Stanisław Dobrzański

TAJEMNICA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY:

SCENA I.

SCENA II.

SCENA III.

SCENA IV.

SCENA V.

SCENA VI.

SCENA VII.

SCENA VIII.

SCENA IX.

SCENA X.

SCENA XI.

SCENA XII.

SCENA XIII.

TAJEMNICA

fraszka sceniczna w jednej odsłonie

Dobrzański Stanisław

OSOBY:

ALFONS: P. Wilkoszewski.

IRENA jego żona: Pna Rudkiewiczówna.

ZOSIA ich pokojówka: Pni Linkowska.

JĘDRZEJ lokaj innego domu: P. Doroszyński.

Po raz pierwszy przedstawiona dnia 19. marca 1869 na scenie polskiej we Lwowie.

(Scena przedstawia elegancki damski budoar. Po prawej wchód, po lewej drzwi do innych pokojów, w głębi okna. Na przodzie sceny gotowalnia damska.)

SCENA I.

IRENA, ZOSIA później ALFONS.

ZOSIA.

A co! nie mówiłam pani, że nie ma nic w świecie lepszego nad bielidło?

IRENA.

Trudno mi jednak było przyzwyczaić się do tego.

ZOSIA.

Szczególnie na bal trzeba się bodaj troszeczkę przybielić.

IRENA.

Przecież nie znać, że ja dzisiaj...

ZOSIA.

Nic a nic! Zresztą mężczyźni się na tem nie znają. Oni wszystko z pozorów sądzą...

IRENA.

A kok ten nie jest za duży?

ZOSIA.

Za duży? To jeszcze maleństwo, naprzeciw szynionu pani Arturowej! Tam ze trzy wróble gniazda znalazłyby wygodne pomieszczenie.

IRENA.

Czy uwierzysz Zosiu! [śmiejąc się). Mój mąż myśli ciągle, że to moje własne włosy.

ZOSIA (z śmiechem).

Już to pan tak zaślepiony w pani, że mogłaby pani (cicho do ucha szepcze parę słów) i nie poznałby się na tem.

IRENA.

Dla tego też ja tak szczelnie zamykam moją toaletę, bo lękam się stracić w jego oczach, gdyby się przypadkiem dowiedział o tych niewinnych fortelach...

ZOSIA (kończąc).

Których każda kobieta używa i używać musi!

IRENA.

Jakto? Może i ty...

ZOSIA.

Ja, nie! bo nie mam nikogo, komu bym się miała podobać, (n. s.) Na szczęście, jeszczem się dzisiaj nie bieliła.

IRENA.

Proszę cię Zosiu! popraw mi troszeczkę rumieńce, bo zdaje mi się, ze ten z tej strony, za mały.

ZOSIA (wyjmując z szufladki pudełka do blanszui różu.)

Dobrze, proszę pani! (Naciera różem twarz Ireny i sobie troszeczkę) Niech pani odwróci cokolwiek do światła prawy policzek. (Irena odwraca się.) Tak! Teraz jeszcze trochę usta i już wszystko będzie gotowe.

IRENA.

Jakto i usta? Alfons przecież mówił mi zawsze, że mam piękne usta.

ZOSIA (różując usta).

Tak... przy zwykłej cerze — piękne; ale jak się twarz nablanszuje, to trzeba i usta różować.

SCENA II.

CIŻ SAMI. — ALFONS.

ALFONS.

Dobry wieczór ci Ireno. Jużeś gotowa?

(Irena i Zosia zmieszane chcą schować bielidło. Zosia chowa je do swojej kieszeni).

IRENA (zmieszana).

A tak—jesteśmy gotowe. (Do Zosi cicho) Schowałaś? (Zosia mruga).

ALFONS (do siebie).

Co znaczy to ich pomieszanie? (głośno) Ireno tyś taka blada?... Co tobie jest?

IRENA (n. s.)

To Zosia mnie tak mocno nabieliła! (do Zosi). Mówiłam ci, że zanadto!

ZOSIA (cicho do Ireny).

To nic, można jeszcze poprawić.

ALFONS.

Co mówisz Ireno?

IRENA.

Nic. Stanik cokolwiek za ciasny...

ALFONS (chcąc stanik zwolnić.)

O proszę cię... Ja zaraz na to poradzę...

IRENA.

Bardzo proszę .. Zosiu! pójdź do drugiego pokoju. (Odchodzi z Zosią.)

SCENA III.

ALFONS (sam, w zamyśleniu.)

Dziwne są stworzenia te kobiety. Zawsze maja swoje tajemnice... zawsze je odgadywać potrzeba. Teraz nawet, gdym wszedł, była tak zmieszana, jakby cos złego popełniła... Jednak ja nie mogę nawet przypuścić... A przecież widziałem wyraźnie, jak Zosia coś szybko do kieszeni chowała. A tak... Potem coś szeptały ze sobą, a potem wyszły... A tak, wyszły, bo ich nie ma! — Muszę się dowiedzieć o przyczynie tego pomieszania. Może Zosia list jaki schowała? Ot, zapytam się poprostu: co to było, coś schowała do kieszeni? i koniec! Ba! ale teraz nie mogę tego uczynić, bo Irena jest... Jakby to zrobić? Ah! wiem... wiem! Może mi się uda (stoi zamyślony).

SCENA IV.

ALFONS. — IRENA. — ZOSIA.

IRENA.

Jestem gotowa Alfonsie. Możemy już jechać na bal.

ALFONS.

Dobrze Zosiu — służę ci.

IRENA.

Co »Zosiu«. — Cóż to ma znaczyć?

ALFONS.

O, przepraszam cię Ireno. Pomyliłem się. A więc jedźmy (odchodząc podaje ramię Irenie). Pamiętaj Zosiu, abyś strzegła domu i nigdzie nie wychodziła (odchodzą).

SCENA V.

ZOSIA (sama)

Aha! dobrze panu mówić, »abyś nie wychodziła«. Abyś nie wychodziła... Sami będą do dnia białego

bawić się, a ja mam domu strzedz?... jak gdyby tu służby więcej nie było!... Ale prawda, jaka to służba? Co to za lokaje! co mi to za kamerdyner!... Jeden ślepy, drugi garbaty, trzeci kulawy; a jeden to nawet... ach, już zamilczę! bo aż mi wstyd powiedzieć. — I tak każdemu coś brakuje... A każdy umizga się do mnie. Ale wara im odemnie! Ja sobie upatrzyłam chłopaka co się zowie! Służy w sąsiednim domu. Bardzo dobry chłopiec i tęgi! tylko trochę głupi... ale to lepiej dla mnie. Naznaczyłam mu randezvous dzisiaj o północy, tu w tem mieszkaniu. Wybieramy się oboje na redutę. Ale która to godzina? Jedenasta dopiero. To mam czasu dosyć do ubierania się. — Toż to się wytańczę! a jeszczem tego roku nie hulała! — Ale co to będzie ? Mój Jędruś tylko tramblankę umie tańczyć, (śpiewa zwykłą tremblent - polkę i tańczy).

SCENA VI.

ZOSIA. — JĘDRUŚ.

(Spostrzegłszy Zosię tańczącą śmieje się na całe gardło. Zosia nagle wstrzymuje się w tańcu).

JĘDRUŚ.

Sama muzykę robi i sama tańczy.

ZOSIA (z tonami).

A! to ty Jędrusiu. Takeś mnie przeraził, że mało mnie szlag nie trafił!

JĘDRUŚ (górnolotnie).

Przepraszając cię Zofio, żem wszedłszy tak gwałtownie...

ZOSIA.

Gdzieżeś ty się nauczył tak gadać?

JĘDRUŚ.

Jeden pan co wiersze robi, chodzi do żony mojego pana, i od niego to nabieram tego polerunku...

ZOSIA.

Dalej — dalej, zaczniesz sam wiersze robić.

JĘDRUŚ.

Ja już nawet zrobiłem.

ZOSIA (z filuterją).

Nie przestraszaj mnie!

JĘDRUŚ.

Tak jest! Zrobiłem... i to bardzo piękne: Oj, gdybyś mi dała — stancję i wikt Kochałbym cię tak mocno, jak w świecie nikt.

ZOSIA.

Już ty dosyć bierzesz, nie żądaj więcej odemnie. Ale przy tem wszystkiem, jak myślisz Jędrusiu dobrze się będziemy bawić ?

JĘDRUŚ.

Kapitalnie! Zjemy kiełbasę. Napijemy się piwa.

ZOSIA (z tonami).

O, ja nie jestem z tych, któreby można prosić na kiełbasę i piwo!

JĘDRUŚ.

No, to napijemy się ponczu.

ZOSIA.

A to co innego! Na to zezwalam. Ale czego ty tak wcześnie przyszedłeś? Przecież nie ma jeszcze dwunastej.

JĘDRUŚ.

Tak, to prawda. U nas jednak nie miałem się gdzie przebrać. Przyniosłem sobie zatem piękny ubiór na pajaca. (Rozwija zawiniątko). Ot, patrz jaki piękny!

ZOSIA.

Fe! będziesz wyglądał w nim jak kuchta!

JĘDRUŚ.

Gdzież tam , zobaczysz jak wszystkich zaantryg u j ę. A ma także być na reducie nasza kucharka. Powiem jej: (cienkim głosem) Uważaj, żebyś pieczeni drugi raz nie przysmaliła... Albo: Pamiętasz jakem cię raz w piwnicy...

ZOSIA (przerywając).

Co... co?

SCENA VII.

CIŻ SAMI. — ALFONS.

JĘDRUŚ (poprawiając się).

Jakem cię raz w piwnicy uderzył. A tyś myślała, że co innego. (Alfons wchodzi pocichu. Spostrzegłszy Jędrusia kryje się za parawan).

ZOSIA (grożąc).

Szczęście twoje! bo byłabym już na redutę nie poszła, gdybyś był inaczej skończył. Teraz wynoś się, ba ja muszę się przebierać, a za pół godziny lub trzy kwadranse przyjdź, a zastaniesz mnie już gotową. (Podczas słów Alfonsa Jędruś giestami komicznemi zegna Zosię i zabiera się do odejścia).

ALFONS (z za parowana). Podczas kadryla wymknąłem się z balu, ażeby pomówić z Zosią. A ta jak na złość sprowadziła sobie jakiegoś gacha. Widocznie na redutę się wybierają... Posłuchajmy, co to będzie.

JĘDRUŚ.

A mój ubiór tutaj zostawię!

ZOSIA.

Dobrze, dobrze! Rzuć go za parawan, tam się potem ubierzesz.

JĘDRUŚ (rzuca przez wierzch parawanu zawinątko i wybiega).

Koniec wersji demonstracyjnej.

SCENA VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA XI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SCENA XIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej