David Herbert Lawrence

SŁOŃCE

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

1

2

3

SŁOŃCE

Lawrence David Herbert

1

— Potrzeba jej słońca — orzekł lekarz.

Nie za bardzo wierzyła w zbawienne działanie słońca, ale pozwoliła się wysłać  — wraz z dzieckiem, matką i niańką  — statkiem przez ocean.

Statek odpływał o północy. Mąż towarzyszył jej przez ostatnie dwie godziny, kiedy niańka kładła dziecko spać, a inni pasażerowie dopiero wsiadali na pokład. Noc była czarna i nieprzenikniona, podobnie jak woda w rzece Hudson, na której tylko gdzieniegdzie połyskiwały jasne punkciki światła. Kobieta wychyliła się przez burtę i patrząc w dół pomyślała: oto morze, głębsze i bogatsze we wspomnienia, niż to jesteśmy sobie w stanie wyobrazić. W tym momencie woda zakołysała się niczym cielsko prastarego węża chaosu.

— Niemiłe są takie rozstania — powiedział mąż, który stał tuż obok. — Bardzo niemiłe. Nie lubię ich.

Poznała po tonie, jakim to mówił, że dręczy go obawa i złe przeczucie; że ze wszystkich sił stara się uchwycić jakiejś płonnej nadziei.

— Ja też nie — odparła bezbarwnym głosem.

Pamiętała, jak bardzo pragnęli od siebie odpocząć, ona i jej mąż. Na myśl o rozstaniu poczuła lekkie kłucie w sercu, ale po chwili chłód, który już dawno temu wkradł się do jej duszy, przeniknął ją na wskroś.

Wcześniej, gdy patrzyli na śpiącego synka, w oczach mężczyzny zakręciły się  łzy. Ale nie to się liczyło — nie liczył się smętny, łzawy wzrok, liczyły się stałe, codzienne, głęboko zakorzenione przyzwyczajenia, powtarzające się z roku na rok, przez całe życie; liczyły się potrzeby i pragnienia.

A w ich życiu potrzeby i pragnienia jednego zawsze były skierowane przeciw drugiemu. W swoich dążeniach wciąż zderzali się z hukiem niczym pędzące z przeciwnych stron pociągi.

— Osoby odprowadzające proszone są o opuszczenie statku!

— Maurice, musisz już iść! — rzekła i pomyślała sobie: „On na brzeg, a ja hen, w morze!"

Stał pogrążony w ponurych ciemnościach przystani i machał chustką, patrząc, jak statek powoli odbija od brzegu. Był jednym z wielu w tłumie. Jednym z wielu. C'est ca!

Widoczne z pokładu promy, płynące w poprzek rzeki, wyglądały jak olbrzymie jarzące się  światłem talerze. Czarne ujście w oddali to — jak sądziła — Lackawanna Station.

Statek posuwał się wolno między rozświetlonymi brzegami rzeki Hudson, która zdawała się ciągnąć w nieskończoność. Wreszcie minął cypel Manhattanu i nieliczne światła Battery. Dalej Statua Wolności gniewnie unosiła pochodnię. Fale wzmogły się.

I chociaż Atlantyk był szary jak lawa, w końcu dotarli do słońca. Nad najmodrzejszym z mórz stał jej dom, dom z wielkim ogrodem — czy też winnicą  — który opadał stromo, aż na sam brzeg wódy, szerokimi tarasami pełnymi winorośli i drzew oliwnych. W ogrodzie było mnóstwo tajemniczych kryjówek i cienistych kęp drzew cytrynowych, usytuowanych w głębokich rozpadlinach, oraz sporo czystych, zielonkawych sadzawek. W małej pieczarze biło źródełko, z którego przed przybyciem Greków pijali pradawni Sykulowie, a z pustego, starożytnego grobowca, w którym trzymano kozę, dochodziło ciche beczenie. W powietrzu unosił się zapach mimozy, a daleko na horyzoncie majaczył wulkan pokryty śniegiem.

Kobieta widziała otaczające ją piękno i w pewien sposób działało ono na nią kojąco. Ale wszystko było powierzchowne. Nieśmiało dla niej głębszego znaczenia. Nie potrafiło jej zmienić, sprawić, żeby wyzbyła się gniewu, zapomniała o zniechęceniu do życia czy wyobcowaniu. Dziecko ją irytowało, ale z kolei własne rozdrażnienie powodowało w niej wyrzuty sumienia. Czuła się za synka ogromnie, do przesady odpowiedzialna; czuła się odpowiedzialna niemal za każdy jego oddech. I była to istna udręka — dla niej, dla dziecka, dla wszystkich wkoło.

— Julio, moja droga, przecież wiesz, że lekarz zalecił ci zażywanie kąpieli słonecznych — powiedziała któregoś dnia jej matka. — Dlaczego nie wyjdziesz na słońce?

— Wyjdę, kiedy poczuję się lepiej. Chcesz, żebym umarła? — spytała z wściekłością.

—   Żebyś umarła? Skądże znowu! Chcę ci tylko pomóc.

— Na miłość boską, nie potrzebuję niczyjej pomocy!

Rozgniewała matkę do tego stopnia, że ta, urażona zachowaniem córki, wkrótce powróciła do Ameryki.

Morze stało się białe, a potem całkiem niewidoczne. Deszcz lał jak ż cebra. W domu, który bez przerwy miało ogrzewać słońce, zrobiło się przeraźliwie zimno.

Ale pewnego poranka lśniące i rozpalone wyłoniło się znad widnokręgu. Okna domu wychodziły na południowy wschód, toteż nie wstając z łóżka, kobieta obserwowała jasną kulę wytaczającą się na niebo. Miała wrażenie, że po raz pierwszy w życiu ogląda wschód słońca. I istotnie nigdy dotąd nie widziała, jak nagie i czyste wznosi się nad morzem, otrząsając z nocy niczym z kropli wody. Wzbijało się coraz wyżej, wielkie w swojej nagości. Chciała wyjść mu naprzeciw.

Ogarnęła ją nieprzeparta ochota, żeby rozebrać się i ulec gorącym promieniom. Nosiła w sercu to pragnienie jak najskrytszą tajemnicę. Tak, marzyła o tym, żeby wszędzie na ciele czuć ich dotyk.

Żeby spełnić marzenie, musiała uciec od domu, od ludzi. Zdawała sobie sprawę, że w ogrodzie, gdzie każde drzewko oliwne ma oczy i każdy pochyły skrawek ziemi widoczny jest z daleka, niełatwo będzie się ukryć, aby w spokoju oddać  się słońcu.

Ale wreszcie znalazła idealne miejsce: skalisty nasłoneczniony cypel, porośnięty dużymi opuncjami, który wrzynał się w morze. Nad nimi górował pojedynczy cyprys o jasnym, grubym pniu i giętkiej, pochyłej koronie, odcinający się od błękitnego tła. Samotne drzewo przywodziło kobiecie na myśl latarnika, który godzinami wpatruje się w morze, albo świecę, której ogromny, ciemny w jaskrawym świetle płomień usiłuje polizać niebo.

Usiadła pod cyprysem i zdjęła bluzkę. Poskręcane kaktusy tworzyły wokół niej las, ohydny, lecz fascynujący. Położyła się i wystawiła piersi na słońce, wzdychając z bólem na myśl, że ofiarowuje komuś swoje ciało, a jednocześnie radując się, że tym kochankiem nie jest mężczyzna.

Wędrując po błękitnym niebie, słońce roztaczało swe promienie. Czuła na piersiach — o których sądziła, że nigdy nie dojrzeją  — powiew morskiego powietrza. Ale prawie wcale nie czuła działania promieni. „Moje piersi: owoce, które uschną i zwiędną nigdy nie dojrzawszy" — pomyślała.

Ale po pewnym czasie słońce zaczęło je pieścić. Było czulsze niż ręce zakochanego mężczyzny, cieplejsze niż palce dziecka, niż mleko, którym karmiła swojego synka, i powoli jej piersi niczym długie, białe winogrona zaczęły mu ulegać.

Zsunęła z siebie resztę ubrania i wyciągnęła się naga na ziemi; zasłoniwszy oczy ręką, leżała spoglądając przez lekko rozsunięte palce na pulsującą w górze okrągłą, złocistą kulę, z której bił oślepiający blask. Słońce tętniące na tle jasnego błękitu wysyłało białe płomienie ognia i patrzyło w dół, spowijając jej ciało: piersi i twarz, szyję i zmęczony brzuch, kolana, uda i stopy, silnym błękitnym żarem.

Zamknęła powieki, lecz różowy płomień wciąż wdzierał się jej do oczu .Był natarczywy. Zerwała liście i przykryła nimi oczy. Leżała bez ruchu niczym podłużna, zielona tykwa, która dojrzewa w słońcu, aż osiągnie złocistą barwę.

Czuła, jak słońce przenika jej kości, jak wdziera się w myśli i doznania. Przygnębienie i napięcie zaczęły ją opuszczać: zimne, ciemne skrzepy ponurych myśli powoli rozpuszczały się. Całe ciało, każdą komórkę miała nagrzaną. Przekręciła się, wystawiając ku słońcu ramiona, pośladki, łydki, nawet pięty. Leżała oszołomiona dziwną przemianą, jaka się w niej dokonywała. Lód w jej znużonym sercu topił się, topił się i parował. Jedynie w łonie wciąż czuła napięcie i opór, wieczny, znajomy opór. Opierało się nawet słońcu.

Potem ubrała się i znowu położyła na ziemi: patrząc na cyprys, którego gałęzie łagodnie kołysały się na wietrze, cały czas świadoma była wielkiego słońca przetaczającego się po niebie i oporu, jaki stawia mu jej łono.

Wreszcie podniosła się i ledwo widząc drogę ruszyła z powrotem do domu, oszołomiona i oślepiona słonecznym blaskiem. Lecz nawet ta ślepota wydała się jej cennym skarbem, a oszołomie nie i ciepła ospałość niespodziewanym bogactwem.

— Mamusiu, mamusiu! — zapiszczał chłopczyk swoim ptasim, dziecięcym głosikiem, wyrażającym potrzebę bliskości, i wybiegł jej naprzeciw. Zdziwiła się, że w sercu, nagrzanym i sennym, nie ma tego napięcia co dawniej. Wzięła dziecko na ręce, myśląc: „Nie powinien być taką kluchą! Gdyby miał w sobie trochę słońca, na pewno by rozkwitł". I znów poczuła nieustępliwy opór w łonie, w stosunku do dziecka, w stosunku do wszystkiego.

Miała za złe dziecku, że obejmuje ją swoimi małymi rączkami, że ściska za szyję. Odsunęła się. Nie chciała, aby ją dotykało. Postawiła malca na ziemi.

— Pobiegaj. Pobiegaj w słońcu!

Nie zastanawiając się, zdjęła z niego ubranko i nagiego popchnęła w stronę nasłonecznionego tarasu.  — Pobaw się w słońcu!

Bał się i miał ochotę się rozpłakać. Ona zaś, rozkoszując się ciepłym lenistwem, które ją ogarnęło, świadoma obojętności, która zakradła się jej do serca, i oporu stawianego przez łono, potoczyła pomarańczę po czerwonych płytkach tarasu i dziecko, pulchne, wciąż jeszcze niezdarne, pobiegło za nią. Gdy tylko podniosło owoc, natychmiast wypuściło go z rąk, nie przyzwyczajone do trzymania czegokolwiek przy gołym brzuszku. Spojrzało na matkę i, gotowe do płaczu, wykrzywiło buzię. Przerażała je własna nagość.

- Przynieś pomarańczę  - rozkazała kobieta, zaskoczona swoją obojętnością na strach malujący się w oczach syna. -Przynieś mamusi pomarańczkę.

„Nie pozwolę, aby wyrósł na podobieństwo swojego ojca - przysięgła sobie. -  Żeby był jak dżdżownica, która nigdy nie widzi słońca". 

Koniec wersji demonstracyjnej.

2

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

3

Niedostępny w wersji demonstracyjnej