Jerzy Laskarys

RAROGI SALONOWE

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

WSTĘP DO RAROGÓW

RAROGI SALONOWE.

RAROGI SALONOWE

Laskarys Jerzy

WSTĘP DO RAROGÓW

Jeżeli kogo moje bawić będą żarty,

Jeśli kto się zaśmieje przerzucając karty,

A pomyśli w skrytości: "Szkoda tego człeka,

Czemu on tylko śmieszy, lub z żółcią narzeka?...

Wszak są insze społeczeństw, są dodatnie strony,

Są serca pełne cnoty — umysł nieskażony —

Czemu on tam chce chodzić gdzie zło pada cieniem?

Czemu rozbrat wziął z świętszem, wznioślejszem natchnieniem ?

Dlań chyba ideałów niedostępne szczyty —

On pewno nie ma serca, lub sercem przeżyty... "

Kto tak o mnie pomyśli bez żalu, niechęci,

Temu ja tu odpowiem ku wiecznej pamięci:

O bracie czytelniku nie zwiększaj mej winy!

Są ujemne natchnienia, jak ujemne czyny,

A w duszy co zło widzi, którą fałsz odstręcza,

Lśni świętego przymierza niezamglona tęcza —

Przymierza z boską prawdą, co i w złudzeń kole

Kłamliwe znacząc ścieżki na błędów padole,

Wiedzie umysł młodzieńczy torem jasnej wstęgi

Na pola przyszłej cnoty w czarodziejskie kręgi,

I duszę tą upaja świadomością błogą,

Że roskosz zasłużona, bo kosztuje drogo.

O bracie! ty się śmiejesz — w tobie próżność ludzi

Może tylko chwilowe rozdrażnienie budzi?

Może zapał poczciwy skrzydłem siły czucia

Unosi cię w krainę obcą dla zepsucia,

I świat ten pokalany, po nad którym krążysz,

Witając pół-uśmiechem w lepsze strony dążysz ?

Może czujesz odrazę do poziomej treści,

Którą ja okupiłem skarbami boleści?

A śledząc z niepokojem dni i nocy tyle,

Biłem się kornie w piersi na ojców mogile

I zbolały w niepewność, wiarą w przyszłość senny

Byłem chwilkę dla siebie jak posąg kamienny;

Potem zbudzon nadzieją, z gorączkowym szałem,

Krwią moją, łzami memi w te słowa przelałem,

Mówiąc czuciem do czucia: na nowe przymierze

Ja się w piersi za wszystkich mych braci uderzę —

Choć lepszy da mi litość, a gorszy osądzi,

Wypełnię mą powinność — głos serca nie błądzi.

O! rożne są natchnienia: jeden, sługa Boży,

Wzór gmachu w wieszczym planie dla przyszłości tworzy,

Drugi z martwych brył skalnych wyrzeza kolumny,

Trzeci wznosi nad poziom arkad szereg tłumny,

Czwarty dźwignął sklepienie i zatknął krzyż Pański —

Inni cegły znosili na ołtarz kapłański,

Ostatni — stare głazy oczyszczali z pleśni...

Lecz wszyscy byli w chórze jednej świętej pieśni,

A i pierwszych trud wzniosły i ostatnich praca

Przed obliczem postępu zarówno popłaca;

Nie zgrzeszy ten przed wnukiem, kto błąd dziada zmaże,

Nie umarł ten moralnie kto czci swe ołtarze,

Komu cięży na piersi naga kraju rana

Próżnością rozjątrzona, występkiem skalana,

Serce kona w rozpaczy, ucieka krew z twarzy....

Kto go nazwie przeżytym, ten młodość znieważy,

Bo ów uśmiech na ustach boleśnej pogody

Powie mu, że tak tylko śmieje się człek młody...

A więc nim się pień stary na próchno nie skruszy,

Śmiej się bracie, szydź ze mną — i przebacz mi w duszy.

RAROGI SALONOWE.

Niech was domyślność nie łudzi!

Sydzę z błędów, a nie z ludzi.

Bocian.

Pan hrabia Cielątkowki, co to tak bogaty

Że dla synów dwa wielkie zrobił majoraty,

Już nawet i w młodości słynął wpośród tłumu,

Nietyle ze swych bogactw, nietyle z rozumu,

Nietyle z uczciwości, ani z wielkiej cnoty,

Jak raczej ze śmieszności i srogiej głupoty. —

Do lat pięciu nie mówił (jak twierdzą sąsiedzi)—

Darmo się, było, niańka z niemem dzieckiem biedzi,

Darmo ojciec sprowadzał zagraniczne bony,

Professor głuchoniemych darmo był płacony, —

Nie pomogło przecięcie pod językiem plewy,

Nie pomogły lamenta i żale i gniewy....

Aż w tem razu jednego, gdy osła obaczył,

Niespodzianie przemówić i zaśmiać się raczył. —

Radość była w rodzinie z niczem niezrównana:

Matka z wielkiej radości mdlała zapłakana,

Ojciec śmiał się jak dziecko, a niepomny siebie,

Widział znaki prorocze na pochmurnem niebie,

I wniósł z onych, że człowiek tak mądry za młodu,

Będzie z czasem ozdobą hrabiowskiego rodu. —

Mając latek czternaście hrabia umiał czytać,

Szczebiotać po francuzku i z gośćmi się witać;

Wiedział, jak to w salonie znaleść się swobodnie,

Jak się paniom przymilać, ubierać się modnie,

Wyśmiewać źle ubranych, znać się na tytule,

Z papą być pobratersku, a z mamą nieczule,

(Bo człek dobrze zrodzony uczucia swe tai,

Sentymenta wyraźne właściwe są zgrai).

Guwernera francuza nie nawidził wcale,

Historji i łaciny uczył się niedbale,

Geografji znieść nie mógł i fizyki zgoła:

Nauki przyrodzone — daremna mozoła

Gdy mu labuś dowodził o ptaku lub rybie,

Dłubał w nosie paluszkiem, lub bębnił po szybie.

Młode hrabię nie miało upodobań żadnych,

Tylko czuło słabostkę do kobietek ładnych,

Z czego matka wnosiła że go kochać będą;

Przytem jeszcze młodzieniec chodził czasem z wędą,

I siadłszy na kamieniu wśród nadbrzeżnej trzciny,

Z wzrokiem w wodę utkwionym przepędzał godziny.

Skończywszy wychowanie pod domową strzechą,

Stał się chlubą labusia, rodziców pociechą,

A zwiedziwszy rozliczne zagraniczne grody,

Został prędko w salonach arcy-wzorem mody;

Że zaś fundusz posiadał, czyste interesa,

Ogromne w wielkim świecie otrzymał sukcesa. —

Stara pani Małpicka chwaliła go głośno,

Miał z hrabiną Brzuszyńską intrygę miłosną,

Księżniczki Pięciurkowskie patrzały nań czule,

Młody markiz w hrabiego gnieździł się szkatule,

Assystował na balach, na baliki wodził,

Kolacyjki wesołe swym dowcipem słodził,

A ograwszy w djabełka, czekał na zapłatę

I sprzedał mu za bezcen folbluty srokate. —

Łatwo pojąć, że człowiek takiego znaczenia,

W stosunkach marytalnych nie był do wzgardzenia

Że panny bez posagu, lecz z głośnem imieniem,

Chciały go uszczęśliwić prędkiem ożenieniem,

A dwie Płyckie-Kręcickie tak go wzięły w kluby,

Że starsza w krótkim czasie już go zwała: luby!

Ojciec zaś młodzieniaszka otaczał opieką,

Kupował piękne wędy, siadywał nad rzeką,

Rozprawiał o małżeństwie, o potrzebie żony,

Potem gadał o sobie, z kogo jest zrodzony,

Jaki posag da córkom, z kim zawarł stosunki,

Jakie mąż jego Krysi winien mieć warunki,

A kreśląc cały obraz zięcia żądanego,

Zrobił go podobniutkim do pana hrabiego, —

Wkrótce tak opanował, że bez jego woli

Hrabia nie mógł powiedzieć, że go brzuszek boli,

A wreszcie spekulując na bogatym błaźnie,

Sam się córce za niego oświadczył wyraźnie,

Termin ślubu naznaczył, zniósł się z rodzicami

I posag mu wypłacił jakiemiś gratami.

Hrabia panny nie kochał i sam nie rozumiał,

Jakim żywym sposobem oświadczyć się umiał?

Nie wiedział, z jakiej racji ma się zaraz żenić?

Lecz projektów Kręcickich nie zdołał odmienić;

Szedł do ślubu nieborak, jak ofiarne ciele,

A wśród tańców zapomniał czyje jest wesele;

Sąsiedzi dowodzili (choć to są czernidła),

Że w dzień ślubu pan hrabia chciał potargać sidła—

Zmykał konno do lasu, jak kawaler gracki,

Jednak wykręt był próżny, bo wpadł do zasadzki.

Młoda para gubernji została ozdobą,

Umiała wszystkich zająć i zabawić sobą;

O ich życiu domowem dowodzono dziwy:

Hrabina łaje męża, a hrabia szczęśliwy,

Przyszyty, przyklejony do czułej spódnicy,

Karmi codzień papugę swojej połowicy,

Nosi worek z robótką, herabatę nalewa,

Angielskie czyta wiersze i czytając, ziewa,

Wydaje sam z apteczki, spisuje bieliznę,

Wygląda jak parobek wzięty na pańszczyznę,

Za co go tłusta pani klapie zlekka w papę,

I pozwala całować swą niezgrabną łapę.

Służba zowie go panem, a żonę hrabiną;

Hrabia się kilka razy pokłócił z dziewczyną

Pokojówką, gdy jego posłuchać nie chciała:

Żona go za brak taktu pantoflem nazwała....

Różni różnie twierdzili, ale to są plotki,

Zmyśliły stare panny, rozniosły dewotki. —

Hrabiego w towarzystwie szanowano wielce;

Gdy mówił, cedził słowa, kropla po kropelce,

A choć sensu nie było, zawsze poznać z miny,

Że to człowiek poważny i ojciec rodziny,

Homme du monde, nie parwenjusz, dobrze urodzony.

Ma pieniądze, stosunki, chłopów i salony.

Hrabia znał słowa: przemysł, porządek, intrata,

Do książąt zawsze mawiał: "nous autres ludzie świata"

Szlachcica, krzywiąc usta, nazywał waćpanem,

Wymawiając, nazwiskiem dławił się nieznanem,

Kredytorów przyjmował z wejrzeniem złowrogiem,

Słowem: był wielkim panem i wielkim rarogiem.

Prosperował pan hrabia, wszystko musie śmiało;

Spoczywał duch hrabiowski, czerstwe było ciało,

Zwiększała się intrata, podrastało dziecię....

Ale szczęścia stałego niema na tym świecie"

Los okrutny każdego bez wyjątku rani,

Choćby się pod pantoflem ukrył swojej pani,

Choćby się w czepku rodził, miał na głowie rogi,

Zawsze mu śmierć zawadę podstawi pod nogi.

Tak też było i z hrabią: jego czuła żona

Raz na balu u Piklów, po tańcach zmęczona,

Opchała się lodami chcąc zgasić pragnienie,

Z czego się rozwinęło straszne zapalenie;

Doktór Sznyper krwi jakoś nie upuścił w porę,

Zadał wiele jalapy i tem dobił chorc. —

Nieszczęśliwa hrabina konała przykładnie,

Testament dyktowała przytomnie, dokładnie,

A chcąc nawet po śmierci rozgłosić swą cnotę,

Dla Wizytek wileńskich legowała kwotę

Z mężowskiego funduszu; —potem, po spowiedzi,

Gdy się mąż zrospaczony koło łóżka biedzi,

Rzekłszy doń cichym głosem, a z czułem wejrzeniem:

"Polecam ci papugę"—skonała z westchnieniem.

Jakkolwiek jej się dusza już złączyła z Bogiem,

Zda mi się, że i w niebie być musi rarogiem.

Nieszczęsny nasz małżonek świetny pogrzeb sprawił,

Trzypiętrowy katafalk w kościele wystawił;

Ksiądz prałat Tępołebski miał kwiecistą mowę:

Chwalił zmarłej hrabiny przymioty wzorowe,.

Mówił o jej słodyczy, o dobroczynności,

Przywiązaniu do męża, ślepej uległości,

A nie szczędząc hiperbol, dowiódł jak na dłoni,

Że rodzina w rozpaczy, że kraj płacze po niej; —

W końcu zaś, gdy jej żywot opowiedział cały,

Otworzył wręcz podwoje wiekuistej chwały,

Wprowadził pompatycznie do siódmego nieba —

I dzisiaj już nam do niej modlić się potrzeba!

Na wspaniałym cmentarzu księży Bernardynów

Hrabia pomnik postawił: —czterech kupidynów

Trzymało wielką urnę wspartą na kolumnie,

Na której herb rodziny połyskiwał dumnie,

U spodu wśród załamań litewsko-gotyckich

Był napis: "Grób zwłok. Tu leży z Kręcickich

Hrabina Cielątkowska. Wieku lat trzydzieści.

Ten pomnik jej zbudował mąż smutny w boleści.

Ciężko było hrabiemu zgrywać rolę wdowca;

Wyglądał w towarzystwie jak zbłąkana owca,

Sam nie wiedział u kogo trzeba szukać rady—

Czy żyć nakształt odludka, czy dawać obiady?

Czy mieć minę stroskaną, czy uśmiech na twarzy?...

W końcu na wieś wyjechał i tam gospodarzy. —

Upłynęło lat wiele od pamiętnej doby,

Pan hrabia już oddawna nie nosił żałoby,

Zdziczał na wsi zupełnie, sposób życia zmienił;

Z garderóbną swej pierwszej żony się ożenił,

Miał z nią brzydkie dwie córki i dwóch pięknych synów.

Stworzonych do zbierania światowych wawrzynów.

1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Nowa pani hrabina—ach! odpaść jej Boże!

Dawniej było, ceruje pończochy, lub porze,

Przed panną Jasnej pani nie śmie ani pisnąć,

Młodemu pisarzowi daje się uścisnąć.

Dzisiaj strasznie poważna, przyzwoita srodze,

Stąpa z gracją i śmiało po ślizgiej podłodze.

Zawsze prosto i sztywnie na kanapie siada,

Sznuruje z lekka usta, jak kanarek jada,

Nie może znieść herbaty, pije, czekoladę —

Chce mieć talję sylfidy i oblicze blade —

Codzień w morach, danielach, gustownie ubrana...

Ludzie mówią, że nawet bardzo oczytana;

Zawsze się romansami modnemi otacza —

Przebiegła w tłómaczeniu i Żyda Tułacza,

I Hrabię Monle-Chrislo i innych dzieł wiele;

Z fortepjanu Erarda wydobywa trele,

Ma głosek cale miły i włoską metodę...

W obejściu się hrabiny znać wielką swobodę?

W domu bardzo uprzejma i miła dla gości,

Nikomu nie uchybi cieniem niegrzeczności;

Każdemu wśród rozmowy da do zrozumienia,

Że się nigdy nie wstydzi swego pochodzenia,

Bo jest z domu Pstrykalska, ma herb ze łbem byczym,

A wujaszek w Smurgoniach został horodniczym.

Jednak damie tej braknie istotnej ogłady;

Ma też swoje śmieszności, śmiesznostki i wady:

Nudzi się strasznie na wsi i tęskni do miasta,

Służące o niej mówią, że nadto toniasta.

Że dumna i gderliwa, że bieli swe lice,.

Że ją zawsze sznurują cztery służebnice,

Że nieraz do salonu wychodząc z pośpiechem,

 Żegna sługi przekleństwem, gościa wita śmiechem.

Ale grzeszy najwięcej srogą niewinnością,

Nieustannem papleniem i wielką zazdrością

Wszelkich wdzięków kobiecych; każdą piękność gani,

Każda wyższość jej serce jak sztyletem rani,

A nawet posierbicę słynącą wdziękami.

Chciałaby na kawałki podrzeć pazurkami. —

1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Nieboszczka Cielątkowska prócz białej papugi

Zostawiła mężowi rachunki i długi,

Parę pięknych wyżełków, uczoną wiewiórkę

I hrabiankę Elwirę, ukochaną córkę. —

Elwira jest aniołem, chociaż w ludzkiem ciele:

Nie można o jej wdziękach powiedzieć za wiele!

Ganić ją jest występkiem, wychwalać napróżno;

Niebianka ta na ziemi wygląda podróżną —

Zda się, łezkę uronił serafin niebieski,

A nadziemskie stworzenie powstało z tej łezki.

Pieszczona od dzieciństwa na rodziców łonie,

Jeżeli nie w kolebce, to była w salonie,

Pełna zimnej powagi i swobodnej gracyi

Może służyć za przykład świetnej edukacyi.

Gra, śpiewa i rysuje, w tańcu niezrównana,

A piękna tak, że tylko padać na kolana!

Oczy czarne, wymowne, jakby u gazelki,

Usta w serce, różowe, nos grecki niewielki,

Włosy ciemne jak heban, długie aż po pięta,

Pierś i szyja cudowne, a talijka wcięta,

Ręce małe, zgrabniutkie, nóżeczki wzorowe,

I oczy wam pochwycą i zawrócą głowę —

Słowem, panna jest jakiemś przywidzeniem błogiem...

Niemniej jednak zda mi się potężnym rarogiem!

Dla czego?... wnet wam powiem, posłuchajcie nieco!

Dawne życia wypadki charakter wyświecą: —

— Matka pięknej Elwiry, kobiecina płocha,

Tak swą córkę kochała, jak się cacka kocha,

Stroiła nieustannie i w oczy mówiła,

Że piękna, że zgrabniutka i nadzwyczaj miła.

Córeczka, co swą matkę miała za wyrocznię,

Wszystkim tym komplimentom wierzyła widocznie.

Już się dobrze stworzeńko przed lustrem mizdrzyło,.

Ciągle nowe sukienki zmieniało, mierzyło;

Wiedząc o tem, że piękne układało minki,

Przywdziewało perełki, pierścionki i spinki; —

Matka zaś zakochana w swojèm własnèm dziele,

Twierdziła, że Elwirka już ma gustu wiele;

Że zaś główną podstawą wychowania w świecie

Jest dowcip — więc dowcipne powinno być dziecię..

Rozpieszczoną laleczkę uczono szyderstwa,

Niewinnych kalemburów, płochego oszczerstwa,

I tak, niby wpajając polor światowości,

Skażono jadem pychy i głupstwem próżności. —

Późniejsze wychowanie szło podobnym torem,

Wszystkiego nauczono, co łudzi pozorem,

Brała lekcje religji od dwóch kanoników,

Guwernantki zamorskie dawały języków,

Miss Brykel po angielsku czytała Bajrona,

Pani Mąkier Żorżanda, Musseta, Hugona,

Z fortepianem obeznał sławny Kokofoni,

Lekcje śpiewu wykładał soprano Koljoni,

Tańców uczył Niedźwiecki, rysunków Peckała,

I niewiem wiele inszych jeszcze lekcji brała!

Przy takiem, jak widzicie, świetnèm wychowaniu

O niczem nie myślała, tylko o ubraniu,

O tańcach i zabawach, podróżach i fetach,

Powodzeniu w salonach i własnych zaletach;

Lecz tych wszystkich przymiotów, które zwykle czynią

Kobietę dobrą matką, mądrą gospodynią,

Przywiązaną do męża i uczciwą żoną,

Elwiruni posiadać wcale nie sądzono....

Bo Opatrzność przezornie skarbami szafuje —

Dosyć pięknej hrabiance, że w świecie bryluje!

Elwira ze swą ciotką, już niemłodą lwicą,

Lat kilka w różnych miastach była za granicą;

Dwie litewskie piękności robiły furore —

Niejeden w ślad za niemi woził serce chore,

Pewien Anglik z miłości został księdzem w Rzymie,

Drugi w panny sztambuchu zapisał swe imie,

Trzeci, baron niemiecki, co ją wielce cenił,

Z rozpaczy w krótkim czasie z inną się ożenił, —

Nawet książe bogaty, Frydryk Mopsen-Pudel,

Łodzi uczuć gorących ku niej zwrócił rudel.—

Elwira go kochała, bo chciała być księżną,

A ta miłość ją wbiła w dumę tak potężną,

Iż wcale nie zważała, jako Hiszpan śniady,

Przywiązany bezpłatnie do swej ambasady,

Usychał z przywiązania i pisał końcówki,

Za co mu sam minister już robił wymówki.

Ale Frydryk niegrzeczny zapomniał o pannie,

I jak twierdzą, otruty skończył życie w wannie.

Odtąd śliczna Elwira udawała smutną,

Niepojętą, zdradzoną i zimną i okrutną.—

Po tych wszystkich sukcessach, wróciwszy do kraju,

Łatwo poznać, że biedna nie czuła się w raju:

Nie miała przed kim swoich opowiadać żalów,

Śmieszyła ją litewskich meskinerja balów,

Młodzież była podobną do dzikich Huronów,

Matrony nie umiały urządzać salonów,

A panienki tak wiejskie, tak źle wychowane,

Że w dobrem towarzystwie są jakby złapane.

Lecz co ją ostatecznie wiodło do rozpaczy—

(W tym razie, każdy pannie tę rozpacz wybaczy)

Tak, że nieraz bywały całodzienne szlochy—

To straszna moweżanrność nieznośnej macochy,

Która jej nie cierpiała, choć mówiąc nawiasem,

W towarzystwie lubiła naśladować czasem—

Młodzież koło Elwiry kręciła się tłumnie,

Chociaż ją sławna piękność traktowała dumnie;

Jednak, będąc oddawna kokietką z nałogu,

Umiała wzniecić miłość w swym największym wrogu.

Kochało się w niej wiele gołych spekulantów,

Bogatych łapigroszów, hrabiowskich infantów,

Kilku szlachty zamożnej, cnych obywateli,—

Ale nikt się o rękę prosić nie ośmieli:

Ten wie dobrze, że pewnie będzie pogardzony,

Bo choć srodze bogaty, lecz źle urodzony;

Drugi z wielkiem imieniem, ale bez szkatuły;

Trzeci szpetny niegrzecznie, choć nadzwyczaj czuły...

A młodzieniec szlachetny, prawy i zamożny,

W wyborze połowicy zwyczajnie ostrożny,

Nie chce mieć takiej damy, co mu fundusz straci,

Wyjedzie za granicę i wyśmieje braci,

Dla której dom za ciasny, kraj rodzinny brzydki,

Która jest wzorem lalki i kosmopolitki.

Jednak latka mijały, popsuła się cera,

Niedługo już trwać mogła panieńska karjera,

Pora była pomyśleć o wyborze męża—

Radził jej i sam ojciec i radzili księża...

Zamieszkał wtenczas w Wilnie bogaty Nososki,

Cichego charakteru i człowiek bez troski,

Wiedziano, że za panną do piekła poleci,

Na niego padł więc wybór i rzucono sieci.

Wkrótce się pan Nososki już kochał po uszy,

Na balach rznął mazura, choć był sporej tuszy,—

Oświadczył się ojcowi i przyszedł do panny....

Ale biedak miał dziwny katar nieustanny,

W chwili czułych oświadczeń jak z armaty kichnął,

Elwira się rozśmiała—kawaler odstrychnął.—

Po tak dzikiej przygodzie, smutku było wiele,

Katar splątał zamiary i zerwał wesele.—

Hrabianeczka na duchu nie upadła wcale:

Przedsięwzięła mieć męża wnet po karnawale,

Bo czuła, że jej wdzięki wkrótce zejdą z pola,

A rola starej panny, opłakana rola.—

Na ostatnich sejmikach bez sporu obrany

Był marszałkiem Rodowski, człek powszechnie znany,

Bogaty i oddawna w kraju zasłużony,

Wdowiec jeszcze niestary, szukający żony,

Któraby miała pozór matrony wzorowej,

Nosiła przyzwoicie urząd marszałkowej,

Umiała imponować, nie szkodząc nikomu,

Słowem, była ozdobą salonu i domu.

Elwira, o tem wszystkiem uprzedzona rano,

Wzięła się do ataku z wprawą niesłychaną;

Spoważniała nadzwyczaj, kokieterję skryła,

Że zaś iście w salonie bardzo dobrze była,

Marszałek prędko spostrzegł, że mu jest na rękę—

A nawet i podobał poważną panienkę.

Mamunie już szeptały z ukrytą zazdrością,

Że się żeni marszałek, lecz grzeszy płochością,

Bo hrabianka mu pewnie przypnie z czasem rogi....

Że i sama niemłoda i posag ubogi....

Wszakże rzeczy kierunek w tym razie był inny,

Choć wziął karę występny, nie cierpiał niewinny.

Historja była taka (opowiem dokładnie):

Gdy już wszystko z marszałkiem ułożono ładnie,

Elwira i macocha na wieś wyjechały,

Gdzie się wkrótce miał odbyć ślub arcy-wspaniały.

Hrabina u Adeli sprawiła pak strojów,

Z najbogatszych materyj, najmodniejszych krojów;

Hrabianka wypisała cztery krynoliny,

Każe srogiej postaci, niebezpiecznej miny,—

I już była do ślubu zupełnie gotową.

Ale na wsi znalazła postać dla się nową:

Był to braci przyrodnich pan Guwerner nmłody,

Dziedzic... oczu błękitnych i francuzkiej brody.

Ukończywszy kurs w Moskowie, przybył na wakacje,

Hrabia z nim się zapoznał, widząc edukację

Uprosił o przydłuższe na wsi pozostanie,

I poruczył mu zaraz synów wychowanie.

Elwira, czy tak jakoś będąc w złym humorze,

Czy poprostu z nałogu, czy też żartem może,

Zaczęła kokietować pięknego młodzieńca,

A jak widać z wszystkiego, poetę-szaleńca...

Słuchała deklamacyi niby bardzo rada

Gdy jej z ogniem powtarzał ustępy z Konrada,

Z Grażyny, Tadeusza; udawała smutek,

Kiedy słuchać wypadło jakichś czulszych zwrótek,

Patrzała zaś mu w oczy długo, wyraziście—

Tak, że młodzian drżał cały i mówił ogniście,

A nie mogąc powstrzymać ślepej namiętności,

Zrozumiał, że hrabianka już mu w sercu gości. —

Jak kochał pan guwerner, ja wam nie opiszę—

Wiadomo jak się w pannach kochają hołysze,

Jak szczerze i naiwnie, bo wciąż wierzą młodzi,

Że uczucie prawdziwe wzajemność im rodzi....

Lecą w przepaść bez myśli, sensu i obawy,

Nie wiedząc, że z pieskami służą dla zabawy.

Szalał biedny Teodor i błądził po nocach,

Pisał wiersze, nic nie jadł, ją widział w owocach,

W kwiatach, drzewach, kamykach, na gwiazdach, na chmurze,

Dla niej piały słowiki i kwitnęły róże,

Dla niej, o niej, koło niej każda rzecz stworzona,

Ludzie — świat — grób—poezja—to ona! to ona!

Oczywiście Guwerner został panteistą....

Jakoś razu jednego, kiedy z duszą mglistą

Przechadzał się w alejach już spóźnioną dobą,

Nagle piękną Elwirę obaczył przed sobą:

Stoi w bieli ubrana, mając bukiet w dłoni,

Obrywa margarytkę, liść po liściu roni—

Zdało się młodzieńcowi, że spotkał z cherubem

Stanął w miejscu jak wryty, wstrząsnął długim czubem,

Oddech w piersiach mu został, łza mu błysła w oku,

I sądził, że już z lubą leci na obłoku.—

—"Pan smutny,— rzecze anioł,—ja wiem o powodzie,

Wiem co w sercu jest pańskiem, znam miłość w za rodzie."—

Ośmielony Teodor wypalił jak z procy,

Dlaczego taki smutny i łazi po nocy,

Kogo kocha, jak dawno, jak czule i szczerze,

Że musi być kochanym, lub życie odbierze.

Elwira nie zdziwiona wcale oświadczeniem,

Oddając cały bukiet, wyrzekła z westchnieniem:

— "I ja kocham też ciebie.... nie traćmy nadziei!"

Ścisnęła z   lekka rękę i znikła w alei.—

Być może, w słowach panny było prawdy nieco,

Bo  kto tam zgadnie serce i duszę kobiecą?

Mówią, że i hrabianki, po dwudziestu latach,

Kochają z potrzeby nawet w literatach,

Że w pannach salonowych serce z wiekiem wzrasta,

choć. zwyczaj zwyczajem, niewiastą niewiasta....

Nazajutrz po tej scenie marszałek przyjechał,

Teodor wierząc pannie zlekka się uśmiechał,

A wieczorem, w salonie gdy sam na sam byli,

Przystapił do Elwiry, korzystając z chwili,

Wziął ją śmiało za rękę....-ale Boże drogi!

Elwira wnet wyrwała, a miała wzrok srogi,

Zimny uśmiech na ustach i rzekła dość śpiesznie:

—"Przestań pan! co to znaczy?... zanadto pociesznie!....

Ja z pana żartowałam!... dostaniesz połapie!....

Może nadejść marszałek—Idź, bo powiem papie!"

Guwerner stracił mowę, wyleciał jak strzała,

Głowa mu się kręciła, krew jak ukrop wrzała,

Wpadł do swojej komnaty, na stół lał atrament,

Napisał czarną odę i ciemny testament;

Przy kolacji był wesoł, ciągle wąsik gładził—

W nocy zaś z dubeltówki łeb sobie rozsadził.—

Narzeczona marszałka, niby z wrażliwości,

Dostała bicia serca i gwałtownych mdłości —

Znaleziono testament, marszałek go czytał,

Przyczynę samobójstwa za odrazą powitał;—

Kokieterja Elwiry była tak niemylna,

Że wnet oddał obrączkę i drapnął do Wilna.

Ten wypadek do reszty całą młodzież burzy,

Nikt już pannie Elwirze w salonach nie służy....

Zostanie starą panną, jeżeli z obawy

Nie pojedzie na zimę czasem do Warszawy,

I nie złowi bankiera, bogatego żyda,

Ktory mi się z nią razem do rarogów przyda.

1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

O młodych Cielątkowskich wspomnę wam niedbale:

Wszyscy ich już oddawna znacie doskonale!

Oni to całe życie z wizytami chodzą,

Aranżują pikniki, w salonach rej wodzą, —

Oni to wprost światowej oddani karjerze, —

W nich to głupstwo z próżnością zawarło przymierze

Oni wierni zwyczajom i najgłupszym modom

Nadają różne kształty pazurom i brodom; —

Badając zaś ich rodzaj, bywa kwestja taka:

Czy frak dla nich stworzony, czy oni dla fraka ?

Czy w ich głowach jakowe światełko migoce ?

Czy to tylko po prostu perukarskje kloce?....

Cel ich życia: bogate porobić marjaże, —

Otwierać wszystkie bale, tańcząc w pierwszej parze, —

Na ważnych prezentacjach stawać w pierwszym rzędzie, —

Być w ścisłej zażyłości z wyższymi w urzędzie....

Cielątkowskich dziś każdy poznaje z ubrania,

Z ukłonu i żargonu, z głośnego paplania,

Z biletów wizytowych, na których olbrzymie

Świecą w górze dwa herby zdobiące ich imię,

Lub owa nieodzowna na bilecie miedza:

De, co zawsze nazwisko szlacheckie poprzedza.

Takich panów jest różnych kategoryj wiele,

Lecz ich myśli jednakie i jednakże cele.

Nie grzeszą przesadzoną massą wiadomości,

Przywiązaniem do kraju, miłością ludzkości,

A wyrzutów sumienia nie doznają mnogich,

Ze swój fundusz strwonili, wspierając ubogich,

Artystów, literatów, lub chudych studentów,

Od składek dobroczynnych pełni są wykrętów,

Lecz dać kwotę niemałą nadobnej kwestarce,

Wyrzucić kilka secin na bale i harce,

Kupić kocz nowomodny, lub prezent metresie,

Każdy z nich ostatniego dukata przyniesie.

Nie wiem, po co ci ludzie po tym świecie łażą?

Czemu im łbów dotychczas ogolić nie każą ?

Czemu, gdy się postawą odznaczają hożą,

Jeszcze ich Kazanowy z małpami nie wożą ?

Byłaby z ich istnienia jakaś korzyść przecie,

Ślicznieby wyglądali w małpiej toalecie,

W czerwonych surducikach, w czapeczkach z piórkami

Mogliby sprawić efekt, siedząc za kratami, —

Dzisiaj tylko do tańców cenią się ich nogi:

Są tu najpospolitsze, najgłupsze rarogi!

1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Nim wszystkie salonowe rarogi wyliczę,

Zwracam waszą uwagę na jasne oblicze

Pana Jana Wścibskiego i jego rodziny,

To jest: długiej małżonki i krótkiej Malwiny,

Przyzwoitej córuni, skromnej jedynaczki,

Co choć bywa na świecie, jednak piecze raczki.

Pan Wścibski, człek zamożny i zacnego rodu,

Uczył się na Alwarze łaciny za młodu,

Służył do mszy w niedzielę, z gniazd wróble wyjmował

Potem łąki osuszał, z chartami polował,

Był w mieście powiatowem lat dziewięć prezesem,

Pod starość, jak to mówią, ogłupiał z kretesem.

Choruje dziś na pana i z nieznanej racyi

Pnie się gwałtem do hrabiów i arystokracyi.

Jedni winią w tem żonę, że to są jej fochy,

Ze ma umysł niestały i charakter płochy,

Że kiedyś, przerzucając Niesieckiego karty,

Wbiła sobie do głowy, i to nie na żarty,

Iż matki jej małżonka prababka rodzona

Z domem hrabiów Wrzeszczyców była spokrewniona,

Więc z takowej przyczyny, mając ród na względzie,

Prezesostwu uchodzi figurować wszędzie,

A że przytem im niebrak i dobrej maniery,

To nawet domy książąt są ich własnej sfery.

Drudzy zarzut powyższy czynią prezesowi,

Że się dał zbałamucić jakiemuś księciowi,

Który mając interes (chcąc pożyczyć pono),

Zaprosił go do siebie raz z córką i żoną,

Tam było kilku hrabiów, których prezes poznał

I dziwnie ujmującej gościnności doznał.

Że zaś szlachta ciekawa pytała go dużo:

Jak to jedzą u książąt? jak do stołu służą?

Co mówił książe Roman ? co księżna Celina ?

Tak jakoś wbił się w dumę poczciwy szlachcina,

Że odtąd postanowił w pięknym świecie bywać,

Pożyczać ruble księciom i hrabiom przegrywać.

Jaką korzyść miał z tego? nie rozumiem zgoła,

Chyba, ze nań sam książę po imieniu woła,

Że się z nim na ulicy niekiedy przechadza,

Że hrabiemu w zawiłych processach doradza,

Że ich często odwiedza, gdy pragną pomocy,

Że go raz odwiedzają koło Wielkiej-Nocy,

Że żona w gronie szlachty może się poszczycić

Córunią, która hrabiów zdołała zachwycić,

Lub koszyk z biletami wskazać przepełniony,

Gdzie się świecą nazwiska, herby i korony,

Kędy zwykle na wierzchu leży od niechcenia

Bilet księżnej, najwięcej słynącej z imienia.....

Wreszcie, żeby módz wyrzec słowy dość głośnemi:

"Mamy spędzić Wielkanoc pomiędzy swojemi:

Dzień pierwszy u hrabiny na wielkiem święconem,

Drugi zaś u margrabiów na balu proszonym."

Co na owych stosunkach skorzystała córka?...

Zawsze taka niezgrabna, zawsze zmokła kurka,

Żaden książe o rękę nie prosił jej jeszcze,

Choć na twarzy już znaczne punkciki złowieszcze;.

Żadna dotąd hrabianka nie kocha jej szczerze,

Chociaż do nich pisuje na modnym papierze,

Chociaż się czasem grzeczną odpowiedzią chlubi—

I stary ją szambelan za niezgrabność lubi.

Pani Wścibska z swą córką ciągle wizytują,

Tych z powodu imienin, — tamtych, że chorują,

Owych prosto bez racyi... w ważnym interesie!

Do inszych chyba licho nudną babę niesie, —

Jednak się nie przyznała dotychczas nikomu,

Że musi być co tydzień w każdym modnym domu.

Przez grzeczność, starsze damy, za srogie jej trudy,

Jeżdżą czasem i do niej na śmiertelne nudy,

Lecz gdy ich obowiązek do prezesów wiedzie,

Zawsze jakoś znajdują państwo przy obiedzie,

I tak płacą nieszczęsnej za charakter czuły

Kawałkiem załamanej na rogu bibuły. —

O swoich znajomościach 'ciągle Wścibska plecie:

W jakim były humorze, w jakiej toalecie,

O księżnej zaś powtarza, gdy jest w pełnej wenie:

"Kochana księżna Ida, ja ją wielce cenię ! —

Wczorajśmy cały wieczór przepędziły mile,

O swych nowych projektach mówiła mi tyle!.... "

Księżna zaś o niej rzadko wspomina w swem kole,

Nazywa: bonne vieille Wścibska—jakże nad nią bolę!

A gdy stary szambelan za nadto z niej szydzi,

To mu zlekka pogrozi, kiedy nikt nie widzi. —

Pan prezes u hrabiostwa jeszcze częściej bywa,

Śmieszy swą naiwnością, w preferansa grywa,

Kiedy nie ma kompletu, lub się partja składa,

Do której sam pan hrabia przez dumę nie siada.

Gdy w gronie wielkich panów i znajomych blisko,

Hrabia musi wymienić prezesa nazwisko,

Un certain monsieur Wścibski dodaje nawiasem,

Żeby kto o zażyłość nie posądził czasem. —

Prezesówna. hrabianki i wszystkie księżniczki

Ma za swe przyjaciółki i swe rówienniczki;

Jest na stopie poufnej, imituje kroje,

Przesadza w krynolinach, przeinacza stroje,

Całuje czule w usta z najsłodszem wejrzeniem,

I woła najpieściwiej spieszczonem imieniem:

Ludko, Misiu, Celinko, najdroższa Kazieczko,

Wandziuniu, Ludgarduniu, Maniu, Feluteczko!

Przestraszone księżniczki podają jej ręce,

Robiąc różne grymasy i figle panięce.

Rozmawiając o pannach, gdy ją wsopmną kiedy,

Im pauvre petite Wścibska, raczą nazwać z biedy;

Młodzież zaś tytułowa.... miłosierny Panie!

Żaden z nią do mazura na balu nie stanie,

Lornetując pod nosem, obojętnie kroczy,

A gdy raczy przemówić, to żartuje w oczy.

Takie to państwa Wścibskich położenie w świecić,

Jednak stokroć smutniejsze w ich własnym powiecie:

Szlachta na nich bij zabij! góry mury wali, —

Wspomina czem są dzisiaj, a z czego powstali!

Wiedzą, kto był ów pradziad, co ich ród otwiera!

Nie wiedzą, czemu prezes tak nosa zadziera?

Czemu jego przyjmują i z nim się witają

Ci, do których sędziowie przystępu nie mają?

Czemu to?... czemu owo?... czemu prezes dumny?....

Zkąd ten herb na pojeździe?... przy domie kolumny?

Prezesową w sobolach?.... córka w krynolinie?!....

Niech-no przyjdą sejmiki !!.... marszałkowstwo minie!

Ale żarty na stronę !— gdzie u Wścibskich głowa?...

Od szlachty ich spotyka nienawiść, obmowa,

Od książąt obojętność lub szyderstwa nieco,

A oni jeszcze do nich jak po szczęście lecą —

Śmieszni ludzie i biedni, sami sobie wrogi,

Łez godni, nie satyry—wszelakoż.... rarogi. —

1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Jest jeszcze pewien rodzaj rarogów salonu,

Miłego wychowania i dobrego tonu,

Co winien Bogu duszę, sobie głupstwa wiele,

A potrzebny na świecie jak dzwonek w kościele.

Wszystkich starych mężatek jest to ręka prawa,

Podpora zwiędłych panien i młodych zabawa;

Mężczyźni o nim mało, prawie nic nie wiedzą —

Te rarogi zazwyczaj przy fartuszkach siedzą. —

Hijacynt Pfeferkuchen najstarszy w ich rodzie:

Po ściśle ogolonej poznacie go brodzie,

Po fraku starych krojów, po lasce z lwią głową,

Po spince na koszuli z różą brylantową,

I po owej peruce, której kolor dziki;

Przypomina toruńskie rumiane pierniki.

Pan Hijacynt za młodu (jeżeli był młody),

Słynął z dobrej manjery i pięknej urody,

Do domu książąt Lalskich od młodości wzięty,

Pobierał wychowanie z młodemi książęty,

Z starym księciem Januszem jeździł za granicę,

Niejedną zjadł aktorkę i pokonał lwicę, —

Potem był mażordomem i faktotum księcia,

Dzisiaj siedzi na bruku.... kawaler do wzięcia. —

Pan Hijacynt, gdy wchodzi, cicho drzwi otwiera,

A że jakoś w młodości powąchał Woltera,

Umie czasem się zdobyć na koncepcik gładki

Z oliwą, lecz w bawełnie, smaczny dla mężatki.

Zbiera wszystkie ploteczki, chwyta myśl w przelocie.

Je dużo, lubi sago — pożera łakocie, —

Tak zaś w kole niewieściem zmiękczała mu dusza,

Że i piesków choroba aż do łez go wzrusza,

Tak go słodkim zrobiły grzeczności i dygi,

Ze głowę' ma z daktyla, a serduszko z figi. — —

Pan Hipolit Ricyna odznacza się cnotą,

Dwa razy do Białynicz wędrował piechotą;

Faworyt dam pobożnych i przyjaciel księży,

Nikogo obecnością swoją nie mitręży;

Na każdej margrabiny leci zawołanie,

Spełni rozkaz najmniejszy: przepisze kazanie,

Kupi klucz do szkatułki — na kwestę prowadzi,

Konającej papudze lekarstwo doradzi, —

Nosić szal na spacerze, stanąć do mazura....

Jedyna do wszystkiego, poczciwa figura.

Kochają go matrony, robią prezenciki;

Bo Ricyna uwielbia graty i graciki;

Ceni czystość, perfumę, małe porządeczki,

Gile, szczygły, kanarki, zielone klateczki.

Punktualny, dyskretny, detaliczny w mowie,

Wie wszystko, ale rzadko na sucho cóś powie,

I to wnet pełen żeny, patrząc na kobiety,

Poprawia bez potrzeby krochmalne mankiety,

Jest u niego, jak mówi, jedna spinka mała.

Co mu w roku dwunastym Podskarbina dała,

Lecz pokazać jej nie chce, szanując uczucia,

Zapisał w testamencie dla pana Bołtucia...

Dobry człowiek; tem jednem w mych się oczach gubi,

Że zamiast ważnych rzeczy same fraszki lubi. —

Pan Krapo, brudny strasznie, lecz zna się na strojach,

Wie pierwszy o najnowszych zagranicznych krojach,

Ma stosunki z kupcami, wypisze co chcecie

I potrafi w tym względzie dogodzić kobiecie;

Bardzo czuły na wszysto, co się talji tycze,

Kupował jakieś dziwne brykle tajemnicze,

Chowa zapas olejków, angielskich plasterków,

Kosmetyków, bandolin, proszeczków, eterków;

Sam się z radą narzuca, przykłady przytacza,

A chodzi całe życie jak widmo tułacza.

Plotek pełną ma torbę, roznosi je wszędzie,

Wie, kto kogo odwiedził i u kogo będzie;

Pieści pieski, śpi w kącie a worek hrabiny

Z chusteczką i flakonem (faworyt jedyny!)

Czasem przez cały wieczór nosi po salonie,

Odszpila i zaszpila, lub tuli na łonie. —

Oto główne postaci tych istot bez miana;

Naiwne, puste serca — rozumy bez pana —

Co wy o nich myślicie?... ja nie myślę zgoła,

Niechaj myślą kobiety, gdy każda ich woła,

Kiedy siadłszy na karku pędzi bez ostrogi —

Są to grzeczne, niewinne, potulne... rarogi.

1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

W końcu powiem wam słówko o jednym z tych ludzi.

Co to zwykle w salonach uwielbienie budzi. —

Lecz przebaczcie nazwisko — urok je otacza —

Opiszę wam charakter Azora Szczekacza. —

Pan Azor w towarzystwie znajomy oddawna,

Figura pożądana, wesoła, zabawna....

Zkąd się wziął? jak i kiedy? nikt nie pyta oto,

Wszyscy go otaczają największą pieszczotą,

Ci z ukrytej bojazni, owi że ich śmieszy —

Wyszydzi państwa Wścibskich i wyjście przyspieszy.

Pan Szczekacz drwi z wszystkiego, kalamburem strzela,

Zazwyczaj po francuzku czerni przyjaciela;

Tej ogadać kapelusz, tamtej złą wymowę,

Temu rogi olbrzymie wpakować na głowę,

Owemu dać przezwisko, epitet złośliwy,

O biednej marszałkowej opowiadać dziwy,

Innych giesta małpować, lub naiwnie strzelić

Lubrycznym dwuznacznikiem—młodzież rozweselić—

A nawet najuczciwszych obedrzeć ze skóry,

Jeśli mogą być żarty, drwinki, kalambury,

Oto cel jego chęci, to myśl jego stała,

Do tego tylko dąży i ku temu pała. —

Pan Azor zawsze wszystkich na dowcip wyzywa,

Często w swoich konceptach nec plus ultra bywa,

Ale dotąt nie wyszedł z ram osobistości,

Nie pojmuje ironji na zgubę zdrożności,

Nie zrozumiał satyry—jakie są jej cele —

Że ridendo dziś jeszcze można zdziałać wiele, —

Zły na wszystko, drwi ciągle, tak musi, tak czuje,

Niezdolny do myślenia, a więc dowcipkuje,

Jak kundel, co bez racyi całe noce szczeka,

Drażniony własnym cieniem, choć nie ma człowieka.

W teatrze marjonetek, co salonem zwie się,

Pan Azor Poliszynel do honorów pnie się, —

Boją się go poczciwi, uwielbiają osły,

A panny już pod niebo oddawna wyniosły.

O! ja takim figurom, chąc nabawić czkawek,

Stawiłbym na języki po półkopy pijawek,

Żeby choć za pomocą błotnistego gadu,

Przytępić ostre żądła i pozbawić jadu.

Niechajby wpadłszy w nader nieprzyjemne sidła,

Przypłacili i oni za swoje czernidła! —

Są to ludzie bez serca, ich umysł ubogi,

Zjadliwe, dosyć rzadkie, lecz wielkie.... rarogi. —

KONIEC RAROGÓW SALONOWYCH.

Koniec wersji demonstracyjnej.