Maria Hagen

SIOSTRA TERESA

Konwersja: Nexto Digital Services

SIOSTRA TERESA

Hagen Maria

W przededniu śgo Karola Boromeusza, panował niezwykły ruch w Macierzystym domu SS. Miłosierdzia, których ten święty jest patronem, w dniu tym bowiem Siostra Teresa miała składać wieczyste śluby i w kilka godzin potem opuścić dom Macierzysty na długo na zawsze może i odpłynąć do Ameryki, gdzie, do niedawno założonej filii domagano się przysłania siostry wykształconej i pełnej poświęcenia. Wybór przełożonej padł od razu na Siostrę Teresę, w całem bowiem Zgromadzeniu nie widziała osoby, któraby godniej potrzebom rozwijającej się filii odpowiedzieć zdołała.

Siedząc przy stole, z piórem w ręku, Matka Jozafata, piastująca od lat kilkunastu obowiązki przełożonej, kreśliła równem i wyraźnem pismem, rozmaite zlecenia, które nazajutrz Siostra Teresa zabrać miała z sobą do zakonnic w Nowym Świecie. Poleciła im gorąco przybywającą do nich młodą siostrę... i nagle pióro zatrzymało się w jej ręku, a myśl odbiegła do chwili, kiedy trzy lata temu, po raz pierwszy stanęła przed nią 19to-letnia aspirantka do życia zakonnego. Spojrzawszy na nią, zdawało się Przełożonej, że patrzy na obraz wiosny, tyle było w niej młodości, świeżości i uroku. Na pierwszy rzut oka zrobiła na niej wrażenie dziecka; przypatrzywszy się jej bliżej, spostrzegła, że to dziecko miało dziwnie smętny wyraz w dużych czarnych oczach i niezwykle poważny rys w około drobnych i świeżych ust, których każde słowo zdradzało wiele serca, hartu i siły woli.

Matka Jozafata była osobą doświadczoną; przeszedłszy sama przez życie, zanim wstąpiła do zakonu, którym kierowała dzisiaj, wiedziała dobrze, jak różnemi drogami Bóg prowadzi serca ludzkie do służby swojej; przyjęła zatem do grona swych córek duchownych młodą hr. Izę Szczucin, która z chwilą przestąpienia progów klasztornych jako nowicyuszka, zapomnieć miała, kim była i stać się tylko pokorną Siostrą Teresą. — Czy zapomniała i kiedy? Tego nigdy dokładnie nie wiedziała Matka przełożona, ale co wiedziała na pewno, o czem na każdym kroku przekonać się mogła, to że Siostra Teresa była wzorem posłuszeństwa, uległości, zaparcia się siebie. Była jedną z najmłodszych sióstr w Zgromadzeniu, ale niezaprzeczenie jedną z najpoważniejszych, najsmutniejszych i najbardziej milczących. Powołanie, jeżeli je w ogóle miała, w początkach nie okazywało się w niczem na zewnątrz; ani swobodą, ani zadowoleniem, ani wyższym zachwytem. Była raczej zamknięta w sobie, skupiona, jakby w ciągłej i ciężkiej walce wewnętrznej. Zapytana raz przez Przełożoną, co ją skłoniło w tak młodym wieku wstąpić do klasztoru, zarumieniła się gwałtownie i odpowiedziała krótko:

— Cierpiałam wiele.

Matka Przełożona domyślając się jakiejś bolesnej tajemnicy w jej życiu, nie dowierzając, by wytrwała w postanowieniu, nie badała jej więcej. Tymczasem miesiące mijały; Siostrę Teresę, która przez ten cały przeciąg czasu nie zasłużyła ani na jedno słowo nagany, lecz przeciwnie na ogólny szacunek i ogólną miłość, kilka godzin zaledwo dzieliło od wyrzeczenia słowa, wiążącego ją na zawsze przysięgą nierozerwalną do służby Bożej.

Zegar, wiszący na białej ścianie celi Przełożonej, wybił czwartą godzinę. Powoli, jakby uroczyście, obiło się echo o puste ściany i umilkło. M. Jozafata przebudzona tym głosem, nawołującym ją do rzeczywistości, wzięta się napowrót do niedokończonego listu.

Tymczasem ta, o której Przełożona myślała, którą dom cały był zajęty, której przybycia wyglądało kilka sióstr w Nowym Świecie, siedziała zadumana w otwartem oknie swej celki. Z szerokich rękawów czarnego habitu wyglądały, podłużne, arystokratyczne rączki i złożone na kolanach, machinalnym ruchem przebierały ziarnka długiego różańca, zawieszonego u paska. Z pod białego kornetu zasłaniającego czoło gładkiem, białem płótnem, duże czarne oczy patrzyły przed siebie, zda się dalej niż na starannie uprawiony warzywny ogród, rozciągający się pod jej oknem, dalej po za mury, któremi był otoczony i dalej jeszcze niż tam, gdzie wzrok jej mógł dojrzeć schylające się ku ziemi niebios sklepienie. Pomimo późnej jesieni dzień był piękny, pogodny, niemal letni jeszcze. Jakby dla rozmaitości tylko, niektóre drzewa pożółkły i grały wśród zachodzącego już słońca rozmaitością, barw. Gdzie niegdzie przedwcześnie zwiędłe i przedwcześnie upadłe, leżały umarłe liście po jasnych trawnikach i wśród tego spóźnionego lata świadczyły wymownie o znikomości rzeczy tej ziemi.

Wejrzenie S. Teresy, powracające jakby z dalekiej podróży, wolno przeszło dokoła tego ogrodu. Znała ona dobrze każdą jego drogę, drożynę i ścieżkę i zdawało jej się, że odnajduje tutaj ślady porozsiewanych po nich przez lat trzy, myśli, uczuć, cierpień, słowem cząstek życia swojego!

Życia... Lekkie westchnienie wydobyło się z piersi młodej siostry.

Zakończy je jutro, to długie życie cierpienia i walki, a rozpocznie inne, nowe, jaśniejsze !

Wierzyła święcie, że z chwilą, w której usta jej ostatnie śluby na stopniach ołtarza wymówią, stanie się inną osobą, że ta, która jest dzisiaj jeszcze, umrze na wieki.

— Jakże mi wiele czasu potrzeba do śmierci — półgłosem rzekła — jakże wiele... i zamyśliła się głęboko, słuchając głosu wspomnień, który jej po raz ostatni może opowiadał własne jej życie...

Do lat szesnastu płynęło ono biegiem niczem nie zamąconego strumyka. Te lata dziecięce porównać chyba można było do wybuchu wesołego śmiechu, do promyka słońca, do piosnki ptaka. Były one jej wieczną wiosną, lat szesnaście trwającym majem jej życia, pełnym nadziei, marzeń, pełnym szczęścia. — Ale i maj mija i wiosna przechodzi i zda się prędzej od jednego dnia późniejszej jesieni.

Miała lat szesnaście, kiedy straciła matkę która umierając, poleciła ją starszej siostrze.

Pani Olga bawiła się, stroiła, kokietowała, zachwycała jednych, rozmarzała drugich, pozwalała sobie mówić o wzbudzanym zachwycie, o marzeniach, o miłości nawet; pozwalała się pożądać, pragnąć, pieścić do pewnego punktu nadzieją posiadania swej osoby i święcie była przekonaną, że jest najuczciwszą kobietą, bo nie miała kochanka en titre.

Świat nieraz poczytuje to za zasługę kobiecie, chociaż nigdy nie zrozumiemy, dlaczego w takim razie nie przepisuje równej zasługi każdemu, który nie fałszuje podpisu? Przecież różnica faktów jest mała, lub nawet żadna. Ale mniejsza o to. Pani Olga w każdym razie zasługi żadnej nie miała, bo nietylko że nie kochała nigdy, ale nie pojmowała nawet miłości, ani sercem, ani choćby tylko zmysłami. Dla niej wystarczającą zupełnie miłością były gorące słowa, niepokój, jaki zapalała w sercach, wejrzenia, które ją ścigały, namiętne ręki jej uściśnienie.

— Miłość — mówiła, wygłaszając tem samem zdanie niejednej światowej kobiety — kończy się dla mnie z pierwszym pocałunkiem.

Urodzenie syna nie zmieniło w niczem usposobienia ani trybu życia Olgi. Nie umiała być ani kochanką, ani żoną, ani matką, będąc doskonałym typem tej odrębnej kategoryi kobiet, jaką stanowi kobieta czysto i tylko światowa. Należy ona do świata całego, jest jego ozdobą, jego urokiem; zachwyca, czaruje, olśniewa jak gwiazda, promienie zaś jej gasną przy domowem ognisku.

Między kobietą światową a kochanką, żoną i matką jest taka sama różnica, jaka istnieje pomiędzy farsą a sztuką poważną, apoteuzującą nieraz występek, ale głęboko pomyślaną. Do każdej z tych wyżej wymienionych ról, serca potrzeba. Kobieta nawskróś światowa ma go zazwyczaj mało, w każdym razie nie więcej nad tę odrobinę, która jest jej potrzebną do odgrywania tej istnej komedyi, jaką z czasem staje się jej życie.

Pod opieką tego rodzaju osoby żyć miała nadal Iza Szczucin. Była młodą i kochała bardzo siostrę, więc jej nie sądziła, wyobrażała sobie jednak, że tak żałoba, jak szczęście i pożycie małżeńskie inaczej muszą wyglądać, aniżeli wyglądały w domu pp. Rutowskich. Olga, o ile możności, rozweselała sobie czas żałoby po matce, skróciła go nawet, nie zważając bynajmniej na niemą wymówkę, jaką powinna była być dla niej czarna suknia siostry. W ogóle ta siostra była jej dosyć obojętną ; lubiła ją może trochę więcej od licznych swych światowych przyjaciółek, ale niezaprzeczenie mniej miała do niej przywiązania, niż do swoich klejnotów, te bowiem błyskotki zajmowały ją i interesowały nadewszystko.

Miłość do siostry, jeżeli doznawane przez Olgę uczucie, w ogóle na to miano zasługiwało, wzmogła się nieco z czasem, to jest z chwilą, w której się spostrzegła, że ta poważna dziewczynka stawała się jej użyteczną, potrzebną, niezbędną niemal. Zastępowała ją w zarządzie domowym, zajmowała się jej dzieckiem, dotrzymywała towarzystwa szwagrowi często osamotnionemu przez liczne wyjazdy żony. Odkąd Iza u nich bawiła, przestał narzekać p. Rutowski na częstą nieobecność Olgi, gdyż Iza mu stwarzała swoją obecnością domowe ognisko, którego poniekąd nie miał dotychczas.

Już półtora roku minęło od czasu, jak Iza mieszkała w domu siostry, kiedy jednego wieczora, chcąc wejść do Olgi kończącej się ubierać do obiadu, zatrzymaną została na progu żywą rozmową małżonków, prowadzoną w pokoju pani Rutowskiej.

Iza opuściła zastępującą drzwi kotarę, niezdycydowana, czy się cofnąć, czy też wejść do pokoju, gdy następujące słowa uszu jej doleciały:

Koniec wersji demonstracyjnej.