Józef Bliziński

ROZBITKI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY

AKT PIERWSZY

Scena I

Scena II

Scena III

Scena IV

Scena V

Scena VI

Scena VII

Scena VIII

AKT DRUGI

Scena I

Scena II

Scena III

Scena IV

Scena V

Scena VI

Scena VII

SCENA VIII

Scena IX

Scena X

AKT TRZECI

Scena I

Scena II

Scena III

Scena IV

Scena V

Scena VI

Scena VII

Scena VIII

Scena IX

Scena X

Scena XI

Scena XII

Scena XIII

Scena XIV

AKT CZWARTY

Scena I

Scena II

Scena III

Scena IV

Scena V

Scena VI

Scena VII

Scena VIII

Scena IX

Scena X

Scena XI

Scena XII

ROZBITKI

KOMEDIA W CZTERECH AKTACH

Józef Bliziński

Mojej żonie w upominku

OSOBY

SZAMBELANIC CZARNOSKALSKI

SZAMBELANICOWA

MAURYCY, ich dziecko

GABRIELA, jak wyżej

DZIEŃDZIERZYŃSKI

POLA, jego córka

WŁADYSŁAW

CZARNOSKALSKI

KOTWICZ-DAHLBERG CZARNOSKALSKI

JAN STRASZ

ŁECHCIŃSKA

ZUZIA

MICHAŁEK, strzelec Dzieńdzierzyńskiego

LOKAJ szambelanica

PIERWSZY, chłopiec z cukierni

DRUGI, jak wyżej

Rzecz dzieje się na wsi w majątku Czarnoskalskich z wyjątkiem aktu trzeciego, który  odbywa się w Warszawie.

AKT PIERWSZY

Polanka w lesie. Z lewej w głębi domek leśniczego, z prawej na przodzie ławka pod drzewem.

Strona prawa i lewa rozumie się od publiczności.

Scena I

ZUZIA, MICHAŁEK stoją przed drzwiami domku, Michałek pije z dzbanka.

MICHAŁEK ( oddawszy dzbanek) No, Bóg zapłać, to i dziad więcej nie powie. ( otarłszy usta)

A teraz do widzenia.

ZUZIA

Gdzież się tak spieszysz?

MICHAŁEK

Muszę iść, bo stary się tam skręci beze mnie. ( słychać z dala parę chrapliwych zadęć trąbki)

O! Słyszysz? Rozumiesz ty to? To się znaczy, że mieliśmy się strąbić. Ale nie myśl, żeby to było takie strąbienie, jak na przykład arakiem. broń Boże! To się znaczy, że on trąbi na mnie i powiada: ( naśladując trąbkę) Miszel, chodź sam tu! A ja mu powinienem odtrąbić: ( tak samo) Idę, idę, idę! ( dobywa z torby fajeczkę i nakłada)

ZUZIA

To idźże już sobie, kiedy ci tak pilno. ( odnosi dzbanek i wraca po chwili z koszykiem)

MICHAŁEK

( który przez ten czas zapalił fajeczkę) A ty dokąd z tym koszykiem?

ZUZIA

Na rydze. Ty sobie, ja sobie.

MICHAŁEK

Hola, czekaj no. Nie wiem, czy to dla ciebie bezpiecznie.

ZUZIA

A to dlaczego?

MICHAŁEK

Dlatego, że ja tu dopiero co spotkałem kogoś.

ZUZIA

Cóż dziwnego? Wszakże dziś polują.

MICHAŁEK

Polują. polują. Ja wiem! Ten też poluje, ale mnie się to polowanie nie bardzo podoba.

ZUZIA

O, nie pleć.

MICHAŁEK

Widzisz, zrozumiałaś mnie, boś raki spiekła.

ZUZIA

Co ci się śni? Nawet nie wiem o kim mówisz.

MICHAŁEK

Nie wiesz? Doprawdy? ( patrząc jej w oczy) A wasz panicz, pan Maurycy? Hę? Spojrzyj mi w oczy. ( wskazuje palcem) He, he, he. A widzisz!

ZUZIA

No to cóż, że czasem do nas zajrzy? Przecie moja nieboszczka matka go wypiastowała.

MICHAŁEK

Hm! Wiem, wiem. ale słuchaj no, już kiedy tak, to żeby przynajmniej znał się na rzeczy i pamiętał o tobie. to by było pół biedy.

ZUZIA

Jak to?

MICHAŁEK

Ano żeby było przecie czym zacząć, jak się pobierzemy. 

ZUZIA

Hm, toś ty taki? Nie chodzi ci o mnie, tylko o pieniądze? 

MICHAŁEK

Każdemu o to powinno chodzić. Nie myśl, żebym ja cię miał namawiać na jakie złe rzeczy, boć to przecie byłoby na moją skórę. ale widzisz, kto ma rozum, to drze łyka, kiedy się da. 

ZUZIA

Ej, żebyś czasem nie żałował, jeżeli to mówisz naprawdę. 

MICHAŁEK

( na stronie) Udaje, że się gniewa, ale dobrze, że jej powiedziałem: niech wiedzą, żem ja nie ślepy. może człowiekowi co z tego kapnie. ( słychać trąbkę; głośno) 

Masz! Znowu trąbi. trza lecieć. Dowidzenia. ( odchodzi na prawo)

Scena II

ZUZIA, po chwili KOTWICZ, później ŁECHCIŃSKA. 

ZUZIA

( sama; po chwili zastanowienia) A to!. Czy on naprawdę mówi, czy tylko tak, żeby się czego dowiedzieć. Co by mi nawet przez myśl nie przeszło, to on mnie sam uczy. 

( po chwili) Niech on jeno sobie z tego żarcików nie robi, bo jeszcze kiedy mu to na złe wyjdzie. ( wchodzi na chwilę do domku) 

KOTWICZ

( wchodzi z prawej strony, rozglądając się) Tu jest, tu go nie ma. Że też ja ich nie mogę zdybać razem, a wiem, że myszkuje. Sekreta przede mną. co mu się stało?. 

Bardzo bym chciał mieć czarne na białym. ( spostrzegłszy Zuzię, która wyszła zarzucając chusteczkę na głowę)  

O, jest jedno. pewno i drugie niedaleko, "pod umówionym jaworem". 

( zastępując jej) Gdzież to rybcia idzie? Hę? 

ZUZIA

Na spacer.

KOTWICZ

Ale fe! Tak na pojedynkę czy ma się z kim zejść? 

ZUZIA

Co panu po tej ciekawości? 

KOTWICZ

( grożąc żartobliwie) Rybciu! ( zatrzymuje ją) Muszę się dowiedzieć. 

ZUZIA

( wydarłszy mu się) O, tyle! ( pokazuje mu figę i wybiega) 

KOTWICZ

Ta figa daje bardzo wiele do myślenia. 

ŁECHCIŃSKA ( która weszła przed chwilą) Cha! cha! cha!

KOTWICZ

( na stronie) A ta tu co robi?

ŁECHCIŃSKA

Pan hrabia! Cha! cha! cha! Nie w kniei, tylko na leśniczówce. A to ładnie, słowo daję. zamiast strzelać sarny w lesie, to się tu kręci koło sarny na dwóch nóżkach. 

KOTWICZ

Co kręci, kręci. Nie wiedzieć co! 

ŁECHCIŃSKA

Jak to, nie widziałam na własne oczy? Zaraz wszystkim opowiem. Komu to tu świat durzyć, jak matkę kocham!. Okropność! 

KOTWICZ

Ale daję słowo honoru.

ŁECHCIŃSKA

A! Więc hrabia chyba komu innemu robił interesa. To już prędzej ujdzie. ( na stronie) No, jestem w domu.

KOTWICZ

( chodząc, kwaśno) Teraz mnie faktorem robią.

ŁECHCIŃSKA

Tego nie powiedziałam. ( do chłopca, który wnosi dwa spore koszyki i nie wie, co z nimi robić) No, czegoż tu stoisz, zanieś do izby. ( do Kotwicza) Śniadanie dla myśliwych. ( poufnie) ale to tylko dyplomacja, bo inaczej nie miałabym z czym się zamówić.

KOTWICZ

Po co?

ŁECHCIŃSKA

Po co? Nikt by nie zgadł. Oto po prostu po to, żeby pilnować hrabiego.

KOTWICZ

Mnie?

ŁECHCIŃSKA

Nie inaczej, jak matkę kocham. bo hrabia taki ciężki do wszystkiego, że niech Bóg broni. może już i zapomniał, że pani sobie życzyła, aby po polowaniu przyjechali wszyscy do pałacu na obiad.

KOTWICZ

No tak, wspominała mi kuzynka. Więc cóż?

ŁECHCIŃSKA

A Strasz jest?

KOTWICZ

Jaka straż?

ŁECHCIŃSKA

O! Już koncepta. Strasz, ten młody, co się to teraz sprowadził do Zagrajewic, bo to o niego przede wszystkim chodzi.

KOTWICZ

Ale fe! Cóż to nowego się święci?

ŁECHCIŃSKA

Najprzód, czy jest? No jeżeli go nie masz, to to wszystko niepotrzebne.

KOTWICZ

Ale jest, jest, i to nawet mnie zdziwiło. skąd się wziął nie proszony? Nikt go nie zna.

ŁECHCIŃSKA

( tajemniczo) Właśnie, że proszony.

KOTWICZ

Przez kogo?

ŁECHCIŃSKA

Wystaw sobie hrabia, to cała historia. Pani na bilecie wizytowym męża napisała parę słów ołówkiem i postarałyśmy się, że mu zaniesiono dziś raniutko, niby to z polowania.

KOTWICZ

Ale fe!

ŁECHCIŃSKA

Jak matkę kocham! I jakże on wygląda? Przyzwoicie?

KOTWICZ

Fagas. za kamerdynera bym go nie przyjął.

ŁECHCIŃSKA

E, hrabiego to nie ma się co pytać, bo taki arystokrata, jak nie wiem co. 

KOTWICZ

Szewcem, dzięki Bogu, się nie urodziłem. 

ŁECHCIŃSKA

Co tam, jaki jest, taki jest, dosyć, że ma pieniąchy. 

KOTWICZ

I grube, ani słowa! Po prostu milioner. ( po chwili, z goryczą) Dostało się w ładne ręce. mój Boże! Zagrajewice, taka pańska rezydencja. gniazdo Zagrajewskich. To był dom, jakich dziś już nie ma. Jakeśmy się tam bawili! Goście prawie nie wyjeżdżali. 

szampan lał się strumieniami.  

ŁECHCIŃSKA

( z admiracją) Jak matkę kocham, to były czasy! 

KOTWICZ

Zwykle po takich bachandriach zjeżdżano do mnie na barszczyk, z którego słynął mój kucharz. Prawda, że te barszczyki kosztowały mię tyle, że łajdak Wucherstein zlicytował mi Bębnówkę i zabrał jak swoją. 

ŁECHCIŃSKA

A, to tak?. Ale hrabia miał jeszcze i drugą jakąś wioskę. 

KOTWICZ

Lipowiec? Mam tu po nim pamiątkę. ( otwiera cienki pugilaresik, do którego Łechcińska ciekawie zagląda) Przegrałem go na tę samą dwójkę pikową. 

ŁECHCIŃSKA

Jezus!. No i cóż? 

KOTWICZ

Ano nic. oddałem w dwadzieścia cztery godzin. dług honorowy, trudno! ( po chwili) 

No, ale się przynajmniej żyło i użyło po pańsku. A teraz? Pierwszy lepszy cham, prosty wyrobnik jakiś spod płotu. chodzi zasmolony, przy fartuchu. będzie kamienie tłukł przy drodze. później: jest! Wypływa na wierzch. krezus!. I niechże taki potrafi dom prowadzić!. 

ŁECHCIŃSKA

Chyba że go panowie nauczą. bo to tak wszystko idzie w kółko. o! ( pokazuje palcem)  

Taki tam jakiś, skoro się dochrapie grosza, to nie ma spokoju, póki się nie 

wprosi do koligacji z jakim prawdziwie pańskim domem, i te miliony znowu wracają tam, skąd je wyciśnięto. 

KOTWICZ

Żeby to! 

ŁECHCIŃSKA

Niech mówią, co chcą, pan panem zawsze będzie. Na przykład hrabia stracił taki majątek, ale jak był, tak jest hrabią, a to jest kapitał, i jaki! Niejedna majętna osoba na wydaniu chętnie by oddała wszystko, żeby być hrabiną. Ja sama powiadam, że gdybym tak 

wygrała wielki los na loterii albo gdyby mi dopisały jedne duże pieniądze ;co jeszcze sekret; toby się hrabia musiał zaraz żenić ze mną, jak matkę kocham! 

KOTWICZ

Ale fe! Tak zaraz? Na poczekaniu?

ŁECHCIŃSKA

Byłabym hrabiną. ( do siebie) Jezus! Dopiero bym nos zadzierała! Ciekawa rzecz, jaką minę zrobiłaby na to stara szambelanowa. ( do Kotwicza, z przymileniem) Ożeniłby się hrabia ze mną, gdybym miała pieniądze? Co? 

KOTWICZ

( po chwili, przyjrzawszy jej się, pół żartem) Chyba bardzo grube.

ŁECHCIŃSKA

A co! Jeszcze by grymasił, jak matkę kocham. nie powiedziałam? Zaraz chce się krociów. Dobre i coś. zawsze byłby swój kąt, cóż by przyszło robić, gdyby zabrakło cudzych? Przecie hrabiemu nie wypada się zaprzęgać do podłej pracy jak jakiemu pierwszemu lepszemu. To tak jak gdyby na przykład naszemu państwu kazać być czym.

Jezus! Taka wielka familia, od książąt, hrabiów, nawet od królów podobno. Czy to prawda, że Czarnoskalscy pochodzą od królów?

KOTWICZ

( z niechcenia) Właściwie to tylko ta linia, do której ja się liczę, hrabiowska, Dahlbergów, jest skuzynowaną przez Stuartów z większą częścią domów panujących. a młodsza, z której pochodzi szambelanic. ph. niby przez Poniatowskich. ale. w każdym to już tylko. dobra szlachta. więcej nic.

ŁECHCIŃSKA

No, to i to nie bagatela! Poniatowscy. i niechżeby im przyszło co robić, pracować na życie, Jezus! Oni tak przyzwyczajeni do państwa, do wszelkich wygód, czyżby to mogli przenieść? Chociaż nasza pani to święta, anielska kobieta! Pełna rezygnacji, a co za matka! Nie ma ofiary, której by nie była gotową zrobić dla dzieci. Bo czyż to nie prawdziwa ofiara pozwolić panu Maurycemu żenić się z córką takiego Dzieńdzierzyńskiego? Skądże to wyszło? Jakiś kupiec!

KOTWICZ

( z gorżką ironią) Także milioner. ( po chwili, z niechcenia) Te pieniądze, o których pani Łechcińska wspomniała, to pewno po referendarzu?

ŁECHCIŃSKA

Być może. nie wiem.

KOTWICZ ( machnąwszy ręką) Na księżycu.

ŁECHCIŃSKA

O, bardzo przepraszam, nie na księżycu!. Ach, gdyby był referendarz jeszcze trochę pożył, inaczej bym śpiewała. Byłby się ożenił ze mną, jak amen w pacierzu. ale i tak mi zapisał. Zapierają mi, szachrują, przekupują w sądach, ale wydobędę! Wydobędę!

Choćby mi przyszło nie wiem co!.

KOTWICZ

I dużo to tego?

ŁECHCIŃSKA

Pokaże się w swoim czasie. Ach, jaki hrabia ciekawy. ( na stronie) Jezus! Żebym ja go też złapała. ( głośno) Ale my tu gadu gadu, a nic o interesie. Niechże hrabia się postara tego Strasza sprowadzić dziś do nas koniecznie. Trzeba to zrobić dla pani.

KOTWICZ

( z godnością) Dlaczegoż kuzynka nie raczyła wtajemniczyć mnie w powody?

ŁECHCIŃSKA

Dlaczego, dlaczego.kiedy hrabiemu to trzeba by zaraz tak o. ( wystawia język i pokazuje palcem urznięcie)

KOTWICZ

Doprawdy! Nie zasługuję na zaufanie? Więc dajcież mi pokój! 

ŁECHCIŃSKA

Ale za pozwoleniem. swoją drogą sama powiedziałam pani. to tak jak mnie hrabia żywą widzi, że tu bez hrabiego się nie obejdzie, jak matkę kocham. Któż by to zrobił? Ciekawam. na samego pana nie ma co rachować. 

KOTWICZ

Jeszcze czego! Stary pedant.

ŁECHCIŃSKA

Młody także nie do tego. 

KOTWICZ

Więc? 

ŁECHCIŃSKA

Wszystko opowiem szczegółowo, tylko siadajmy, bo mi nogi ścierpły. ( siadają na ławeczce po prawej) Otóż, widzi hrabia, rzecz się ma tak. ( tuż za nimi pada strzał; Łechcińska z wielkim krzykiem rzuca się Kotwiczowi na szyję; on podobnież, drgnąwszy, chwyta ją w pół) Jezus! Jakżem się przelękła. ( spuszczając oczy i odejmując ręce) 

Przepraszam hrabiego. nie wiedziałam, co się ze mną dzieje. 

KOTWICZ

( nie puszczając jej) Ale fe! Taka nieostrzelana?. ( na stronie) One jednak wszystkie mają w sobie coś, te kobiety. 

( pada drugi strzał i zaraz po nim śmiech; oboje z krzykiem padają sobie w objęcia)  

ŁECHCIŃSKA

( zrywając się) Ach, dlaboga! Oni nas jeszcze postrzelą, jak matkę kocham. uciekajmy stąd. znajdźmy sobie jaki kącik spokojny do pogadania. 

KOTWICZ

Jest racja. pójdźmy do kątka. 

( wychodzą spiesznie w głąb ku prawej stronie) 

Scena III

MAURYCY, WŁADYSŁAW, DZIEŃDZIERZYŃSKI, potem MICHAŁEK. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( w eleganckim stroju myśliwskim z wszystkimi przyborami, przy kordelasie, ale mina mieszczańska; wyrazy cudzoziemskie wymawia mocno polskim akcentem)

Tak się strzela, moi panowie. cały nabój w centrum! ( do Władysława, wskazując na Maurycego, który na boku zwija papieros) V o y e z v o u s, q u e l n e z. jak mi się nos wyciągnął. nie strawi tego mojego triumfu. ale bo też to był strzał kapitalny. ( na stronie) Skąd mi się wziął, ani wiem. ( głośno) No cóż, nic nie mówisz? 

WŁADYSŁAW

Zdziwienie odebrało mi mowę. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Aha! Zdziwienie. Widzisz! Nie spodziewałeś się? 

WŁADYSŁAW

Ale bo papka tak sobie pachy strzelił. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( dotknięty) C o m m e n t? Jak to, spod pachy? Co gadasz! Czy myślisz, że nie wiem, jak trzymać strzelbę? Ja, myśliwy!. Spod pachy!

WŁADYSŁAW

Proszę! Papka myśliwy, a nie zna myśliwskiego wyrażenia. Spod pachy to jest z niechcenia, nie mierząc, tak sobie, o!. ( pokazuje, podrzucając strzelbę lufą ku niemu)

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( przechodząc na drugą stronę) S a v e z - v o u s q u o i, c'e s t b o n ! ( śmiejąc się)

Złapałeś mnie za słówko. no! Patrzcież! Przecież znam doskonale.

Istotnie prawie nie mierzyłem, j e n'a i p a s m e s u r é, m a p a r o l e. tak sobie, paf!. To już z natury, znajcie prawowiernego szlachcica, którego nie macie żadnej racji prześladować o mieszczańskie nawyknienia, jak sobie pozwalacie.

WŁADYSŁAW

Papko, żarty

.

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Jeżeli burze krajowe jednego z moich przodków wypędziły do miasta, gdzie wziął się do kupiectwa. c o m m e c e l a. z nudów. p o u r l e p a s s e z t e m p s, to mimo to nie przestaliśmy być szlachtą łęczycką, piskorzami z dziada pradziada.

Dzieńdzierzyńscy de Kurzy-jama. Weź herbarz!

WŁADYSŁAW

Więc istotnie dlatego papka trafił w centrum?

DZIEŃDZIERZYŃSKI

C o m m e n t? A dlaczegoż? Dobra krew przemówiła, i kwita.

WŁADYSŁAW

Fe! Któż dziś wierzy w takie przesądy!

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Mój panie Władysławie. jak można odzywać się w ten sposób, c o m m e n t p e u t o n?

To świętokradztwo! ( uroczyście) Są rzeczy sakramentalne, których

lekceważyć nie wolno. Kpijcie sobie, ile wam się podoba, z majątku, bo tego lada dureń może się dorobić; ale to, co mamy po antenatach, imię, stanowisko, n o b l e s s e o b l i g e, którego za pieniądze nie kupi, powinniśmy czcić jak świętość. Panie Maurycy,nieprawdaż? Poprzej mnie.

MAURYCY

Ale czy pan go nie zna?. Kontent, gdy może dowcipkować.

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Masz rację, z nim nie ma szansy.

WŁADYSŁAW

Ale bo papka jest p l u s p a p e q u e l e p a p e.

DZIEŃDZIERZYŃSKI

S a v e z - v o u s q u o i, c'e s t b o n!. Papka p l u s p a p e q u e l e p a p e. cha, cha, cha.

To jest niby innymi słowy, że. ( na stronie) Co to właściwie

może być? ( tuż za sceną słychać parę zadęć trąbki) A, mój Miszel!. ( bierze trąbkę i dmie w nią, wydobywając tylko chrapliwe tony. Za pierwszym zadęciem Michałek wchodzi istaje tuż przy nim)

Cóż u diabła! Czy tę trąbkę kto zaczarował? ( do Michałka) Gdzieżeś ty się chował? Trąbiłem, aż mnie płuca bolą.

MICHAŁEK

Słyszałem, ale nie mogłem odtrąbić, bo upatrzyłem kota i nie chciałem go płoszyć.

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Aha! 

MICHAŁEK

Zaprowadzę jaśnie pana prosto do kotliny, jaśnie pan będzie miał satysfakcję. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

B o n! ( na stronie) P l u s p a p e q u e l e p a p e. muszę się spytać Poli, co to znaczy. ( głośno) Ale on ucieknie tymczasem.

MICHAŁEK

( ciszej) Nie ucieknie, bo już ze dwie godziny, jakem go zastrzelił. leży pod sosną. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Cicho! ( ściska mu ramię) Masz u mnie rubla, tylko tak zrób, żeby się nikt nie domyślił. ( głośno) J e v o u s d i s, mój Miszel to perła między strzelcami. Nieraz jem sobie śniadanie, a on przychodzi i powiada: - Jaśnie panie, upatrzyłem w kotlinie zająca. B o n! Gdzie? Przy borsuczych dołach. Nawiasem mówiąc, pół mili drogi.u n j o l i m o r c e a u. 

Zaprzęgać! Jedziemy. prowadzi mnie, ustawia w dobrym miejscu, a sam idzie prosto na kota. wystrasza go, kot pomyka. kiedy sadzi w najlepsze, ja paf, paf!. 

WŁADYSŁAW

Kot sadzi jeszcze lepiej. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( zbity z tonu) A to jakim sposobem?

WŁADYSŁAW

No, ze strachu, cóż dziwnego? 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Ale nie ma czasu, bo go trafiam. Koziołkuje w miejscu i. f i n i t a l a c o m e d i a. 

WŁADYSŁAW

Dramat chyba. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

No, dla niego dramat, to prawda. ale dla mnie. 

WŁADYSŁAW

Czy to papce robi przyjemność? 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

C o m m e n t? To nie ma robić przyjemności? 

WŁADYSŁAW

Ciekaw jestem, jaką. ( patetycznie) Że biedne zajączysko, które nikomu nic nie zawiniło, porażone z pańskiej ręki, skrzeczy głosem krającym serce? To ma być przyjemność? 

Winszuję. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( patrząc na Michałka) Skrzeczy?

WŁADYSŁAW

Czy papka tę krwiożerczość odziedziczył w spadku po przodkach? 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( na stronie) Jużcić, że to nie musi sprawiać miłej sensacji. 

MICHAŁEK

Jaśnie panie, jeżeli mamy iść, to się spieszmy, bo kot może nie dosiedzieć. 

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( po chwili wahania) A dobrześ go zabił?

MICHAŁEK

Ani zipnął.

DZIEŃDZIERZYŃSKI

Ręczysz, że nie będzie skrzeczał?

MICHAŁEK

Chyba na rożnie.

DZIEŃDZIERZYŃSKI

( z fantazją do Władysława) Mów sobie, co chcesz, jak się ma już żyłkę, to się ma. nie wyprujesz jej. ( do Michałka) No, idź naprzód, a l l o n s. ( do siebie) P l u s k a p. k l u p a k. jakże tam? A! P l u s p a p a q u e l e p a p a.

( wychodzą na prawo. Dzieńdzierzyński odwodzi kurki u strzelby i trzyma ją w pogotowiu do strzału)

Scena IV

MAURYCY, WŁADYSŁAW.

MAURYCY

Mój drogi, przestań też raz tej zabawki niegodnej ciebie. Nie rozumiem, co za przyjemność brać na fundusz człowieka, który nawet nie potrafi się bronić.

WŁADYSŁAW

( śmiejąc się) To tak tylko w kółku familijnym. Za to poza oczy zawsze trzymam jego stronę, szanując w nim, bądź co bądź, zacny charakter.

MAURYCY

Twój humor draźni mnie.

WŁADYSŁAW

Dlaczego?

MAURYCY

Dlatego że ja go mieć nie mogę!

WŁADYSŁAW

A to egoizm!

MAURYCY

Tyś kontent ze wszystkiego, począwszy od siebie, gdy ja nieraz miałbym doprawdy ochotę w łeb sobie palnąć.

WŁADYSŁAW

Tak kiedy wolnym czasem, w braku innej rozrywki?

MAURYCY

Zaręczam ci, że nie żartuję. bywają chwile, żeby mnie to nic a nic nie kosztowało. Te kajdany, bez których kroku zrobić nie mogę, zanadto mi już ciężą.

WŁADYSŁAW

Jakie kajdany? Chyba ukute w twojej wyobraźni?

MAURYCY

Zazdroszczę ci, żeś się od nich wyzwolił. Jedna krew w nas płynie, a jakżeśmy daleko od siebie! Te wszystkie względy, które mnie krępują, dla ciebie nie istnieją. Najswobodniejszy w świecie, w swoim dworku pod słomianą strzechą dorabia się, orze, sieje, ujada się z parobkami. i szczęśliwy! Ach, gdybym ja tak mógł!

WŁADYSŁAW

Przypominasz mi tego właściciela pensjonatu, który zajadając przy uczniach kapłona zazdrościł im kaszki na wodzie i kartofli w mundurach, mówiąc: Ach, jakbym ja to jadł! To tylko obłuda, mój bracie, bo gdybyś chciał, tobyś i mógł.

MAURYCY

Dajże mi sposób. 

WŁADYSŁAW

Bardzo prosty: powiedz sobie raz, ale to tak na serio, że jesteś zwykłym śmiertelnikiem, ani mniej, ani więcej, tylko takim samym jak tysiące innych ludzi, którzy zarabiają na chleb w pocie czoła. 

MAURYCY

( ironicznie) I to już wszystko? 

WŁADYSŁAW

Dodaj jeszcze, że człowiek z urodzeniem nie jest bydlątkiem uwiązanym przy żłobie, do którego opatrzność powinna sypać goły owies, bo to jest rola opasów, przeznaczonych wyłącznie na rzeź. a kto ma pretensję żyć nie zawadzając na świecie, musi się trochę potrudzić. taka reguła, i święty Boże nie pomoże! Pod tym względem 

dola ludzi i bydląt zupełnie jednaka. 

MAURYCY

Bardzo ładnie. więc z tego sens moralny, żeby schować do kieszeni wszystkie pretensje wyssane z mlekiem, ugruntowane przez nałóg, wyrzec się ich publicznie i za twoim przykładem zakasawszy rękawy chwycić za pług, nieprawdaż? 

WŁADYSŁAW

Czybyś nie miał do tego siły? 

MAURYCY

Miałbym, gdybym był sam jeden jak ty. Zapominasz, że mam rodziców. 

WŁADYSŁAW

Tym silniejsza pobudka. 

MAURYCY

Zatem podług ciebie mam ich skłonić, aby sprzedali majątek, pospłacali długi i za te resztki, które by nam pozostały, kupili parę włók gruntu z chałupką pod lasem, w romantycznym położeniu, w której byśmy osiedli wszyscy razem i rozpoczęli sielankowy żywot dorabiając się na nowo?. Cha! cha! cha! czyżby oni w tych warunkach wyżyli? 

WŁADYSŁAW

A, mój drogi, już na to nie mam co powiedzieć. 

MAURYCY

Dla nich całą nadzieją jestem ja! Wychowali mnie na filar upadającego domu. 

WŁADYSŁAW

( na stronie) Piękny filar! 

MAURYCY

Przejęci wiarą, że świetna przyszłość należy nam się z prawa urodzenia, wpajali ją we mnie, kołysali bajeczką o księżniczce z diamentami, która spłynie z obłoków i odda mi swoją rękę. 

WŁADYSŁAW

( ironicznie) Aha! Tymczasem zamiast księżniczki. 

MAURYCY

To mnie dobija!

WŁADYSŁAW

Więc kupcówna ci nie w smak? 

MAURYCY

( unosząc się) Że też ty z najświętszych rzeczy musisz drwić! 

WŁADYSŁAW

Nie wiedziałem, że przesądy kastowe są taką świętością. Biję się w piersi. 

MAURYCY

( jak wyżej) Człowieku! czy ty nie widzisz, co mnie nęka?. Oto rola moja upokarzająca w tym całym stosunku. Wstydzę się jej, a nie mam na to rady. Jeżeli mi odda rękę, to wbrew swojej woli, bo wpływają na nią. już nie mówię kto inny, ale własny ojciec, zachwycony widokiem koligacji z nami.

WŁADYSŁAW

A ty?

MAURYCY

( po chwili) Czyż tu o mnie chodzi?

WŁADYSŁAW

Ale powiedzże mi tak otwarcie. jesteś gotów do tej ofiary?

MAURYCY

Ofiary! Wiem, że niejeden tak to nazwie.

WŁADYSŁAW

Więc tak nie jest? ( Maurycy milczy) Masz dobrą i nieprzymuszoną wolę? Nie zrażają cię te malutkie względy i względziki, na które nasz światek tak lubi kręcić nosem?

MAURYCY

( z zapałem) To jest anioł!

WŁADYSŁAW ( zdziwiony) Ba! Także mi gadaj. ( po chwili) Jak się to można omylić! Ja byłem pewny, że ty się przymuszasz dogadzając woli rodziców. co większa, ( ciszej) byłbym przysiągł, że ta mała Zuzia naprawdę cię przywiązała do siebie.

MAURYCY

( rozdrażniony) Czy i ty zaczynasz się już bawić w babskie plotki?

WŁADYSŁAW

Jeżeli doszło coś do mnie, ręczę ci, że mimo chęci.

MAURYCY

( gwałtownie) I wierzyłeś temu? ( śmiejąc się, z przymusem) Dziewczyna prosta, ograniczona. co za myśl, żeby zabawkę bez konsekwencji.

WŁADYSŁAW

Jak to bez konsekwencji? Pozwól, że to już wyrafinowany egoizm.

MAURYCY

( niecierpliwie) Ale nie masz najmniejszej racji do moralizowania, bo to wszystko, co możesz powiedzieć, ja sobie już dawno powiedziałem! Jeżeli kiedyś były z mojej strony jakie zamiary niekoniecznie godziwe, to ich żałuję.

WŁADYSŁAW

Ba!

MAURYCY

Nie posunąłem się tak daleko, żeby mi nie wolno było się cofnąć.

WŁADYSŁAW

No chyba.

MAURYCY

I daję ci słowo, że dziś już z tego wszystkiego nie ma nic.

WŁADYSŁAW

Słowo honoru?

MAURYCY

Słowo honoru. nic a nic! Czyż możesz przypuszczać, żebym ja teraz jeszcze dawał powody do plotek?

WŁADYSŁAW

( po chwili) Skoro tak, gdy kochasz Polę, więc o cóż ci chodzi? 

MAURYCY

( z ogniem) O nią! O nią!. O jej wzajemność, szacunek, o pewność, że mną nie pogardza. 

WŁADYSŁAW

Pierwsze jest wszystkim. Największą pewność będziesz miał, gdy ją rozkochasz. 

WŁADYSŁAW

To jedyny środek. Zresztą, czyż to tak trudno? Mój drogi, żeby cię przekonać, gotów jestem zrobić ci wyznanie. o którym dawno już myślałem, ale. jakoś. nie przyszło do tego. Cóż powiesz na to, że ja, którego zasady znasz, nie wiedząc jak i kiedy, doprowadzony zostałem do tej ostateczności, że się zakochałem po uszy, i robię krok, który zimny rozum może potępić. 

MAURYCY

E!

WŁADYSŁAW

Nie wierzysz? Więc posłuchaj!. Postawiłem sobie był za prawidło ignorować kobietę, o ile nie przedstawiała widoków odpowiednich moim celom. I udawało mi się to przez czas jakiś. Najokrzyczańsza piękność, skoro nie znajdowała się w warunkach dostępnych, robiła na mnie wrażenie tylko pięknego posągu. Ta uwaga, że ona nie dla mnie, była okładem z lodu, który mnie zabezpieczał najdoskonalej. Tymczasem znalazła się osoba, i notabene osoba znająca mój sposób myślenia, która uwzięła się zburzyć cały ten gmach mądrych postanowień, z taką troskliwością wzniesiony. i dokazała swego. Ale ty mnie nie słuchasz i nie ciekawyś nawet dowiedzieć się, kto jest ta czarodziejka. Otóż odkryję ci tajemnicę, bo i tak wkrótce dowiedziałbyś się. Jest to. twoja siostra! 

MAURYCY

( bardzo zdziwiony) Gabriela!

WŁADYSŁAW

Wszak niespodzianka? Chowaliśmy się niemal razem od dzieciństwa, przez tyle lat patrzałem na nią jak na prześliczną kuzyneczkę, z której wdzięków byłem dumnym, ale pomyśleć o czym więcej ani mi w głowie nie powstało, bo to byłbym nazwał po prostu zawiązaniem losu nam obojgu. Wszystko to trwało dopóty, dopókim się nie przekonał, że opierać się dłużej magnetycznej sile, jaką posiada spojrzenie kobiety, niesposób; pod jej wpływem moje serce zamieniło się w wulkan. 

MAURYCY

Ty wulkan?!

WŁADYSŁAW

Jak cię kocham, przeobraziła się cała moja natura. Więc widzisz, dlaczegożbyś ty nie dał sobie rady z Polą, która z pewnością jest pełną najlepszych chęci i niczego więcej nie pragnie jak kochać. Tylko, uważasz, co do nas, nie mięszajże ty się do niczego, zostaw to nam samym. Kochamy się jak para turkawek i Gabrieli jestem pewny, ale przewiduję trudności ze strony stryjostwa. Ojciec jak ojciec, ale z matką najgorzej. Robiąc ci zwierzenie zapędziłem się może za daleko, stało się to pod wpływem naszej rozmowy, więc proszę cię o tajemnicę do czasu. Mógłbyś wszystko zepsuć, wyrywając się zbyt pospiesznie.

MAURYCY

Mój Władku, życzę wam obojgu jak najlepiej, ale.

WŁADYSŁAW

( ściskając go) Tylko, zlituj się, żadnych uwag.

MAURYCY

Ale bo czy ty się nie łudzisz?

WŁADYSŁAW

Gdyby tak było, to proszę cię, nie otwieraj mi oczu. Całą nadzieję złożyłem w tym złudzeniu. niech więc przynajmniej trwa jak najdłużej.

Scena V

POPRZEDZAJĄCY, ZUZIA, KOTWICZ, STRASZ.

ZUZIA

( w kulisie, tonem pewnej zalotności, chcąc odebrać koszyk Straszowi, który go przytrzymuje wraz z jej ręką) Oj oj! bo to boli!. po co pan tak ściska, cóż to znowu. niech mi pan odda koszyk!

STRASZ

Powiedziałem, że ci oddam, jeżeli mi dasz całusa.

ZUZIA

( jak wyżej) To to to. Nie mam takich rzeczy na rozdawki.

STRASZ

Jak to! Taka śliczna dziewczyna i tak nieprzystępna? To grzech!

ZUZIA

Tak mnie uczyli.

KOTWICZ

( dopomagając Straszowi) Ale fe! i któż taki? Jeżeli pan Maurycy, to właśnie powinnaś być z tym otrzaskaną.

ZUZIA

( hardo do Kotwicza) A pan co sobie myśli o mnie?

KOTWICZ

Że mogłabyś nie robić ceremonii. ( przytrzymuje ją, a Strasz całuje)

ZUZIA

( krzyknąwszy) Ach!. ( po chwili do Kotwicza z dąsem) Stary!. ( w tej chwili spostrzegłszy Maurycego, biegnie do niego, zostawiając koszyk  w ręku Strasza; pomieszana, tonem, jakby szukała opieki) Proszę pana

KOTWICZ

( na stronie) Sytuacja naprężona.

STRASZ

( zbliżając się z koszykiem, który Zuzia odbiera) Fant wykupiony, oddaję ci. a za przestrach. ( sięga do portmonetki)

ZUZIA

( z pewną afektacją, przysuwając się do Maurycego) Niech mnie pan broni.

MAURYCY

( zimno, usuwając się) Nie udawaj, moja kochana, bo nie zdaje mi się, żeby ci ta napaść robiła tak wielką przykrość.

WŁADYSŁAW

( na stronie) Zawsze go to jednak dotknęło.

MAURYCY

A jeżeli naprawdę tak się boisz, to siedź w domu i nie biegaj po lesie, kiedy wiesz, że możesz kogo spotkać.

ZUZIA

( zawstydzona) Czyż ja wiedziałam? ( po chwili) To tak zawsze! Jak napastować, to każdy

gotów. a do obrony nie ma nikogo. 

KOTWICZ

Ale bo panowie zapewne się nie znacie. Pan Strasz, nowy dziedzic Zagrajewic.sąsiad. 

MAURYCY

( z dwuznaczną grzecznością) A!. Domyśliłem się tego, ujrzawszy na polowaniu osobę nieznajomą. 

KOTWICZ

Panowie Czarnoskalscy.

STRASZ

Bardzo mi przyjemnie.

MAURYCY

( do Władysława) Idziemy?

WŁADYSŁAW

Zapewne, nie mamy tu co robić. 

ZUZIA

( zmuszając się do płaczu) Tylko człowiek się wstydu naje, nie wiedzieć z jakiej racji, i tyle. 

STRASZ

( wtykając jej pieniądze do ręki) Weźże. 

ZUZIA

Niech pan sobie schowa dla innych. ( odchodzi do domku)

STRASZ

( który zrobił kilka kroków za nią; wracając) Wiecie, panowie, że to bardzo ładna dziewczyna, daję słowo. podobno córka leśniczego; tatki teraz nie ma, warto by pójść za nią i utulić ten żal. złóżmy się jej na jakiś podarek. dobrze? 

MAURYCY

( do Władysława) Chodźmy na stanowiska, może się jeszcze co trafi. 

KOTWICZ

Mieliśmy się tu zejść na bigos. 

WŁADYSŁAW

( przechodząc koło Strasza, jakby do siebie) Mała rzecz, a wstyd. 

( Maurycy i Władysław wychodzą na prawo) 

Scena VI

KOTWICZ, STRASZ.

KOTWICZ

( na stronie) Jak oni mu będą takie finfy puszczać, to wszystko na nic się nie zda. a potem będzie na mnie. 

STRASZ

( po chwili) Mój panie, co to miało znaczyć? 

KOTWICZ

Jak to? Co?

STRASZ

Proszę pana, czy ja jestem smarkacz? Powiedz pan. 

KOTWICZ

Ale skąd znowu, przecie pan musisz być pełnoletnim. 

STRASZ

Mam lat dwadzieścia pięć i niezależną pozycję. Przyznałem się panu otwarcie, że lubię kobiety, i bardzo lubię, to jest moja słaba strona. A że wyszedłem spod kurateli, zdaje mi się, że nie mam potrzeby kryć się z tym moim upodobaniem i wolno mi je objawić. 

Gdybym przebrał miarkę i obraził przyzwoitość publiczną, jest na to władza policyjna, która by mnie wsadziła do ciupy albo kazała zapłacić karę. ale żeby mi jakiś tam arystokrata prowincjonalny ubliżał prawieniem morałów.

KOTWICZ

Zupełnie pana nie rozumiem, o cóż chodzi?

STRASZ

Pomijam niegrzeczne obejście się tych panów, chociaż zdaje mi się, że kiedy kto mówi do mnie, przyzwoitość nakazuje odpowiedzieć - ale co znaczyło to: "mała rzecz, a wstyd", które jeden z nich powiedział odchodząc?

KOTWICZ

Nie słyszałem.

STRASZ

To było wymówione z akcentem, panie, u musiało mnie obrazić. Wdzięczny panu jestem za zaproszenie, ale korzystać z niego nie myślę. Ja nie jestem pierwszy lepszy panie, żebym mógł słuchać impertynencyj i znosić fumy jakichś tam półpanków.

KOTWICZ

( na stronie) O, jakiś draźliwy. ( głośno) Ale panie, panie, jaki pan jesteś niedomyślny. a warszawiak!. Gdzież tu chęć obrażenia? To była prosta zazdrość, a w takich razach trzeba być wyrozumiałym.

STRASZ

Jak to zazdrość?.

KOTWICZ

Czyż potrzebuję panu tłumaczyć?. Wkraczałeś pan na cudze terytorium, przywłaszczałeś sobie prerogatywy osób trzecich.

STRASZ

Aha! Teraz rozumiem. Więc ta dziewczyna?. ( zapytuje wzrokiem)

KOTWICZ

( odpowiada podobnież) Emhę!

STRASZ

Kiedy tak, to co innego. ( po chwili) Ale zawsze kwituję, z tych stosunków. jest coś, co mi się nie podoba. Po co mi się cisnąć do wysokich progów?. Najlepiej niech swój z swoim przestaje. ot, jak my na przykład. z panem ja jestem swobodnym, jakbyśmy się znali Bóg wie odkąd. Ale! Powiedz mi pan, jakiż pan masz tytuł zapraszać mnie

do tych państwa?

KOTWICZ

Bardzo prosty. jako ich krewny.

STRASZ

Nie może być! Pan jesteś ich krewnym? Nie wiedziałem.

KOTWICZ

( z pańska) Miałem zaszczyt rekomendować się przy poznaniu. Kotwicz-Dahlberg Czarnoskalski.

STRASZ

Także Czarnoskalski? Nie uważałem, daję słowo. Kotwicz Dahlberg, Dahlberg. a a a. to pan, co go nazywają hrabią. Teraz wiem. ( na stronie) Hrabia von Habenichts.

KOTWICZ

( urażony) Skoro nazywają, zdaje mi się, że jest do tego prawo. Jestem ze starszej linii.

STRASZ

( na stronie) Jak to szydło wyłazi z pustego worka. ( głośno) A, to mocno przepraszam. ja bo myślałem, że to tak sobie, na żarty. Mnie w kawiarni u Andzi na Trębackiej nie nazywano inaczej, tylko hrabią. Prawda, że właśnie wtenczas spadła na mnie ta sukcesja.  

KOTWICZ

Ph!. W knajpie uchodzą takie koncepta. 

STRASZ

( dotknięty) Ale za to nie uchodzi wiele rzeczy, które muszę znosić w salonie. 

KOTWICZ

Także porównanie! 

STRASZ

Przede wszystkim używam przyjemności otwarcie, nie potrzebuję grać komedii, i jestem panem za swoje trzy grosze. 

KOTWICZ

Ha, są gusta i guściska. Ale jako wielbiciel kobiet, gdzież pan szukasz ich towarzystwa? Bo kobietę, tak jak się ją pojmuje idealnie, może wyhodować tylko atmosfera salonu. 

STRASZ

A, winszuję!. Cha! cha! damy salonowe. czyż to są kobiety? 

KOTWICZ

A cóż? 

STRASZ

Jakieś istoty zagadkowe, z obliczem sfinksów, sercem pełnym niestworzonych zachceń, a z pretensjami na aniołów. 

KOTWICZ

Gdzieżeś je pan miał sposobność tak studiować? 

STRASZ

Teoretycznie, za pomocą patologii, bo to wszystko się tłumaczy stanem chorobliwym. U Andzi bywał jeden doktor medycyny, młody chłopak świeżo wyszły z uniwersytetu. No! Co ten nam nagadał o kobietach, to proszę, było słuchać. ( stanowczo) Hrabia nie znajdziesz w salonach jednej kobiety zdrowej.

KOTWICZ

Ale fe!

STRASZ

To jest fakt. Więc co mi za przyjemność?. Ja nie szukam jakiegoś półbożyszcza, przed którym musiałbym chodzić na palcach, tylko kobiety z krwi i ciała, o której byłbym przekonany, że nie dostanie spazmów, gdy jej powiem słowa prawdy bez obwijania w bawełnę. 

Chcę zdrowej natury, a nie sztuki. Ot, na przykład, ta tutaj dziewczyna, to rozumiem. 

KOTWICZ

Pod tym względem gusta młodych ludzi zmieniają się. 

Zobaczymy, co pan powiesz o tym za miesiąc. 

STRASZ

Dlaczegoż za miesiąc? 

KOTWICZ

No, niby mniej więcej, gdy się porobi stosunki, gdy pan zżyjesz się z naszym towarzystwem i spotkasz w nim zdrowe natury. 

STRASZ

( miękko) Kiedy ja nie mam do tego najmniejszej ochoty.

KOTWICZ

To prosty obowiązek, panie.

STRASZ

( skromnie) Nie myślę się narzucać.

KOTWICZ

Narzuca się ten, kto może mieć wątpliwość, jak będzie przyjętym. ale pan nie jesteś, jak sam powiedział, jakiś tam pierwszy lepszy.

STRASZ

No, zdaje mi się. Taki majątek, jak moje Zagrajewice, piechotą nie chodzi.

KOTWICZ

( na stronie pociągając nosem) Jak zaleciał parweniusz. ( głośno) Więc idziesz pan z nami do Czarnoskały i kwita!. I tak, nie dziś, to jutro trzeba to zrobić, tego pan nie unikniesz. stanowisko pańskie to nakazuje.

STRASZ

Hm. subiekcja. Przyznam się, że mi nie pilno. ( spoglądając po sobie) Zresztą, czyż tak mogę?

KOTWICZ

Nie masz pan się w co przebrać?

STRASZ

Wziąłem tużurek na wszelki wypadek.

KOTWICZ

Ano!

STRASZ

Ale nie wiem, czy to uchodzi tak, z polowania. nie byłem z wizytą etykietalną.

KOTWICZ

Złożysz ją pan później, nic nie szkodzi.

STRASZ

Ha, kiedy nic nie szkodzi. to jazda!. ( na stronie) Co tam!

KOTWICZ

( na stronie) No, ja swoje już zrobiłem.

( wchodzi z prawej strony Łechcińska, przywołuje gestem Kotwicza i zamieniwszy z nim kilka słów, wchodzi do domku)

STRASZ

( po chwili na stronie) Puszczam się na bystrą wodę! ( po chwili) No i niechże mi kto powie, kiedy ja byłem na swoim miejscu. czy wtenczas, gdy jako gryzipiórek sądowy wieszałem psy na arystokracji, czy dziś, gdy jestem tak słabym, że mnie te zaprosiny połechtały?

Głupia natura ludzka, daję słowo: czuję formalnie jakiś nastrój uroczysty. ( po chwili)

Żeby się tylko nie pośliznąć na tych woskowanych posadzkach!. Ale prawda! To, za co by dependentowi pokazano drzwi, ujdzie dziedzicowi Zagrajewic. nie ma kłopotu!

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT DRUGI

Scena I

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT TRZECI

Scena I

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XIV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT CZWARTY

Scena I

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena II

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena III

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena X

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena XII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej