James Oliver Curwood

SZARA WILCZYCA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

ROZDZIAŁ I

ROZDZIAŁ II

Rozdział III

ROZDZIAŁ IV

ROZDZIAŁ V

ROZDZIAŁ VI

ROZDZIAŁ VII

Rozdział VIII

ROZDZIAŁ IX

ROZDZIAŁ X

ROZDZIAŁ XI

ROZDZIAŁ XII

ROZDZIAŁ XIII

ROZDZIAŁ XIV

ROZDZIAŁ XV

ROZDZIAŁ XVI

ROZDZIAŁ XVII

ROZDZIAŁ XVIII

ROZDZIAŁ XIX

ROZDZIAŁ XX

ROZDZIAŁ XXI

ROZDZIAŁ XXII

ROZDZIAŁ XXIII

ROZDZIAŁ XXIV

ROZDZIAŁ XXV

ROZDZIAŁ XXVI

ROZDZIAŁ XXVII

SZARA WILCZYCA

James Oliver Curwood

ROZDZIAŁ I

CUD   

Kazan leżał milcząc i bez ruchu, z burym nosem wtulonym między przednie łapy i półprzymkniętymi oczyma. Robił wrażenie martwej bryły; nie drgnął żaden mięsień, żaden włos.. Mimo to każda kropla krwi w jego wspaniałym cielsku szalała ogniście, podniecona do najwyższych granic; każdy nerw był napięty jak stalowa struna.

W trzech czwartych huski, w jednej czwartej wilk, Kazan cztery lata swego życia spędził wyłącznie wśród dzikiej głuszy. Znał dokuczliwą mękę głodu. Wiedział, co znaczy mróz. W czasie długich podbiegunowych nocy nasłuchiwał niejednokrotnie płaczliwego wycia wichru ponad sinym pustkowiem. Nie był mu obcy grzmot wodospadów i porohów; podczas zamieci śnieżnych warował cicho jak trusia. Jego piersi i barki były pełne blizn, a ślepia miał zaognione od częstego spoglądania na migotliwą biel. Nazywał się Kazan, czyli dziki pies. Olbrzymiej budowy, nie znał trwogi na równi z tymi ludźmi, którzy kierowali jego włóczęgą poprzez chłodny podbiegunowy kraj.

Nie znał trwogi — po dziś dzień! Nigdy nie odczuwał chęci ucieczki, nawet wtedy gdy w lesie walczył z siwym rysiem. Nie zdawał sobie sprawy z przyczyn lęku, który go teraz ogarniał, wiedział tylko, że otacza go inny świat, pełen rzeczy obcych i niezwykłych. Było to jego pierwsze zetknięcie z cywilizacją. Pragnął, by pan powrócił wreszcie do tej dziwacznej izby, w której go zostawił samego. Izba zawierała moc rzeczy wyraźnie wstrętnych. Na ścianach widniały ludzkie twarze milczące i nieruchome, obdarzone równie nieruchomym wejrzeniem. Kazan pamiętał, jak jeden z jego panów leżał kiedyś na śniegu bardzo cichy i zimny, a on, siadłszy obok głowy trupa, wył ponurą pieśń śmierci. Lecz ludzie na ścianach wyglądali jak żywi, chociaż robili wrażenie umarłych.

Raptem pies uniósł nieco uszy. Dobiegło doń lekkie stąpanie, a potem dźwięk cichej mowy. Jeden głos poznał natychmiast: należał do jego pana. Lecz drugi wywołał w nim dziwny dreszcz. Kiedyś, dawno, więc zapewne jako szczenię, słyszał śmiech kobiecy, taki jak teraz — pełen ogromnego szczęścia, miłości bez granic i tak wielkiej słodyczy, że Kazan podniósł ku górze ciężki łeb. Gdy ludzie weszli, spojrzał na nich dwojgiem lśniących, krwawych ślepi. Od razu wiedział, że jego pan kocha tę kobietę. W świetle lampy rozróżnił ciężkie sploty jej włosów, purpurę pnączy baknisz na jej policzkach i błękit kwiatów baknisz w jej błyszczących oczach. Raptem dojrzała go i skoczyła ku niemu z lekkim okrzykiem.

— Co robisz?! — wrzasnął mężczyzna. — To niebezpieczny pies! Kazan, leżeć!

Klęczała już przy nim, powiewna, dobra, piękna, ze lśniącymi oczyma i wyciągniętymi rękoma. Czy miał się cofnąć? Czy warknąć? Może jest jedną z tych wstrętnych postaci na ścianie i jego wrogiem? Czy ma jej skoczyć do gardła? Widział, jak mężczyzna podbiega, blady niby śmierć. Wtem dłoń kobiety dotknęła jego głowy i uczuł w całym ciele nerwowy dreszcz. Oburącz uniosła mu do góry kudłaty łeb. Twarz jej była tuż i słyszał, jak mówiła prawie łkając:

— Więc to ty jesteś Kazan, mój złoty Kazan, mój bohaterski pies? To ty przywiozłeś go do mnie, gdy wszyscy zginęli? Mój Kazan, mój bohater!

I oto cud nad cudy: twarz kobiety pochyliła się jeszcze niżej i Kazan uczuł miękki dotyk jej świeżego policzka.

Skamieniał. Wstrzymał nawet oddech. Miał wrażenie, że upłynęła długa chwila, nim kobieta uniosła głowę. Gdy uczyniła to wreszcie, miała oczy pełne łez, a mężczyzna tkwił nad żoną i psem, zwarłszy szczęki i mocno zaciskając pięści.

— Nie widziałem jeszcze, żeby ten pies pozwolił się komukolwiek dotknąć gołą dłonią — rzekł zdławionym głosem. — Izo, wstań, tylko bardzo powoli... O Boże, ależ spójrz!

Kazan zaskomlił cicho, nie spuszczając z twarzy kobiety zaognionych ślepi. Pragnął dotyku jej rąk, pieszczoty głosu. Nie był pewien, czy nie obiją go kijem, jeśli się ośmieli. Nie chciał jej czynić zła. Gotów był zabić dla niej. Kornie, wielbiąc ją wzrokiem, począł ku niej sunąć cal za calem. Usłyszał głos mężczyzny i zadygotał. Lecz nie padł żaden cios. Chłodny pysk psa dotknął powiewnej sukni, a kobieta patrzyła nań nieruchoma oczyma jak gwiazdy.

— Widzisz! — szepnęła. — Widzisz!

Pół cala, cal, dwa cale i ogromne bure cielsko uniosło się zwolna: Teraz pysk ostrożnie wędrował ku górze, muskając kolana, aż dotknął rąk zwieszonych wzdłuż sukni. Kazan nie spuszczał oczu z kobiety; widział, jak drga spazmatycznie odsłonięta biała szyja i dygocą wargi, podczas gdy źrenice z dziwnym wyrazem szukają twarzy mężczyzny. On również kląkł obok i poklepał psa. Kazan nie lubił dotyku jego ręki. Przyroda nauczyła go nie dowierzać ludziom. Lecz tym razem dozwolił się pieścić, gdyż czuł, że sprawia tym przyjemność kobiecie. — Kazan, stary chłopie, nie uczyniłbyś jej krzywdy, prawda, że nie? — mówił pan łagodnie. — Kochamy ją obaj, co? Musimy kochać, chcąc nie chcąc! Należy do nas! Jest twoją i moją panią, więc całe życie będziemy jej służyć i strzec jej, a gdy przyjdzie walczyć w jej obronie, będziemy walczyć jak sto diabłów! Prawda, Kazan, stary druhu?

Wstali wreszcie, a Kazan leżąc na dywanie wodził oczyma za kobietą. Nasłuchiwał dźwięku jej mowy, szmeru ruchów i żarła go coraz większa chęć, aby podpełznąć bliżej, musnąć nosem choć jej trzewik czy rąbek sukni. Po chwili pan wyrzekł parę słów, a kobieta z uśmiechem porwała się z miejsca i podbiegła ku wielkiej, lśniącej skrzyni umieszczonej w kącie pokoju. Wzdłuż jednego jej boku widniał rząd białych i czarnych kłów.

Kazan przyglądał się im podejrzliwie. Teraz kobieta położyła na nich ręce i ani szept wiatru, ani perlisty bełkot porohów, ani grom wodospadu, ani nawet świergot ptaków nie dały się porównać ze słodyczą tych dźwięków. Na chwilę Kazan doznał uczucia trwogi. Potem lęk minął, a pozostał jedynie ogromny niepokój. Chciało mu się usiąść i podniósłszy łeb ku górze wyć żałośnie, jak wył nieraz w czasie długich, mroźnych nocy pod niebem pełnym gwiazd. Powstrzymał się jednak. Natomiast zwolna począł pełznąć w stronę kobiety. Raptem uczuł na sobie ciężki wzrok pana i stanął. Potem ruszył znów, jeszcze ostrożniej, tuląc do podłogi suchy łeb i długi bury pysk. Zrobił właśnie pół drogi, gdy piękne dźwięki zaczęły zamierać i gasnąć. — Graj dalej! — szepnął mężczyzna niskim, nerwowym głosem. — Graj dalej, nie przerywaj!

Kobieta odwróciła głowę, zobaczyła psa warującego opodal i na nowo podjęła melodię. Mężczyzna nie spuszczał wzroku z Kazana, lecz jego już nic nie mogło powstrzymać. Sunął bliżej i bliżej, aż wreszcie wyciągniętym pyskiem dotknął sukni leżącej na podłodze. Raptem znieruchomiał. Kobieta zaczęła śpiewać. Ka-

zan słyszał raz Indiankę z plemienia Cree nucącą przed swoim wigwamem; słyszał też dziką melodię Pieśni karibu , lecz nie znał równie miłej nuty jak ta, która płynęła obecnie. Zapomniał o obecności swego pana. Ostrożnie, by nie spłoszyć kobiety, uniósł ciężki łeb. Wtedy napotkał błękitne oczy i widać wyczytał w nich zachętę, gdyż złożył głowę na jej kolanach. Znów uczuł pieszczotę jej ręki i przymknął powieki z głębokim westchnieniem. Pieśń umilkła. Zabrzmiał natomiast cichy, trzepotliwy dźwięk, niby śmiech i płacz zarazem. Mężczyzna kaszlnął.

— Lubiłem zawsze tego starego łotra, ale nie myślałem, że potrafi się tak zachować! — rzekł, a w jego głosie pies pochwycił drżącą nutę.

ROZDZIAŁ II

NA DALEKĄ PÓŁNOC

Dla Kazana nadeszły teraz piękne dnie. Tęsknił co prawda do wielkich borów i kopnych zasp. Brakowało mu codziennego wysiłku, ż jakim utrzymywał w karbach dziki zaprząg pobratymców, i długich wędrówek przez ośnieżone barren. Brakowało donośnych koosz, koosz, hoo-jah woźnicy, ostrego trzasku ciętego bicza i skomleń sfory, świadczącej o wspólnym trudzie. Lecz miał coś, co mu zastępowało wszystko inne. Coś, co nawiedzało pokoje i unosiło się w powietrzu nawet w nieobecności pana i pani. Wszędy, gdziekolwiek przeszła, odnajdywał zbawienny lek na swą tęsknotę. Była to woń kobiety i dzięki niej Kazan zamiast wyć nocami do gwiazd, skomlił tylko po cichu. Nie był już  samotny, gdyż którejś nocy wałęsał się póty po domu, aż znalazł pewne drzwi: gdy zaś kobieta rankiem wyszła z pokoju, zobaczyła  go skulonego u progu swej sypialni. Przykucnęła wnet obok i pochylona, mimo woli okryła psa falą rozpuszczonych włosów. Potem już zawsze kładła mu przed drzwiami derkę, żeby miał na czym spocząć. Nocami Kazan czuł teraz stale jej obecność po drugiej stronie drzwi — i był rad. Myślał też coraz częściej o swej pani, a coraz rzadziej wspominał dziką północ.

Lecz pewnego dnia nadszedł początek wielkich zmian. W domu powstał ruch i gwar niezwykły, a kobieta zwracała mniej uwagi na czworonożnego ulubieńca. Kazan czuł się nieswojo. Węszył w powietrzu i z uporem badał twarz pana. Aż pewnego ranka bardzo wcześnie nałożono mu obrożę i przytwierdzono do niej łańcuch. Lecz dopiero wyszedłszy w ślad za panem na ulicę Kazan począł się wszystkiego domyślać. Chcą go gdzieś odprawić. Siadł więc i zdecydowanie nie dał się ruszyć z miejsca.

rzw Chodź, Kazan! — namawiał mężczyzna. — No, chodźże, stary!

Pies skulił się i ukazał białe kły. Oczekiwał teraz gwizdu bicza lub ciosu pałki, ale nie nadeszło ani jedno ani drugie. Pan parsknął śmiechem i skręcił ku domowi. Gdy wyszli ponownie, obok, z dłonią na łbie Kazana, kroczyła kobieta. Nieco później ona właśnie namówiła go, by skoczył przez ciemny otwór da mrocznego wnętrza wagonu, i ona zwabiła go w najdalszy kąt, gdzie pan umocował łańcuch do żelaznego kółka w ścianie.

Potem kobieta i mężczyzna wyszli roześmiani niby dzieci, a Kazan leżał długie godziny milczący i naprężony nasłuchując monotonnego turkotu kół. Parokrotnie turkot ustawał i na zewnątrz rozbrzmiewały głosy. Wreszcie Kazan usłyszał znajomy dźwięk mowy; wtedy szarpnął łańcuch i zaskomlił.   Zamknięte drzwi rozsunęły się skrzypiąc. Do środka wlazł jakiś człowiek niosący latarnię, a za nim pan Kazana. Lecz pies nie zważał na nich; natomiast nie odrywał oczu od nocnej ciemności widocz nej przez kwadratowy otwór. Gdy tylko łańcuch pozwolił mu na pewną swobodę ruchów, Kazan jednym susem znalazł się na zewnątrz, lecz tam, nie widząc nikogo, zesztywniał cały i począł gorliwie węszyć.

W górze mrugały gwiazdy, te same, do których tylokrotnie wył, a ciemny pierścień lasu zamykał widnokrąg. Próżno jednak pies szukał znajomej woni. Thorpe usłyszał niski, żałosny skowyt psa. Wówczas wziął od konduktora latarnię i oświetlił nią łeb Kazana, jednocześnie luźniej ujmując łańcuch. W tej chwili z ciemnej dali buchnęło wołanie. Odezwało się poza nimi i Kazan skręcił w miejscu tak gwałtownie, że niedbale trzymany łańcuch wypadł z ręki mężczyzny. Pies dojrzał błysk wielu świateł i raz jeszcze dobiegł go krzyk:

—Kazan! Kazan! Kazan!

Porwał się z miejsca jak strzała. Thorpe, idąc w ślad za nim, chichotał radośnie.

— Ach, stary rozbójniku!

Gdy Thorpe dotarł wreszcie do oświetlonego peronu stacji, znalazł Kazana warującego u nóg kobiety. Izabela Thorpe uśmiechnęła się do męża z triumfującym wyrazem oczu.

— Wygrałaś! — śmiał się i znać po nim było, że jest rad. — . Postawiłbym w„ zakład ostatniego dolara, że nasz diabeł nie poleci na żadne wołanie. Odtąd należy do ciebie! Kazan, zmieniłeś pana!

Spoważniał nagle, gdy kobieta pochyliła się chcąc ująć łańcuch.

— Jest twoją własnością, Izo, ale pozwól mi go pilnować, nim nie nabiorę absolutnej pewności. Daj mi łańcuch. Nie dowierzam mu nawet teraz. To istny wilk! Widziałem na własne oczy, jak jednym szarpnięciem szczęk urwał człowiekowi dłoń! Widziałem, jak jednym cięciem kłów rozdarł tchawicę innego psa! Kazan jest złośliwy i nieobliczalny, jakkolwiek zachowywał się po bohatersku w czasie ostatniej wyprawy i uratował mi życie. Nie dowierzam mu jednak. Proszę, daj mi łańcuch...

Urwał raptownie. Kazan skoczył na nogi rycząc jak dzika bestia. Ściągnął wargi ukazując białe kły. Kark mu zesztywniał; Thorpe, krzyknąwszy ostrzegawczo, położył dłoń na kolbie rewolweru.

Kazan nie zważał na głos i ruchy pana. Z mroku wyłoniła się nowa postać i stała teraz w jarzącym kolisku latarni. Był to Mac Cready, przewodnik, mający odprowadzić Thorpa wraz z żoną do obozowiska nad rzeką Red, gdzie Thorpe zawiadywał budową nowej transkontynentalnej linii kolejowej. Mac Cready był wysokiego wzrostu, miał silną budowę i gładko ogoloną twarz. Szczęki miał masywne o brutalnym zarysie i patrzał na Izę wzrokiem .. równie niemal płomiennym jak wzrok Kazana.

Biało-czerwony kaptur zsunął się z głowy kobiety i miękko legł na ramionach. Odblask latarni migotał w ciężkich zwojach jej włosów". Policzki miała rumiane, oczy, zwrócone w stronę przybysza, modre jak kwiat baknisz, a lśniące niby diamenty. Mac Cready błyskawicznie zmienił wyraz twarzy. Dłoń Izy opadła na łeb Kazana. Po raz pierwszy pies zdawał się nieczuły na to dotknięcie. W dalszym ciągu szczerzył kły, a w jego piersi huczał złowieszczy grzmot. Kobieta szarpnęła łańcuchem.

— Leżeć, Kazan! — zakomenderowała ostro. Na dźwięk jej głosu pies zmiękł.

— Leżeć! -— powtórzyła raz jeszcze i przesunęła mu dłonią po głowie. Kazan przywarował do jej stóp. Jednak nadal szczerzył zęby. Thorpe obserwował go badawczo. Dziwiła go śmiertelna nienawiść bijąca z oczu psa. Przeniósł wzrok na przewodnika. Mac Cready rozwinął swój długi bicz. Twarz jego miała wyraz skupionej uwagi. Raptem pochylił się naprzód, oparłszy na kolanach dłonie obu rąk, i przez chwilę zapomniał bodaj nawet o tym, że spoglądają na niego błękitne oczy Izy.

— Hoo-koosz, Pedro! W cwał!

Były to słowa komendy używanej jedynie w królewskiej konnej północno-zachodniej policji. Kazan ani drgnął. Mac Cready wyprostował się i palnął z bata, jakby z fuzji strzelił.

— W cwał, Pedro! W cwał!

Pomruk w gardle Kazana przeszedł w chrapliwe warczenie, lecz żaden mięsień jego ciała nie drgnął. Mac Cready zwrócił się do Thorpa:

— Przysiągłbym, że znałem tego psa! — rzekł. — Jeśli to Pedro, to on jest zły!

Thorpe ujął w dłoń łańcuch. Jedynie kobieta dostrzegła wyraz, który na chwilę nawiedził twarz przewodnika. Mimo woli drgnęła. Przed pół godziną, gdy pociąg stanął w Le Pas, podała temu człowiekowi rękę i przeraziła się wtedy również mowy jego oczu. Jednak przypomniała sobie w porę wszystko, cokolwiek mąż jej opowiadał o leśnych ludziach. Ukochała ich na ślepo; na wiarę wielbiła szorstką męskość i uczciwość oraz wspaniałomyślność serc. Toteż uśmiechnęła się raptem w stronę przewodnika, zwalczając strach i antypatię.

— Nie lubi pana! — żartowała pogodnie. — Może byście się zaprzyjaźnili jednak?

I podczas kiedy Thorpe nadal ściskał koniec łańcucha, przyciągnęła psa bliżej. Pochyliła się nad nim. Mac Cready stanął tuż, plecami obrócony do inżyniera. Schylona głowa Izy znalazła się prawie przy jego wargach. Widział rumieniec policzków i rozkoszne wydęcie ust, z jakim gromiła warczącego psa. Thorpe gotował się targnąć łańcuchem, jeśli Kazan wykaże chęć ataku. Lecz Mac Cready nie patrzał na wilczura. Jego oczy nie schodziły z twarzy kobiety.

— Pani jest bardzo odważna! — rzekł. — Ja nie ośmieliłbym się na coś podobnego! Urwałby mi ramię jak nic!

Wziął latarnię z dłoni Thorpa i skierował się ku wąskiej ścieżce wydeptanej w bok od głównego szlaku. Opodal, ukryty w zwartej gęstwie drzew szpilkowych, leżał obóz opuszczony przez inżyniera parę tygodni temu. Zamiast jednego, namiotu, używanego w swoim czasie przez Thorpa i przewodnika, stały obecnie dwa. Między nimi płonął duży ogień. Tuż przy ogniu widniały długie, wąskie sanie, a poza świetlnym kręgiem Kazan dostrzegł mgliste zarysy i lśniące ślepia pociągowej sfory. Wilczur zesztywniał wnet i obojętnie dał się uwiązać do sań. Raz jeszcze wrócił do rodzinnych borów i obejmował komendę nad dziką zgrają. Jego pani śmiała się i klaskała w ręce, uradowana niezwykłą malowniczością otoczenia, które miało stać się odtąd tłem jej codziennego życia.

Thorpe odrzucił skrzydło namiotu i wprowadził żonę do wnętrza. Iza nie obejrzała się nawet. Nie przemówiła do Kazana ani słowa. Pies zaskomlił i zwrócił krwawe ślepia w stronę Mac Cready ego.

Wewnątrz namiotu Thorpe mówił:

— Ogromnie żałuję, że stary Jackpine nie wraca razem z nami, Izo. Przywiódł mnie tutaj, lecz żadne zaklęcia ani pieniądze nie mogą go nakłonić do dalszej włóczęgi. Jest Indianinem i należy do misji tutejszej. Dałbym miesięczną pensję, żeby ci pokazać, jak on się obchodzi z psami. Nie jestem zbyt pewien tego Mac Cready ego. Agent Kompanii twierdzi, że to morowy chłop i zna lasy na wylot. Ale psy nie lubią obcych! Kazan będzie nań warczał całą drogę.

Kazan usłyszał teraz głos kobiety i stał jak posąg, chciwie łowiąc miłe dźwięki. Nie zauważył wcale, że Mac Cready chyłkiem zbliża się doń z tyłu. Głos przewodnika zabrzmiał ostro niby strzał:

— Pedro!

Kazan błyskawicznie przypadł do ziemi, niby cięty biczem.

— Poznałem ciebie jednak, co, stary diable?! — syknął Mac Cready z twarze widmowo białą w świetle ognia. — Zmieniłeś imię, wyrosłeś, a ja cię jednak poznałem!

Rozdział III

MAC CREADY PŁACI DŁUG

Mac Cready siedział przy ogniu pogrążony w ponurym milczeniu. Jedynie chwilami i na krótko przestawał obserwować psa. Po upływie pewnego czasu — przekonany, że Thorpe i Iza poszli spać — udał się do swego namiotu i wrócił niosąc flaszkę wódki. W ciągu następnej pół godziny raz po raz hojnie pociągał ognistego płynu. Potem wstał i siadł na sankach, tuż poza długością łańcucha Kazana.

— Poznałem cię, stary draniu! — powtórzył, a w jego oczach znać już było wpływ wódki. — Ciekaw jestem, kto ci nadał nowe imię i w jaki sposób trafiłeś w jego ręce! Ho, ho, gdybyś tylko umiał gadać!...

Z wnętrza namiotu zabrzmiał dźwięk głosu, a wnet potem buchnął świeży, perlisty śmiech. Mac Cready wyprężył się jak struna. Fala krwi zalała mu twarz. Wstał, chowając flaszkę do kieszeni kurty. Zwolna okrążył ogień, stąpając na palcach zbliżył się do drzewa rosnącego tuż przy namiocie i przylgnął doń całym ciałem. Trwał tak długą chwilę, nasłuchując. Gdy wreszcie oderwał się od pnia, miał w oczach płomień obłąkania. Dopiero po północy skrył się we własnym namiocie.

Ciepło ognia rozmarzyło psa i Kazan zwolna przymknął ślepia. Drzemał niespokojnie, mając mózg pełen ruchliwych widziadeł. Czasem śnił walkę i wtedy groźnie szczękał kłami. To znów zdawało mu się, że chce skoczyć ku swej pani lub zabić przewodnika, a łańcuch go nie puszcza. Czuł na głowie miękki dotyk ręki kobiecej i słyszał łagodny głos nucący znajomą pieśń, więc drżał i dygotał jak owego wieczora, gdy zobaczył Izę po raz pierwszy.

Raptem obraz się zmienił. Kazan gnał na czele wspaniałej sfory sześciu psów, wprzęgnięty w sanie królewskiej konnej policji, a jego pan wołał nań „Pedro"! Potem widział obóz. Pan był młody i miał miłą twarz, a teraz właśnie pomagał wysiąść z sań jakiemuś człowiekowi, którego ręce spinały na przedzie dziwaczne, czarne obrączki. Minęło parę chwil czy parę godzin. Pedro leżał przy wielkim ogniu, a na wprost niego siedział pan, mając za plecami namiot. I oto z namiotu wyszedł ów człowiek bez kajdan już, niosąc w dłoni ciężką maczugę. Pies usłyszał głuchy trzask pałki opadającej na czaszkę pana i ten głos zbudził go ze snu.

Skoczył na równe nogi warcząc  i jeżąc sierść. Ogień wygasł i obóz był zatopiony w mrocznej ciszy poprzedzającej świt. Poprzez oponę ciemności Kazan zobaczył przewodnika. Mac Cready tkwił znów tuż obok namiotu Izy. Pies wiedział już teraz, że jest to właśnie ów człowiek, który nosił kiedyś na rękach czarne obrączki, a potem znęcał się nad nim przez długie tygodnie bijąc go batem i kijem.

Mac Cready usłyszał warczenie psa i szybko wrócił ku ognisku. Począł gwizdać z udaną wesołością, złożył na jeden stos osmolone głownie, rozżarzył płomień i wreszcie głośnym wołaniem zbudził Izę i Thorpa. Po chwili oboje wyszli z namiotu. Rozpuszczone włosy Izy w złotych skrętach opadały jej na ramiona i plecy. Siadłszy na saniach obok Kazana, poczęła je rozczesywać. Mac Cready podszedł tuż, przewracając toboły i szukając czegoś w ładunku sań. Niby przypadkiem jedna z jego rąk utonęła na mgnienie w gęstwie złotych splotów. Thorpe był właśnie odwrócony plecami, a Iza ledwie wyczuła zuchwałą pieszczotę. Jedynie Kazan dostrzegł ruch ręki, gmeranie zakrzywionych palców we włosach kobiety i płomień namiętności w oczach przewodnika.

Pies szybciej od rysia zebrał się w sobie i skoczył. Mac Cready w samą porę dał susa wstecz, a Kazan, osiągnąwszy koniec łańcucha, został szarpnięty w tył tak gwałtownie, że runął na wznak jednocześnie przewracając Izę. Właśnie w tej chwili Thorpe odwrócił się. Pewny, że wilczur skoczył na żonę, oniemiał na razie i milcząc pomógł jej wstać. Stwierdzał, że nic jej nie jest i gorączkowo zaczął się macać po boku szukając rewolweru. Lecz broń wraz z futerałem została w namiocie, natomiast w śniegu leżał bicz przewodnika; Thorpe porwał go obłąkany dziką pasją. Skoczył w stronę Kazana. Pies przywarował milcząc, nie próbując nawet ucieczki lub obrony. Jedynie raz w życiu Kazan został zmasakrowany tak strasznie jak teraz; jednak ani nie skomlił, ani nie warczał.

Raptem Iza rzuciła się naprzód i uchwyciła biczysko podniesione nad głową męża.

— Dosyć! Dosyć! — krzyczała i Thorpe mimo woli zniżył bicz ku ziemi. Wtedy szepnęła mu na ucho coś, czego Mac Cready nie dosłyszał. Inżynier zdziwił się najwidoczniej, spojrzał wokoło mętnym wzrokiem i wreszcie wszedł w ślad za żoną do namiotu.

Tu przystanęli oboje.

— Kazan nie rzucił się na mnie! — szepnęła kobieta drżącym głosem, blada ze wzruszenia. — Ten człowiek stał poza mną! — ciągnęła dalej, ściskając ramię męża. — Czułam, że mnie dotknął, i w tej chwili właśnie Kazan skoczył! Nie mnie chciał ugryźć! Chciał ugryźć tego człowieka! To... zły człowiek!

Niemal płaczącą Thorpe serdecznie wziął w ramiona.

— Dziwne jest to, co mówisz! — rzekł. — Ale jednak możliwe: Mac Cready wspominał nawet, że zna tego psa. Może znęcał się nad nim kiedyś, a Kazan zapamiętał to sobie. Trzeba będzie tę sprawę wyświetlić. Lecz na razie obiecaj mi, że się nie zbliżysz do Kazana!

Iza dała mężowi żądaną obietnicę. Gdy razem wyszli z namiotu, Kazan uniósł ku górze kosmaty łeb. Z pyska kapała mu krew, a jedno oko miał zamknięte spuchlizną. Iza załkała krótko, lecz nie zbliżyła się doń wcale. Ale pies wiedział, że to pani położyła koniec biciu, toteż zaskomlił cicho i parokrotnie uderzył ogonem w śnieg.

Nigdy jeszcze nie czuł się tak nieszczęśliwy jak w ciągu długich, ciężkich godzin owego dnia, gdy wytyczał szlak idąc na czele zaprzęgu. Jedno oko miał zamknięte i pełne żaru; w całym ciele czuł okropną mękę. Lecz nie fizyczny ból zniżał mu łeb ku ziemi i pozbawiał wspaniałe cielsko błyskawicznej prężności ruchów. Przede wszystkim cierpiał duch. Kazan był złamany moralnie. Pamiętał jeszcze dawne ciosy kija Mac Cready'ego; pamiętał razy bicza, jakie mu dziś zadał Thorpe. W głosach mężczyzn brzmiała dlań nuta groźby i nienawiści. Lecz najbardziej cierpiał z powodu Izy. Trzymała się wciąż w oddaleniu, nigdy nie podchodząc bliżej, a w czasie odpoczynków spoglądała nań raz po raz dziwnym, niezrozumiałym wzrokiem, nie odzywając się wcale. Osądził, że i ona również gotowa jest go uderzyć. Więc czając się odpełzł tak daleko od ognia, jak mu na to pozwoliła linka, i przywarował w śniegu. Złamany na duchu, miał również złamane serce i tej nocy, skulony, w najgęstszym mroku, cierpiał samotnie. Nikt nie podejrzewał, co się dzieje w duszy psa. Interesowała się nim zresztą tylko Iza. Nie zbliżała się doń co prawda, pomna obietnicy, lecz obserwowała go ukradkiem, szczególnie wtedy, gdy Kazan śledził wzrokiem Mac Cready ego.

Nocą, gdy Thorpe wraz z żoną znikł w namiocie, począł sypać śnieg, a efekt, jaki to zjawisko wywarło na przewodniku, zdziwił Kazana. Mac Cready zdradzał wyraźny niepokój i raz po raz pociągał z flaszki łyk -wódki. W blasku ognia twarz czerwieniała mu coraz silniej, a ilekroć spoglądał w kierunku, w którym spała Iza, białe zęby błyskały mu w okrutnym uśmiechu. Co chwila zbliżał się do namiotu i nasłuchiwał. Dwukrotnie pochwycił uchem jakiś ruch. Za drugim razem było to głębokie westchnienie Thorpa. Mac Cready wrócił do ogniska i uniósł twarz ku niebu. Śnieg prószył tak gęsto, że w jednej chwili biały puch zlepił mu oczy. Wtedy Mac Cready skoczył w las i zaczął badać szlak pozostawiony przed paroma godzinami. Wyżłobienia płóz i odciski rakiet ginęły już niemal w zaspach. Jeszcze godzina i zniknie wszelki dowód, że ktoś tędy przeszedł.

Do rana śnieg zasypie obóz i zdławi nawet resztki ognia, jeśli nie podsycać go starannie.

Mac Cready znów pociągnął z flachy. Bełkotał sprośne słowa triumf u. Kurzyło mu się ze łba. Serce jego waliło jak młot, lecz serce psa zabiło jeszcze silniej, gdy ujrzał, że człowiek ma w ręku k i j !

Przewodnik oparł pałkę o drzewo. Potem wziął z sań latarnię, zapalił ją i zbliżył się do namiotu Thorpa.

— Hej, Thorpe! — zawołał półgłosem. — Hej, Thorpe, czy słyszysz?!

Odpowiedziało mu milczenie. Słychać było tylko równy oddech śpiących. Mac Cready uchylił skrzydło i zawołał nieco głośniej: — Thorpe!

W dalszym ciągu nikt się nie odzywał. Mac Cready wsunął latarnię do wnętrza namiotu i spojrzał w jego głąb. Błysk światła padł na złote włosy Izy, rozsypane obok głowy męża i przewodnik wpił się w nie oczyma płonącymi jak węgle. Zresztą dostrzegł w czas, że inżynier się budzi. Wtedy wycofał się zręcznie, opuścił skrzydło namiotu i raz jeszcze zawołał:

— Thorpe!

Tym razem Thorpe odpowiedział:

— Halo! Mac Cready, czy to ty ?

Mac Cready pochylił się i wyszeptał cicho:

— Tak, to ja! Proszę wyjść na chwilę. W lesie dzieją się dziwne rzeczy! Nie trzeba budzić pani!

Odstąpił wstecz i czekał. W chwilę później Thorpe wyszedł z namiotu. Mac Cready wskazał ręką pobliski gąszcz.

— Ręczę, że ktoś węszy wokół obozu! — rzekł. — Przysiągłbym, że widziałem człowieka, gdy przed chwilą zbierałem chrust! Dzisiejsza noc nadaje się świetnie do kradzieży psów. Proszę wziąć latarnię. Jeśli mnie wzrok nie mylił, znajdziemy świeże ślady!

Wręczył inżynierowi latarnię, a sam ujął ciężką pałkę. W gardle Kazana wezbrało głuche warknięcie, lecz zdławi je w zarodku. Chciał przestrzec swego pana, chciał skoczyć na długość łańcucha, lecz wiedział, że jeśli to uczyni, wrócą i zabiją go. Leżał więc dygocąc i piszcząc cicho. Bacznie śledził wzrokiem obu mężczyzn, a gdy mu znikli z oczu, towarzyszył im słuchem i myślą. Wreszcie znów posłyszał bliski chrzęst śniegu. Nie zdziwił się bynajmniej widząc, że Mac Cready wraca sam. Spodziewał się tego nawet. Wiedział, co znaczy kij w ręku tego draba!

Mac Cready wyglądał okropnie. Robił teraz wrażenie potwora. W gąszczu zgubił czapkę i nadchodził z gołą głową. Śmiał się zwierzęcym, chrapliwym rechotem, a Kazan warował w śniegu nieruchomy, gdyż człowiek nadal miał w dłoni kij. Rzucił go zresztą zaraz i postąpił w kierunku namiotu. Uchylił skrzydło i zajrzał do wnętrza. Iza spała. Mac Cready wszedł cicho niby ryś i powiesił latarnię na gwoździu wbitym w słup. Jego kroki i ruchy nie zbudziły kobiety, toteż zbój stał przez długą chwilę i patrzył, patrzył...

Na zewnątrz Kazan skulony w gęstym mroku próbował powiązać w jedno szereg dziwacznych wydarzeń, których był świadkiem. Dlaczego jego pan i Mac Cready poszli do lasu? Dlaczego pan nie wrócił? Ten namiot należy do pana, więc dlaczego Mac Cready tam wszedł? Kazan najeżył sierść na grzbiecie i czujnie obserwował namiot. W pewnej chwili dostrzegł na płótnie wysoki cień i porwał się na nogi. Cień zgiął się nagle i jednocześnie buchnął przenikliwy wrzask. W jego rozpaczliwym brzmieniu Kazan rozpoznał głos Izy i wnet dał szalonego susa. Wstrzymała go obroża dławiąc w gardle dziki ryk. Widział teraz, jak cienie kłębią się walcząc. Okropny krzyk brzmiał raz po raz. Iza wołała imię męża i wołała jego imię: — Kazan! Kazan!

Skoczył ponownie i runął na grzbiet. Skoczył raz, drugi i trzeci, a rzemień obroży rżnął mu szyję jak żelazo. Znieruchomiał na chwilę, kurczowo łapiąc, powietrze. Cienie wciąż walczyły stojąc, to znów leżąc. Kazan ryknął i całym ciężarem raz jeszcze cisnął się w przestrzeń. Ogniwo łańcucha przeżarte rdzą, pękło z trzaskiem.

Kilka skoków i Kazan wpadł do namiotu. Z głuchym warknięciem porwał Mac Cready ego za gardło. Pierwszy chwyt jego potężnych szczęk zadał śmierć, lecz on o tym nie wiedział. Wiedział tylko, że walczy o swoją panią. Mac Cready krzyknął strasznie i zacharczał, jakby się zachłysnął łkaniem. Padł na wznak, a Kazan wpił głębiej kły w szyję wroga; w pysku czuł ciepłą krew.

Kobieta wołała nań teraz. Szarpała go za kudłaty kark, lecz on przez dłuższy czas nie chciał puścić zdobyczy. Gdy wreszcie rozluźnił szczęki, Iza spojrzała w dół na Mac Cready ego i zakryła oczy rękami. Potem padła na posłanie. Leżała zupełnie cicho. Twarz i ręce miała okropnie zimne, a Kazan lizał je czule. Przytulił się do niej blisko i tylko od czasu do czasu zwracał groźny pysk w stronę martwego zbója. Nie mógł pojąć, dlaczego pani się nie rusza.

Minęło sporo czasu, nim wreszcie Iza drgnęła. Otworzyła oczy. Dłonią musnęła kark psa.

Na zewnątrz zachrzęścił śnieg.

To nadchodził pan Kazana i pies przejęty na nowo obawą razów, wyjrzał ukradkiem. Tak, to był Thorpe, wyraźnie widoczny w świetle ognia, a w ręku trzymał kij. Kroczył wolno, omal że padał za każdym ruchem, twarz miał całą we krwi. Lecz nie wypuszczał z rąk kija. Jakże okropnie będzie go teraz bił za to, że skrzywdził Mac Cready ego.

Kazan wśliznął się pod skrzydło namiotu i pomknął w mroczny gąszcz. Tam, dobrze ukryty, spojrzał wstecz i zaskomlił przejęty miłością i żalem. Lecz po tym, co uczynił, będą go przecie katować stale. Nawet ona zechce się nad nim znęcać!

Odwrócił się od ognia i zwrócił kudłaty łeb w kierunku leśnych ostępów. Tam nie mógł go dosięgnąć bicz ani kij. Tam nikt go nie znajdzie. Zawahał się przez mgnienie oka. Po czym równie przebiegle jak te dzikie istoty, których był pobratymcem, dał nurka w ciemną dal.

ROZDZIAŁ IV

WOLNY

Wiatr zawodził płaczliwie pośród wierzchołków drzew, gdy Kazan lgnąc ku ziemi pomknął w tajemniczą i mroczną gęstwinę boru. Przez długie godziny czaił się w pobliżu obozowiska, nie spuszczając zaognionych ślepi z namiotu, w którym zaszła ta okropna rzecz.

Wiedział dobrze, co znaczy śmierć. Wyczuwał ją z o wiele większej odległości niż człowiek. Węszył ją w powietrzu. Jej zimne tchnienie biło z namiotu, a on był tego przyczyną. Warował na brzuchu w zimnym śniegu i dygotał wstrząsany ostrym dreszczem. Trzy czwarte psa, będące w nim, skomliły płaczliwie, podczas gdy wilcza krew dawała znać o sobie ponurym błyskiem oczu i mściwym lśnieniem białych kłów.

Thorpe trzykrotnie wychodził z namiotu i wołał głośno:

— Kazan! Kazan! Kazan!

Za każdym razem kobieta wychodziła również, W świetle ognia pies widział jej złote włosy spływające po ramionach i plecach w takim samym nieładzie, jak wtedy, gdy pod namiotem skoczył do gardła Mac Cready ego. Oczy miała nadal pełne grozy, a twarz białą jak płótno. Za trzecim razem ona także wołała: „Kazan! Kazan! Kazan!" i wszystko, co w nim było psiego, dygotało radośnie na dźwięk wielbionego głosu. Omal nie podpełznął bliżej, gotów nawet przyjąć karę. Jednak obawa przed biciem okazała się silniejsza, więc pozostał w ukryciu, leżąc bez ruchu godzina za godziną, aż obóz zamilkł, cienie kobiety i mężczyzny znikły i ogień opadł w dół, wcielony w węgle i popiół.

Wtedy Kazan ostrożnie wypełzł z gęstego mroku sunąc na brzuchu w stronę sań. Tuż za nimi, ukryty wśród chaszczy, leżał trup człowieka, którego zagryzł. Thorpe go tam umieścił i przykrył ciało derą.

Kazan przywarował do ziemi nosem między przednie łapy i podniósł oczy na namiot. Miał zamiar nie spać, tylko czuwać, by zemknąć w las za pierwszym objawem życia ze strony ludzi. Lecz z wypalonego ogniska biła fala ciepła i powieki psa ciężko opadły. Raz i drugi ocknął się w porę, szeroko otwierając oczy; za trzecim razem uniósł powieki tylko na wpół i znów je zamknął.  

Śpiąc skomlił cicho, a wspaniałe mięśnie jego barków i nóg drgały wyraźnie, podczas gdy wzdłuż burego grzbietu przepływało nerwowe drżenie. Gdyby go Thorpe w tej chwili ujrzał, odgadłby Bez wątpienia, że pies śni. A Iza, której złota głowa spoczywała bezwładnie na ramieniu męża, umiałaby nawet odgadnąć, co za obrazy przepływają przez mózg Kazana.

We śnie Kazan ponownie dawał susa przerywając ogniwo łańcucha. Nerwowo szczęknął kłami niby stalową zaworą i ten dźwięk go zbudził. Skoczył na równe nogi, a włos na jego grzbiecie stał sztywno jak szczotka i zęby lśniły w mroku niby białe noże. Ocknął się w samą porę. W namiocie panował ruch. Pan już wstał.

Pies pomknął cwałem w gęstwinę drzew i legł na śniegu spłaszczony, czujny, wystawiając jedynie łeb spoza sosnowego pnia. Wiedział, że pan mu nie daruje. Otrzymał już przecie straszne cięgi, gdy skoczył na przewodnika, i jedynie wstawiennictwo kobiety oszczędziło mu dalszych katuszy. A teraz rozszarpał gardziel Mac Cready ego. Zadał mu śmierć, więc nie może się spodziewać miłosierdzia! Nawet Iza nie ocali go tym razem!

Kazan żałował, że jego pan powrócił po rozprawie z przewodnikiem. Gdyby został w lesie, on i Iza stanowiliby nierozłączną parę przyjaciół. Ona by go lubiła! Ona lubiła go zawsze! Toteż nie odstąpiłby jej na krok, a w potrzebie dałby za nią życie. Lecz obecność mężczyzny zmieniała porządek rzeczy; mężczyzna znaczył tyle co kij i bicz!

Thorpe wyszedł właśnie z namiotu niosąc w dłoni fuzję. Brzask szarzał już na wschodniej połaci nieba. W chwilę później kobieta ukazała się również, odziana w płaszcz złotych włosów, i ujęła męża pod ramię. Potem Iza przemówiła parę słów, a Thorpe odrzucił głowę wstecz i począł wołać:

— Kazan! Kazan! Ka-a-zan!

Kazana przebiegł dreszcz. Człowiek próbował go zwabić z powrotem, a w ręku miał rzecz, która zabija!

— Kazan! Ka-a-azan! — wołał Thorpe coraz donośniej. Kazan cofnął się wstecz wężowym ruchem. Wiedział, że broń

w dłoni człowieka zabija nie tylko z bliska, lecz równie dobrze na odległość. Raz jeszcze zwrócił łeb w stronę kobiety i pisnął mając w oczach tęsknotę i żal.

Porzucał ją na zawsze. Czuł w sercu ból, który jakkolwiek nie pochodził od ciosu bicza ni kija, nie był zrodzony przez głód czy mróz — dokuczał bardziej niż jakakolwiek fizyczna męka. Kazanowi chciało się odrzucić łeb wstecz i wyć na bory i śniegi nad swą tęsknotą i samotnością.

A w obozie zabrzmiał drżący głos kobiety:

— Uciekł?!

Głos mężczyzny również drżał lekko:

— Tak, uciekł! On widział, gdy ja byłem ślepy! Dałbym rok życia, byle cofnąć to wczorajsze bicie! On już nie wróci!

— Wróci! — krzyknęła Iza niemal z płaczem. — Nie porzuci mnie! On mnie kochał pomimo całej swej dzikości! I wiedział, że ja go także kocham! On wróci!

— Słuchaj! — szepnął Thorpe.

Z głębi boru nadleciało długie, żałosne wycie. Było to pożegnanie Kazana.

Kazan umilkł i siedział przez długi czas bez ruchu. Chłonął powiew swobody płynący w powietrzu i bacznie obserwował ciemne ostępy leśne rozjaśniane teraz pochodem świtu. Od dnia, gdy zakupili go handlarze i wprzągłszy do sań pędzali uciążliwymi szlakami nad rzekę Mackenzie, niejednokrotnie myślał c swobodnym bytowaniu wśród puszcz i pustyń śnieżnych, gdy

wilcza krew tęskniła do wolności. Nigdy jednak nie ośmielił się uciec. Obecnie więc był podniecony do szpiku kości. Nie widział w pobliżu batoga ani kija; nie czuł obecności człowieka, któremu nauczył się nie dowierzać od szczenięctwa, a którego z czasem znienawidził. Ćwiartka wilczej krwi stworzyła jego

niedolę; bicz i pałka, zamiast wyrabiać w nim uległość, potęgowała wrodzoną dzikość. Człowiek był mu zawsze najgorszym wrogiem. Niejednokrotnie konał prawie pod ulewą razów. Uważano, że jest „zły", i nie szczędzono go nigdy, przy lada okazji i bez okazji nawet tnąc batem lub łomocąc kijem. Pod gęstym futrem nosił od młodu sieć szram i blizn.

Nikt nie darzył go sympatią ani przyjaźnią. Pierwszą w życiu istotą, która pieszczotliwie pogładziła mu łeb i przemówiła doń łagodnie, była Iza. Lecz mężczyzna, pan bólu i śmierci, stanął między nią a nim, toteż Kazan warknął głucho, obnażył kły i pokłusował leniwie w głąb puszczy.

Z nastaniem dnia przybył na brzeg moczarów. Czuł pewien niepokój, którego światło nie było w stanie całkowicie rozproszyć. Nareszcie był wolny. W powietrzu nie mógł ułowić żadnej woni, która by mu przypomniała znienawidzoną przemoc. Lecz równocześnie nie umiał w nim wykryć zapachu sań, psów, ognia i jadła, które jak daleko sięgała pamięć, stanowiły zawsze nieodłączną część jego bytowania.

Wkoło panowała wielka cisza. Mokradła leżały w kotlinie między dwoma górskimi grzbietami, a po bokach rosły drzewa szpilkowe tak zwartą gęstwiną, że ziemia była prawie wolna od zasp, a dzień szarzał niby zaczątek brzasku. Kazan odczuwał coraz silniej brak dwóch czynników: towarzyszy zaprzęgu i jadła. Tego ostatniego brakło zarówno wilczej cząstce jego świadomości, jak i psiej; do sfory tęsknił już wyłącznie pies. Lecz i wilk pragnął obecności gromady. Instynkt mówił mu, że gdzieś w milczących moczarach drga życie, by zaś je wywołać, należy tylko siadłszy w śniegu wyć nad swą niedolą. Parokrotnie coś mu drgnęło w głębi potężnej piersi, podeszło do gardła i zakończyło się żałosnym piskiem. Był to wilczy zew, nie wyzwolony jeszcze z psich więzów.

Jadło przyszło mu łatwiej niż głos. Około południa zdobył pod wykrotem wielkiego królika i zadusił go. Świeże mięso i krew były stanowczo lepsze niż zamarznięta ryba lub" ospa skąpo okraszona jełkim sadłem — toteż udana uczta napełniła go wielką ufnością. Tego samego popołudnia kilkakrotnie tropił króliki i zabił z nich jeszcze dwa. Dotychczas nie znał rozkoszy nieskrępowanych łowów i mordu, toteż zabijał więcej, niż mógł spożyć.

Przyjemność psuła mu jedynie zbyt wielka bezbronność tej zwierzyny. Nie stawiała żadnego oporu i umierała zbyt łatwo. Była co prawda delikatna i smaczna, lecz zaspokoiwszy głód, zapragnął godniej szych siebie przeciwników.

Kazan nie przemykał się teraz trwożnie pośród chaszczy ani nie szukał osłony w zwartym igliwiu. Wysoko niósł bury łeb, sierść na karku stała mu sztywno, ogon puszył się dziarsko niby wilcza kita. Pies był gotów do czynu i naładowany energią jak elektryczna bateria. Dążył na północo-zachód. Mamił go zew młodzieńczych dni spędzonych nad rzeką Mackenzie. Rzeka ta była oddalona o tysiące mil.

Tego dnia napotkał w śniegu znaczną ilość tropów karibu i łosi oraz obrośniętych futrem rysich łap., Podążył raz śladem lisa, a szlak wywiódł go na polanę otoczoną gęstwiną jodeł, gdzie śnieg był ubity i zbryzgany krwią. Walał się tu łeb sowy, polatywało parę piór, leżały skrzydła i strzępy wnętrzności. Kazan obwąchał, wszystko i zrozumiał, że nie tylko on jeden poluje w tych stronach.

Pod wieczór znalazł ślady wielce podobne do tych, jakie sam pozostawiał. Były zupełnie świeże i biła z nich ciepła woń, aż doznał znów ochoty, aby siąść w śniegu, podnieść łeb ku górze i posłać w przestrzeń tęskny wilczy zew. W miarę jak gęstniały cienie nocy pośród kolumnady pni, ta chęć stawała się w nim coraz natarczywsza. Przewałęsał się cały dzień, jednak wcale nie czuł znużenia. Noc z dala od ludzi kryła dlań w sobie nowy i niezwykły urok. Wilcza krew szalała w jego żyłach. Niebo migotało tysiącem gwiazd. Księżyc wstawał. Wreszcie Kazan siadł w śniegu, uniósł łeb ku wierzchołkom drzew i wilk przemówił w  nim wyjąc przeciągle, ponuro, głosem, który w cichą noc płynął o parę mil.

Skończył wyć i przez długi czas trwał nasłuchując. Odnalazł w sobie zdolność wydobywania nowych odcieni dźwięków i to podwoiło jego pewność siebie. Spodziewał się, że otrzyma odpowiedź, jednak doznał rozczarowania. Bór milczał. Poprzednio Kazan szedł pod wiatr, więc dopiero na jego zew ogromny łoś porwał się w gęstwie przed nim, łomocąc rogami po koronach w szalonej ucieczce.

Kazan zawył jeszcze dwukrotnie, nim ruszył z miejsca, i za każdym razem własny głos stawał się dlań źródłem niewysłowienie błogich wrażeń. Wreszcie dotarł do stóp urwistegc stoku i porzucając mokradła zaczął się piąć na szczyt wzgórza. Tam księżyc i gwiazdy zdawały się płonąć bliżej. Z wierzchołka garbu spojrzał na leżącą po drugiej stronie równinę, pośród której migotała tafla zakrzepłego jeziora. Z tej srebrnej tarczy rzeka umykała krętą linią, ginąc wśród gajów niższych i mniej zwartych niż bór porastający moczary.

Raptem mięśnie zesztywniały w nim na stal, a krew zawrzała ostro. Z daleka, z równiny popłynął głos. Był to jego głos, pieśń wilcza. Szczęki Kazana trzasnęły jak kastaniety Białe kły błysły w mroku. W głębi piersi odezwało się, warknięcie. Chciał dać odpowiedź, jednak wrodzony instynkt kazał mu milczeć. Ten instynkt, dar dzikości, brał go w swe przemożne władanie. W powietrzu, w szepcie wierzchołków drzew, w lśnieniu gwiazd i księżyca była mowa, która podświadomie kładła mu w mózg, że to, co słyszy, jest głosem wilczym, lecz nie wilczym zewem.

Zew nadszedł w godzinę później, czysty i wyraźny. Na początku było to samo: jękliwe wycie, zakończone jednak falą krótkich, urywanych dźwięków, które doprowadziły krew Kazana niemal do stanu wrzenia. Teraz instynkt dał mu poznać, iż jest to właściwe wezwanie, hasło łowców. Wieszczono wspólną wyprawę po zdobycz. W chwilę później zew rozebrzmiał na nowo, lecz tym razem od stóp zbocza nadbiegła jedna odpowiedź, a potem gdzieś z tak daleka, że Kazan ledwo ten dźwięk odróżnił — druga. Gromada łączyła się na łowy; jednak Kazan tkwił w miejscu wstrząsany tylko częstym, krótkim dreszczem.

Nie czuł lęku, ale nie miał ochoty usłuchać wezwania. Górski garb był mu granią dzielącą dwa światy. Po jednej stronie leżał kraj zupełnie nowy, dziwaczny i pozbawiony ludzi. Po drugiej istniały jeszcze niewidzialne więzy. Raptem, zwracając głowę wstecz Kazan objął wzrokiem pustą przestrzeń pogrążoną w księżycowym blasku i zaskomlił żałośnie. Teraz przemówił w nim pies. Tam została jego pani! Słyszał niemal jej głos; czuł miękki dotyk ręki. Widział uśmiech oczu, ten uśmiech, który mu dał radość i ciepło. Przyzywała go spoza szańca borów, więc szarpały nim dwa sprzeczne uczucia: chęć, aby pomknąć wstecz do niej, oraz pragnienie, aby zbiec w dół na spotkanie burych pobratymców. Gdyż jednocześnie ze słodką twarzyczką Izy widział groźne oblicza męskie i ręce dzierżące kije lub bicze. Wraz z jej głosem słyszał świst rzemieni i czuł na barkach bolesne razy.

Długi czas trwał na szczycie wzgórza stanowiącego miedzę graniczną. Wreszcie jednak po raz ostatni spojrzał na mokradła, zawrócił i począł zstępować ku równinie.

Tej nocy przemykał się wciąż opodal łowieckiej gromady, lecz nie zbliżał się do niej zbytnio. Stanowiło to dlań szczęśliwą okoliczność. Nosił w sobie jeszcze zbyt silną woń sfory i ludzi. Wilki rozdarłyby go na strzępy. Naczelnym instynktem głuszy jest instynkt samozachowawczy. Być może, wpływ wielu pokoleń dzikich przodków kazał psu raz po raz tarzać się w śniegu, tam właśnie, gdzie najgęściej widniały ślady burych pobratymców.

Tymczasem stado ubiło karibu nad brzegiem jeziora i ucztowało potem niemal do brzasku. Kazan wałęsał się w pobliżu, mając wiatr w oczy. Woń mięsa i dymiącej krwi łechtała mu nozdrza, a czujne uszy łowiły chwilami trzask kości. Lecz instynkt okazał się silniejszy niż pokusa.

Dopiero o pełnym dniu, gdy stado rozproszyło się szeroko i daleko po całej równinie, Kazan odważnie ruszył na plac mordu. Znalazł tam jedynie udeptaną arenę rudą od krwi, zasłaną odpryskami gnatów, resztkami wnętrzności i strzępami twardej skóry. To mu jednak wystarczało, więc wytarzał się dokładnie wśród pozostałych szczątków, nawet trąc o nie pysk, i cały dzień pozostał w pobliżu opuszczonej rzeźni, sycąc futro specyficzną wonią.

Tej nocy, gdy księżyc i gwiazdy ukazały się ponownie, Kazan wyzbył się wahania i trwogi, usiadł w śniegu i uniósłszy łeb dał znać o sobie.

Stado polowało i teraz. Zresztą była to bodaj nowa zgraja przybyła z południa i goniąca tropem łani karibu w stronę zakrzepłej tafli jeziora. Noc zdarzyła się niemal równie jasna jak dzień i ze skraju gęstwiny Kazan dojrzał najpierw łanię mknącą w odległości ćwierć mili. Gromada, licząca około tuzina zwierząt, rozwinęła się właśnie w fatalny kształt podkowy, przy czym dwie czołowe bestie gnały niemal w równej linii ze zwierzyną.

Kazan szczeknął ostro i wypadł cwałem na zalaną księżycem przestrzeń. Znajdował się akurat na drodze łani i mknął ku niej błyskawicznie szybko. Łania dojrzała go w odległości dwustu jadrów i skręciła w prawo, wpadając wprost w otwarte szczęki prowodyra. Kazan i drugi przewodnik nadbiegli jednocześnie. Ostre kły rozdarły gardło ofiary. W tej chwili reszta zgrai zalała ich niby fala i łania runęła w śnieg przygniatając sobą psa. Kazan wpił głęboko zęby w mięso i sierść. Czuł na sobie znaczny ciężar, lecz nie rozluźniał chwytu. Była to jego pierwsza poważna zdobycz. Krew płonęła w nim jak lawa. Warczał przez zaciśnięte szczęki.

Dopiero gdy łania przestała drgać, pies wyswobodził się spod jej piersi i przednich nóg. W południe upolował królika, toteż nie czuł głodu. Siadł więc w śniegu opodal i czekał, podczas gdy dzika zgraja rwała i darła świeże mięso. Po chwili zbliżył się nieco, wsunął łeb między dwa jedzące wilki i jako intruz, oberwał wnet cięcie kłami.

Gdy Kazan cofał się zwolna, nie mogąc się jeszcze zdecydować na rozpoczęcie walki z dzikimi braćmi, wielki, bury kształt wypadł spomiędzy gromady i skoczył wprost do gardła psa. Ten zdążył jeszcze odparować cios bokiem i przez chwilę oba zwierzęta przewalały się po śniegu w śmiertelnych zapasach. Porwały się zresztą na nogi, nim odgłosy zwady odciągnęły resztę wilków od uczty. Zwolna zataczały kręgi, jeden wokół drugiego, obnażywszy białe kły i jeżąc włos  na burych karkach. Ponury rząd widzów opasał je ciasnym koliskiem.

Dla Kazana nie było w tym nic nowego. Wiele razy przyglądał się takim pojedynkom siedząc w milczącym kręgu towarzyszy. Niejednokrotnie sam walczył o życie wewnątrz areny. Tak przecie załatwiały porachunki pociągowe psy. Jeśli człowiek nie wkroczył w porę, dzierżąc bicz lub kij, rezultatem bywała zawsze śmierć. Tylko jeden z walczących mógł zachować życie. Czasem konali obaj. Tu nie było widać człowieka, jedynie ponury rząd demonów z białymi kłami gotowych porwać w strzępy tego z zapaśników, który runie pierwszy. Kazan był obcy. Nie obawiał się jednak zdradzieckiej napaści widzów. Jedyne, wielkie prawo wilczej zgrai nakazywało w tym wypadku uczciwą grę.

Toteż pies miał oczy tylko dla wielkiego przewodnika, który mu rzucił wyzwanie. Ramię przy ramieniu toczyli nadal kołem. Tu, gdzie przed chwilą szczękały paszcze i kły chrzęściły o kość, panowała teraz wielka cisza. Kondysy z południa o miękkich łapach i trwożliwych sercach warczałyby i skomliły w podnieceniu, lecz Kazan i jego przeciwnik milczeli uparcie, nastawiwszy uszu ku przodowi zamiast tulić je wstecz i puściwszy bujne ogony na wolę wiatru.

Raptem wilk zadał cios z szybkością błyskawicy; jego szczęki zwarły się jak stalowy potrzask. Chybiły o cal. W tym mgnieniu Kazan kłami jak nożyce rozciął mu bok.

I znów wirowali uparcie, lśniąc krwawymi ślepiami, marszcząc wargi tak silnie, że niemal wcale nie było ich znać. A potem Kazan skoczył usiłując wykonać śmiertelny chwyt za krtań — i chybił. Było to znów tylko o cal. Lecz wilk, jak to poprzednio uczynił pies, wyzyskując moment, rozdarł mu bok tak głęboko, że krew popłynęła wzdłuż łapy i zabarwiła śnieg. Palący ból tej rany przekonał Kazana, że jego wróg jest mistrzem walki w pojedynkę. Więc pies przywarował chytrze brzuchem, gardłem niemal dotykając śniegu. Był to wojenny manewr, ulubiony od szczenięctwa.

Wilk dwukrotnie opisał koło, a Kazan wirował w miejscu, śledząc wroga spod opuszczonych powiek. Wilk skoczył po raz wtóry, a Kazan wyrzucił pysk ku górze, pewien, że uda mu się wykonać ów śmiertelny chwyt u nasady przednich łap. Szczęki jego złowiły jedynie powietrze. Dziki zwierz z lekkością kota przesadził ciało przeciwnika.  

Kazan, rozwścieczony niepowodzeniem, warknął i jednym susem wpadł na wilka. Pierś uderzyła o pierś. Szczęknęły kły i pies, prąc wroga całym ciężarem, oswobodził pysk i sięgnął znów do gardła. Chybił ponownie o włos, a nim zdołał ochłonąć, wilcze kły pogrążyły się już w jego karku.

Kazan po raz pierwszy w życiu uczuł ból i grozę bliskiej śmierci. Z olbrzymim wysiłkiem uniósł łeb i szczęknął zębami na oślep. Jego mocarna paszcza chwyciła przednią łapę wilka, tuż pod piersią. Rozległ się chrobot kości i skrzyp ciętych mięśni, a przez ponury krąg widzów przeszła fala nerwowego napięcia. Jeden lub drugi z walczących musiał teraz paść lada moment, więc gromada dzikich bestii oczekiwała tego upadku, mającego być sygnałem kanibalskiej uczty.

Jedynie tężyzna mięśni Kazana oraz grubość futra i skóry na karku ocaliły go przed okropnym losem zwyciężonego. Zęby wilka sięgnęły głęboko, nie dość głęboko jednak, by porazić ośrodek nerwowy, i raptem pies, skoncentrowawszy w łapach całą posiadaną energię, szarpnął się w bok spod przeciwnika. Chwyt na jego karku osłabł, więc Kazan targnął ponownie i był już wolny.

Skręcił wnet w miejscu szybko jak płomień i całym ciężarem, runął na kulawą bestię. Własnym ciałem gruchnął wilka w bok. Stwierdził już niejednokrotnie, że tego rodzaju atak bywa nieraz groźniejszy niż cięcie kłami. Tym razem cios okazał się śmiertelny. Ogromny szary zwierz stracił równowagę, padł i potoczył się na grzbiet, a stado skoczyło nań w jednej chwili, rade, że może dobić tego, który przestał być wodzem.

Kazam cofnął się sponad ciała zlanego posoką i dygocącego w agonii. Sam dyszał ciężko i broczył krwią. Czuł okropną słabość. We łbie miał dziwną niemoc. Chciało mu się bardzo lec w i rniegu i odpocząć. Lecz stary a nieomylny instynkt kazał starannie ukrywać wyczerpanie i znużenie.

Od stada odbiegła raptem śmigła, szara wilczyca, przywarowała w śniegu przed Kazanem, potem zerwała się znów na nogi i obwąchała jego rany.

Była młoda, silna i piękna. Lecz Kazan na nią nie zważał. Obserwował arenę walki i drobne szczątki pozostałe z cielska przodownika. Stado wróciło już do przerwanej uczty. Słyszał znów chrzęst kości oraz skrzyp dartego mięsa i coś mówiło mu, że odtąd cała puszcza będzie słuchać jego głosu. Gdy siadłszy podniesie łeb ku górze i zawyje w stronę księżyca i gwiazd, szybkonodzy łowcy wielkich prerii rozpoznają go z daleka i odpowiedzą mu ochoczo. Zatoczył dwa koła w krąg ścierwa karibu i stada, po czym lekkim truchtem oddalił się w stronę krawędzi czarnego boru.

Dotarłszy między drzewa przystanął i spojrzał wstecz Szara Wilczyca biegła w ślad. Dzieliło ich zaledwie parę jardów. Teraz zresztą, choć trochę nieśmiało, zrównała się z nim całkowicie. Wspólnie spojrzeli na ciemną, ruchomą plamę nad jeziorem. I gdy tak stała tuż, Kazan wyczuł w powietrzu woń, nie będącą odorem krwi ani zapachem chojarów czy jodeł. Było to coś, co zdawało się płynąć spod gwiazd i księżyca, promieniować z cichej nocnej dali. I obecność tej nieznanej błogości kojarzyła się wyraźnie z obecnością Szarej Wilczycy.

Spojrzał na nią. Młoda samka patrzyła nań również czujnie i badawczo. Robiła wrażenie dopiero co wyszłej ze szczemęctwa. Ciało miała prężne, gibkie, pięknie zbudowane. W świetle księżyca sierść na jej grzbiecie i piersi lśniła jedwabiście. Zaskomliła, widząc w ślepiach psa czerwone ognie, lecz nie był to szczenięcy skowyt. Kazan postąpił bliżej, złożył głowę na jej karku i spojrzał na stado. Uczuł, jak dygoce ciało wilczycy pod ciężarem jego łba. Spojrzał znów na księżyc i gwiazdy, a tajemnicza moc nocnej pory rozpaliła mu krew.

Kazan spędził niemal całe życie na szlaku, z rzadka jedynie popasając w faktoriach . Jak dotąd, chęć kojarzenia się w pary była mu niemal absolutnie nie znana. Lecz teraz czuł ją nieodparcie. Szara Wilczyca uniosła piękny łeb. Miękkim pyskiem musnęła ranę na karku psa i pieszczota dotknięcia oraz towarzyszący mu słodki pomruk napełniły Kazana ogromną błogością.

Odwrócił się i wysoko trzymając głowę, zjeżony na barkach spojrzał w czerń boru. Gdy zagłębił się między drzewa, Szara Wilczyca kroczyła tuż obok.

ROZDZIAŁ V

BITWA WŚRÓD ŚNIEGÓW

Tej nocy znaleźli kryjówkę w gęstwinie drzew szpilkowych, a gdy legli  tam na miękkim posłaniu z igliwia, którego śnieg nie zdołał przywalić, Szara Wilczyca przywarła ciepłym ciałem do boku Kazana i lizała jego rany. Wraz z brzaskiem począł prószyć śnieg tak oślepiająco biały i gęsty, że nawet na otwartym miejscu o dwanaście skoków nie podobna było nic dojrzeć. Panowały ciepło i cisza, aż cały świat zdawał się rozbrzmiewać jedynie trzepotem i szmerem opadających płatków. W ciągu dnia Kazan i jego samka wędrowali bok w bok. Lecz pies niejednokrotnie zwracał łeb w stronę wzgórza, które przebył wczoraj, i Szara Wilczyca nie mogła pojąć, skąd się bierze ów skowyt w gardle jej towarzysza.

Pod wieczór wrócili nad jezioro i ku szczątkom łani. U skraju gęstwiny Szara Wilczyca zdradziła chęć ucieczki. Jak dotąd nie znała jeszcze z własnego doświadczenia grozy zatrutych przynęt „martwych sideł" i potrzasków, lecz krążący w żyłach instynkt niezliczonych pokoleń uprzedzał ją, że niebezpiecznie jest odwiedzać ostygłą padlinę.

Kazan widywał kunsztowne rzeczy pozostawione wśród resztek porzuconych przez wilki. Czasem kadłub krył w sobie stalową pastkę, czasem wnętrzności zawierały kulki łoju nadziane strychniną. Raz nawet stąpił jedną z przednich łap w otwarte sidła i zaznał okropnego bólu oraz śmiertelnego strachu. Mimo to nie podzielał obaw Szarej Wilczycy. Naglił, by podeszła wraz z nim do szczątków karibu, więc wreszcie podreptała bliżej i przykucnęła wiercąc się niespokojnie, podczas gdy on wyciągał spod zasp kości i płaty mięsa, którym śnieg nie dał zamarznąć. Lecz nie chciała nic jeść, toteż Kazan po pewnym czasie porzucił swe zajęcie i siadłszy obok niej spoglądał na wydobyte przez siebie resztki. Wciągnął nozdrzami powietrze. Nie umiał w nim wyczuć śladu niebezpieczeństwa, jednak Szara Wilczyca skomleniem i ruchami dała mu poznać, że to niebezpieczeństwo może istnieć.

W ciągu następnych dni i nocy starannie uzupełniała braki jego wykształcenia. Trzeciej nocy Kazan sam zwołał gromadę i powiódł ją na łowy. Nim księżyca ubyło do ostatniej kwadry, Kazan jeszcze trzykrotnie zbierał stado, kierował myśliwską wyprawą i nigdy nie tropił zwierza po próżnicy. Jednak w mia-rę jak śnieg pod jego stopami miękł, pies znajdował coraz większą radość w obcowaniu z Szarą Wilczycą, toteż polowali teraz jedynie samowtór, żywiąc się delikatnym mięsem wielkich białych króli. Kazan kochał obecnie tylko dwie żywe istoty : kobietę, która ongiś była jego panią, i śmigłą szarą towarzyszkę.

Nie porzucał znajomej równiny. Nieraz wiódł Szarą Wilczycę na szczyt łańcucha wzgórz i usiłował jej wyjaśnić, co zostawił poza sobą. Wraz z nadejściem bezksiężycowych nocy rosła tęsknota do Izy, aż miał nieraz ochotę wracać.

Jednak teraz zaszedł nowy fakt. Przebiegali raz otwartą przestrzeń, gdy u wierzchołka urwistego zbocza Kazan dostrzegł coś, co powstrzymało niemal bicie jego serca. Jakiś człowiek z saniami i psim zaprzęgiem zstępował ku równinie. Wiatr nie uprzedził zwierząt w porę i nagle pies zobaczył w rękach wędrowca błyszczący kij. Wiedział, co to znaczy. Była to rzecz plująca ogniem i gromem, która mogła zabić na odległość.

Rzucił przestrogę w kierunku Szarej Wilczycy i ruszyli z miejsca cwałem. Wtem zabrzmiał grom i Kazan warknął w biegu, pełen nienawiści dla ludzkiego plemienia. Ponad ich łbami zaświegotała kula. Grzmot huknął ponownie i tym razem Szara Wilczyca, piszcząc z bólu, poczęła się wić na śniegu. Zresztą porwała się wnet na łapy, a Kazan, zabiegłszy ją z tyłu, osłaniał póty, aż znaleźli się pod ochroną leśnej gęstwiny. Tu samka padła na ziemię skomląc i liżąc ranę na łopatce. Kazan spoglądał w kierunku urwiska. Człowiek dążył ich śladem. Przystanął w miejscu, gdzie Szara Wilczyca upadła. Potem ruszył dalej.

Kazan zmusił samkę, aby wstała, i podreptali w stronę gęsto zarosłych mokradeł rozsianych nad brzegiem jeziora. Przez cały dzień pilnowali oblicza wiatru, a gdy wilczyca odpoczywała, pies mknął wstecz własnym tropem, nasłuchując i węsząc.

Długi czas potem Szara Wilczyca kulała biegnąc, a gdy raz napotkali opuszczony obóz, pełen świeżej woni człowieka, Kazan obnażył kły i ryczał dziko, gdyż nienawidził ludzi. Rosła w nim chęć zemsty za własną mękę i ból zadany towarzyszce. Próbował wytropić ślad podróżnych spod powłoki świeżego śniegu, a Szara Wilczyca nerwowo obiegała go w kółko, wabiąc z powrotem w leśne głębiny. Wreszcie podążył za nią ponuro. Ślepia miał nalane krwią.

W trzy dni później na niebie błysnął księżyc w nowiu. A piątej nocy Kazan zdybał trop. Był zupełnie świeży, tak świeży, że pies trafiwszy nań przystanął raptem jak ugodzony kulą i trwał dygocąc ze zjeżonym włosem. Był to trop człowieka. W śniegu widniały koleiny płóz, ślady psich łap i wgłębienia rakiet.

Kazan podniósł wysoko bury łeb i z jego gardła popłynął na równinę łowiecki zew, dziki i okrutny zew wilczego stada. Nigdy jeszcze pies nie włożył weń takiego szaleństwa dźwięków. Powtarzał go bez przerwy, aż nadbiegła odpowiedź jedna, potem druga i nawet Szara Wilczyca siadłszy w śniegu dołączyła swój glos do głosu psa. A daleko w śnieżnej przestrzeni biały człowiek c twarzy zoranej cierpieniem i trwogą wstrzymał wyczerpany zaprząg i nasłuchiwał, podczas gdy z sani ozwał się słaby szept:

— Wilki, ojcze! Czy gonią nas?

Mężczyzna milczał. Nie był już młody. Księżyc lśnił na jego białej brodzie i groteskowo przedłużał szczupłą, wyniosłą postać. Na saniach kobieta uniosła głowę z poduszki zrobionej z niedźwiedziego futra. Ciemne oczy gorzały światłem gwiazd. Była bardzo blada. Na ramionach falowała jej gęstwina potarganych włosów, kobieta mocno tuliła do piersi jakieś zawiniątko.

— Zapewne gonią tropem jelenia! — rzekł wreszcie mężczyzna spoglądając jednocześnie na muszkę fuzji. — Nie lękaj się, Jo! Staniemy w najbliższym zagajniku i poszukamy chrustu na ogień. Dalej chłopcy ! Koosz! Koosz! — i gwizdnął batem ponad grzbietem sfory.

Z zawiniątka u piersi kobiety odezwał się słaby, płaczliwy krzyk. Z dala odpowiedział nań wielogłosy zew stada.

Kazan mknął nareszcie szlakiem zemsty. Początkowo biegł dość wolno, mając u boku Szarą Wilczycę, i przystawał co paręset jardów, by rzucić znów hasło zbiórki. Bury cień w wielkich susach dognał ich z tyłu. Wnet też nadbiegł drugi. Dwie nowe bestie dopadły z boków. Coraz większa liczba gardzieli podejmowała dziką pieśń. Gromada rosła, a wraz z napływem odsieczy bieg stawał się coraz szybszy. Cztery, sześć, siedem, dziesięć, czternaście wilków — i wypadły już na szczerą pustkę wymiecioną wichrem.

Stado składało się niemal z samych starych i wytrawnych łowców. Szara Wilczyca była najmłodsza, więc trzymała, się pilnie boku Kazana. Sadził szybciej od niej, toteż nie widziała wyrazu jego krwawych ślepi ani kurczowego grymasu paszczy, ale nawet widząc nie zrozumiałaby nic. Czuła natomiast i przejmował ją do głębi dziki i tajemniczy szał Kazana, który gnał jak furiat, niepomny na nic, pragnąc jedynie krwi i mordu.

Między podróżnymi a ciemną linią zagajnika było tylko trzysta jardów, lecz Kazan wraz z resztą gromady zbliżał się szybko. Wpół drogi dognał ich niemal i raptem stanęli tworząc na śniegu czarną, nieruchomą plamę. Trysnął język ognia, przed którym Kazan czuł zawsze silny respekt, i pies usłyszał ponad głową śpiewny gwizd kuli. Obecnie nie zważał na nią. Szczeknął ostro i wilki zdwoiły pęd; a cztery spośród nich biegły na równej z nim linii. Nowy strzał i kula przeszyła na wylot ogromnego, burego weterana tuż obok Szarej Wilczycy. Trzeci, czwarty oraz piąty strzał i Kazan poczuł na barkach przelot rozpalonej smugi.  Ostatnia kula zgoliła mu sierść i przeorała mięśnie.

Padły trzy wilki. Reszta zgrai zboczyła w lewo i w prawo. Lecz Kazan sadził wciąż naprzód. Szara Wilczyca wiernie trwała u jego boku.

Pociągowe psy zostały w czas wyswobodzone z uprzęży i nim Kazan dotarł do człowieka, wywijającego obecnie fuzją jak maczugą, zamknęła mu drogę walcząca zajadle tłuszcza. Skoczył w gęstwinę wrogów niby demon, a Szara Wilczyca u jego boku zadawała kłami piorunowe ciosy. Dwa wilki dopadły mężczyzny i Kazan usłyszał okropny, miażdżący grzbiety łomot kolby. Dla niego to był kij! Pragnął doń dotrzeć! Pragnął dosięgnąć człowieka, który wymachiwał tym kijem, więc wyswobodziwszy się z gromady psów skoczył ku saniom. Po raz pierwszy zauważył, że i tu również jest ludzka istota, i w jednym mgnieniu wpadł na nią. Głęboko sięgnął paszczą. Szczęki utonęły w czymś miękkim i włochatym, więc rozwarł je do nowego chwytu. Wtedy właśnie usłyszał głos! Był to jej głos! Kazan zamarł; Skamieniał raptem.

Jej głos! Niedźwiedzie futro opadło i pies w świetle księżyca i gwiazd dojrzał, co się uprzednio kryło pod nim. Instynkt działał w nim szybciej niż myśl w ludzkim mózgu. To nie była ona! Lecz głos brzmiał tak samo, biała dziewczęca twarz, tak bliska jego krwawych ślepi, zawierała urok kobiecości, który nauczył się wielbić. Widział również zawiniątko przy jej piersi; słyszał drżący, płaczliwy krzyk i rozumiał już, że nie wrogów ma przed sobą, lecz słodkie zjawy spoza tamtej strony gór.

Skręcił w miejscu jak piorun. Szarpnął zębami kark Szarej Wilczycy, aż odskoczyła w bok ze skowytem zdziwienia. Człowiek był już niemal zgnieciony falą napastników. Kazan przemknął pod uniesioną kolbą i wpadł na resztki gromady. Jego kły cięty jak sztylety. Jeśli uprzednio walczył niby demon, teraz szalało w nim dziesięć demonów. A człowiek, zbroczony krwią, chwiejący się na nogach, cofnął się do sań, nie wierząc własnym oczom, gdyż Szara Wilczyca z instynktem wiernej samki stała dzielnie u boku Kazana, pomagając do wygranej, której celu nie umiała pojąć.

Wreszcie Kazan i Szara Wilczyca pozostali samotnie na równinie. Stado, a raczej jego szczątki, umykało sromotnie w mroczną dal, a ten sam księżyc i gwiazdy — które ongiś dały psu pojąć braterstwo krwi istniejące między nim a gromadą — obwieściły mu teraz, że więzy są zerwane i żaden dziki brat nie przybieży już na jego zew łowiecki.

Kazan był ciężko ranny. Szara Wilczyca odniosła również wiele skaleczeń, jednak mniej poważnych. Pies krwawił zewsząd. Jedną z łap miał niemal przeciętą na pół. Po pewnym czasie na skraju lasu ujrzał błysk płomieni. Stary zew przemówił w nim z dawną siłą. Kazan pragnął podpełznąć tuż do ognia i uczuć na łbie dotyk kobiecej ręki, tak jak ongiś za skalną granią czuł dotyk ręki Izy. Poszedłby na pewno i skłonił Szarą Wilczycę do towarzyszenia sobie, lecz tam był również mężczyzna.

Kazan zasbowyczał, a Szara Wilczyca musnęła pyskiem jego grzbiet. Coś mówiło im obojgu, że są teraz jak bezplemienne włóczęgi, obcy wszędzie, i chyłkiem, czając się, pokusztykali w mroczną głąb boru.

Kazan nie mógł iść daleko. Gdy legł w śniegu, woń obozowiska wciąż jeszcze drażniła mu nozdrza. Szara Wilczyca przywarowała tuż obok. Łagodnie pieściła językiem rany towarzysza. A Kazan unosząc łeb, jęknął ku gwiazdom.

Koniec wersji demonstracyjnej.

ROZDZIAŁ VI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ VII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Rozdział VIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ IX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ X

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XIV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XVI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XVII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XVIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XIX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XX

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXI

STRZAŁ NAD RZEKĄ

Lipiec i sierpień 1911 roku były na Dalekiej Północy okresem wielkich pożarów. Ulubione błota Szarej Wilczycy i Kazana oraz dolina zamknięta wśród dwu górskich stoków uniknęły fatalnej Męski. Lecz teraz, gdy na nowo podjęli włóczęgę, ich miękkie łapy wstąpiły w krótkim czasie na suchy i czarny grunt pogorzeliska. Plaga ognia nadeszła niemal bezpośrednio po klęsce zarazy i głodu, która pustoszyła kraj ubiegłej zimy.

Kazan wiódł swą niewidomą towarzyszkę wprost na południe. O dwadzieścia mil od osady bobrów trafili na wypalony las. Wichry z zatoki Hudsona niosły falę ognia ze wschodu na zachód niby nieprzerwaną powódź i rozpętany żywioł nie zostawił po sobie ani śladu życia, ani kępy zieleni. Ślepa samka, jakkolwiek nie widziała tej pustyni, odczuwała jej ponurą beznadziejność przypominającą pożar wybuchły po walce na Słonecznej Skale. Cudowny instynkt, wydelikacony kalectwem, szeptał nieomylnie, że tereny łowów leżą na północy, nie zaś na południu. Lecz psia dusza Kazana wlokła go właśnie w tamtą stronę. Nie szło mu bynajmniej o powrót do ludzi, nienawidził ich obecnie na równi bodaj z wilczycą. Ale pies zawsze wybiera południowy kierunek, widząc tam zbawienie, gdy wilk szuka ratunku na północy. Jednak po trzydniowym konflikcie zwycięstwo przypadło w udziale Szarej Wilczycy. Więc zawróciwszy z drogi przecięli małą dolinę zamkniętą wśród górskich grzbietów i ruszyli na północo-zachód w krainę Athabaska zachowując kierunek, który miał ich zawieść ku źródłom rzeki Mac Farlane.

W ubiegłym roku późną jesienią do fortu Smith nad rzeką Slave przybył pewien wędrowiec przynosząc puszkę od konserw pełną złotego piasku i złotych bryłek. Znalazł skarb w łożysku Mac Farlane. Najbliższa poczta rozsiała tę wieść po całym kraju i już w połowie zimy pierwsi kopacze spłynęli zewsząd, jedni na rakietach śnieżnych, inni posługując się psim zaprzęgiem. Rychło dokonano nowych okryć. Rzeka Mac Farlane obfitowała w złoto, więc dziesiątki rąk wytyczyło parcele i zabrano się do pracy. Późniejsi przybysze osiedli dalej na północo-zachód, a do fortu Smith mknęły wieści o złożach bogatszych niż złoża Jukonu. Dziesiątki, potem setki i tysiące chciwców dążyły ku nowemu Eldorado . Większość pochodziła z południowych prerii oraz znad Saskatchewanu i Frazeru. Lecz nadciągano również i znad wielkiego Jukonu, chociaż w bardziej ograniczonej liczbie, tamtejsi bowiem kopacze wiedzieli już, co znaczą głód, chłód i męcząca śmierć na raty.

Jako jeden z późniejszych przybył Sandy Mac Trigger. Opuścił Jukon dla wielu rozlicznych względów. Był na przykład w naprężonych stosunkach z policją patrolującą kraj na zachód od Dawson. Poza tym nie wiodło mu się ostatnimi czasy. Był jednak świetnym poszukiwaczem złota, najlepszym bodaj spośród wielu myszkujących na brzegach Klondyke. Poczynił parokrotnie milionowe odkrycia, lecz stracił rychło cały majątek, namiętnie rżnąc w karty i pijąc bez miary. Był chytry. Był sprytny. Nie posiadał żadnych skrupułów, miał natomiast wystarczający zasób odwagi. Jego twarz na pierwszy rzut oka zdradzała nieokiełznaną brutalność. Cofnięta dolna szczęka, szeroko osadzone ślepia, niskie czoło i siwiejący czub rudej grzywy uprzedzały każdego, że nie należy mu ufać poza obrębem wzroku lub poza zasięgiem fuzji. Podejrzewano go parokrotnie o morderstwo i o niejedną kradzież, ale policja nie zdołała dotąd zebrać wyraźnych dowodów jego winy. Jednak obok wielu złych cech Sandy wykazywał zimną krew podziwianą nawet przez wrogów, i swoistą inteligencję, której istnienia ordynarna gęba nie pozwalała nawet przypuścić.

Ford Smith leży o pięćset mil od krańca cywilizacji, a o sto pięćdziesiąt mil dalej w głąb kniei nad rzeką Mac Farlane wyrosło raptem Red Gold City. Gdy Sandy przybył tam wreszcie, spojrzał badawczym okiem na skupisko prymitywnych chałup, domów gry i rozrywkowych lokali, po czym stwierdził, że teren niedojrzał jeszcze do prowadzenia na wielką skalę pobocznych interesów. Wziął się więc do kart i w krótkim czasie wygrał tyle, że zakupił nieco żywności i połowę normalnego ekwipunku, którego jądro stanowiła wiekowa fuzja ładowana przez lufę. Sandy, który posługiwał się dotychczas świetną bronią firmy Sawage, i to najnowszym jej modelem, parsknął śmiechem na widok tego antyku. Lecz finanse nie pozwalały mu tym razem na nic lepszego.

Któregoś dnia wsiadłszy do czółna ruszył w górę Mac Farlane. Poza pewną granicą nikomu nie udało się dotychczas zwęszyć śladu złota. Sandy pewien siebie minął tę granicę. Dopiero znalazłszy się w dziewiczej okolicy, podjął staranne badania. Zwolna pchał czółno korytem małego dopływu, którego źródła leżały mniej więcej o sześćdziesiąt mil na południo-wschód. Tu i ówdzie znajdował złoża cennego kruszcu. Mógł zdobyć dziennie sześć do ośmiu dolarów. Lecz podobny rezultat napełniał go wyraźnym obrzydzeniem. Całymi tygodniami bobrował wzdłuż rzeczułki i z każdym dniem przybrzeżny piasek zawierał mniej żółtych drobinek. Wreszcie jedynie przypadkowo spotykał złoty pył. Wobec takiej fazy niepowodzeń Sandy stawał się groźny dla współtowarzyszy. Gdy był sam, nie mógł nikomu zaszkodzić.

Pewnego popołudnia wpędził łódź na białą wydmę. Wydma leżała na skręcie, gdzie nurt poszerzał się znacznie, obiecując jaką taką zdobycz. Sandy nisko pochylony badał grunt, gdy raptem zaintrygował go trop na mokrym piasku. Były to ślady zwierzęcych łap. Dwa stworzenia zeszły do wodopoju. Gasząc pragnienie stały bok w bok. Trop był świeży, zaledwie sprzed godziny. W oczach Mac Triggera rozgorzał ognik ciekawości. Spojrzał wstecz, za siebie, a potem w górę rzeczki.

— Wilki! — warknął. — Gdyby tak je dostać na strzał! He, słuchajcie no! I to w biały dzień.

Zerwał się na równe nogi i skoczył w las.

W odległości ćwierć mili Szara Wilczyca wyczuła nienawistny obecność człowieka i słała ku niebu przestrogę. Było to przeciągłe, żałosne wycie i dopiero gdy echo po nim zamarło, Sandy odważył się wykonać nowy ruch. Po cichu wrócił do czółna, ujął w dłoń fuzję, wsadził w lufę świeży nabój i znikł w przybrzeżnych chaszczach.

Kazan wraz ze ślepą towarzyszką włóczyli się od tygodnia po dorzeczu Mac Farlane, lecz dopiero teraz, po raz pierwszy od pół roku, wilczyca złowiła w powietrzu woń ludzką. Gdy wiatr przyniósł ku niej ten wstrętny odór, była sama. Kazan odbiegł ją przed paroma minutami w pościgu za śnieżnym królikiem, więc leżąc na brzuchu w zwartych krzakach oczekiwała jego powrotu. Gdy była sama, miała zwyczaj węszyć bez ustanku. Najprzód pochwyciła chrobot wiosła Mac Triggera o burtę łodzi. Wnet potem nadleciała woń.

W pięć minut po sygnale Kazan stał już obok z uniesionym łbem i rozwartą paszczą, bardzo zdyszany. Sandy polował ongi! na podbiegunowe lisy i stosując obecnie wypróbowaną wtedy taktykę zataczał półkole, aż wiatr uderzył mu w twarz. Pies jedynie raz pochwycił kłąb powietrza przepojony ludzkim zapachem i najeżył grzbiet. Lecz Szara Wilczyca miała lepszy węch niż czerwonookie lisy polarne. Wyciągniętym nosem zwolna śledziła kierunek ruchu Mac Triggera. W odległości trzydziestu jardów usłyszała trzask chrustu pod jego stopą. Złowiła metaliczny szczęk lufy w zetknięciu z konarem brzozy. W chwili zaś gdy człowiek znikł jej pod wiatr, wydała niski skowyt i trąc bokiem o bark Kazana zrobiła parę kroków w kierunku południowo-zachodnim.

W takich wypadkach jak obecnie, Kazan z rzadka jedynie narzucał swoją wolę. Oddalili się więc bez zwłoki lekkim truchcikiem i podczas gdy Sandy sunął naprzód niby wąż mając wiatr w oczy, Kazan, ukryty w nadbrzeżnych chaszczach, spoglądał na białą wydmę i na rzucone tam czółno. Po godzinie bezowocnych usiłowań człowiek wróciwszy do łodzi spostrzegł od razu świeży trop odciśnięty na piasku. Przyjrzał się mu mocno zdumiony, aż złowieszczy uśmiech wykrzywił jego szpetną twarz. Chichotał i wtedy, gdy schylony nad ładunkiem łodzi dobywał z ukrycia mały gumowy woreczek. Z woreczka wyłuskał drobną, mocno zakorkowaną flaszkę pełną żelatynowych kapsułek. W każdej leżało po pięć ziarnek strychniny.

Chodziły słuchy, iż stary włóczęga wypróbował raz siłę trucizny wrzucając ją do kawy pewnego jegomościa, lecz policji nie udało się tych plotek udowodnić. Bądź co bądź Sandy był wykwalifikowanym znawcą jadowitych substancji. Za pomocą strychniny upolował w życiu do tysiąca lisów. Więc śmiał się wciąż, odliczając dwanaście kapsułek i myśląc, jak łatwo mu będzie zaspokoić raz na zawsze ciekawość dwu natrętnych wilków.

Przed dwoma dniami ubił młodego karibu. Teraz zawinął każdą z żelatynowych kulek w płat świeżego sadła posługując się przy tej czynności nie palcami, lecz parą krótkich pręcikękw, tak by przynęta nie miała w sobie woni ludzkiej. Nim słońce zaszło, przewędrował brzeg rozmieszczając trutki. Większość przymocował do niskich krzaków. Resztę posiał na szlakach wydeptanych przez króliki lub jelenie, po czym wrócił nad rzekę i zabrał się do przyrządzania wieczerzy.

Rankiem wstał bardzo wcześnie i zaraz poszedł sprawdzić przynętę. Pierwsza trutka nie była wcale naruszona. Druga również. Lecz trzecia znikła! Rozglądając się wkoło Sandy dygotał z radości pewien, że w promieniu dwustu lub trzystu jardów znajdzie swą zwierzynę. Wtem wzrok jego opadł ku ziemi; Sandy zaklął szpetnie. Trutki nikt nie połknął. Płatek sadła leżał pod krzakiem, a biała kuleczka tkwiła w nim po dawnemu. Sandy spotkał się tu po raz pierwszy z przeczulonym instynktem ślepego stworzenia i niemal zgłupiał. Nigdy dotąd nie słyszał o podobnej przenikliwości. Zazwyczaj, o ile tylko lis lub wilk odważył się tknąć przynętę, zjadał ją niechybnie.

Mac Trigger ruszył dalej. Trutki czwarta i piąta tkwiły na dawnym miejscu. Szóstą zwierzę strąciło z. krzaka, tak samo jak trzecią. Ponadto kapsułka pękła i biały proszek opylił ziemię. Ósmą i dziewiątą spotkał ten sam los. Sandy wiedział, że są to sprawki wilczej pary, w kilkunastu bowiem miejscach znalazł ślady łap. Zły humor nagromadzony w ciągu tygodni bezowocnych poszukiwań znalazł teraz ujście w wybuchu wściekłej pasji. Sandy klął więc okropnie. Uznał jednak, że los wyraźnie sprzysiągł się przeciwko niemu, i że należy wracać do Red Gold City. Wnet po południu spuścił czółno na wodę i dał się nieść prądowi. Był rad, że przynajmniej nie potrzebuje się trudzić, toteż używał wiosła tyle tylko, by utrzymać łódź na równej linii z wybrzeżem. Wygodnie siedząc na rufie kurzył fajkę mając starą rusznicę złożoną w poprzek kolan. Wiatr dął mu w twarz, więc bacznie spoglądał w obie strony, czy nie dostrzeże jakiej zwierzyny.

Tego samego dnia nad wieczorem Kazan i Szara Wilczyca zbiegli ku rzece o pięć lub sześć mil poniżej miejsca wczorajszego postoju łodzi. Kazan tkwiąc na piaszczystej wydmie chłeptał zimną wodę, gdy Sandy wypłynął cicho zza zakrętu w odległości stu jardów. Gdyby wiatr był im przychylny albo człowiek robił wiosłem, Szara Wilczyca wyczułaby z daleka grożące niebezpieczeństwo. Lecz obecnie uprzedził ją dopiero metaliczny szczęk kurka staromodnej broni. Bliskość strasznego wroga podziałała piorunująco. Kazan również usłyszał dźwięk i przestał pić. W tej chwili Sandy nacisnął cyngiel. Buchnęły dym i ogień. Pies uczuł, jak gorąca fala zalewa mu mózg. Zachwiał się, zatoczył, łapy umknęły spod niego i runął jak szmata. Szara Wilczyca skoczyła w gąszcz niby pocisk. Będąc ślepa nie dostrzegła, że Kazan pada. Dopiero gdy człowiek i ryczący grzmot zostali o ćwierć mili w tyle, wstrzymała bieg, by zaczekać na towarzysza.

Sandy Mac Trigger z triumfującym wrzaskiem osadził czółno na brzegu.

— Mam cię, stary diable! — wołał. — Dostałbym i drugą bestię, gdybym miał inną broń, nie tę przeklętą relikwię!

Za pomocą lufy odwrócił nieco łeb Kazana i na jego twarzy zamiast radości błysnęło raptem zdziwienie. Po raz pierwszy dojrzał na szyi zwierzęcia pasmo obroży.

— O Boże — sapnął — toż to nie wilk! Sandy, toa id="filepos302564"> to nie wilk lecz pies!

ROZDZIAŁ XXII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXIII

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXIV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXV

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXVI

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZDZIAŁ XXVII

ZEW SŁONECZNEJ SKAŁY

W złotym blasku jesiennego słońca, w górę rzeki, nad którą wznosi się Słoneczna Skała, płynęło czółno wioząc kobietę, dziecko i mężczyznę. Cywilizacja oddziałała na Joannę tak samo jak na wiele innych kwiatów leśnych przesadzonych raptownie w obręb miejskich murów. Policzki jej zmizerniały. Błękitne oczy straciły dawny blask. Kaszlała często, a za każdym razem mężczyzna spoglądał na nią z miłością i trwogą. Lecz teraz spostrzegał zmianę na lepsze. Gdy czółno wpłynęło w obręb bujnej doliny, która była ongiś ich domem, zauważył, jak na twarzy kobiety występuje zdrowy rumieniec, a oczy świecą radością i weselem. Więc uśmiechnął się z zadowoleniem i w głębi duszy błogosławił knieję. Joanna, pochylając się w tył, złożyła mu niemal głowę na piersi. Przestał na chwilę wiosłować, by przygarnąć ją ku sobie i popieścić dłonią bujne sploty włosów.

— Cieszysz się znów, Joanno?! — przemówił. — Doktorzy mieli rację! Jesteś dzieckiem lasów!

— Dobrze mi tu! — szepnęła i głos jej drgnął, podczas gdy wskazywała ręką białą wydmę klinowato wpartą w nurt rześki. — Czy pamiętasz, jak Kazan nas porzucił w tym miejscu? Ona stała na piasku i wołała nań. Czy pamiętasz?

Usta jej się zatrzęsły i po chwili dodała jeszcze:

— To było, zdaje się, tak dawno! Ciekawa jestem, gdzie oni są teraz ?

Chata przetrwała ten okres niemal bez zmian. Jedynie purpurowe pnącze baknisz porosły jej dach, a wysokie trawy i chwasty stanęły kręgiem wokół; ścian i progu. Teraz z każdym dniem nabierała coraz bardziej wyglądu zamieszkałego domostwa, jednocześnie zaś policzki Joanny pokrywał zdrowy rumieniec, a w jej głosie brzmiał dawny, dźwięczny i radosny ton. Mąż Joanny trzebił szlak wiodący wzdłuż linii sideł, a ona wraz z córeczką umiejącą już chodzić i mówić krzątała się po izbie i obejściu. Pewnego dnia mężczyzna wrócił do domu dość późno. Gdy wszedł, kobieta przywitała go z wyraźnym podnieceniem. — Czy słyszałeś? — pytała drżąc. — Czy słyszałeś zew? Skinął głową twierdząco, gładząc jej miękkie włosy.

— Byłem o milę w głąb rzecznych moczarów i słyszałem wyraźnie!

Joanna uścisnęła go za ramię.

— To nie by Kazan! — rzekła. — Poznałabym jego glos! Ale wydało mi się, że zew brzmiał -podobnie jak wtedy, gdy wyła jego samka!

Objęła go za szyję i prosiła czule.

— Czy możesz mi obiecać, że nigdy nie będziesz polował na wilki ani zastawiał na nie sideł?

—Myślałem już o tym! — odparł mężczyzna.— Przyszło mi to do głowy, kiedy zabrzmiał zew. Dobrze, obiecuję!

Joanna przytuliła się do niego.

— Kochaliśmy przecie Kazana! — szepnęła miękko. A mógłbyś zabić jego lub ją!

Urwała raptem. Nasłuchiwali oboje. Drzwi były nieco uchylone i ponownie dobiegł ku nim tęskny zew wilczycy. Joanna skoczyła do drzwi. Mąż podążył za nią. Gdy stanęli w progu, kobieta z trudem oddychając wskazała łąkę zatopioną w księżycowym świetle.

— Słuchaj! Słuchaj! — mówiła. — To jej głos! Płynie że Słonecznej Skały!

Wybiegła na polanę nie wiedząc nawet, że mąż podąża za nią. Głos nadleciał znowu z daleka, niski, płaczliwy niby jęk wiatru.

Joanna zrobiła jeszcze kilkanaście kroków i stanęła w powodzi księżycowych migotali. Zew zabrzmiał po raz trzeci. Wtedy kobieta przytuliła dłonie do ust i zawołała tak jak przed rokiem.

— Kazan! Kazan! Kazan!

U szczytu Słonecznej Skały Szara Wilczyca, wynędzniała i osłabła od nadmiernego postu, posłyszała głos Joanny i wycie, które właśnie zamierzała posłać w przestrzeń, zamarło w krótkim skomleniu. Dalej zaś na północy bury cień mknący szybko przystanął raptem i trwał bez ruchu niby głaz. Był to Kazan. Po ciele psa przebiegł ostry dreszcz. Pies czuł, że tu po dawnemu jest jego dom. Tu żył niegdyś, kochał i walczył. Mgliste wizje minionych czasów nabierały znów określonych barw, przez dolinę bowiem cichy, lecz wyraźny dolatywał głos Joanny.

Kobieta wciąż stała jeszcze, blada i zasłuchana, gdy w mlecznej powodzi księżyca dojrzała psa. Sunął ku niej niemal pełznąc na brzuchu, ciężko dysząc i skomląc. Podbiegła mu naprzeciw wyciągając ręce, ze łkaniem prawie szepcząc jego imię, a mężczyzna patrzał na tych dwoje bardziej wzruszony, niż to chciał okazać. Joanna tuliła do piersi wielki, kudłaty łeb; pies piszczał niby małe szczenię.

Mężczyzna odwrócił się nieco i spojrzał ku Słonecznej Skale.

— Tak! Być może... — szepnął.

Niby w odpowiedzi na jego myśl przez dolinę przeleciał ponownie tęskny zew Szarej Wilczycy. Kazan błyskawicznie skoczył na równe nogi, niepomny już obecności kobiety, brzmienia jej głosu, pieszczoty rąk. Sekunda — i znikł. A Joanna padła na pierś męża, oburącz skłaniając ku sobie jego twarz. Mężczyzna utulił ją mocnym uściskiem.

— Czy rozumiesz, co znaczy: „Nie zabijaj ?!

— Tak, rozumiem! Zwierzęta można zabijać jedynie dla podtrzymania własnego życia!

Pogładziła mu twarz miękką dłonią. Zajrzała w oczy oczyma pełnymi blasku gwiazd!

— Kazan i ona! Ty, ja i dziecko! Czy żałujesz, żeśmy wrócili ? — zapytała.

Przygarnął ją tak ciasno, że nie mogła rozróżnić słów, które powierzał gęstwie jej włosów. Siedzieli długie godziny przed drzwiami chaty. Lecz samotny zew nie płakał już ze szczytu Słonecznej Skały. Oboje rozumieli znaczenie tej ciszy.

— Jutro odwiedzi nas znów! — przemówił wreszcie mężczyzna. — Chodźmy spać, Joanno!

Oplótł ją ramieniem i tak weszli do izby.

Tej nocy Kazan i Szara Wilczyca mknęli raźnie, polując razem przy srebrnym blasku gwiazd.