Konwersja wykonana przez firmę Netpress Digital Sp. z o. o.

Spis treści

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

IX.

X.

XI.

XII.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

IX.

X.

XI.

XII.

XIII.

XVI.

I.

II.

IV.

VI.

V.

VI.

VII.

VIII.

TORQEMADA

Baron A. Elsner

przełożył Bolesław Londyński

Tomasz de Torquemada, wielki inkwizytor hiszpański, ur. 1420 w Valladolid, † 1498. Wstąpiwszy do zakonu dominikanów, został przeorem w Segowii, 1482 członkiem inkwizycyi, a 1483 generalnym inkwizytorem w Hiszpanii; na stanowisku tem zorganizował procedurę inkwizycyjną, przez wydanie odnośnej ustawy, oraz ustanowił cztery trybunały inkwizycyjne: w Kordobie, Jaen, Sewilli i w Cindad-Realu. Niesłychane okrucieństwo, jakie rozwinął przeciw kacerzom i niewiernym, zwłaszcza zaś przeciwko Żydom i Maurom, okazuje się z liczby ofiar, jakie ucierpiały wskutek jego fanatyzmu religijnego. Od r. 1480 mianowicie aż do jego śmierci (1498), 8, 000 osób żywcem spalono, 6, 500 osób zmarłych przed wyrokiem lub ratujących się ucie czką spalono in effigie, a do 90, 000 pociągnięto przed trybunały i osądzono bądź na wieczne więzienie, konfiskatę majątku, pozbawienie urzędów, bądź na lżejsze kary. Gdy skargi i narzekania przeciwko takiemu haniebnemu, w imię religii katolickiej dopełnianemu działaniu, doszły do Rzymu, papież Aleksander II posłał, pod pozorem ulżenia Torquemadzie w pracy, czterech inkwizytorów, którzy mieli za zadanie położyć kres jego fanatyzmowi.

I.

Pośród kurzawy i dymów Madrytu,

Niby jęk ziemi, niemocą złożonej,

Biją ponure i przeciągle dzwony.

Jak fala, gniewnie rosnąca do szczytu,

Tłum biegnie, szumi i falą napływa.

A choć na ustach ma święte pacierze,

Obłudna gawiedź podpełza, jak zwierzę,

I czeka hasła do mordów — krwi chciwa.

II.

Jak blade widma, jak wyśnione duchy,

Stoją półmartwi, niby szereg cieni,

Srogich męczarni krzyżem pognębieni,

I jak złoczyńcy, okuci w łańcuchy,

Ofiary miecza, niewierni kacerze. —

Więc i Albigens stoi tu zbolały;

W lazury niebios utkwił wzrok swój cały.

I szepcze z cicha, bez skargi, pacierze.

I stoją także szkódni prozelici,

Z ponurych lochów przed chwilą dobyci;

Husyt, protestant, — wszyscy stoją sznurem,

W przedśmiertnej grozie, w zgnębieniu ponurem.

I z ust ich drżących wybiegają pienia, —

Hymny pokory, czci i uwielbienia,

Za wzór miłości, za cierpień tak wiele,

Które Bóg ludziom przekazał w udziele.

Już stos wzniesiono, a przed czarne słupy

Niby krogulec, wietrząc zdala trupy,

Stanął oprawca, straszny mordu władzą,

I czeka, mrucząc, rychło - I hasło dadzą.

III.

Istny bicz piekieł w swej krwawej oponie,

Wśród braci - ojców wielki mistrz zasiada,

Ponury starzec, groźny Torquemada.

Tłum heretyków stoi tuż przy tronie,

Aby za chwilę strasznej uledz karze.

Wtem, starzec powstał, wziął krzyż w ręce drżące,

Ogarnął wzrokiem i gawiedź i straże,

I rzekł te słowa, grozą przejmujące:

"Wielkim jest Pan Bóg i Jego wyroki!

Wiec w Imię Pana naszego Chrystusa,

Synowie Lutra, Kalwina i Husa,

Winni na stosie dziś spłonąć, bez zwłoki!

Nasz święty kościół wyplenia z korzeni

Chwasty i plewy z Chrystusowej niwy,

Niechże więc ogień oczyści pokrzywy,

Niechaj herezya w popiół się zamieni!"

Gdy zamilkł, spójrzał na tłum pełen trwogi,

A w oczach taki miał wyraz złowrogi,

Jak gdy przed burzą, zda się szatan który

Spływa na ziemię z ciężkiej czarnej chmury.

IV.

Ognisty całun pokrył śmierci łoże

I stos okrutny splata żmij tysiącem,

Wzbija się w niebo piekłem gorejącem,

To znów opada, spieniony, jak morze.

Nad tą posępną a straszną mogiłą,

Jak ptak płomienny w nieustannym wirze.

Krwawy słup dymu, gnany wiatru siłą

Wężami ogni twarze ofiar liże.

A oni, biedzi w obliczu swej zguby,

Pod płaszczem ogni, lśnią jak w aureoli.

Dla serc otuchą są im święte śluby,

Giną bez skargi, wierni swojej roli,

Na cześć Chrystusa nucąc drżące hymny.

Złotemi skrzydły stroją ich płomienie,

Aż gdy się w stronę pochylił słup dymny,

Przy czarnych słupach pozostały cienie.

Zamarły jęki. I tylko ze stosów

Deszcz iskier z trzaskiem wzleci do niebiosów,

Kaskada pyłu rozsypie się w górze,

Ozłoci chmurę i zgaśnie na chmurze.

V.

W blasku ostatnich na niebie szkarłatów,

Dokoła groźnie zasępionych katów,

Cisną się tłumy, zimną zgrozą zdjęte. —

Im egzekucja służy za przynętę,

A chociaż w duszy umiera z bojaźni,

Niesyta wrażeń — przyklaskuje kaźni

I patrzy — gawiedź na pogorzelisko,

Jak zwierz pokorny, kiedy strawa blizko.

VI.

Resztkami ogni dymi się mogiła,

Z gasnących węgli widnieją szkielety,

Czaszki i kości — wielka czarna bryła,

Bezkształtna, wzdęta, jak gór czarne grzbiety

Wicher rozwiewa w pyłki koronkowe

Nad biedną ziemią prochy heretyków —

Świat, pełen smutku, schylił kornie głowę,

Zamilkły echa niesfornych okrzyków,

Na niebie świecą bladych gwiazd szeregi —

I tylko zdala Gwadalkwiwir szumi,

I bije falą o zamierzchłe brzegi —

Zda się on także grozę odczuć umie...

VII.

Na ten stek grzechów, burz i nieprawości,

Z obłoków zmierzchłych spłynął duch jasności,

Duch łez i prawdy. — Strasznej pełen troski,

Smutków i bólu — patrzył na bezdenie

Zła i męczarni — duch miłości Boskiej!..

Nad czobr>em krążą mu złote promienie

I to zagasną, to znów go okolą

Czarownych ogni cudną aureolą.

I przybrał postać mnicha - pustelnika,

W wychudłe ciało wpiły sią rzemienie,

Skryte w oponie z ostrej włosiennicy...

I zaczął cierpić — i sercem przenika

Ten świat katuszy i ten świat tęsknicy,

Świat, odkupiony męką Zbawiciela..,

Gdzie łzy z cierniowej sączą się korony,

Na siną bryłę ziemi pogarbionej,

Gdzie krzyż panuje i łaski udziela.

Koniec wersji demonstracyjnej.

VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

XI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IX.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

XI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

XII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

XIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

XVI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej