Konwersja wykonana przez firmę Netpress Digital Sp. z o. o.

TAMANGO

Prosper Mérimée

Tłum. Tadeusz Żeleński- Boy

Kapitan Ledoux był to dobry marynarz. Zaczął od prostego majtka, później został zastępcą sternika. W bitwie pod Trafalgarem odłam drzewa strzaskał mu lewą rękę; amputowano mu ją, po czym odprawiono go z dobrym świadectwem. Ale spoczynek nie odpowiadał mu zgoła; toteż gdy nastręczyła się sposobność, objął służbę w charakterze podporucznika na pokładzie korsarskiego statku. Pieniądze uzyskane z paru wypraw pozwoliły mu zaopatrzyć się w książki i poznać teorię żeglugi, której praktykę znał już doskonale. Z czasem został kapitanem statku korsarskiego o trzech armatach i sześćdziesięciu ludziach załogi, a żeglarze z Jersey chowają jeszcze pamięć jego sprawek. Pokój zmartwił go bardzo. Uciułał w czasie wojny mająteczek, który spodziewał się pomnożyć kosztem Anglików. Z musu ofiarował swoje usługi spokojnym kupcom; że zaś znany był jako człowiek śmiały i doświadczony, powierzono mu bez trudu okręt. Kiedy zabroniono handlu Murzynami i kiedy, aby go uprawiać, trzeba było oszukać nie tylko czujność celników francuskich, co nie było zbyt trudne, ale także, co było bardzo ryzykowne, wymknąć się krążownikom angielskim, kapitan Ledoux stał się szacownym człowiekiem dla handlarzy hebanu.

Kapitan Ledoux różnił się bardzo od większości marynarzy, którzy, jak on, długo trawili życie na podrzędnych stanowiskach:nie miał owego głębokiego wstrętu do innowacji i owego ducha rutyny, który tacy ludzie zachowują często na wyższych stopniach. Kapitan Ledoux, przeciwnie, pierwszy doradzał swemu przedsiębiorcy wprowadzenie żelaznych skrzyń na wodę. Na jego statku kajdanki i łańcuchy, których zapas znajduje się na każdym okręcie, murzyńskim ", były sporządzone wedle nowego systemu i starannie lakierowane dla zabezpieczenia przed rdzą. Ale najwięcej czci u handlarzy niewolników przyniosła mu dokonana pod jego kierunkiem budowa brygu przeznaczonego dla tego handlu. Był to lekki żaglowiec, smukły, długi jak okręt wojenny, a mimo to zdolny pomieścić bardzo znaczną ilość czarnych.

Nazwał go, Nadzieja ". Zarządził, aby przestrzeń pod pokładem, wąska i ciasna, miała jedynie trzy stopy i cztery cale wysokości, twierdząc, że ten wymiar pozwala niewolnikom normalnego wzrostu wygodnie siedzieć; a po cóż im wstawać?"Skoro przybędą do kolonii, powiadał Ledoux, wystoją się aż nadto!"

Czarni, oparci plecami o ścianę okrętu, w dwóch równoległych szeregach, zostawiali pośrodku wolną przestrzeń, która na wszystkich innych murzyńskich statkach służy jedynie do komunikacji. Ledoux wpadł na myśl, aby pomieścić w tej przestrzeni Murzynów, ułożonych prostopadle do tamtych. W ten sposób statek jego mieścił o jaki dziesiątek Murzynów więcej niż inny tej samej pojemności. Od biedy, można by natłoczyć ich jeszcze więcej; ale trzeba być ludzkim i zostawić Murzynowi przynajmniej pięć stóp wzdłuż, a dwie wszerz, aby mógł się swobodnie poruszać w czasie podróży trwającej do sześciu tygodni i dłużej. "Ostatecznie, powiadał Ledoux do swego przedsiębiorcy, aby usprawiedliwić to humanitarne zarządzenie.

Murzyni to są też ludzie, jak i biali ".

"Nadzieja "Wyruszyła z Nantes w piątek, jak to później zauważyli ludzie przesądni. Inspektorzy, którzy starannie rewidują statki, nie zauważyli sześciu wielkich skrzyń wypełnionych łańcuchami i kajdanami. Nie zdziwił ich również olbrzymi zapas wody, jaki musiała dźwigać "Nadzieja ", która wedle swych papierów udawała się do Senegalu dla handlu drzewem i kością słoniową. Przeprawa nie jest zbyt długa, to prawda, ale przezorność nie może zaszkodzić. Gdyby tak zaskoczyła statek cisza morska, cóż by się poczęło bez wody?

"Nadzieja "ruszyła tedy w piątek, dobrze wyekwipowana i zaopatrzona we wszystko. Ledoux byłby może pragnął silniejszych masztów; mimo to, jak długo on dowodził statkiem, nie miał przyczyny się na nie uskarżać. Szczęśliwie i szybko zapłynął aż do brzegów Afryki. Zarzucił kotwicę w rzece Joala (o ile się nie mylę), w chwili gdy krążowniki angielskie zostawiły tę okolicę bez dozoru. Natychmiast miejscowi faktorzy zjawili się na pokładzie. Chwila była niezwykle pomyślna:Tamango, słynny wojownik i handlarz ludźmi, przywiózł na brzeg wielką liczbę niewolników i wyzbywał się ich po umiarkowanej cenie, jak człowiek, który czuje w sobie moc i środki rychłego zaopatrzenia rynku, skoro zbraknie towaru.

Kapitan Ledoux wsiadł do szalupy i udał się do Tamanga. Zastał go w słomianej chacie, którą wzniesiono mu naprędce, w towarzystwie dwóch żon i kilku podrzędnych kupców i poganiaczy. Tamango wystroił się na przyjęcie białego kapitana. Ubrany był w stary niebieski mundur, posiadający jeszcze wyłogi kaprala, ale na każdym ramieniu wisiały po dwa złote epolety przytroczone do jednego guzika i kołyszące się jeden z przodu, a drugi z tyłu. Ponieważ nie miał koszuli, a mundur był nieco kusy na jego wzrost, między białymi wywiniętymi połami munduru a płóciennymi kalesonami można było zauważyć duży kawał czarnej skóry, podobny do szerokiego pasa. Wielka kawaleryjska szabla wisiała u boku na sznurku; w ręce trzymał piękną angielską dubeltówkę. Tak wyekwipowany wojownik afrykański sądził, iż przewyższa elegancją najwykwintniejszego paryskiego lub londyńskiego dandysa.

Kapitan Ledoux patrzył nań jakiś czas w milczeniu, gdy Tamango, prostując się jak grenadier defilujący przed cudzoziemskim generałem, cieszył się wrażeniem, które, jak sądził, uczynił na białym człowieku. Ledoux, przyjrzawszy mu się okiem znawcy, obrócił się do towarzyszącego mu porucznika i rzekł:

Koniec wersji demonstracyjnej.