Jack London

SZKARŁATNA DŻUMA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

I

II

III

IV

V

VI

SZKARŁATNA DŻUMA

Jack London

I

Droga wiodła wzdłuż tego, co było ongiś nasypem kolejowym. Lecz od lat wielu nie przeszedł tędy żaden pociąg. Las z obu stron wspiał się na boki usypiska i skrzyżował ponad nim zieloną falę drzew i krzewów. Ścieżka była wąska jak ciało człowieka, chociaż służyła raczej krokom zwierzyny. Widoczny niekiedy spośród traw i mchu kawał zardzewiałego żelaza wskazywał, że szyny pozostały jeszcze. W jednym miejscu spore drzewko wytrysłe na ich złączeniu uniosło ku górze jeden koniec żelaziwa. Podkład poszedł widocznie w ślad za szyną i wisiał przy niej tak długo, że w jego pustym łożysku zebrał się piach i zgnite liście. Spróchniałe drewno sterczało dziwacznie. Lecz nawet te skąpe szczątki świadczyły wyraźnie, że kolej musiała być ongiś typu jednoszynowego.

Ścieżyną wędrowali starzec i chłopiec. Posuwali się wolno, starzec był bowiem bardzo sędziwy. Ruchy drżących nóg, wspieranych kijem, zdradzały Już pierwsze dotknięcie paraliżu. Prosta czapa z koźlej skóry chroniła głowę przed słońcem. Spod czapy zwisały kudłate wiechcie brudnobiałych włosów. Daszek, sklecony pomysłowo z szerokiego liścia, osłaniał oczy i ułatwiał badania drogi. Broda, spadająca aż do pasa skłębionymi smugami, byłaby zapewne śnieżnobiała, gdyby nie dymy ognisk i igraszki pogody. Z ramion i piersi zwisał skąpy kawał koźlej skóry. Ręce i nogi, o skórze zniszczonej i spalonej, pełnej zmarszczek i blizn, zdradzały wiek nader podeszły oraz długie lata walki z żywiołami natury.

Chłopak, idący naprzód i hamujący sprawność młodych mięśni ku powolnym krokom starca, odziany był również w pojedynczy kawał skóry niedźwiedziej, poszarpanej na końcu i rozciętej u góry w spory otwór dla głowy. Nie mógł mleć chyba więcej nad lat dwanaście. Zatknięty za uchem, telepał mu się kokieteryjnie świeżo obcięty ogon prosiaka. Młodzik niósł w ręku średniej wielkości łuk i strzałę, na plecach zaś kołczan pełen strzał. Z pochwy, zawieszonej na plecionce u szyi wystawała zniszczona rękojeść myśliwskiego noża. Chłopak był brązowy jak orzech i stąpał ostrożnie, z lekkością nieomal kocią. Jaskrawy kontrast ciemnej skóry stanowiły oczy — niebieskie, mocno niebieskie, lecz czujne i tak ostre jak para świdrów. We wszystkim, co napotkały, zdawały się wiercić natychmiast i nieodzownie idąc, węszył bez przerwy, a rozdęte, drżące nozdrza, zdawały się nieść jego mózgowi niezliczone wieści ze świata. Słuch miał też wyostrzony niczym nóż i działający z automatyczną sprawnością. Bez świadomego wysiłku chwytał uchem najlżejszy dźwięk w pozornej ciszy, chwytał, oddzielał i rozróżniał — czy to wiatr szeleści liśćmi, czy brzęczą pszczoły lub komary, czy w oddali gra echo morza, bijącego sennie o brzeg, czy też kret, tuż pod nogą, szufluje ziemię u wejścia do swej norki.

Nagle chłopak nastroszył się czujnie. Dźwięk, obraz, widok i woń przesłały mu równocześnie ostrzeżenia. Mała ręka sięgnęła wstecz i dotknęła starca. Obaj przystanęli. Przed nimi, z jednej strony nasypu, rozległ się suchy trzask. Chłopiec utkwił oczy w wierzchołkach rozkołysanych krzaków. W parę sekund później ogromny bury niedźwiedź wylazł z trzaskiem z gęstwiny i dostrzegłszy ludzi zatrzymał się równie nagle iak owi ludzie. Ryknął groźnie — nie lubił tych stworzeń. Chłopak z wolna przyłożył strzałę do łuku i z wolna napinał cięciwę. Źrenic nie spuszczał z niedźwiedzia. Starzec spojrzał w oczy niebezpieczeństwu spod swego zielonego listka i stanął nieruchomo jak chłopak. Przez kilka chwil trwało wzajemne badanie się stron: wreszcie niedźwiedź okazywać począł rosnące zniecierpliwienie, chłopak zaś ruchem głowy nakazał starcowi, żeby ustąpił z drogi i zszedł z nasypu. Chłopak cofnął się również, wciąż trzymając łuk w napięciu i gotowości. Czekali, aż trzask gałęzi po drugiej stronie nasypu da znać, że niedźwiedź się cofnął. Chłopak skrzywił się w uśmiechu, wracając na nasyp.

— Duża bestia, Dziadku! — mruknął. Stary pokiwał głową.

— Niedźwiedzie grubieją z każdym dniem —żalić się począł cienkim, jakby niezależnym od niego samego, fal setem. Kto by pomyślał, że dożyję czasów, kiedy człowiek może się znaleźć w niebezpieczeństwie na drodze do Cliff House. Kiedy byłem małym chłopcem, Edwin, mężczyźni, kobiety i dzieci przyjeżdżali tu setkami i tysiącami z San Francisco na spacer przy pięknej pogodzie. Nie było tu żadnych niedźwiedzi. Nie, mój panie. Płacono pieniądze za to, żeby zobaczyć niedźwiedzia w klatce — taką byty rzadkością.

— Co to jest „pieniądze“, Dziadku? — Zanim starzec zdążył odpowiedzieć, chłopak coś sobie przypomniał, sięgnął ręką pod niedźwiedzią skórę i z ukrytej tam zapewne kieszeni wyjął zniszczony i brudny srebrny dolar. Oczy starca zalśniły, kiedy podniósł ku nim monetę.

— Nie widzę — mruknął. — Ty zobacz jaka data, Edwin. Chłopak parsknął śmiechem.

— Ty jesteś zabawny, Dziadku! — wołał rozbawiony — zawsze ci się wydaje, że te znaki coś wyrażają. Twarz starca zasępiła się zwykłą troską, kiedy podniósł znowu monetę do własnych słabych źrenic.

— 2012 — załkał i bełkotać począł jakieś dziwaczne rzeczy: — To rok, w którym Morgan Piąty wybrany został z partii Magnatów na Prezydenta Stanów Zjednoczonych. To jedna z ostatnich odbitek, bo Szkarłatna Śmierć nadeszła w roku 2012. Boże! Boże! Pomyśleć tylko! Dopiero sześćdziesiąt lat minęło od tego czasu — i już tylko ja jeden pozostałem na świecie spośród tych, którzy żyli wówczas. Gdzie to znalazłeś, Edwin?

Chłopak, który przyglądał się dziadowi z pobłażliwą ciekawością, jakiej się udzielać zwykło istotom niespełna rozumu — odpowiedział natychmiast.

— Dostałem od Hoo-Hoo. On znalazł koło San Jose, kiedy pogonił tam kozy zeszłej wiosny. Hoo-Hoo powiedział, że to „pieniądz“. Niegłodny jesteś, Dziadku?

Stary mocniej ujął laskę i przyśpieszył kroku. Oczy błysnęły mu pożądliwie.

— Mam nadzieję, że Zajęcza Warga złowił kraba... może nawet dwa kraby — wybełkotał. — Kraby to dobre jedzenie, doskonałe jedzenie, kiedy się już nie ma zębów, ale za to ma się wnuków, którzy kochają swego dziada i starają się łowić dla niego kraby. Kiedy byłem chłopcem...

Lecz Edwin stanął jak wryty; dostrzegł coś widocznie, bo gwałtownie napiął cięciwą luku na gotową strzałę. Zatrzymał się no brzegu wyrwy w nasypie.

Wymył ją jakiś dawny nurt podziemny, teraz zaś, nie kryjąc się już dłużej, płynął tędy maleńki strumyczek. Po przeciwnej stronie wystawał i zwisał koniec szyny, rdzawiący się pośród bujnej zieleni. Nad szyną kucnął pod krzakiem królik i cały drżący z niepewności spoglądał ku ludziom. Odległość wynosiła pełne pięćdziesiąt stóp, lecz strzała śmignęła celnie. Przeszyty królik, skamląc z bólu strachu, próbował całym wysiłkiem odpełznąć w głąb krzaków. Chłopak — jak błyskawica brązowej skóry i polotnego futra — rzucił się w wyrwę i wspiął na jej drugą stronę. Jego suche mięśnie były niczym stalowe sprężyny,  które zmiękły nagle we wdzięcznym a łatwym ruchu.

O sto kroków dalej w gąszczu krzewów chłopak schwycił królika, roztrzaskał mu łeb o wygodny po temu pień i podał zdobycz dziadkowi, żeby ją niósł.

— Królik jest smaczny, bardzo smaczny — mamlał starowina — ale kraby są delikatniejsze dla starych zębów. Kiedy byłem chłopcem...

— Dlaczego mówisz tyle rzeczy, które nie mają sensu? — Edwin przerwał niecierpliwie nudny bełkot.

Właściwie chłopak nie wypowiedział tych właśnie słów, tylko szereg dźwięków podobnych, lecz bardziej gardłowych, poszarpanych i oszczędnych. Mowa jego przypominała nieco mowę starca, ta ostatnia zaś była językiem angielskim, zniekształconym przez pospolitość użycia.

— Chciałbym wiedzieć — ciągnął Edwin — dlaczego nazywasz kraby „delikatesami“? Krab jest krabem — no nie? Nigdy nie słyszałem, żeby inni mówili takie głupstwa.

Stary westchnął, ale nic nie odpowiedział i dalej szli w milczeniu. Przypływ zahuczał głośniej, gdy wyszli z lasu na piaszczyste ławice okalające morze. Po skąpych wzgórkach wałęsało się kilka kóz strzeżonych przez chłopaka odzianego w skóry i przez psa wilczura, z lekka tylko przypominającego owczarka. Z rykiem przypływu mieszało się gardłowe, ochrypłe poszczekiwanie dochodzące spośród zwału poszarpanych skał, wznoszących się w morzu o dobre sto jardów od brzegu. Ciskały tam swe cielska wielkie lwy morskie, grzejące się w słońcu lub zaba wiające bójką. Na przednim planie wyrastał słup dymu z ogniska podsycanego przez trzeciego chłopaka dzikusa.

Starowina przyśpieszył kroku, pochrapując łakomie na widok ogniska.

— Muszle! — bełkotał w zachwycie. — Muszle! A czyż to nie krab, Hoo-Hoo? Czyż to nie krab? Aj, aj, chłopaki są dobre dla swego starego dziadka.

Hoo-Hoo, mający zapewne tyleż lat co Edwin, wyszczerzył zęby w złośliwym uśmiechu.

— Ile tylko zechcesz, Dziadku. Złapałem cztery. — Uszczęśliwiona skwapliwość starowiny była godna litości. Usiadł tak szybko, jak tylko pozwoliły sztywne kolana, i chwycił dużą muszlę skalną spomiędzy węgli ogniska. Muszla rozwarła się od gorąca i różowawe mięso jej wnętrza było teraz na pół ugotowane. Stary, drżąc z pośpiechu, chwycił przysmak w dwa palce i niósł do ust. Ale małż był za gorący i w następnej chwili został równie gwałtownie odrzucony. Starowina aż krztusił się z bólu i łzy spływały mu po policzkach.

Chłopcy byli prawdziwymi dzikusami, obdarzonymi okrutnym poczuciem humoru dzikich ludzi. Wypadek starego wydał im się tak szalenie zabawny, że wybuchnęli głośnym śmiechem. Hoo-Hoo tańczył i podskakiwał, Edwin tarzał się po piasku. Pastuszek kóz biegł, co miał sił, żeby przyłączyć się do uciechy.

— Wyjmij je z ognia, Edwin, i połóż na ziemi — zatroszczył się stary, pośród swej rozpaczy zapomniawszy nawet o otarciu łez. — Ochłódź też kraba, Edwin, ochłódź kraba. Wiesz, że dziadek lubi kraby.

Pośród węgli rozległ się wielki syk. To muszle rozwarły się wszystkie naraz i wilgoć kapać z nich zaczęła na żar. Były to wielkie muszle, długości trzech do sześciu cali. Chłopcy wypchnęli je kijami z ogniska i położyli ostrożnie na dużym kawałku drzewa, wyrzuconym przez fale.

— Kiedy byłem małym chłopcem, dzieci nie miały zwyczaju wyśmiewać się ze starszych; szanowały starszych.

Chłopaki nie zwrócili na te słowa uwagi, starowina zaś bełkotał dalej całą litanię skarg i osądów. Lecz tym razem był już ostrożniejszy i nie poparzył ust. Wszyscy zabrali się do jedzenia, używając do tej czynności palców i głośno mlaskając językiem i wargami. Trzeci chłopak, zwany Zajęczą Wargą, chytrze wsypał garstkę piasku do muszli, którą dziadek właśnie podnosił do ust; kiedy zaś twardy żwirek kąsać począł bezzębne dziąsła starego — malcy pokładali się ze śmiechu. Dziadek nie wiedział, że z niego żartowano, odchrząkiwał więc i spluwał, dopóki Edwin, uspokoiwszy się na chwilę, nie podał mu tykwy z wodą, żeby przepłukał usta.

— Gdzież są kraby, Hoo-Hoo? — zagadnął Edwin. — Dziadek szykował się na ucztę.

Oczy starowiny znowu zapłonęły chciwością, kiedy podano mu dużego kraba. Skorupa i nogi były na pozór nienaruszone, ale całe mięso dawno zostało wyjęte. Drżącymi palcami, bełkocąc z łakomstwa, starowina odłamał jedną nogę — ale przekonał się, że jest pusta.

— Kraby, Hoo-Hoo? — zaskomlał. — Kraby?

— Nabierałem, dziadku. Nie ma krabów. Nie znalazłem.

Chłopców ogarnęła niepohamowana radość na widok łez gorzkiego zawodu, spływających po twarzy staruszka. Potem Hoo-Hoo niepostrzeżenie położył na miejscu pustej skorupy świeżo ugotowanego kraba. Był już rozczłonkowany, białe, przerażone mięso słało obłok smakowitej, wonnej pary.

Uderzyła ona w nozdrza starowiny i przyciągnęła jego oczy. Natychmiast płaczliwy humor zmienił się w niepohamowaną wesołość. Dziadek zachrząkał, zaseplenił, zamruczał — warczał wprost z rozkoszy pożerania. Chłopcy nie zwrócili na to najmniejszej uwagi, był to bowiem widok zwykły. Nie zauważyli też urywanych okrzyków i poszarpanych zdań, rzucanych przez starego podczas jedzenia. Nie rozumieli bowiem, o czym mówił właściwie. ,,Sos majonezowy! Pomyśleć tylko — sos majonezowy! Od sześćdziesięciu lat nie przyrządzano go już na świecie ! Dwa pokolenia już go nie kosztowały. A w tamtych czasach podawano go do homara w każdej restauracji“.

Koniec wersji demonstracyjnej.