Konstanty Wolski

UKŁAD EDUKACYI

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

UKŁAD EDUKACYI W PENSYI NOWO OTWORZONEY.

CO DO UKSZTAŁCENIA ROZUMU, I TALENTÓW.

ROZKŁAD NAUK.

KLASSA PIERWSZA:

KLASSA DRUGA.

KLASSA TRZECIA

OGÓLNE UWAGI WZGLĘDEM DAWANIA, NAUK

PRONUNCYACYA W IĘZYKACH.

PORZĄDEK CZASU.

LICZBA UCZNIÓW.

LICZBA NAUCZYCIELÓW.

TALENTA.

FORMOWANIE CHARAKTERU MORALNEGO W DZIECIACH.

WPŁYW ROZUMU W MORALNOŚĆ.

WPŁYW RELIGII.

DOZÓR.

SPOSÓB POSTĘPOWANIA Z DZIEĆMI.

POPRAWIANIE WAD.

EKONOMICZNE URZĄDZENIE W PENSYI, CO DO WYGÓD I OCHĘDOSTWA.

WYGODY.

PŁACA.

UKŁAD EDUKACYI W PENSYI NOWO OTWORZONEY

za wiadomością i pozwoleniem Zwierzchności Kraiowéy

Wolski Konstanty

UKŁAD EDUKACYI W PENSYI NOWO OTWORZONEY.

Kto czuie zdolność w sobie, i ma chęć żywą służenia Społeczności swą pracą; ten bez obrażenia skromności, bez ściągnienia na siebie pomowy, o zbytnie o sobie uprzedzenie, może się śmiele odezwać do Publiczności o swoim zamiarze. Publiczność ma prawo śledzić zdatność, skutku zamierzoney pracy wymagać, i sądzić o niey, podług rzeczywistości.

Przedsiębiorąc otwarcie nowey Pensyi płci męzkiey, pozwalamy sobie uwiadomić o chęciach naszych publiczność, i pochlebiamy sobie, że zdanie iey sprawy o Układzie naszym, zyska nam zaufanie, któremu rzeczą samą odpowiadać równie będzie powinnością, iak interesem naszym.

Nie piszemy Układu naszego dla łudzenia kogo powabem czczych obietnic, piszemy go w mocnym przeświadczeniu o nas samych, że go wykonamy; i podaiemy go Publiczności z zaręczęniem o gorliwości prac naszych.

Nie masz nic dla człowieka ważnieyszego nad edukacyą, iak nic interessownieyszego nad rozum, cnotę, talenta, które od niey zawisły: nic pożądańszego nad szczęście życia całego, które do rozumu, cnoty i talentów są przywiązane. Więc nic istotnieyszego, iak porządek i rozkład w teyże edukacyi; Więc na niego naypierwszą mieć baczność należy, aby stosownie do wzrostu fizycznego i moralnego, rozwiiać i umacniać władze duszy i ciała, nie tępić ich i tłumić nieładem.

Rozum, cnota i talenta, wskazuią nam troisty zamiar, który obeymować ma edukacya nasza; Oto iest wykład, iak w każdey z tych trzech okoliczności postępować przedsiębierzemy.

CO DO UKSZTAŁCENIA ROZUMU, I TALENTÓW.

Rozum nie na samym tylko nabyciu obszernych wiadomości zakładamy, ale naprzód na utworzeniu rozsądku i zdania. Mimo rozmaitego sposobu sądzenia o każdey rzeczy, ieden iest tylko dobry; a to ten który z iey naturą iest nayzgodnieyszy. Do takiego sądzenia o rzeczach sposobić młode umysły, iest to prostować i Kształcić ich rozum.

Przez naśladownictwo ludzie naywięcey sądzić zwykli o rzeczach; stąd idzie, że sądząc podług zdania innych, ich błędy często przeymuią. Ta też to iest przyczyna upoważnionych wiekami przesądów, które ludzie podawali sobie za prawdy. Stąd trudność w zbijaniu i łamaniu onych dla tych, którzy z siebie samych myśleć umieią. Większa liczba przywykłych do zadawnionych uprzedzeń, zagłuszy ich zawsze. Okrzyknie to za fałsz, albo występek, gdzie rozum, i religia czysta prawdę i cnotę wskazuie.

Gdy od dzieciństwa, zaprawi się młody na widocznieyszych i drobnieyszych rzeczach do tego, aby sądził podług pewnych zasad w naturze znayduiących się, aby tego co myśli lub mówi, przyczynę zawsze naznaczył: a nie sądził nigdy o rzeczy którey niezna; w waznieyszych nadal okolicznościach czysty rozum, i trafny rozsądek mieć będzie.

Dlatego w edukacyi naszey zamierzamy sobie oswaiać z tem młodych, aby nie same tylko chwytali wyrazy, lecz aby byli w stanie sami sobie zdać sprawę z tego co mówią, lub słyszą. Do utworzenia zdrowego rozsądku w dzieciach, należy ośmielanie w nich dowopu, do dochodzenia prawdy przez siebie samych, zaostrzanie ciekawości. Ośmiela się dowcip, otwartość poięcia się tworzy, przez częste z memi rozprawianie o rzeczach, sposobem potoczney rozmowy, i zadawaniem kwestyy rozmaitych.

Tworzenie więc rozsądku i zdania młodych, założywszy sobie za prawidło w kształceniu ich rozumu; tego nieomylnie trzymać się będziemy w ciągu dawnych im nauk. Nabywać oni z nich będą wiadomości rzeczy, i razem o nich sądzić uczyć się będą.

ROZKŁAD NAUK.

W Układzie naszym następuiąca nauki będą zamknięte: Nauka ięzyków Francuzkiego, Niemieckiego, Polskiego, Łacińskiego, Arytmetyka, Geometrya, Algiebra, Jeografia, Historya dzieiów, Mitologia, Historij a Naturalna, Fizyka, Lotka, Moralność, Prawo, Wymowa i Poezya. Te nauki przez trzy Klassy dawane będą:

Koniec wersji demonstracyjnej.

KLASSA PIERWSZA:

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KLASSA DRUGA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KLASSA TRZECIA

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OGÓLNE UWAGI WZGLĘDEM DAWANIA, NAUK

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PRONUNCYACYA W IĘZYKACH.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PORZĄDEK CZASU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LICZBA UCZNIÓW.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

LICZBA NAUCZYCIELÓW.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TALENTA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

FORMOWANIE CHARAKTERU MORALNEGO W DZIECIACH.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WPŁYW ROZUMU W MORALNOŚĆ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WPŁYW RELIGII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DOZÓR.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SPOSÓB POSTĘPOWANIA Z DZIEĆMI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POPRAWIANIE WAD.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

EKONOMICZNE URZĄDZENIE W PENSYI, CO DO WYGÓD I OCHĘDOSTWA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WYGODY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PŁACA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej