Władysław Orkan

SKĄPANY ŚWIAT

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY DRAMATU:

AKT I.

Scena pierwsza.

Scena druga.

Scena trzecia.

Scena czwarta.

Scena piąta.

Scena szósta.

Scena siódma.

Scena ósma.

AKT II.

Scena pierwsza.

Scena druga.

Scena trzecia.

Scena czwarta.

Scena piąta.

Scena szósta.

Scena siódma.

AKT III.

Scena pierwsza.

Scena druga.

Scena trzecia.

Scena czwarta.

Scena piąta.

Scena szósta.

Scena siódma.

Scena ósma.

Scena dziewiąta.

AKT IV.

Scena pierwsza.

Scena druga.

SCENA TRZECIA.

Scena czwarta.

SCENA PIĄTA.

Scena szósta.

Scena siódma.

Scena ósma.

Scena dziewiąta.

EPILOG.

SKĄPANY ŚWIAT

dramat w 4-ech aktach z epilogiem

Władysław Orkan

OSOBY DRAMATU:

KANTY PALAC, młody gazda

SOBEK PALAC, brat jego

NASTA, ich macocha

ZUŚKA, kochanka kantego

HAŹBIETA, żona kantego

JAGNIESKA, komornica

GRZĘDA, ojciec hażbiety, radny

TOMASZ CHLIPAŁ, wójt

JÓZEF KUREK, podwójci

JĘDRZEJ NIEBORAK, polowy

DZIAD, LIBERDA, SUCHY, KYCIUŚ, starzy gazdowie

GDOWIEC

GDOWA

KYCIUSIOWA

DRUŻBA PIERWSZY

DRUŻBA DRUGI

DRUCHNA PIERWSZA

DRUCHNA DRUGA

DRUŻBOWIE, DRUCHNY. MUZYKANCI. GOŚCIE WESELNI.

OSOBY EPILOGU:

NASTA SOBEK ZUŚKA

MARYSIA

ZOZIA

GAZDA — PŁANETNIK

Rzecz dzieje się na Podkarpaciu w dzisiejszej dobie.

AKT I.

Scena pierwsza.

Izba świetlna (izdebka) w domu Kantego. Drzwi na lewo do sieni, dwa okna na wprost, pod oknami długi stół, koło ściany ława. Obrazy rzędami pod powalą. Na stole kołacze pokładzione i placki. W szafce na prawo stoją rzędami flaszki. Małe drzwi na prawo prowadzą do przybocznej komory. W chałupie czysto posprzątane, przystrój weselny. NASTA siedzi przy stole na lawie, odwrócona twarzą do okna, łokciem wsparta na oknie. JAGNIESKA. komornica, ścierką wyciera stół, potem podchodzi do okna i patrzy...

JAGNIESKA. Nie widać ich jeszcze...

NASTA

z przekąsem.

Tak ci pilno do nowej gospodyni ?

JAGNIESKA.

O, gosposiu, pilno nie pilno, ale... Odchodzi od okna, potem zbliża się do Nasty i obłapia ją za kolana.

NASTA.

Co mi powiesz, Jagnieś?

JAGNIESKA.

Markotno mi, żeście tacy zafrasowani... ani-ście do kościoła nie poszli, ani nic..

NASTA.

Ja tam potrzebna!

JAGNIESKA.

Wiem, że im bez was ślub dadzą, ale to... Po chwili. Musicie se raz wyperswadować, bo was ten jankor doznaku zagryzie...

NASTA.

Niechta!

JAGNIESKA.

Dyć to łatwo gadać: niechta, niechta! Trudniej pogodzić sie z wolą boską...

NASTA.

Co mi ty tu gadasz o wóli boskiej? Dyabla wóla, nie czyja!

JAGNIESKA.

Wóla gazdy nieboszczyka...

NASTA

po chwili.

Edyć, nieboszczyk! — Panie odpuść — sam nie wiedział, co robi... Starszemu dał wszystko...

JAGNIESKA.

Bo na niego spadało po matce.

NASTA.

Dyć i młodszy był z niebożyczki! I nieraz-ech mu powiadała: Dej Sobkowi pół, niech mają do równej części... A on: nie i nie — i do ostatka: nie !

JAGNIESKA.

Nie radzi byli gazda na Sobka.

NASTA.

Temu, że ze mną trzymał! Myślałach, że choć w destamencie co zapisze mnie i jemu... Poczyna płakać.

JAGNIESKA.

Dyć nie płaczcie, gosposiu! Nie macie o co.

NASTA.

Nie mam o co?! Wyraźnie stało w destamencie, że: "jak się Kanty na przekór ojcu ożeni z tą swoją kochanicą Zuśką, to ojcowskie wiano — łąka i przylaski przejdą na Sobka i na mnie"...

JAGNIESKA.

Dyć wiem. Gazda nie radzi byli na Zuśkę. Nieraz ją odganiali.

NASTA.

Ten ojca żeńbą straszył, pokiela ociec żył; a skoro pomarł, to odniepadł dziopy i żeni sie z tą kutwą obmierzłą... na złość!

JAGNIESKA.

Może sie przeląkł gniewu nieboszczyka...

NASTA.

Coby! Na przekór mnie i Sobkowi — na przekór! Na to, coby my nic nie dostali — na to, coby zagarnął grunt! Wstaje.

JAGNIESKA.

Nie poradzicie... darmo! Co się stało, to sie nie odstanie...

NASTA.

Chciałby on kiedyś, żeby sie odstało! Myśli, że bedzie miał skrzepienie w domu z tej kijonki? Ujrzymy, co to bedzie za gospodyni! Na macochę bij-zabij, że tego nie robi, że tak, że to... czekaj! Zobaczysz! Ja ci jeszcze zagazduję! Idzie ku szafie.

JAGNIESKA.

Nie widać... Co oni tak długo robią?

NASTA.

Cnie ci sie? Podchodzi. Ukąś-że placka. Daje jej ze stołu.

JAGNIESKA.

Bóg zapłać. Obłapia ją za kolana je.

NASTA.

O, bo oni by ci nic nie dali. Tik, tak.

Uschłabyś przy nich doznaku. Pamiętasz, jak ja cię krzepiła...

JAGNIESKA.

Niechże wam Paniezus zapłaci!..

NASTA.

Pamiętasz Jagnieś, czy cię chorość naszła, czy co insze...

JAGNIESKA.

To-ście nie żałowali kapki mleka. Pamiętam ja dobrze...

NASTA.

Ciekawam, co teraz Zuśka pocznie? Jedno dziecko tam, drugie tu...

JAGNIESKA.

Mój Boże! Dyć-ech do krzty zahaczyła... Ono tam samo w piekarni...

NASTA.

Nic mu sie nie stanie.

JAGNIESKA.

Trza mu zanieść mleka, bo sie rozkrzyczy i bedzie nowa muzyka na weselu.. Wychodzi do sieni — we drzwiach spotyka Sobka. Idą już?

SOBEK.

Idź wyźry! Wchodzi do izby, mocno podchmielony.

Scena druga.

NASTA — SOBEK.

NASTA.

Kanyż tamci?

SOBEK.

Idą. Słuchaj, piłe-ch ze Zuśką...

NASTA.

Ty?

SOBEK.

No, cóż tak patrzysz ? Przecie nie myśl, żebych po Kantym miski oblizował. Piłech latego, żech sie chciał dowiedzieć, co se ta myśli...

NASTA.

I co? Przybliża się z ciekawością.

SOBEK.

Powolutku, ino powolutku. Siada na lawie. Wiesz ty, co ona zrobiła?.. Idziemy do kościoła, wchodzimy pod dzwonnicę — aż tu naraz wpada Zuśka, jak wściekły powicher... zdawało sie, że powała zleci. Jak jęknie — poadam ci — to organom dech zatkano... Runęła przed nami na poprzek i zaległa drogę... Co tu robić? Wszyscy stoją w osłupieniu i patrzą.

NASTA.

A Kanty? Cóż Kanty na to?

SOBEK.

A no łeb stracił przy takiej niespodziance i oniemiał doznaku. Aże pierwszy drużba rozumu sie poradził i powiada: "Kto nie da rady przestąpić, niech przeskoczy!" — i podniósł nogę. W te razy Zuśka zerwała sie wartko i "Niedoczekanie twoje" — powiada — "cobyś po mnie deptał!.."

NASTA.

Niby do Kantego?...

SOBEK.

I przeszli wszyscy do ontarza — a ta stoi lamentuje i o pomstę woła.

NASTA.

Zawzięta szelma!

SOBEK.

Ba! Mówię do niej po dobroci — ta nic nie słyszy... Perswaduję — nic nie pomaga... A żeby cię! — myślę se — opętana, czy co ? Wreszcie krzykiem wybuchła i wypadła z kościoła. Idę za nią, a ta wprost do ratusza! Zajrzałech z ciekawości — patrzę — ho! Zuśka pije sama jak stary Kozyra... Cóż było robić? Siadam przy niej — kazuję słupek rumu — ona drugi — ja znowu trzeci... Z początku nic. Potem z tego do tego, jak nie zacznie wywoływać na głos!... "A taki, a owaki! A miał sie żenić, a ja mu nie daruję!..." Uciszam ją, jak mogę — ta nic. Pomstuje, aże ślina idzie. "A po co mi dziecko wziął, jak mnie w chałupie nie było? Nie ma prawa ten okpiś, to dyable rokito!.."

NASTA z uciechą wielką.

Nie wścieklina dopiero!

SOBEK.

Ja też powiadam: Skarż! Nic nie pytaj, ino skarż! Wyskarżysz. Bo choć on i dziecko wziął, ale tyś je chowała.

NASTA.

Tak, tak — zresztą i drugie jest...

SOBEK.

Mówię jej: Ty nie masz nic, to ci przysądzą, jak i na ten przykład Hance od Zapał}'... Idź do adukata i podej wszystko: leżenie, boleść, smarowackę — wszystko podej! Niech płaci. Ja stanę za opiekuna...

NASTA.

Ty?!

SOBEK.

No cóż? Trza przecie opiekuna do dzieci, bo jakże ? Przecie to nie makolągwy, ani kocięta jakie... Słychać gwar za sceną.

NASTA.

Idą ! Wpada Kanty.

Scena trzecia.

Ciż — KANTY.

KANTY

patrzy po izbie. Cóż sobie to matka myśli ? Nic nie przystrojone, ani placku! Telo co od rana

zostało. A niechże was jasne... Idzie ku szafie.

NASTA.

No, no!

KANTY.

szybko otwiera szafę, wyjmuje placki, kładzie na stół.

Na ślubie matka nie była, w domu sie skrzepić nie porada — i jakże ja mam z wami gadać? jak?! jakże mam być dobry? Skacze do komory.

SOBEK.

grożąć pięścią.

Poczkaj! Zmiękniesz braciszku, zmiękniesz...

NASTA.

Żółć mnie doznaku zaleje.

KANTY.

wchodzi z komory z chlebem — do Sobka.

A tyś kany był, co cię druchna szukała?

SOBEK mrukliwie.

Pod dzwonnicą stałem.

KANTY.

Cyganowi-byś tego nie zrobił! Wstyd za taką familiję samojadów!

NASTA.

Mógłeś nas słuchać — nie robić swoim dumem... Słychać z dala muzykę.

DRUŻBA I.

Śpiew za sceną.

"Popod las, popod las,

Popod Obidowiec —

Nawróć-że mi, nawróćMoja Haźbieś owiec..."

DRUŻBA II.

za sceną.

"Nawróć-że mi, nawróć,

Abo ja nawrócę —

Abo cię pocieszę,

Abo cię zasmucę.."

Melod. I.

KANTY.

kraje placki — za sceną muzyka — Sobek z Nastą wyzierają przez okno.

Człek nie zdole poradzić, choćby nie wiem jak postępował. Zawdy cię kolą, zawdy gryzą, zawdy na zdradzie ino stoją... O Boże, Boże, dej mi cierpliwości...

Scena czwarta.

Ciż — HAŻBIETA — GRZĘDA i weselni goście. Z brzaskiem otwierają się drzwi na oścież — wala, się drużbowie. druchny, a za niemi starzy.

DRUŻBA I.

Wpada, tańcząc i ciągnąc za sobą druchnę ze śpiewem. "Ej z góry sie woda sieje, Dziewczyna sie do mnie śmieje...

muzyka gra w sieni "Ej z góry sie woda wali... Melod. II. muzyka urywa.

Coż to ?

KYCIUŚ.

odedrzwi.

Żeby my nie tańcowali!

KANTY.

do drużbów.

Zaczkajcie! Niech troche przejedzą...

SUCHY.

To. to! Weni Krotor brzucha nie napasie.

KANTY.

do drużbów.

Ruszcie sie chłopcy! do roboty ! Drużbowie proszą gości, sadzają koło stołu. Kany kto może niech siada! Do drużbów. A uwazujcie, niech jedzą! Skacze do komory.

LIBERDA.

półpijany, ciągnie ku sobie Suchego.

Kumotrze! Siądźcież przy mnie — będziemy na siebie uwazować...

SUCHY.

siadając.

My se ta nie damy krzywdy zrobić. Ho! ho! ho! Grupują się: panna młoda obok mężatek, wszyscy pomięszani. Sobek pośród drużbów. Macocha, na końcu stołu, pośród grona kumoszek siedzi z Kyciusiową. Suchy. Liberda za stołem — Kyciuś naprzeciw nich. Drużbowie kręcą się. obłapiają gazdów kapeluszami, proszą, by jedli. W sieni i we drzwiach pełno dzieci, wyrostków — patrzą łakomie ku stołowi. Czasem niektóre z nich podchodzi na zawołanie do matki lub ojcu — bierze kawał placka i umyka w pole. Przyszedł i dziad na wesele, stoi we drzwiach, karmi się oczami. Śmiechy, gwar, hałas — z hałasu wylatują szybko oderwane zdania, wykrzyki, słowa — i zlewają się w całość.

KANTY.

wynosi w dzbanie piwo — do młodych.

Pijcie chłopcy! Nie próżnujcie. Do gazdów. A wy jedzcie, nie spasujcie, proszę was!

SUCHY.

U mnie ni ma śpasów ! Pakuje kołacz w gębę,

KYCIUSIOWA.

gruba kobieta.

Ja ino czekam, kie wy sie też upasiecie.

SUCHY.

Ho! ho! Łatwiej mnie sie upaść, niżeli wam schudnąć... śmiech.

KANTY.

Haźbieś! Racz-że chrzesną matkę, niech jedzą...

HAŹBIETA.

smutno.

Dyć ich raczę.

KANTY.

do Grzędy, schylając się.

Pijcież piwo, tatusiu.

GRZĘDA.

Nie schylaj sie, nie. No, ale kie mie tak ładnie nazywasz, to sie napiję... okowity! Śmiech.

KANTY.

do I-go drużby.

Kanyż wójt, podwójci, polowy ? Skocz-no po nich!

DRUŻBA I.

Dyć poszedł Jasiek.

KANTY.

Hybaj wartko — niech przychodzą! Drużba wypada w pole. Pijcie ! Raczy gości.

NASTA.

do Kyciusiowej.

Takie wam ścierwo uparte. Co my sie mu nagadali!...

LIBERDA.

do Sobka.

Kiedyż ty sprawiasz wesele?

SOBEK.

Po waszej śmierci!

DRUŻBA I.

Idą!

KANTY.

Kto?

DRUŻBA I.

Wójt, polowy...

KANTY.

Muzyka!

Muzykanci wychodzą do sieni i z graniem wprowadzają ich do izby.

WÓJT.

Szczęść Boże!

WSZYSCY.

Witajcie !

KANTY.

Miejsce, miejsce dla wójta!

Goście rozsuwają, się — do drużbów, podając dzbanek.

Nie żałować!

POLOWY.

Na ten przykład... kropelki!

KANTY.

Aha! Dejcie-no arak... Podają.

POLOWY

nalewając.

Pociesz sie, pociesz człeku nieboraczku...

Do podwójciego. W ręce!

PODWÓJCI.

Dej Boże!

POLOWY.

Na tę naszą biedę...

KYCIUŚ.

Biedkę kochaną!

NASTA.

do Kyciusiowej.

Ostaliśmy na niczem...

KYCIUSIOWA.

Dyć jest pono kawałek?

NASTA. I, co z tego? marne pół zagona...

KANTY.

Moiściewy! Jedz-cież też...

WÓJT.

Dy nie raczcie...

LIBERDA.

do Kantego.

Ale ci baba nic jeść nie chce!

SUCHY.

Obchodzi póst do "przemienienia Pańskiego"...

Śmiech.

KANTY.

Nie uwazujcie na nią, ba jedzcie! Pódź-no Haźbieś!

Szepcze jej do ucha — ta idzie do komory.

KYCIUŚ.

przechyla się do Suchego, pakuje mu kołacz w gębę — ten się ogania.

Nie wierz gębie — ba połóż na zębie...

NASTA.

do Kyciusiowej.

Poczciwego słowa nie usłyszycie. Odwyrknie, jak pies...

HAŹBIETA.

wynosi babkę.

Jedzcież, jedzcie! Całuje wójta w rękę.

SUCHY.

kraje.

Na babie-ch zęby zjadł — na babie dogryzę...

KANTY.

do drużbów.

Wartko, chłopcy! Zwijajcie sie!

LIBERDA.

Piwa!

SUCHY.

Wódki!

POLOWY.

płaczliwie.

Kropelki!

KANTY.

Żywo!

WÓJT.

do Kantego.

Dobrych drużbów naganiać nie trza. Do podwójciego. Pamiętasz, jak my drużbowali... było sie czemu popatrzeć!

DRUŻBA I.

To samo będziemy opowiadać, jak sie zestarzejemy...

Hałas rośnie — pijany śmiech.

KASTA.

do Kyciusiowej.

Czy to nie hańba odniepaść dziop?

KANTY.

Pijcie!

NASTA.

... i dwoje dzieci — powiedzcie!

KYCIUSIOWA.

Z chłopami tak...

DRUCHNA.

Nie rób! Jantuś! Wyrywa się drużbie.

KANTY.

do Sobka.

Czermi nie siądziesz?

SOBEK.

Bo mi sie nie chce! Do jednego z drużbów. Kuba! pódź! psia krr... Ciągnie go do sieni.

GRZĘDA.

Ma Kanty uwijacki!

KANTY.

A skrzepienia z nikąd.

GRZĘDA.

Dyć widzę, jak cię krzepią. Krzyż pański z taką familią...

KANTY.

Oj, doprawdy, że też padam... Nalewa gościom piwo.

NASTA.

do Kyciusiowej.

Patrzcie, jak poniewiera... d. s. Poznasz ty!

LIBERDA.

Suchemu przechyla szklankę.

KYCIUŚ.

do Liberdy.

Lej, lej ! Nie przelejesz...

SUCHY.

dusząc się.

Pomału-że, bo mi krztań zatkało...

LIBERDA.

Nie wiedziałbyś, żeś był na weselu.

DRUŻBA I.

Hu! ha! Pijany gwar się wzmaga.

GDOWA.

do gdowca.

Dyć sie nie pchajcie na mnie...

GDOWIEC.

Ka-ż sie mam pchać ? Dziopa mnie nie przyjmie...

KANTY.

raczy wójta.

Mój chrzesny-ojce!

WÓJT.

Nie racz, Kantuś... Do podwójciego. No i co?

PODWÓJCI.

do wójta.

Ja go chycił za garło i trzymam. Ślepie mu doznaku wylazły...

GRZĘDA.

do polowego.

Dyć nie ja, ino wóla boska wszystkiem rządzi. A da im Pan Bóg szczęście...

POLOWY.

Nadzieja w Bogu — w torbie ser!

KYCIUŚ.

do Suchego, tajemniczo.

Nie wiedzą janieli, kie sie krowa cieli...

SUCHY.

Hej!

KYCIUŚ.

j. w.

A Pan Bóg by se rady nie dał, jakby miał o wszyćkiem myśleć...

GDOWA.

do gdowca.

Ja wam umiem zrobić i w chałupie i na polu... Chorości, tom jeszcze żadnej nie miała.

GDOWIEC.

A przy małem?

GDOWA.

To sie ulągło, jak kocię, i po krzyku.

LIBERDA.

Nie bedziesz pił?

SUCHY.

Ino pomału!

GDOWA.

Zęby mam, wicie, calutkie... Otwiera usta.

LIBERDA.

Pij, nie żałuj, nie pytaj nic — nie przepijesz, bo nie masz nic...

GDOWIEC.

Ja gdowiec — wyście gdowa...

DRUŻBA.

Huś! huś! Kołysze druchnę — śmiechy.

GDOWIEC.

Pobiermy sie na wólę boską...

WOJT.

do Grzędy.

To, to!

GDOWIEC.

... i bedziemy pchać jako tę biedę kolanami przed sobą.

KANTY.

Pijcie i jedzcie, co jest... nie śpasujcie!

KYCIUŚ.

z kołaczem w ustach.

My jemy !

SUCHY.

do Kyciusia.

Z babą sie nie podzielisz?

KYCIUSIOWA.

O, dyć on dba o mnie! Nie wie, że chłop z babą...

KYCIUŚ

.... jedno ciało. Jak ja zjem, to sie tobie nie bedzie chciało. Hałas rośnie.

PARU GAZDÓW.

Cicho! Starosta bedzie gadał...

PODWÓJCI.

wstaje zwolna.

Skoro my sie tu zeszli, jak przystoi, to wam rzeknę słów parę...

SUCHY.

Przez okoliczności!

PODWÓJCI.

Stan małżeński — to jest... stan małżeński — to jest..

KYCIUŚ.

poczyna nucić.

"Zielona ruta jałowiec..." Mel. III.

PODWÓJCI.

Stan małżeński — to jest arka przymierza...

GRZĘDA.

głośno.

Starego destamentu!

PODWÓJCI.

Kiedy Bóg stworzył Jadama...

LIBERDA.

Kiedy Jadam stworzył Ewę... te... chciałech rzec... piwa!

KANTY.

do drużbów.

Ruszcie sie chłopcy! żwawo!

POLOWY

żałośnie.

Proszę o głos ! Muzyka poczyna stroić skrzypce, gwar się wzmaga.

PODWÓJCI.

Kiedy Jadam — to jest... kiedy Bóg stworzył sakrament małżeński... to jest...

KYCIUŚ.

macha ręką i nuci.

"Zielona ruta jałowiec — zielona ruta jałowiec..."

POLOWY.

coraz żałośniej.

Proszę o głos!

SUCHY.

wstaje.

Ja proszę o głos!

WÓJT.

do podwójciego, ciągnąc go za rękaw, by usiadł.

Odetchnijcie, kumotrze, odetchnijcie... Ten siada.

SUCHY.

Było trzech ludzi na świecie...

DRUŻBA I.

Liberda, Suchy i Kyciuś!

SUCHY.

do niego.

Abo ja bedę gadał — abo ty!

KYCIUŚ.

macha ręką.

Wszyćko jedno ! i nuci. "Zielona ruta jałowiec — zielona ruta jałowiec...". —

Jedni wstają od stołu — drudzy jedzą jeszcze i piją. Drużbowie jedni kręcą się koło dziewcząt — drudzy cisną się przed muzykę, która się usadowiła w kącie, na ławie. Kanty raczy gości, by jedli. Muzyka stroi skrzypce i próbuje różnych melodyi. Drużby i gazdowie przytupkują — nucą półgłosem. Przy stole gwar.

DRUŻBA I.

Przed muzyką.

"Hej góry są. góry są —

Po pod góry bucki są..."

Melod. IV.

GRZĘDA.

przy stole, do wójta.

Kumie! jeszcze wam cosi powiem...

WÓJT.

Zaraz, zaraz, ino muzykę narychtuję.. Podchodzi, staje przed muzyką, odtrąca Suchego — i, z kierującym palcem w górę. To mi grajcie:

"Oj, czterdziesty szósty roczek

Cały był krwią zalany... "

Muzyka gra.

— Nie tak!

"Oj. czterdziesty szósty roczek

Cały był krwią zalany... " Melod. V.

Dyabli z taką muzyką!

Odchodzi do stołu.

LIBERDA.

z za stołu.

"Nie po to my przyszli,Żeby my tu byli... " Melod. I.

SUCHY.

taczając się.

"Jakem zaczął — takem skończył, Nie będę już więcy tończył..."

Melod. II.

PODWÓJCI.

idzie ku muzyce.

Cóż to? Wszyscy chcecie naraz? Powoli, bo ochrypniecie do rana...

Pary się zbierają. Drużba ustawia. Przy stole zmniejsza się gwar; usuwają, pod okno stół.

KYCIUŚ.

kręci się po izbie i żałośnie nuci.

"Zielona ruta jałowiec — zielona ruta jałowiec — zielona ruta..."

i t. d. od początku. Pary się ustawiły, gwar ucichł. Suchy pcha się przed muzykę.

DRUŻBA I.

odpycha go.

Skończyliście! ja płacę! Sypie do basów i zawodzi.

"Jakem jechał na dół,

Kwitła koniczyna —

Jakem jechał z dołu,Żęła ją dziewczyna..."

Muzyka powtarza — on tupie — rusza w koło — pary ustawione za nim.

DRUCHNA I.

"Wesoła ja była,

Nigdy nie płakała —

Pokiela ja ciebie

Jasieńku nie znała.."

DRUŻBA I.

"Nie płacz Haźbieś, nie płacz,

Nie bierze cie ladac —

Bierze cie uroda,

Chłopiec, jak jagoda..."

DRUŻBA II.

"Nie płacz Haźbieś. nie płacz,

"Wianeczka nie żałuj —

Weź Boga na pomoc,

Jasieńka pocałuj...

Pary przemieniają się — z panna młoda staje podwójci przed muzyką.

PODWOJCI.

poważnie.

"Darmo-ć ci już, darmo.

Zaprzęgaj sie w jarzmo —

Już sie nie odprzężesz,

Jaże w grobie lężesz... "

Tańczą.

HAŹBIETA.

odpowiada.

"Nie płacz-cież wy za mną.

Bo ja was nie pytom —

Bo ja ledwo rada,Że będę kobietom... "

Melod. VI. i VII.

Muzyku ustaje — odpoczywają — gwar — śmiechy.

SUCHY.

do jakiejś druchny, nuci i przytupuje.

Kiebyś była placek dała — Tobyś była tańcowała..

KANTY.

do drużby.

Skocz-no po piwo !

NASTA.

do Kantego.

Kanyż Sobek?

KANTY.

Wy musicie lepiej wiedzieć! Odchodzi.

NASTA.

do sąsiadek.

Wicie, jaki obraźny... Ani nie przegadaj, bo ci odfuknie. jak żmij...

KANTY.

do drużbów.

Roznoście! Nalewają piwo.

KYCIUŚ.

"Zielona ruta jałowiec — zielona ruta jałowiec..."

WÓJT.

przed muzyką, dyryguje.

"Oj, czterdziesty szósty roczek

Cały był krwią zalany..."

— Nie tak!

DRUŻBA I.

Drużbowie tańczą!

DRUŻBA II.

Dalej chłopcy! Każdy swoją!

KYCIUŚ

... "Zielona ruta jałowiec...".

DRUŻBA I przed muzyką.

Naski taniec! Muzyka. Wartko! W skok! trzymać sie! Tupie.

"Fitu. fitu, fitu. fitu,

Od podłogi do sufitu!"

DRUŻBA II za nim.

"Siustu, siustu po podłodze,

Umykajże noga nodze!

Huś! Huś!.. Melod. II.

DRUŻBA I nawracając.

"Katarzyno, Katarzyno,

Katarzyno kajno!"

Taniec przechodzi w kolomyjkę góralska i w czardasz

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena piąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena ósma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena pierwsza.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT III.

Scena pierwsza.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena trzecia.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena piąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena ósma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena dziewiąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

AKT IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena pierwsza.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena druga.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA TRZECIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena czwarta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA PIĄTA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena szósta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena siódma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena ósma.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena dziewiąta.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EPILOG.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej