Charles Emmanuel Nodier

ROZTOKA POTĘPIEŃCA

Konwersja: Nexto Digital Services

ROZTOKA POTĘPIEŃCA

Charles Emmanuel Nodier

W Roku Pańskim 1561 gościniec wiodący z Bergerac do Perigueux nie przypominał wcale obecnego wygodnego traktu. Wielki las kasztanowy, dziś jeszcze graniczący z nim na sporej przestrzeni, był znacznie rozleglejszy, a przecinające go drogi — bez porównania węższe. W miejscu zaś gdzie trakt zawisa jak gdyby nad głęboką doliną — zwaną ongiś Roztoką Pustelnika — zbocze góry opadało w nią tak stromo i karkołomnie, że nawet najwięksi śmiałkowie nie odważyli się przeprawiać tędy o zmierzchu. Toteż pierwszego listopada owego roku, w sam dzień Wszystkich Świętych, o godzinie ósmej wieczorem, gościniec musiał się z pewnością wydawać niemożliwy do przebycia, zwłaszcza że przedwczesna surowość jesiennej pory przydawała nowych niebezpieczeństw uciążliwej z natury drodze.

Kopuła nieba, zasnuta od rana drobnym, ale gwałtownie siekącym deszczem, pomieszanym ze śniegiem i lodowymi krupami, nie różniła się niczym po zachodzie słońca od tonącego w najgłębszych ciemnościach widnokręgu. A podobnie jak mroki nieba zlewały się z mrokiem ziemi, stapiał się także rozgwar ich głosów, i to w sposób tak niesamowity, że wędrowcom włosy jeżyły się na głowach z przerażenia.

Huragan wzmagał się z każdą chwilą i zawodził przeciągle jak kwilące dziecko lub jak raniony śmiertelnie i wzywający ratunku starzec. Nie wiadomo było, skąd właściwie pochodzą te przeraźliwe lamenty — czy płyną z wysokości chmurnego nieba, czy biją echem z przepaści — gdyż toczyły ze sobą skargi leśnych ostępów, poryki bydła zamkniętego w oborach, zgrzytliwy pisk chłostanych wiatrem, zwiędłych, wirujących liści i trzaski kruszonych nawałnicą, obumarłych drzew.

Lęk ogarniał, kiedy się tego słuchało.

Jedno tylko miejsce w głębi ciemnej, przepaścistej roztoki, o której wspomniałem przed chwilą, stanowiło z tym wszystkim uderzający kontrast — biła stamtąd nieprzerwanie szeroka struga migotliwego światła, wykwitająca z dołu jak pióropusz wulkanu. A z otwartych na oścież drzwi, którymi płynęło to światło, rwały się jednocześnie gromkie wybuchy śmiechu, zdolne rozproszyć najczarniejszą rozpacz. Była to kuźnia majstra Toussaint Oudard, który przeżywszy lat równo czterdzieści, nie spotkał na swej drodze ani jednej nieprzyjaznej mu duszy i święcił oto radośnie rocznicę urodzin przy blasku kowalskich palenisk, wśród czeladników oszołomionych wesołą wrzawą i winem.

Toussaint nigdy nie pokalał dostojeństwa świątecznych dni, podkuwając konia lub nabijając na koło żelazną obręcz, chyba że zmuszał go do tego niespodziewany wypadek, zdarzający się czasem obcym przybyszom, przy czym nie brał wtedy żadnego wynagrodzenia za swoje trudy. Jednakże kuźnia jego nie przestawała się jarzyć o każdej porze w najuroczystsze nawet święta, służyła bowiem za drogowskaz, zwłaszcza jesienią i zimą, nieszczęsnym zabłąkanym wędrowcom, których tu zawsze gościnnie podejmowano.

Toteż gdy chłopi z roztoki chcieli komuś wskazać domostwo majstra Oudard, syna Tiphaine'a, nazywali je zazwyczaj „gospodą miłosierdzia”.

W pewnej chwili Toussaint wszedł do sąsiadującej z warsztatem kuchni, gdzie kilka sztuk dziczyzny i kawały innego mięsiwa dopiekały się właśnie na rożnach przed jasnym, sowicie podsycanym ogniem, którego i sama kuźnia mogłaby pozazdrościć; płonął on pod szerokim okapem jednego z tych starodawnych kominów, wymyślonych zda się przez ducha dostatku na chwałę gościnności.

— Dobra nasza! — zawołał kowal wesoło, zwracając się do wiekowej niewiasty, siedzącej na składanym stołku w pobliżu komina.

Koniec wersji demonstracyjnej.