Józef Dionizy Minasowicz

TWORY I

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

PIEŚNI NABOŻNE, DO ŚPIEWANIA PRZY ORGANIE

PRZEDMOWA.

PRZEŻEGNANIE.

PIEŚŃ I.

PIEŚŃ II.

PIEŚŃ III.

PIEŚŃ IV.

PIEŚŃ V.

PIEŚŃ VI.

PIEŚŃ VII.

VIII.

IX

WRAŻENIA I DŹWIĘKI.

POBOJOWISKO POD LIPSKIEM.

CZŁOWIEK.

ŚWIĘTO DZIECI.

NOWY ROK SIEROT.

DUMA WŁOŚCIAN JABŁONNY O PANU.

ZOFJI HRABINY - ORDYNATOWEJ ZAMOJSKIEJ,

POD ŚWIĘTYM - KRZYŻEM.

HYMN,

NIECH ŻYJE KRÓL, CZYLI POLSKIE

OBCHÓD ŻAŁOBNY. 

DO JÓZEFA WOLFRAMA, FLETYSTY,

DO PANI KURPIŃSKIEJ,

POSŁANIEPIEŚNI NABOŻNYCH

KLEMENTYNIE TAŃSKIEJ,

WILHELMOWI ECKOWI,

DOBRE SERCE.

MOJA POCIECHA,

SŁOWO SZYLLERA Z PROLOGU DO WALLENSTEJNA, PRZESŁANE PANI LEONTYNIE HALPERT,

DO PANI * * *

NEŃJE. 

TRIOLETY.

ROMANZA.

CHÓRY CYGANÓW W TABORZE.

WDZIĘK.

WIECZOREM.

PONIEWCZASIE.

ROMANS ARTYSTY.

WACHLARZ.

EPITHALAM.

OSTATNIE CHWILE SZCZĘŚCIA.

BOGOWIE MAŁŻEŃSTWA.

SOBIE.

PAMIĄTKl DLA PRZYJACIOŁ.

MOJE BOGI DOMOWE.

ONA.

RODZINA.

SIOSTRZE MARJI,

SIOSTRZE IZABELCI.

BABUNI AGNIESZCE,

PO ŚMIERCI DZIADKA,

Z OBRAZEM PATRONKI.

BABCE ALEXANDRZE.

ŚPIEWY STOŁOWE.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

ANAKREONTYKI.

ΕΙΣ ΕΡΩΤΑ

BAJKI, DLA DZIECI, I NIE DLA DZIECI.

DLA BRACTWA.

DLA MOICH DZIECI.

CUI LIBET. 

II.

II.

ZAMIAST BAJEK, DLA LUCYNKI,

I.

II.

PRZYPISKI.

TWORY

Tom I.

Minasowicz Józef Dionizy

Na co tylko stać kogo — każdy coś niech daje!
Już ten grzeszyć poczyna, kto działać przestaje.

PIEŚNI NABOŻNE, DO ŚPIEWANIA PRZY ORGANIE

Podług kompozycyi kapelmistrza dworu Karola Kurpińskiego, jako uzupełnienia pieśni Aloizego Felińskiego do mszy ś.po raz pierwszy ku użytkowi rzymsko-katolickiego chrześcijaństwa w polsce r. p. 1825. drukiem ogłoszone, i tak śpiewane naprzód w kościołach p. p. kanoniczek i księży piarów warszawskich.

PRZEDMOWA.

Wielkość Boga i czułość człowieka, od początku zaciągnęły węzeł między Twórcą a stworzeniem; serce czcią i wdzięcznością zagrzane, głosząc je doznawało pociechy — i pierwszy wykrzyknik do Nieba był pierwszą pieśnią na ziemi. Prośba czy dziękczynienie szły odtąd w parze ze śpiewem. Nie uchylił go kościół Chrystusowy, jak nic godnego nie uchylił, i już miljony pieśni powtórzyły, miljony jeszcze powtórzą chwałę bozkiego zbawiciela świata.

Liturgja łacińska rzymsko-katolickiego kościoła w szczególności, nic wzbrania ludowi śpiewać mową ojców czci Najwyższego; ztąd też i na polskiej ziemi od pierwszych niemal dni zajaśniałego promienia ś. Ewangelji, śpiewał kapłan Chrystusa słowami Boga i Wybranych Jego, nucił lud za nim Bogarodzicę.

Starsi od nas Chrześcijanie Czesi, z latoroślą wiary zaszczepili u nas i pierwsze pieśni nabożne. Prusy polskie przejmowały je z języka pogranicznych Niemców w mnogie już kancjonały opatrzonych. Inni z samych źródeł czerpając, naśladowali nam psalmy Dawidowej harfy ojczystą mową, lub w nią hymny Bernardów, Augustynów i Ambrożych z nieostudzonym ogniem przelewali. Z późniejszych czasów nie minął nas niezkorzystany wzorowy Tomasz Kempen, Bencjusz, Piotr Damjan, Pontanus, Balde i silny a razem tkliwy Liguory. Byli i tacy, choć nie liczni, co własnego doświadczali natchnienia.

Kapłani wszelkich zakonów, książęta i ślachta, urzędnicy i nauczyciele, najszczytniejsi krainy polskiej poeci, wyprzedzali się wzajemnie w świętobliwym zawodzie, a dwoistym bodźcem zpięci, chwałą Przedwiecznego i zaszczytem narodowym, popisali hymny, pieśni, litanje, różańce, koronki i godzinki, lub zbierali je troskliwie w psałterzach, kancjonałach, kantyczkach.

Z usiłowań wieków pierwszych pięciu, krom kilku szanownych ułomków, resztę fala czasów rozbiła. Praca lat trzechset ostatnich, obszerną zajęła kartę w dziejach literatury ojczystej; ale ta karta jest dla niej pomnikiem grobowym, bo już w uściech ludu nieżyje.

Dla czego tak wytrwała gorliwość tak skąpy owoc zrodziła? to nie tak łatwo jest odgadnąć, a trudniej jeszcze byłoby zawrzeć w szczupłym obrębie przedmowy. Przestanę tu więc tylko na parze postrzeżeń, które bliżej stoją przedmiotu mojego.

Wziąwszy przed siebie kilka pieśni do dziś dnia po kościołach polskich śpiewanych, uważałem śpiew ich i osnowę, azali nie znajdę w obojgu tej wartości, która im nad tysiące innych pobyt między nami przedłużyła?

Co do śpiewu, nie sądzę o nim z powołania; idąc wszakże za czuciem, postrzegam, że więcej jest tkliwym niż wzniosłym; przykrym nigdy nie jest, a czasem jest rozrzewniającym; jest prostym, ale nie bez prostactwa. Z jakiego czasu i od jakiego narodu nam przyszedł? tego ustanowić, bo prawie nawet i domniemywać się nie można. Historja muzyki w Polsce ułatwiłaby nam poszukiwanie, ale dokładnej nie mamy (1). Z pieśniami które Czesi przynieśli, dali nam zapewne i muzykę. Wiemy, że do niektórych pieśniozbiorów polskich bywały dołączane noty muzyczne. Miał je kancjonał Walentego z Brzozowa, miał późniejszy krakowski u Wierzbięty r. 1569. wydany; wyszedł z niemi kancjonał Kresychleba (Artomius) w Toruniu r. 1620. po raz trzeci drukowany, a może i inne jego wydania. Na psałterz Dawidowy Kochanowskiego pisał Mikołaj Gomółka tak zwane przez niego melodiae w drukarni Łazarzowej r. 1580. wydane. Wyszły, jak się zdaje, i pieśni Gorczyńskiego w r. 1647 z notami. W ogólności mała tylko liczba pieśni własną posiadała muzykę. Nowe śpiewy podkładano pod dawną, jakakolwiek ona była, już dla tego że trudno było o kompozytorów, już to że lud raz do niej był nawykł i słów się tylko douczał. Tak hymny Gembickiego z r. 1619. stosowane były do psalmodji Gomółki, tak czasu późniejszego Karpiński w pieśniach własnych i tłómaczonych, dochowane do dni jego melodje pieśni nabożnych zatrzymał.

Z uwag tych wnosićby należało, że czasem nota przeżyła u nas słowa nie jednej pieśni, i że zatem melodje piosnek wyżej wspomnianych starsze być mogą, ale zapewne późniejszemi nie są od swego textu.

Zwyczaj ten że nie bardzo rzeczy posprzyjał, widać już ztąd, że lak mało pieśni w używaniu dzisiejszem pozostaje; ale że im nawet zaszkodził, to się z samychże tych pieśni pokazuje.Śpiew i słowa jeżeli jedno ciało składać mają jak powinny, nierozłączne muszą mieć z sobą ztowarzyszenie i na jeden oddech odstępować im od siebie nie wolno. Łacniej dotrzyma kroku muzyka, bo ta ma takt który go mierzy, ma tok pewien, spadek i perjody; trudniejsza jest w tym względzie kompozycja poety. Myśl i wyrazy jeszcze blizkiemi są siebie, bo ostatnie narzędziem są pierwszej, ale myśl i syllaba w żadnym już z sobą związku nie stoją. Przecież dla muzyki koniecznie trzeba pisać miarowo, inaczej: do syllab trzeba myśli naginać, i kto się temu prawu acz wielce surowemu nie podda, zkladać będzie pieśni, jakiemi już setne zapełniono księgi, ale z tych, jak doświadczamy, zaledwie dziesięć i to z ostatniej potrzeby lud bogobojny wyśpiewa. Żadne z tych pieśni aż po dziś dzień nie były pisane miarowo. Od początku nie zgadzały się z muzyką swoją; odlącznie od niej uważane, łomią pierwsze zasady prozodji polskiej, rzadko znają średniówkę a częstokroć ostatnię syllabę przeciw nieodmiennemu charakterowi długiej polskiej penultymy wybijają i rymują: nastał na zmartwychwstać, niebieski i łaski, twoich i rozlicznych, gniewali i zasłużyli (2).  Podłożone pod obec sobie, jak mówiliśmy, muzykę, resztę zgody i harmonją zerwały i poważną śpiewu ciągłość na kołatające porozcinały syllaby. I miałoż się tu nam więcej pieśni nabożnych utrzymać !...

Podkładać słowa nowe pod muzykę dawne odradzało doświadczenie na pięknych pieśniach Karpińskiego; poszły w zapominkę i podkładane. Trzeba było nowych pieśni i nowej muzyki, i są — ale nie dla tego aby były nowe, ale że nowych było potrzeba.

Przed trzema już laty napisane zostały pieśni obecne wraz z muzyką tyle już zasłużonego ziomkom Karola Kurpińskiego. Przyjął je najłaskawszem okiem ś.p. przedostojny Pasterz Kościoła Polskiego i od lak dawna śpiewane są w Kościele PP Kanoniczek w Warszawie, a przyswojone później w kościele W W. KsKs. Piarów Warszawskich i po niektórych innych w kraju.

Pieśni do Mszy ś. Felińskiego wyszły już w ówczas, ale łącznie z notami; dla tego też po większej części między organistami się tylko rozeszły Nie wiem, czy zamiarem Felińskiego było pisać więcej pieśni, ale uchwyciłem myśl jego i starałem się ją rozwinąć. Szczerość chęci i zbożny zamiar niechaj mnie wymówią, jeżelim za śmiało stawił się obok męża, którego skronie Ojczyzna już wieńcem zasługi opasała.

Nie są pieśni moje przecież naśladowaniem pieśni Felińskiego i nie są naśladowaniem żadnych. Może na tem tracę; ale indywidualność nie łatwo się przewłaszcza, i ja nie mogłem inaczej pisać, jak podług natchnienia mojego. Dawniejszych zabytków nie podobna było wziąść za bezwarónkowe wzory. Nie tykam przez uszanowanie tych, które sam czas poszanował, które ojcowie nasi z ust ojców swoich przejęli, a my dzieci w przybytkach Pańskich zastali. Piękny psalm Dawidowy Kochanowskiego: Kto się w opiekę; hymn rzewnie przenikający: Święty Boże, pieśni: Do Ciebie Panie, — Ojcze Boże wszechmogący, — Twoja cześć chwała; — Koronka o Trójcy Przen. zwykle po parafjach śpiewana: i niektóre litanje i godzinki, są uświęcone zwyczajem; tych odbierać ludowi nie należy, i lud nie tak łatwo dałby je sobie odebrać. Ale mowa tu jest o tłumie innych pieśni, które albo nigdy śpiewanemi, albo też zarzuconemi, albo też wreszcie przyjętemi powszechnie nie były. Z tych, części najliczniejszej zbywa na godności; w małej liczbie znalazłem mowę do Boga. Ckliwe powtarzania, ubóztwo myśli, obrazy mniej trafne, porównania zbyt ludzkie, żale wyrażeniem przesadzone a osłabione przewlekłością — oto jest tkanka, z której prostactwo urobiło u nas tak długie a wątłe pasmo zwietszałych już piosnek nabożnych (3).

Wyrazy cudzoziemskie: Suplement, Publikanin, mandat, będąc nieprzystępnemi dla ludu, gubią także myśl, do której użytemi zostały.

Nie są zupełnie wolnemi od tych przywar i pieśni łacińskie, jakie nam Czasy średnie zostawiły. Zgubili ludzie nić klassyczności i nie mogli pisać do smaku, a wiek akrostychów i wycinanych wieżyczek gotyckich lepił sobie i piosnki nabożne z igraszek. Najczystszy ogień przechowały, bo najbliższe Światłości przedwiecznej wzniosłe hymny ŚŚ. Ojców Kościoła.

Psalmy starego zakonu pokazały mi żywość kolorytu, poetyczność porównań, ujmującą prostotę wyrażenia i moc jakiej nigdzie indziej napotkać nie można. Tę to moc i wzniosłość powinnością było naśladować; bo jak dom boży panuje nad siedliskami człowieka, tak i pieśń bozka wyższą być musi nad pieśni tej ziemi.

Co się tycze stopnia zrozumiałości; była ona pożądaną; osiągnioną z trudnością być mogła. Pieśni obecne, poświęcone czci Tajemnic ŚŚ. wiary naszej, ściśle do nich zastosowanemi być musiały. Słowo Boże jest jasne, ale słowo ludzkie nie łatwo wydoła wielkości i świętości jego; i Bóg, jak natura dzieło Jego, przystępny jest sercu, lecz rozumem ogarniony być w całości nie może.

Najtrudniej było zwyciężyć więzy formy. Trzeba było pisać pieśni do śpiewania, obierać rodzaj wiersza przedmiotowi właściwy, a cieniować jeden od drugiego; jednę strofę budować jak drugę; nie już liczyć tylko syllaby wiersza rymowanego, ale zważać ich iloczas i stawiać po jednej za skazówką krępującej skansji, obok tego wszystkiego zaokrąglić myśl w strofy i w ogólny całej pieśni perjod; baczyć przytem na czystość wyrażenia, na stosowność obrazów i na godność najświętszego przedmiotu.

Tyle pracy nie mogło być łatwem do pokonania i zwolna dojrzewać musiało; wydawca jednak nie pożałuje trudów, jeżeli praca jego poczytaną będzie za przysługę.

Pisałem w Warszawie, d. 27. listopada 1824.

J. D. Minasowicz.

1) Niektóre do niej wiadomości podał nam Karol Kurpiński w tygodniku muzycznym przez siebie w Warszawie r. 1820 i 1821. wydawanym Nr. 7. 8. 9. 11. i w innych.
2) Pomimo to, jeżeli rym. czysty i wdzięczny pomnaża upodobanie do pieśni i zpamiętanie jej ułatwia, jakie chybiają tego celu kadencje: — Okrutni — uciekli, — ręce — słońce, nabożna — zkłonna, Ojca — zaleca, wieczornej — zacny, mówił — narodził, mieście — ubóztwie, szczęśliwie — żłobie i krocie tym podobnych!
3) Przestarzałe wyrazy wielu pieśni (obsoleta) nie będąc dziś ludowi zrozumiałemi, prowadzą go do niestosownych odmian. I tak z pięknego obrazu: Ciebie On z łowczych obierzy wyzuje, zamieniono już nie dopiero wyraz obierzy, (t.j. sideł) na odzieży i sens zupełnie zepsuto. — Podobnież mówiąc o chwale Bozkiej, iż trwać ma "jak było na początku i zawsze i ninie (t.j. teraz) zaczynają już drukować, a nie długo i gniewać mogą: jak było na początku i zawsze i nie.

PRZEŻEGNANIE.

Święć się, Panie! Twoje słowo!
Wtórz, jak możesz, ludzka mowo.

PIEŚŃ I.

O PRZYJŚCIU JEZUSA CHRYSTUSA.

NA ADWENT.

Chwila wielka, chwila święta,

w Przedwiecznego woli wsczęła,

przez proroków spodziewana

ma się zpełnić w przyjściu Pana.

Zejdzie słońce bez zachodu,

zstąpi promień do ciemnicy,

gwoli świętej tajemnicy

wstanie różdżka z Jesse rodu.

Z niej za sprawą bozkiej siły,

miły niebu, ziemi miły

kwiat zakwitnie nieodwłocznie,

i Duch święty nad nim zpocznie.

Przyjdzie cnoty panowanie,

dzień nadejdzie odrodzenia

że się światłem staną cienia —

że się słowo ciałem stanie.

Jak rzeczono przed wiekami,

Bóg zamieszka między nami,

serc ofiarę przyjmie w darze,

w niebie Ojca synom wskaże.

W synów świętą miłość wleje,

tym przepuści, co kochali,

a imieniem cnót pochwali:

Wiarę, Miłość i Nadzieję.

Przyjdź niebawem, i czekanie

w radość świata przemieli Panie!

Wyuczony Twemi słowy,

człek Cię witać będzie nowy;

wzleci z serc wdzięczności pienie

do stóp Twego majestatu,

bo to Bóg co Syna świata

śle na świata odrodzenie.

PIEŚŃ II.

O NARODZENIU CHRYSTUSOWEM.

Łączcie się ziemie, łącz się niebo całe!

w jednę pieśń łączcie cześć jednę i chwałę;

Boga wśród ludzi powiedzcie zjawienie! —

Ty Boże! poświęć te pienie!

Ten co Aniołów rotom sam przywodzi,

wpośród pasterzy pod strzechą się rodzi;

w dzielnej prawicy piastując łask mnóztwo,

lubuje sobie ubóztwo.

I co go światów nie obejmą krocie,

w ziemskiey się córy pomieścił żywocie,

świętym zakonem lud wierny obdarzył,

z niebiosy ziemię zkojarzył.

Boże! któż Tobie w Twych zamiarach zprostał?

Twórca człowieka — człowiekiem-eś został;

z łona wybranej Twej Matki-dziewicy

rozsiałeś światło w ciemnicy.

Chwała bądź Tobie, Panie wszego wieku!

iż-eś Ty Bogiem zamieszkał w człowieku,

i że tak było, jak zdawna być miało —

że słowo ciałem się stało.

Ty! co zrądziłeś, że w Twe słowo wierzem,

z Ojcem-ś nas złączył synowskiem przymierzem,

spraw, niech gdy nasza godzina uleci,

do Ojca zejdą się dzieci!

PIEŚŃ III.

O ŚMIERCI JEZUSA CHRYSTUSA.

NA POST WIELKI.

Nie ku tajnym przybytkom obłąkanym krokiem,

z twarzą w ziemie utkwioną trwożna stąpa rzesza,

ni to Bóg już ma grzechy gładzić wód potokiem,

ni go błagać krwią ofiar chce zakon Mojżesza; —

dziś lud Chrystusa do zbawczego krzyża

z świętą pokorą się zbliża.

Na nim Boga Syn żywy, dziedzic wiecznej chwały,

niebios kapłan najwyższy, prawodawca ziemi,

siebie dając na okup za ród ludzki cały,

pod ciosami swych katów modlił się za niemi.

K'temu to Panu, co królował z krzyża,

świat po zbawienie się zbliża.

Jemu, co rad z ubogą cieszył się prostotą, —

co rzekł: Wiela ufajcie, wiele wam przebaczę,

zwał cierpienia zasługą, a nadzieję cnotą; —

Jemu niesie westchnienia, łzy wdzięczności płacze,

Jemu pociechy, smutki swe powierza

plemię nowego przymierza.

Boże Cnót! któż nad Ciebie czynić więcej zdoła?

Ty-ś pokazał, jak mamy zpełniać cierpień czarę,

z drzewa śmierci brać życie, nieść pod ciernie czoła,

dążyć, walczyć, zwyciężać, z siebie dać ofiarę,

jak ma syn ziemi znaleźć Ojca w niebie —

wiemy to wszystko przez Ciebie.

Witaj, święta nauko! Niechaj duch twój bożki

w serca świata całego błogie prawdy leje:

że śmierć życia jutrzenką, snem pielgrzyma troski,

że za mrokiem doliny już na wieki dnieje,

płacz się ostatni w hymn szczęśliwych zmienia,

zpełnia się dzień odkupienia.

PIEŚŃ IV.

O ZMARTWYCHWSTANIU PAŃSKIEM.

Jak Pan ślubował, tak dopełnił ślubów.

Zabrzmiały harfy Serafów, Cherubów. —

Śpiewaj pieśń nową Chrystusa Kościele!

Pan wiele czynił, a uczynił wiele,

dla ziemi cierpiał, w grobie się położył,

z martwych znów ożył.

Dobrze Pan mówił: Grobem mi Golgata,

lecz moje państwo nie jest z tego świata;

umrę, a wstanę potęgą wszechwładną,

a z mieczem w ręku czaty na twarz padną,

a nie uwierzą, aż sam w mej osobie

stanę na grobie.

Stanął, i groby w koło niego pękły,

i ziemie drżały i odchłanie jękły,

stanął — i z dziwu stanęła natura,

On, przez którego Jairowa córa

i Łazarz powstał z nieprzebytej nocy,

wstał o swej mocy.

Jako-ś ty powstał, tak w Twe imię Panie !

kto legł w Twej prawdzie, w Twej światłości wstanie,

śmierci zwycięzcy otoczą Cię w bieli,

dziedzice życia życie będą mieli,

bo sam-eś Chryste! że jest życie w grobie,

ziścił na sobie.

Ciebie więc proszą dzieci Twe z pokorą:

Co w pocie sieją, niech u Ciebie zbiorą!

Których noc ciśnie, tym niechaj zadnieje!

Niech tam wypocznie, kto tu w trudach mdleje.

Przez Twoje światło, mękę, zmartwychwstanie,

prosim Cię Panie!

Racz tych co błądzą prawdą Twą kierować,

co walczą mężnie do zwycięztwa prowadź,

burzą miotanych w port przyjmij bezpieczny,

za grobem śmierci daj nam żywot wieczny!

Przez Twoję prawdę, śmierć i zmartwychwstanie

uczyń to Panie!.

PIEŚŃ V.

O WNIEBOWSTĄPIENIU PAŃSKIEM.

Raz tylko już Chrystusa noga

ma stanąć między swojemi,

przyjęła ziemia słowo Boga,

Syn Boga nie jest z tej ziemi.

Ku niebu biją woń ołtarze,

cedr głowę dźwiga pod nieba,

do niebios ludzie wznieśli twarze;

i Panu w niebo iść trzeba.

Niech idzie światło do światłości,

niech Syn do Ojca powraca!

Dla ziemi siebie dał z miłości,

za ziemię niebo Go zpłaca.

Wstąpiłeś! — lecz Twa miłość, zgoda

niech Twoję ziemię zasiędzie,

i niechaj — jeden pasterz, trzoda,

i jedna prawda niech będzie.

PIEŚŃ VI.

O ZESŁANIU DUCHA ŚWIĘTEGO.

Aby ziemia Bogiem żyła,

zrozumiała Syna słowo,

Bóg jej Ducha swego zsyła

i utwarza ziemię nową.

Troje świadczy za nią w niebie:

Ojciec, Słowo i Duch święty,

Każde dało udział z siebie

bezprzykładny, niepojęty.

Ojciec ztworzył z wieków łona,

Syn ją kochał niczkończenie;

dwakroć z niebem już złączona

bierze Ducha poświęcenie.

Oto niebios kapłan wielki

z niewygasłych swych ołtarzy

zpuszcza płomień na twór wszelki,

ziemię chrztem światłości darzy.

Duchu święty! łaską Twoją

niech nas czysczą Twe płomienie,

mowy w jednę mowę zpoją,

ludy w jedne zgromadzenie!

Niechaj umysł, niech pierś nasza

darów bozkich Ducha strzeże,

iskry Niebios nie przygasza,

z światłem trzyma swe przymierze!

PIEŚŃ VII.

O BŁOGOSŁAWIONEJ MATCE-PANNIE MARYI.

NA DNI JEJ CZCI POŚWIĘCONE.

Dominus possedit me in initio, antequam
quidquam faceret a principio.

Lect. Lib. Sap.

Boga-Twórcy, co i Ciebie ztworzył,

bożka rodzico-dziewico!

arko! w której Pan swe cuda złożył,

Słowa żywego świątnico!

Na początku, przed wiekami wszemi

Bóztwo przy Tobie już było,

nim trysnęły pierwsze zdroje z ziemi,

słońce dzień pierwszy świeciło.

Byłaś z Panem gdy zapalał zorza,

sycił powietrzem przestrzenie,

góry sadzał, ważył w dłoniach morza,

stawiał niebieskie sklepienie.

Na Libanie jako cedr wyrosłaś,

stałaś jak cypres w Syonie,

w Kades palmy świetny wieniec niosłaś,

w Jerycho miałaś róż wonie.

Twoim głosem zgodne słońc jest granie,

kwiecie wiosenne — uśmiechem,

wieczna miłość — Twoje przykazanie,

życie — jest Twoim oddechem.

Lecz nad wszystkie twory Boga-Pana

lube Ci dzieci człowieka;

tysiącami ślą Ci modły z rana,

wszystkim Twa starczy opieka.

Ty-ś nadzieją, Ty pociechą, zdrowiem,

łask nieprzebranych krynicą; —

Ciebie wielbim choć Cię nie wysłowieni,

bożka rodzico-dziewico!

VIII.

MODLITWA PAŃSKA.

HYMN.

Ty! który-ś Słowem z nocy światło stworzył,

co-ś życie w ziemie, w morza, w nieba włożył;

oto Twe dzieci modlą się do Ciebie:

Ojcze nasz wieczny! który jesteś w niebie.

Czołem uderzcie, ztworzone natury!

nieba i ziemie łączcie wasze chóry,

gdzie anioł, człowiek, robak, słońca, zdroje —

razem śpiewają: Świec się Imie Twoje!

Owe królestwo Prawdy, Światła, Cnoty,

gdzie prysną więzy błędu i ciemnoty,

w ogniu Miłości zpłoną niepokoje, —

te to, prosimy, przyjdź królestwo Twoje!

Kiedy nas łudzi zmysłów obłąkanie,

Ty kieruj sercem, rządź rozumem Panie.

Jeżeli Ciebie mamy być godnemi,

bądź wola twoja w niebie i na ziemi!

Wszystko co żyje Twoje żywią dłonie,

skała kwiat karmi, pszczółkę kwiatów wonie;

i nam, Opatrzny! dajesz co potrzeba,

daj nam i dzisiaj powszedniego chleba!

Jeźli namiętność porwie ślepa wodze,

jeźli na ostrej padnie człowiek drodze;

sądź nas jak Ojciec sądzi swoje syny,

odpuść, jak braciom odpuszczamy winy!

Słabe jest ciało, a sił cnocie trzeba!

już i aniołów wyrzucały nieba;

i człek usterknie — ułomne stworzenie,

więc odwiedź od nas złego pokuszenie!

Twojem niech prawem nieba, ziemie stoją!

Światłość Twą szatą, Prawda drogą Twoją,

Ty-ś Bóg jedyny, więc najwyższy Panie!

zbaw nas od złego, i tak niech się stanic!

IX

PROŚBA ZA KRÓLA.

PSALM.

Co-ś go nam dal,

zachowaj króla Panie!

my wierni jego niesiem to błaganie:

zachowaj tego co-ś dał.

Ma króla lud,

mu przezeń rząd i prawa

i mową ojców ojców cześć wyznawa.

Zachowaj króla i lud.

Zechciej ! — a król

Twą siłą będzie silny,

Twą łaską łaskaw, światłem Twem niemylny.

Zechciałeś — taki jest król.

Ty-ś go nam dał,

zachowaj króla Panie!

my wierni jego niesiem to błaganie:

zachowaj tego, co-ś dał!

WRAŻENIA I DŹWIĘKI.

Nuci ziemia swe śpiewki; brżmią słońca po ciebie;
Ereb wyje — bo niema pociechy w Erebie.

LUDWIKO!
Tobie się należały te chwile
Tobie je wracam.

POBOJOWISKO POD LIPSKIEM.

ELEGIJA.

na tle wcześniejszej Tydgiego: na pobojowisko

pod Kunnersdorf.

Noc już zpadła na drzewa, a z tego tam wzgórza

zstąpił dzień w zachodniego zmierzchu okolice:

drzymią kwiaty, a gwiazdy i wieczorne zorza

w jeziorach swe spokojne ukazały lice. —

Tu przy tym dzikim szumie, który las porusza,

gdzie zgroza liście z lipy otrząsła pobladłe,

tu — tu niechaj samotnie duma moja dusza

nad krwią, którą szaleństwo przelało zajadłe.

Zcieśnijcie się w koło mnie, wy odwieczne drzewa!

otoczcie mnie żałobnym płaszczem waszych cieni!

niechaj jęcząc, jak oddech wśród ciężkich snów, wiewa

ten chrzęst chrapliwy powietrznych przestrzeni. —

Zpieńcie pożerczą paszczę, wy Alistry nurty!

wasz ryk dziś harfę stroi, słuch obłudnie łechce,

roztąpcie się, i piekieł czarne wskażcie fórty!

ten raz jeszcze — i nigdy już was słyszeć nie chcę. —

Tu, na tym mglistym wzgórza samotnego szczycie

gdzie dreszcz zimny przenika, krew zastyga z trwogi,

tu, gdzie jeden mech jeszcze, nędzne wlecze życie,

chcę z boleścią oglądać ślady walki srogiej....

— Wszakże tam księżyc igra z łyszczącem żelazem,

smutnym śladem krwawego dzikiej śmierci żniwa,

tu.. szczątek zwalonego życia zgubnym razem:

garstka prochu ludzkiego mogiły pokrywa.

Spokojnie, jak wycieka na przyjaznem łonie,

na łono przeciwnika zimna krew się sączy:

ówdzie groźne dla siebie zkleiły się dłonie —

tylko życie nas różni, ale śmierć nas łączy.

O! ci już prześladować więcej się nie mogą;

wszakże sobie braterskie podali tu ramię,

i wszak dusze ich jedną tam zstąpiły drogą,

gdzie ziemskie nienawiści wieczna zgoda lamie. —

Bieży to życie, bieży zbyt szybko do końca,

gdzie nas cypres grobowy smutnym liściem wita;

podajcież sobie ręce, gdy wam świecą słońca.

nim pod jednym was głazem zawrze noc niezbyta !

Ale tu, w pośród tego ludzkości zwaliska,

na tym dzikim obszarze ciężka klątwa leży:

jeszcze tylko mdły promyk księżyca połyska.

i ten jakby grobowej płachty biel się szerzy. —

Ówdzie wioska zamierzchła w łonie lip cienistych

czy uszli ? jak, i dokąd trwożni osadnicy ?...

Ach [zstąpili do mieszkań pokoju wieczystych;

pożar ojczystych siedzib nie tlał im w źrenicy. —

Tu jaśniał dom Chrystusów... dziś leży w zwalisku;

wściekłość i tej nie chciała zostawić puścizny;

gruz tylko z wież nieuszłych ślepego pocisku

zadane przez bezbożnych pokazuje blizny. —

Już się po nizkich strzechach rozlała pożoga,

ółtarz święty był jeszcze świętości ostatkiem;..

był... już nie jest; człek targnął się na swego Boga,

by straszny sędzia zbrodni nie był zbrodni świadkiem.

Stało się!.. przepełniona nieprawości szala;

zpadła klątwa okropna, zagrzmiały niebiosy;

własnym się kolos dumy ogromem przywala,

ślepa rozpacz własnemi wytępia się ciosy. —

Ty! coś był klęską świata, a mogłeś być bogiem;

chciał Wszechmocny, by-ć mściwe losy tu przy- parły,

miecz zklęty przetrąciły nad przepaści progiem,

i wzrosły we krwie ludów wawrzyn z czoła zdarły. —

Bracia! płonnych nadziei runął bałwan złoty,

zawiodła pomoc ludzka, prysło ziemskie ramie;

ale jest inna ręka, co nagradza cnoty,

co zewrze nasze rany i kajdany złamie. —

O! myśli sercu droga, o słodka otucho!

radbym cię z całym światem w tej chwili po-

dzielić;

ale w tych stronach radość odzywa się głucho,

nie można się na grobach swych ziomków weselić.

— Tu ponad mętną głębią krew płynęła ciepła;

gdzie ów kłos drga trącany powiewy nocnemi,

może jeszcze źrenica, już na pół zaskrzepla,

w lubą stronę rodzinnej wyzierała ziemi. —

Tam, w samotnej dolinie, gdzie głos świercza bratni

zaspanemu o życiu śpiewa przyrodzeniu,

tam, tam właśnie przed laty może raz ostatni,

zeszły się dwa żegnania w ostatecznem tchnieniu.

O! niechaj spokojnego nigdy wędrownika

zpóżniona w tem tu piekle pora nie zaskoczy!

tutaj przekleństwo tchnienie żywotne zatyka,

drży noga, włos się jeży, kołem stają oczy. —

— Cóż to?.. czy szum strumienia? czy wołanie z dala,

co tak dziwnie do duszy mojej przemówiło? —

lub czyż się tu garść każda tej ziemi użala

nad każdem sercem ludzkiem co krew wytoczyło? —

Nowe-ż jakie wylęgły otchłanie straszydło,

które mi się jękami mych braci ogłasza?

lub, czy nigdy niesytej czarnej śmierci skrzydło

zabójczym wiewem prochy swych ofiar rozprasza? —

Ciebie-ż to, biedne dziewczę zprowadza twój miły?

ach ! już nie twój, bo-ć srogie losy go wydarły;

chceszże go jeszcze z zimnej wydobyć mogiły,

o którą się twe złote nadzieje oparły? —

Przebóg! czy duchy wstają z wiecznego łożyska? —

to nie duch!.. i nie człowiek!.. to zesłaniec bożki!.

Precz! precz ztąd czarnej nocy obmierzłe zjawiska!

ta garść ziemi jest święta;.. tu legł Poniatowski. —

Ostatnie z słońc niknących ojczystego nieba!

w tejże to samej chwili, gdy nas twe promienie

wiodły do życia, tobie zgasnąć było trzeba,

i ostatek otuchy w wieczne zabrać cienie?...

Ach! ożyw, twórcza dłoni, te najdroższe sczątki!

niech ztąd, gdzie lipską porze Alistra płasczyznę,

niesie sława to imię aż w świata zakątki,

i wnuk wnuka naucza, jak kochać ojczyznę! —

Czegó-ż żądam Józefie, gdzieżże my tułacze

stawim Ci pomnik godny, gdzie laur znajdziem

trwały?Świat nie pojmie twej cnoty, a brat tylko płacze;

niebo-ć. chyba uwije wieniec wiecznej chwały. —

— I cóż jest, to co człowiek życiem tu nazywa? —

czemże jest ten sam człowiek w tem igrzysku świata,

kiedy z kłębka żywota śmierć pasma wyrywa,

i jedna chwila chłonie, co tworzyły lata? —

Czarna burza z zanadrza ciszy się wybija,

a czas, co się po gruzach jak olbrzym przemyka,

gdy rozbita łódź życia w ostoję zawija,

liczy każdą kropelkę, która w piasku znika.

Człowiek, ów szczyt stworzenia, błąka się w ciemnicy,

gdzie stąpi, śmierć; nad głową grożą śmierci gromy,

ta wyssane z mchu życie daje gąsienicy,

zwłokami gąsienicy żywi mech poziomy. —

— Co za widok! — Stań tutaj, o mocarzu świata !

na te groby, wystygłym posute popiołem,

przysiąż! że odtąd człeka będziesz miał za brata,

że chcesz być twemu światu pokoju Aniołem.

Tu spójrz! gdy cię napadnie tryumfów pragnienie;

licz te czaszki! — wszak zw ą cię narodów pasterzem;

pomsty przyzywać będą twoich ofiar cienie,

a tej już nie odeprzesz śmiertelnych puklerzem.

Mech cię w snach twych gromadnie życie to obskoczy,

które tutaj wtrącone w cienie śmierci drzymie. —

Jestże to taka rozkosz paść krwią ludzką oczy,

i w księgach świata znaczyć gruzami swe imie? —

Wzgardź wawrzynem! to będzie godnem wielkiej duszy;

coś więcej jest lud błogi niż żołnierska sława;

śmierć zedrze laur ze skroni, głowę czas rozkruszy,

na zpadłym wieńcu niska ledwo strzeli trawa. —

Jak liść, co go wiatr ztrącił, a wprzód się nim pieścił,

padł Cezar, głośny żywot przebrżmiał w głuchej chwili;

w niewielkim sarkofagu Fryderyk się zmieścił;

gdzie proch Macedończyka, i kto się poń zchyli? —

Ten sam, straszny jak piorun, jak płomień podziemny,

świat zburzywszy, na piędzi złożył ciała brzemię;

już się nim dawno robak podzielił nikczemny,

i dawno już satrapa porozrywał ziemię.

Życie to płynie torem wartkiego strumienia,

wzdyma go pod obłoki namiętność burzliwa;

ale strumień dobiega swego przeznaczenia,

zcieśnia się droga życia, i w końcu urywa. —

Wówczas, co nie jest czystem, w wiecznej nocy zginie;

pęknie oręż zdobywcy, twarz zdobywcy zbladnie,

a sąd Prawdy odwiecznej człowieka nie minie,

czy osiadł wedle nieba, czyli został na dnie.

Lipsk 1814

CZŁOWIEK.

Skrzydło czasu sprężyny pochwycić kruchemi,

brżmienie ulotne piersi w martwe utkwić karty,

rosę w kryształ zaskrzepłą z tajnej krzesać ziemi,

na piędzi płótna wiekom wdzięk ponieść nieztarty,

zawrzeć w spiżu rażące śmiercią błyskawice,

hymn aniołów utrafić w zgodnym stron przycisku,

okiełznać postrach Libii — krwią pasione lwice,

Feba zdalarzutnego zakląć w śkieł ognisku,

gibką roztrącać igłą straszne Zewsa groty,

bujać w znikomej błonie pod niebem dalekiem,

siąść na przepaściach morza, zliczyć gwiazd obroty —

na to Twórcy potrzeba — a dość być człowiekiem.

Lecz okłamać niewinność zdradliwą słodyczą,

stawić cnotę pod pręgierz, a wieńczyć się zbrodnią,

ważyć żonę i dzieci na kartę zwodniczą,

szczepić prawdę toporem, a świecić pochodnią,

zmysły topić i rozum w leniwej truciznie,

mrzeć głód na sztabach złota, co je zbytki ztrwonią,

podłym zpłacać frymarkiem święty dług Ojczyznie,

zamiast pierś na cios stawić, drżącą pruć ją dłonią,

wdzierać się w księgi świata przez mordy, pożogi,

czołgać się przed Frynami, co twe łoże zplamią,

w niedołężnych szemraniach wieczne sądzić bogi,

i bełkotać przysięgi, co na wargach kłamią,

młodość ztargać w szaleństwie, gnuśnieć z późnym wiekiem —

na to wszystko... niestety! trzeba być człowiekiem.

Ty coś podbił żywioły, świat odgadłeś cały,

gdy możesz być tak wielkim — czemużeś tak

mały?!

ŚWIĘTO DZIECI.

DO KLEMENTYNY TAŃSKIEJ,

w dniu 25. grudnia 1826.

Z chrystusowych dniem narodzin

bądźmy dziećmi, Klementyno!

przywołajmy błogich godzin,

może wrócą, choć raz miną.

Lecz dla ciebie nie minęły,

ach! i nigdy nie przeminą;

młodą-ś jest, a twemi dzieły

będziesz młodą, Klementyno!

Mnie być młodym trudniej będzie,

zły wiatr mi na grzędę wieje,

trawnik uciech moich wszędzie,

pokrajały trosk koleje.

Przecież dał Bóg w swej litości,

że-m szczęśliwszy od tysięcy ;

żal nie długo w sercu gości,

tak długo — jak płacz dziecęcy.

Lubi ulać moja dusza,

ufny, sieję z każdą wiosną;

strata krótko dzieci wzrusza,

zaraz im nadzieje rosną.

"Jeźli chcecie wniść do nieba,"

rzekł Syn boży, "to wnidziecie;

lecz wam wprzódy stać się trzeba,

jako to maluczkie dziecie."

Więc nad wszystkie dary nieba

I nad wszystkie skarby w świecie,

proszę codzień Boga dziatek:

daj, niech będę jako dziecie!

I, jak dziecie łuskani kłosy,

gada ze mną szmer ponika,

liczę słońca w kroplach rosy,

i powtarzam pieśń słowika.

Innym, co ich trzyma ziemia,

daję ważyć, liczyć, mierzyć;

los z darami trosk przyplemia,

milej cieszyć się i wierzyć.

O! wierzaj mi, świat nie inny,

wciąż to samo słońce świeci:

kto jak dzieci jest niewinny,

będzie wesół jako dzieci.

Chciwość tylko jest o głodzie,

rośnie dla niej brak z potrzebą;

szczęście tylko jest w swobodzie,

tylko sercem kupisz niebo.

Kiedyś... w wielki dzień narodzin

pozchodzą się wszystkie dzieci,

zdadzą liczbę z jasnych godzin

tam, gdzie bożka jasność świeci.

NOWY ROK SIEROT.

AL FRESCO.

Zastał się puls natury, i ubiegło życie;

dzień przejrzał, ptak go żaden nie witał o świcie,

dzień zasnął, nieżegnany, radość uszła z ciepłem,

tylko febra rozpusty, drgała w sercu zkrzepłem.

Noc zapadła — noc pierwsza w odmłodzonym roku,

głośna!... bo na gościńcu konie sporząc kroku,

tętnią kutem kopytem po skalistej ziemi,

trzeszczą kota przemarzłe, skrzypi śnieg pod niemi.

Z kąd do kąd o tej porze, co za ludzie jadą?..

z swoich uciech — do miasta; już szumną biesiadą

związali pewne straty z nadzieją niepewną,

topiąc w czarze łez dwoje: wesołą i rzewną.

Przy drodze stała Matki chrystusów' pamiątka;

patrz! siedzą u jej stopni dwa drobne dzieciątka;

niewiem od kiedy siedzą, nie wiem kiedy jadły?

ale lica zsiniały i oczyny wpadły.

Tulą ku sobie wzajem źle odziane ciała,

świecą się łzy od lampki, co przed Marją tlała,

starsze nuci śpiew prośby drżeniem przerywany,

małe rączką potrząsa, płacząc na przemiany:

"Chleba, chleba! aj chleba ! jeszcze wczora matka

rozdała do kruszyny... wszystek.. do ostatka;

sama z nami nie jadła: — mnie... mówi... nie trzeba;

a dziś... i matki nie ma, i.. nie ma już chleba. "

Lecz tonie w głuchej nocy piosenka rzewliwa,

bo serca ludzkie zimne, a wiatr jęk porywa;

dalsi ich nie słyszeli, nie chcą słyszeć blizcy,

już ich tylu mijało, i minęli wszyscy. —.

"Tam ucieczka w potrzebie;.. to matki nauka!"

rzekło któreś, a wyższe do drzwi bozkich puka. —

Odbił się głos o ściany, daremne żałoby;

nie brzmią modły w świątyni a nie słyszą groby.

Zegar z wieży wybrzęczał najdłuższą godzinę,

lampka Marji żywiołu ssała odrobinę;

razem warknęły osie, dziki śmiech pustoty

wrzasnął z woza i zgłuszył modlitwę sieroty. —

Począł się rząd światłości w tajemniczym świcie,

gdzie noc reszty dosypia, a już czuwa życie.

Szedł kapłan z chlebem niebios, przodem starzec świeci;

patrzą! wołają, budzą — nie budzą się, dzieci;

nie dzwoni z ust starszego śpiew drżeniem przerwany,

ów rączką nie potrząsa płacząc na przemiany;

rączka była przy uściech;... ale tchu nie mieli,

dech lodem, w licu bladość śniegowej pościeli.

Tulą jeszcze ku sobie źle odziane ciała,

świecą się łzy... od zorzy, co krwawo zatlała;

lecz — te łzy już zamarzły, i to łzy ostatnie,

ostatnia skarga sierot i uściski bratnie.

Zasnęli snem wieczności... i lampka nie błyska.

Przyszli ludzie do sierot i stanęli z bliska;

żal wszystkim — bo żal prędki, a pomoc nie skora,

stoją dzisiaj i płaczą... nie stanęli wczora!

Koniec wersji demonstracyjnej.

DUMA WŁOŚCIAN JABŁONNY O PANU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZOFJI HRABINY - ORDYNATOWEJ ZAMOJSKIEJ,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POD ŚWIĘTYM - KRZYŻEM.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

HYMN,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIECH ŻYJE KRÓL, CZYLI POLSKIE

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OBCHÓD ŻAŁOBNY. 

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO JÓZEFA WOLFRAMA, FLETYSTY,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO PANI KURPIŃSKIEJ,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POSŁANIEPIEŚNI NABOŻNYCH

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KLEMENTYNIE TAŃSKIEJ,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WILHELMOWI ECKOWI,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DOBRE SERCE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MOJA POCIECHA,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SŁOWO SZYLLERA Z PROLOGU DO WALLENSTEJNA, PRZESŁANE PANI LEONTYNIE HALPERT,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DO PANI 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NEŃJE. 

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

IX.

X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TRIOLETY.

I.

II.

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROMANZA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHÓRY CYGANÓW W TABORZE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WDZIĘK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WIECZOREM.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PONIEWCZASIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROMANS ARTYSTY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WACHLARZ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EPITHALAM.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OSTATNIE CHWILE SZCZĘŚCIA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BOGOWIE MAŁŻEŃSTWA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SOBIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PAMIĄTKl DLA PRZYJACIOŁ.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

IX.

X.

XI.

XII.

XIII.

XIV.

XV.

XVI.

XVII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MOJE BOGI DOMOWE.

ONA.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

IX.

X.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RODZINA.

SIOSTRZE MARJI,

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SIOSTRZE IZABELCI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BABUNI AGNIESZCE,

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PO ŚMIERCI DZIADKA,

II.

III.

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Z OBRAZEM PATRONKI.

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BABCE ALEXANDRZE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŚPIEWY STOŁOWE.

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ANAKREONTYKI.

ΕΙΣ ΕΡΩΤΑ

I.

II.

III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

BAJKI, DLA DZIECI, I NIE DLA DZIECI.

DLA BRACTWA.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

VIII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DLA MOICH DZIECI.

I.

II.

III.

IV.

V.

VI.

VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CUI LIBET. 

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ZAMIAST BAJEK, DLA LUCYNKI,

I.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

II.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PRZYPISKI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej