uiścił powieści,

Że obok z skruchą twa litość się mieści

Ze miłosierdzie w twym sądzie zwycięża,

Gdy się w grzesznika sercu żal natęża:

Ze, gdy obaczysz w oczach łzy pokutne,

Wstrzymasz twe ręce piorunami rzutne.

Wszakżem poczęty w zmazie pierworodney,

W grzechach mię począł żywot Matki płodney:

A w krew Adama wlane węża iady,

Ciągną me serce na złe iego ślady.

Prawdęś ukochał, a mnie żebyś zbawił,

Taiemną mądrość twoięś mi obiawił:

Powołałeś mię do taiemnic Wiary,

Dałeś mieszkańcom ziemi Niebios dary.

Zpłuczesz me grzechy hissopu kropidłem:

Dasz, że twe prawo będzie mem prawidłem ,

Którem się rządząc w całym życia biegu,

Czysty i biały będę naksztalt śniegu.

Niech głos twóy w uszach mych zabrzmi wesoło!

Niech wypogodzi posępne me czoło!

Niech nawet kości me będą radośne;

Ze mi odpuścisz moie zbrodnie sprośne,

Stwórz we mnie nowe serce; day śmierćwprzódy,

Niżbym odnowił dawne serca wrzody!

W wnętrzności moie wley prawego Ducha:

Serce me Tobie wierne, niech go słucha.

Nie odrzucay mię od twego oblicza!

Duch twóy niech serce moie odziedzicza;

Wróć mi pociechę wiecznego zbawienia,

I potwierdź Ducha Świętego natchnienia.

Błędnym grzesznikom pokażę twe drogi;

Wróci się na ich tor bezbożnik srogi;

Swe wyuzdanie postrzegłszy zapędy,

Zapłacze za swą ślepotę i błędy?

Panie otworzysz me usta: a chwały

Twoiey wydadzą odgłos na świat cały.

I rozwiązanym twą ręką ięzykiem,

Napełnią ziemię twey chwały okrzykiem,

Wszak gdybyś Panie chciał ofiar odemnie

Dałbym ie; lecz ich nie przyymiesz przyiemnie,

Ofiara Bogu najmilsza nad inne,

Jest serce prawe, zkruszone, niewinne.

Zdarz to łaskawie, i uczyń to Panie:

Niechay Solimy mur ze wszystkim stanie;

Niech domu twego skończone budowle,

Uczci pokłonem starzec i niemowlę.

Wten czas w pośrzodku Kościelnego pienia

Przyimiesz ofiary i całopalenia:

A lud pokutnym posypan popielcem,

Tłustym obdarzy twe Ołtarze cielcem.

Niech słynie wszędzie i o wszystkich dobach,

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach,

Oyciec, Syn i Duch Święty: my go chwalmy,

Śpiewaiąc Psalmy.

* * *

PSALM V.

POKUTNY.

A W PORZĄDKU PSALMÓW SETNY PIERWSZY.

Domine exaudi orationem meam.

PANIE wysłuchay me modły, me pienia!

Niech glos móy Niebios przebiia sklepienia!

Twoiey odemnie nie odwracaj twarzy;

Gdy Cię o pomoc błagać mi się zdarzy!

Kiedy Cię wzywam, gdy do Ciebie wznoszę

Ręce: uczynić racz, o co Cię proszę;

Któregokolwiek dnia westchnę do Ciebie,

Cichy glos serca racz wysłuchać w Niebie!

Bo dni me nikną iak dym, gdy nim kurzy

Wiatr nagle wyszły z powstaiącey burzy;

Smutek me kości wysuszył, iak skałki.

Nim ie śmierć w krótce skruszy na proch miałki.

Jak ze pnia siano pada ostrzem kosy,

Tak mię podcięły gnębiące mię losy;

Zwiędło me serce, i iużem ieść chleba

Zapomniał: tak mię zażalił gniew Nieba.

Z ięczenia zrósł się ięzyk z memi usty!

Twarz ma i wargi pobladły iak chusty;

Temu, co żyie samotny, osobny,

Pelikanowi stałem się podobny.

Jak puszczyk nocny, w domostwie bezludnym,

Stałem się smutnym, okropnym, i nudnym:

Sypiać niemogłem, a sam siedząc w gmachu ,

Żyłem, iak wróbel samotny na dachu.

Kiedy przez cały dzień nieprzyiaciele,

Wyrzucali mi napastnych wad wiele:

Wtenczas podchlebny gmin dawnych mych chwalców,

Na mnie swóy rzucał iad, nakształt padalców.

Jadałem zamiast chleba garść popiołu:

Z napoiem łzy me mieszałem pospołu:

Bom widział, żeś mię wyniósłszy wysoko,

Upuścił: żem zpadł niezmiernie głęboko.

Dni moie iak cień zchodzą: czas ucieka;

Ja schnę iak siano, gdy go słońce zpieka;

Ty zaś na wieki iesteś Panem świata,

A niezkończone są twych rządów lata.

Pamięć i sławę twoich dzieł i czynów,

Czcić będzie gminny lud Adama Synów.

A przyidzie ten czas, gdy otoczon gronem

Wiernych, pokażesz litość nad Syonem.

Ten czas się zbliża litości racz użyć:

Spraw by ci Syon przystoyniey mógł służyć:

Już cieszy sług tych zbiór wielki kamienia,

Na twóy Dom, na część twoiego Imienia.

Stanie nie bawiąc Pański Dom wspaniały,

A w świecie zabrzmi odgłos Jego chwały;

Zadrżą Królowie, zadumią się ludy,

Gdy Pan wielkiemi wsławi Dom swóy cudy.

Bo Pan zbudował Syon; tam w swey sławie

Będzie widziany w wspaniałey postawie;

Ztamtąd poglądać będzie na pokornych,

I słuchać prośby sług z Prawem Swem sfornych.

Dzieiopisowie niech głoszą te dzieła,

By z nich potomność oświecenie wzięła;

Nim lud, który Pan iak na nowo stworzy,

Na chwałę cudnych dzieł usta otworzy.

Za to: że okiem swoiem miłosiernym

Pan weyrzał na lud swóy; że sługom wiernym

Pomógł; że plemię Rodziców zabitych

Uwolni! z kaydan Synów znakomitych.

By wierni, z więzów wolni, Pańskie Imie

Czcili w Syonie, i w Jerozolimie:

By ludy z królmi, gdy Ich Pan zawoła,

Wielbili Pana świata, biciem czoła.

Pan odpowiedział sługom : że w drodze

Cnoty potknąć się nie da wiernych nodze,

Obiaw mi Panie, iak też ieszcze wiele

Dni dusza moia bawić będzie w ciele!

W porządku dni mych, w czerstwey wieku dobie,

Niebierz mię z świata, nie zkładay mię w grobie!

Niech Ci się pierwey wysłużę, — powieki

Niżli mi zamknąć rozkażesz na wieki.

Tyś Panie ziemię zbudował; a iasne

Niebo iest ręki twoiey dzieło własne;

Ty gmachy zniszczysz, kiedy zechcesz; ale

Ty na wiek wieków będziesz w twoiey chwale,

Niebo i ziemia zstarzeią się z laty,

Jak wychełtane i wytarte szaty;

Naprawi ręka twa te stare gmachy,

Tak iak pokrycie domów, tak iak dachy.

Lecz Ty ten iesteś, któryś był przedwiecznie :

Twe lata zawsze trwać muszą koniecznie;

Ziemię zaś sług twych odziedziczy plemię

Cnotliwych Oyców, i wiernych żon brzemie,

Niech słynie wszędzie i o wszystkich dobach,

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach,

Oyciec, Syn i Duch święty, my go chwalmy,

Śpiewaiąc Psalmy.

* * *

PSALM VI.

POKUTNY.

A W PORZĄDKU PSALMÓW SETNY DWUDZIESTY DZIEWIĄTY.

De profundis clamavi ad te Domine.

Z Głębi moiego serca, głos wydany,

Wola o litość do Pana nad Pany

Natęż słuch Panie! nachyl ucha

Na glos móy, który wydaie ma skrucha!

Jeśli uważać będziesz nieprawości,

Któż to wytrzyma Panie? któż bez złości?

Ja wiedząc, że Bóg Pan nasz iest łaskawy,

Chcę z serca. Jego zachować ustawy.

Pańskiemu słowu ufa moia dusza,

Że grzech odpuści, gdy się serce zkrusza;

Nadzieię w dobrym Panu mam, że raczy

Grzech móy odpuścić gdy łzy me obaczy

Izrael ufa od świtu do zmierzchu,

Że mu Pan litość ześle z Niebios wierzchu;

Bo miłosierdziem słynie nasz Pan luby,

A nigdy niechce grzesznika zaguby,

Ma Bóg niezmierny skarb na Okupienie,

Byle nas zkruszyl żal za przewinienie;

Że z grzechów wszystkich, choć wielkich i wielu,

Bóg cię odkupi, ufay Izraelu.

Niech słynie wszędzie, i o wszystkich dobach,

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach,

Oyciec, Syn i Duch Święty, my go chwalmy.

Śpiewaiąc Psalmy.

* * *

PSALM VII.

POKUTNY.

A W PORZĄDKU PSALMÓW SETNY CZTERDZIESTY DRUGI.

Domine exaudi orationem meam.

Panie wysłuchay me modły! niech w uszy

Twe idzie wyszły głos z serca i z duszy!

Twą Prawdę, twoię sprawiedliwość głoszę:

Kiedy do Ciebie me prośby zanoszę.

Lecz ze mną nie wchodź w sąd; dopóki powiek.

Śmierć mu nie zamknie, grzeszy każdy człowiek;

A nie stawiły dotąd ludu gminy

Przed sąd twóy męża, który żył bez winy.

Nieprzyiaciela gniew na mię zawzięty

Wylał na duszę mą iad swóy przeklęty:

Upokorzył mię potwarzami swemi,

Jak niegodnego człeka lżył na ziemi;

Jakbym umarły był światu, tak w ciemne

Lochy mię wpędził; i w mieysca podziemne

W których dziś żyię iak wyrzutek z ludzi,

Dusza i serce moie, sobą nudzi.

Gdy przypominam sobie dni me dawne,

Widzę mych grzechów ukaranie iawne:

Wielbię twe dzieła, twe święte wyroki:

A do pokuty biorę się bez zwłoki.

Wznoszę do ciebie ręce, a ma dusza

Zeschła, iak ziemia, gdy ią spiekła susza:

Ratuy ią! laską twą wesprzyy mię Panie!

Bo iuż sil nie ma, iuż mi tchu niestanie

Świętey odemnie nie odwracay twarzy!

Mocą twych oczu niechay mi się zdarzy

Bym oczyszczonym był z grzechów mych brudu,

Tak, iak obmyty w ieziorze gmin ludu.

Day mi usłyszeć pomyślne nowiny,

Że mi się odpuszczasz wielkie moie winy;

Że miłosierdzie twe, twa litość Święta

Grzechów mi moich wszystkich niepamięta;

Bom w Tobie wszystkę mą ufność położył:

W niey mrę i żyję, ieśli chcesz bym pożył

Nadziei w nikim mieć niechcę, prócz Ciebie,

W ucisku, w smutkach, i w każdey potrzebie,

Pokaż mi drogę, i oznacz, którędy

Mam iźdź, bym w świata nie wdał się zapędy;

Wyszłemi z serca i z duszy modłami,

O to Cię Panie upraszam ze łzami,

Nieprzyjaciołom wyrwiy mię potężnym;

Bo się na siłach czuię niedołężnym.

Naucz mię pełnić twoię świętą wolę,

Boś móy Bóg! bom ci polecił mę dolę.

Duch twóy natchnienia niech mi daie codzień,

Póki żyć będę przez ziemię przechodzień!

Niechay prostuie me drogi, i ścieszki;

Niech mi nie daie wpaźdź w świata zamieszki.

Wskrzeszesz na chwalę twoię we mnie cnoty:

Uprzątniesz moie troski i kłopoty.

Mych nieprzyiaciól wytracisz, wygubisz,

Mnie dźwigniesz, by świat widział, że swych lubisz.

Niech słynie wszędzie i o wszystkich dobach.

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach.

Ojciec, Syn i Duch Święty, my go chwalmy,

Śpiewaiąc Psalmy.

* * *

PRZYDATKI TEGOŻ PISARZA.

PIEŚŃ

MATKI BOSKIEJ.

Magnificat anima mea Dominum.

Wielbi ma dusza Pana, serce zdięte

Radością chwali Imię Jego święte;

Bóg móy, Zbawienie moie, ma otucha.

Rozkoszą mego iest serca i ducha,

Że weyrzał na swey slużebney pokorę,

Że rzucił okiem na Dawida Córę.

Dla tego, wszystkie ludy i Narody,

Mnie za iedyne czcić będą me płody.

Że wielkie rzeczy Bóg uczynił ze mną,

I dał żem w czach iego iest przyiemną:

Niech za to wszystkie śmiertelnych kolana

Gną się z pokorą, wielbiąc Imię Pana.

Nayświętsza iego litość się na wieki

Przelewa ze krwią, z rodu w ród daleki:

A w licznych gronach pokoleń pobożnych,

Pan błogosławi sług z cnoty niezdrożnych.

Pokazał światu, moc ramion swych świętych:

Rozproszył myśli głów pychą nadętych;

Dumnych z Urzędu złożył, z krzesła zegnał:

Pokornych wyniósł, i los ich przeżegnał,

Głodnych nasycił , w dostatki zpanoszył,

Bogaczów z torbą puścił, i rozproszył,

Przyiął wiernego sługę Izraela,

A swych mu dawnych litości udziela.

Zpełnił swe słowo; co rzekł, z iścił czynem:

Abrahamowym świat zaszczycił Synem,

Krew Jego Bogiem słynąca człowiekiem,

Swe rządy wiecznym liczyć będzie wiekiem.

Niech słynie wszędzie i o wszystkich dobach ,

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach,

Ojciec, Syn i Duch Święty, my go chwalmy,

Śpiewaiąc Psalmy.

PSALM DZIEWIĘĆDZIESIĄTY.

Qui habitat in, adjutorio Altissimi.

Kogo wspomaga Bóg, ten przy zaszczycie

Pańskim, szczęśliwie przepędzi swe życie:

Ten rzecze Panu: ufać w twey obronie

Przez wiek móy będę, i w ostatnim zgonie.

Gdy na mnie sidła chytry człek zastawi,

By mię nie złowił, zaszczyt Boski zprawi;

Gdy zły człek zechce pohańbić mię słowy,

Bóg da, że w ustach nie znaydzie złey mowy.

Bóg mi cień zrobi swym Wszechmocnym barkiem,

Kiedy mi klęska stać będzie nad karkiem:

Schowa mię w piórach swych, weźmie pod skrzydła

Gdy niebezpieczeństw ztrwożą mię straszydła,

Pan mię zasłoni mocną swoią tarczą,

A tak mię żadne siły nie obarczą:

W posrzodku poczwar, wśrzód nocnego strachu,

Będę bezpiecznie spal w bezludnym gmachu,

Z naiazdów, z bitwy, choć chmurami strzały

Polecą; wyydę nietknięty, i cały;

Gdy mię wprowadzi złość w zdradliwe zchadzki,

Bóg da, że nocney uniknę zasadzki,

Czartowstwo zwykle nagabać w południe,

Chytre powaby, gubiące obłudnie,

Klęski w ciemnościach gnębiące pokątnie,

Wszystko to słudze swemu Bóg uprzątnie,

Po prawey jego tysiąc ludzi zginie,

Po lewey dziesięć tysięcy się zwinie:

A sługa Bożki, choć śmiercią otoczon.

Wyidzie zdrów z bitwy, kroplą krwi nie zbroczon.

W ten czas pomyśli, że grzechów przywary

Nie uydą swego czasu srogiey kary;

Że z Woli Bozkiey, za zbrodnie człowiecze,

W bitwach szukaią złych strzały i miecze,

Na ten czas rzecze: że nam poufałym

Zaszczytem, Bóg iest tylko, w świecie całym;

Że kto w Nim ufa, ten nie będzie w bidzie,

I żadna klęska w dom iego nie wnidzie,

Aniołom swoim Pan kazał usilnie,

Aby sług iego w drodze strzegli pilnie;

W rękach ich nosić będą; by wśróddrogi

Nie urazili o kamienie nogi.

Będą po żmiiach zdrowo się przechodzić,

Lew i smok zdeptan, nie będzie im szkodzić.

A gdy upadną na kamień w podróży

By się nie ztłukli, Bóg rękę podłoży;

Pan mówił o nich ci ufali we mnie,

Niech zna świat, że nikt nie ufał daremnie;

Zaszczyt, i wsparcie me dam im ochotnie,

Bo Imie moie wyznali stokrotnie.

Z niemi w ich każdem będę utrapieniu,

Przed klęską zchowam ich w skrzydeł mychcieniu,

I dam im przeżyć szczęśliwie wiek długi,

Potym ich w Niebie zmieszczę z memi sługi.

Niech słynie wszędzie, i o wszystkich dobach ,

Pan świata, Jeden Bóg we Trzech Osobach,

Ojciec, Syn i Duch Święty, my go chwalmy,

Śpiewaymy Psalmy.

* * *

PIEŚŃ O ŚWIĘTYM JÓZEFIE.

Iste quem laeti colimus.

Ten, co Go wierni dziś chwalą w Kościele ,

Co grono ludu do nóg mu się ściele,

Józef panieńskim wieńcem ozdobiony.

Dziś się w Niebieskie z ziemi przeniósł. strony.

O zbyt szczęśliwy, którego śmierć droga,

Przytomnych miała Maryą i Boga:

Co go przy śmierci i na wyiściu ducha

Bóg sam rozgrzesza, i spowiedzi słucha.

Świata i piekła zwycięzca waleczny

Przeniósł się miłym snem na żywot wieczny:

A tam swe święte uwieńczaiąc skronie,

Zaiaśniał światu w Niebieskiej koronie,

Racz zdarzyć Panie; by piastuna prośby

Twe przebłagały i gniewy i groźby,

Odpuść nam zbrodnie, i daruj nam winy:

Po śmierci weź nas między świętych gminy.

AMEN.

* * *

LIST ADAMA WAWRZYŃCA RZCWNSKIEGO(1) KASZTELLANA WITEBSKIEGO DO STANISŁAWA AUGUSTA PONIATOWSKIEGO,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej