Józef Lipiński

REGULAMENT PENSYI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

§. I.

§. II.

§. III.

§. IV.

§. V.

NAUKI PIERWSZE.

W 4TEY KLASSIE;

CO DO TALENTÓW MUZYKA.

URZĄDZENIA TYCZĄCE SIĘ ODDAWANIA PANIEN NA PENSYE.

REGULAMENT SZKÓŁ KOBIECYCH.

NAUKI W KLASSIE 1WSZEY.

KSIĄŻKI DLA TEY KLASSY.

W KLASSIE ZGIEY.

KLASSA III.

KSIĄŻKI DO TEY KLASSY

KLASSA IV.

KSIĄZKI DO IV. KLASSY.

DOZOROWANIE

OGÓLNE URZĄDZENIE SZKÓŁ KOBIECYCH.

REGULAMENT PENSYI I SZKÓL PŁCI ZEŃSKIEY

IZBA EDUKACYI PUBLICZNEY

Lipiński Józef

Ninieyszy Regulament pensyi i szkół płci żeńskiey podany od osób wezwanych do Rady Dozorczey tychże szkół w Departamencie Warszawskim, potwierdzając i podpisuiącj Chce go mieć od wszystkich pensyi i szkół Płci żeńskiey w kraiu iak naydokładniey zachowany. Baczność na wykonanie onego porucza gorliwości równie Dozorów Departamentowych iako też osób wezwanych do Rady Dozorczey szkół i pensyi płci żeńskiey.

Dań na Sessyi dnia 9. Marca 1810,
Stanisław Potocki S. W. P. R. S.

J. Lipiński

Sekr: J. J. E.

§. I.

OGÓLNE URZĄDZENIA.

1. Za pensye uważane są te domy w których Młodzież powierzona od Rodziców pod opiekę Ochmistrzyń ma wspólne mieszkanie, życic i dozor nad sobą.

2. Za Szkoły uważane są te domy: w których pod dozorem Ochmistrzyń, zgromadza się w pewnych godzinach Młodzież, dla brania wspólnych Nauk od iednychże nauczycieli.

3. Utrzyrauiąca pensyą, obowiązana do strzeżenia obyczaiów, i kierowania wychowaniem powierzonych sobie od rodziców Szkołami i pensyami płci żeńskiey, idnak każda w szczególności pensya bedzie obowiązana dawać rapport Osobie, pod którey szczególnym dozorem zostaie

12. Examina, czyli popisy odprawią się co pół roku w dni od Rady Dozorczey ułożone.

13. Examen wprzytomnośei Osób dozór Szkolny fkładaiących, a wszczegdlności Osoby Jnspekcyą maiącey, lub tey, którą ona na mieysce swoie uprosi, odbyty być ma.

§. II.

Urządzenie pensyi wsiciególności Utrzymanie

14. Mieszkanie, gdzie pensya iest załażona, powinno bydź w mieyscu zdrowem, otwartem i niewilgotnem.

15. Ochedostwo iak nayskrupulatnieysze tak w mieszkaniu, w odzieży iako i przy iedzeniu zachowane bydź powinno.

16. Ochmistrzyni utrzymuiąca pensyą ostrzeżona o nieochędostwo od osoby Jnspekcyą maiąjcey, gdyby się niepoprawiła, doniesiona będzie przez tęż osobę dozorowi ogólnemu, a od niego dwa razy bez skutecznie napomniana utraca prawo trzymania pensyi. Toż się ma rozumieć o wszelkiem uchybieniu przepisów regulaminu.

17. Przepisuje się liczba łóżek wiednym pokoiu bydź maiących, to iest: wdużym pokoiu o 3. oknach łożek 6. w pokoiu o 2ch oknach łóżek 4. w pokoiu o I. oknie s. lub 3. naywięcey. ' Wszystkie izby całego mieszkania codzień przewietrzanemi bydź maią.

18. Ochmistrzyni wraz 2 Pannami sypiać powinna; wdrugich zaś pokoiach Podochmistrzyni, lub osoba zaufanie i dozor maiąca.

19. Pokoy wyznaczony bydź powinien, aby osoba złożona chorobą, którąby inne zarazić mogła, od nich przy dozorze kobiebiety, oddzieloną była:

20. Od każdey utrzymuiącey pensya zamówiony bydź powinien Lekarz, któryby miał ogólną Jnspekcya i w każdym przypadku mógł bydź wezwany, Wyiąwszy osoby dla których rodzice osobnego Doktora umowią.

21. Wprzypadku, gdyby choroba iakowa, zaraźliwa ziawiła się w pensyi, natychmiast nieczekając miesięcznych- rapportow, Ochmistrzyni ostrzeże osobę szczególną Jnspekcyn maiącą.

22. Stół dla wszystkich pensyonarek iednakowy i wspólny bydź, ma, czysto i porządnie usłużony. Ochmiftrzyni wraz z pensyonarkami iadać powinna: Potrawy maią bydź niewymyślne, lecz zdrowe, czysto sporządzone i dostatecznie dane. Woda bydź powinna zmieysc czystych brana, nie zaś z słudzien takowych w których smak i zapach ma odrażający.

23. Przynayinniey dwa razy na tydzień w zimie, a. trzy razy w lecie Młodzież wyprowadzana bedzie na świeże powietrze do ogrodów osobnych, lub za Miasto, na których pozwoli się wolnego poruszenia i zabaw przystoynych.

24. Zakazuie się prowadzenie Panien de Ogrodów publicznych, wczasie powszechnego spaceru.

25. W czasach słotnych. lub w wielkich mrozów bawić się bedą w domu tańcem lub grą iaką poruszenia, zręczności wymagająca.

§. III.

DOZOROWANIE.

26. Nikt do osób na pensyi z wizytą z interessem przychodzić nie może bez wiadomości otem Ochmistrzyni, lub ią zastępuiącey w nieprzytomności.

27. Chcący widzieć się z, osobą na pensyi będącą krewni czy przyiaciele oboiey płci. z nawiedzinami, lub z interessem, udadz się powinni do Ochmistrzyni, która przyymie gościa w swoim pokoiu, i osobę wezwaną zaprosi.

18. Ochmistrzyni baczne oko mieć będzie, na służące, na ich obyczaie, zakaże wszelkich z Pannami poufałości, rozmów i potajemnych szeptów:

19. Nie przyimie żadney służącej, bez naylepszego zaświadczenia i zaręczenia,

30. Postrzegłszy iakową wadę w służącey plotki, kłamliwa, nieochędostwa, zbytnią poufałość &c. natychmiast ią odprawi.

31. Każda Ochmistrzyni mieć bedzie na każdę 8. osób iednę Pod-ochmistrzynia, któraby ią zastępować mogła i z Pannami w iednym pokoiu sypiała.

32. Pensya odbierać może w czasach wolnych wizyty od osób drugiey pensyi, lecz Ochmistrzyni uwiadomić powinna osobę dozor maiącą, z którą pensyą iest w związkach przyiaźni.

33. Jeżeli przełożona pensyi zechce dadź W czasie zapust u siebie balik dziecinny, uwiadomi o tem osobę dozor maiącą, i doniesie, iey o osobach z drugiey pensyi i płci męskiey które zaprosić myśli. Takich balów wiecey nad dwa w czasie karnawału żadna pensya dadź niemoże, lub na podobne bydź od drugiey zaproszoną Guwernantki i Guwernerowie czuwać będą nad Zachowaniem przystoyności i grzeczności w zabawach w czasie balu.

34. Reduty i kassyna zupełnie się zakazuią.

35. Na Teatr Guwernantka zawieść może niewięcey iak trzy lub cztery osób razem, do loży, nie na parter i nie na galeryą i to na sztukę na którą maiąca dozor pozwoli, a sama Guwernantka, zawsze zniemi ma bydź przytomną.

36. Tę która szczególniey z postepku w nankach i zobyczayności zalecona będzie, a przez to zarobi sobie na pochwałę osoby dozor maiącey, może bydź ad niey lub inney z ogólnego dozoru Damy na bal lub na Teatr z nią zaproszoną.

37, Książki żadney, o któreyby Ochmistrzyni nie wiedziała, osoba na pensyi będąca, czytać niepowiana.

§. IV.

WYCHOWANIE MORALNE.

38. Religia będąc nayważnieyszym punktem wychowania, zaszczepi wcześnie w Duszy Młodzieży boiaźń Boga nagradzającego cnoty, a karzącego występki w teraźnieyszem i przyszłem życiu.

39. Starać się będzie, Ochmistrzyni aby Młodzież zasadzała Religie nie na słowach, ale na prawidłach i cnotach Chrześciańskich, na miłości bliźniego, na przepuszczaniu uraz, pomocy nieszczęśliwym i prawdziwey rezygnacyi w nieszczęściu.

40. Co się tycze nauki Religii, wyłoży prosto Artykuły Wiary, nie wchodząc W obszerne ich wywody, lub kontrowersye, ugruntuie prawdziwą pobożność, która na czuciu i ufnosci, a nie na liczbie modlitw odmowionych, zależy.

41. Co dzień rano i w wieczor odmowi Młodzież głośno Pacierz, i Modlitwę od dozoru przepisana.

42. Na Msza od Ochmistrzyni prowadzona będzie co Niedziela i Święto.

43. Spowiedź cztery razy na rok odprawiona bedzie.

44. Ponieważ wybor Spowiednika nie iest rzeczą oboiętna; obierze więc Ochmistrzyni rostropnego Kapłana, który ma bydź Spowiednikem. Panien i poda go dozorowi płci żeńskiey. Staraniem także bedzie Ochmistrzyni, aby dzieci innego wyznania na pensyi będące, w dni świętne, do swych uczęszczały Kościołów.

45. W obcowaniu z osobami i dziećmi innego wyznania, ieżeli się znayduią na pensyi, niepozwoli żadnych względem Religii. sprzeczek wychowując Młodzież w prawidłach doskonaley tollerancyi zgodney z duchem Religii.

46. Odwracać bedzie umysł Młodzieży, od wszystkiego, co traci zabobonem, niepozwoli powieść i o strachach, okaże śmieszność wiary w prognostyki, wróżki, kabały i t. d.

47. Ugruntuie w sercach młodzi miłość Oyczyzny, przywiązanie do własnego kraiu i chęć dobra publicznego, do którego w każdym stanie przykładać się można, dopełnianiem swych obowiązków, i poświęcaniem, kiedy potrzeba, własnego interessu dla dobra kraiu.

48. Ponieważ tak ważne przymioty, iakiemi s Ochędostwo, Porządek i Zatrudnienie się, nie nabywaią się przez przepisy i Naukę, ale przez nawyknienie codzienne, a zatem Ochmistrzyni, iak naypilniey przestrzegać będzie:

49. Aby Panny codzień umyte, wyczesane, w bieliznie i sukniach czystych były. J to samo ochędostwo zachowały w rzeczach i sprzętach swoich.

50. Pilnować bedzie, aby każda sama trzymała swoie suknie, bieliznę, sprzęty, książki, papiery, w iak naylepszym porządku.

51. Nie pozwoli ani na iedną naymnieyszą chwilę, zostawać Panien bez roboty, nauki, lub iakowey zabawy.

52. Kłamstwo obrzydzać i wystawiać będzie iak naybrzydszą wadę i naymnieyszego uchybienia prawdzie niepozwoli.

53. Obrzydzi równie i zawstydzać będzie rozsiewanie między drugiemi plotek i ostarżenia drugich przed sobą; okazuiąc szacunek i chwaląc tę, która w naylepszey z drugiemi żyie zgodzie,

54. Łagodność i cierpliwość iak nayistotnieyszy przymiot kobiety, zalecać i doskonalić będzie. Tym przymiotem naywięcey celuiącą, zaleci przed osobą dozor maiącą.

55. Po zakończonym Examinie, przy rozdaniu nagród, same Panny składaiące pensyą, skażą o sobie na popisie prezyduiącey tę z swoich towarzyszek która naybardziey kochaią i którą za naylepszą z siebie sądzą. Prezyduiąca ozdobi ią nayznacznieyszą nagrodą:

56. Ochmistrzyni, ieżeli chce, aby Panny były łagodne, cierpliwe i grzeczne, powinna naprzód sama bydź z niemi łagodną, dobrą i grzecznie postępuiącą. Nie może bowiem wymagać, aby od niey doskonalszemi były.

57. Naymnieysza surowość w potrzebie okazana, więcey na ów czas skutku czyni, iak codzienne łajanie z niecierpliwości pochodzące, a mianowicie zły ton i niedelikatny, który przyzwyczaja i oswaia złem obchodzeniem się, maże delikatną boiaźń nagany, pochodzącą z czucia własnego szacunku, który iest naypewnieysza rękoymią cnoty, i który niestarty zachowuwuiąc. zapewnia się naylepszy owoc wychowania.

58. Oprócz miłości Rodziców, krewnych przyiaciół, zaleci tę powszechną uprzeymość i rzetelną dobroć, która sama może dodadź wdzięków mniey urodziwym i ozdabia samą piękność, ktora bez niey powab traci i brzydką się staie.

59. Lubo grzeczność iest iey tylko powierzchowną oznaką, iest iednak ważnym punktem wychowania; a zatem Ochmistrzyni, zaprowadzi dobry ton miedzy Pannami, tak w słowach, iak w obchodzeniu się wzajemnem z sobą.

60. Między osobami różnego stanu, lub maiątku nie okaże w obchodzeniu się żadney upokarzającey różnicy, uniżać raczey będzie dumę wynoszącą się z wyższości urodzenia lub z większego obdarzenia od losu. Zaszczepi raczey tę w każdem postępowaniu przystoynośc i godność, która iest prawdziwą duszy szlachetnością.

61. Kształcić będzie gust osób sobie powierzonych; ceniąc w storiu, w sprzętach i wewszystkiem bardziej wdzięk, prostość, kształt przyiemny, niż niezgrabną chęć okazania bogactwa.

62. Strzedz będzie, aby tak w sądzeniu o rzeczach, w oświadczaniu własnych uczuciów, unikała Młodzież wszelkiey przysady i exageracyi. Nieprzepuści żadnego przesadzonego wyrazu, zastanowi nad zbytnią pochwałą lub rzeczy naganą, a tym sposobem ukształci rozsądek i nałoży do sprawiedliwego o rzeczach sądzenia. Odwracać będzie wczesne uprzedzenie się, za, lub przeciw osobie, albo rzeczy Jako tez od umyślonego udawania uczuciów, których się nieczuie.

63. Jednostayność humoru, iednostayne zawsze okazywanie przyjaciołom równey twarzy i uprzeymości, zaleci, iak istotny do szczęścia w życiu przymiot.

64, Skłonność do nagłey przemiany z bytniey wesołości do smutku, lub dąsania się i kaprysu wstrzymywać będzie, aby się w nałóg nieprzemieniła.

Koniec wersji demonstracyjnej.

§. V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NAUKI PIERWSZE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W 4TEY KLASSIE;

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CO DO TALENTÓW MUZYKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

URZĄDZENIA TYCZĄCE SIĘ ODDAWANIA PANIEN NA PENSYE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

REGULAMENT SZKÓŁ KOBIECYCH.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NAUKI W KLASSIE 1WSZEY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KSIĄŻKI DLA TEY KLASSY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

W KLASSIE ZGIEY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KLASSA III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KSIĄŻKI DO TEY KLASSY

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KLASSA IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KSIĄZKI DO IV. KLASSY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DOZOROWANIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OGÓLNE URZĄDZENIE SZKÓŁ KOBIECYCH.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej