Jerzy Laskarys

URYWEK ROZMOWY

Konwersja: Nexto Digital Services

URYWEK ROZMOWY

Oryginalnie wierszem spisany

Laskarys Jerzy

URYWEK ROZMOWY PRZEZ J. LASKARYSA.

KAZIMIERZ
(wchodząc mówi do obecnych).
Me voici!... Czy nie późno przychodzę z wizytą?
Alem się ledwie wyrwał od pana Janusza,
Gdzie mię szczerem przyjęciem omal nie zabito...
Każe  jeść za dziesięciu i do picia zmusza!
Córka zaś tak namiętnie w tańcu zakochana,
Że i mnie kilka razy męczyła w mazurze,
Aż dotąd bolą piersi, ręce i kolana...
O! to straszna kobieta, choć lica jak róże.

GUCIO DO LEONA
(po cichu).
Ledwie przyszedł już gada, a do tego czerni
Najzacniejszą istotę, bo znasz-że ją przecie...

LEON.
A my z tobą, mój Guciu, kochankowie wierni,
Gotowi nawet życie oddać tej kobiecie.

GUCIO.  
Fi mon cher! nie mów tego, ktoś posłyszeć może,
A on, który z wszystkiego bez litości szydzi,
Jeszcze gotów i o to pójść z nami na noże...
Nie śmiej się! bo ten człowiek doskonale widzi,

KAMILLA I HRABINA
(razem).
Jak dobrze że pan przyszedł! witamy, witamy.

KAMILLA
(nachylając się do Hrabiny)
Całem sercem nie cierpię tego jegomości.

KAZIMIERZ.
Cieszę się żem przybyciem zadowolnił damy,
Mam ja dużo ciekawych, świeżych wiadomości:
Juljan jedzie do Grodna, Witold za granicę,
Józia za mąż wychodzi, Tadzio się ożenił,
Jaś na balu wywrócił którąś naszą lwicę,
Nie umiał ją przeprosić, tylko się czerwienił —
Młoda pani Wiktorja na tym samym balu
Straciła bransoletkę, rozdarła wolanty;
Była także loterja na korzyść szpitalu —
Wyciągano bilety, wygrywano fanty...
Nieprawdaż że ciekawe przynoszę nowiny?...

KAMILLA.
Tak — dla mnie, bo ja nigdzie nie wyjeżdżam z domu.

WINCENTY DO LEONA.
Ona bierze na serjo — choć jej prawi drwiny —
Ale wie niegodziwiec co powiedzieć komu.

HRABINA.
Pan idzie od marszałka; czy tam grano w karty?
Słyszałam, że marszałek lubi gierylasa...

KAZIMIERZ.
Wszelkich gier komercyjnych zwolennik zażarty,
Lecz gdy zgra się, to wszystkich bez wyjątku hasa.

KAMILLA.
Czy to człowiek bogaty?

KAZIMIERZ.
Z tak znacznym majątkiem,
Że nawet gubernjalnym mógłby być marszałkiem;
Powiększa go przemysłem, pracą i porządkiem.

WINCENTY.
Opisz pana Janusza, ja go nic znam całkiem.

KAZIMIERZ.
Najchętniej — znam go dobrze, i wiele słyszałem,
I dawniej sam u niego codziennie bywałem,
Pan marszałek z rozumu słynie w swym powiecie,
Że zaś powiat rozumny, łatwo to pojmiecie,
Bo inaczej takiego nie miałby marszałka.
Marszałek wzór marszałków! a to nie przechwałka,
Gdyż, zda się kocha powiat policji odiosus,
Zrozumie najzawilszy circulus viciosus,

. . . . . . . . . . . . . . . . . .

Dla swych kmieci jest ojcem, nawet daje zboże
Kiedy z głodu parobek pracować nie może.
Jednem słowem, prawdziwie człowiek postępowy;
Oddawna ma młockarnie i browar parowy —
Kocha go za to szlachta, kochają panowie,
I "kochany marszałek" poszło już w przysłowie.
Ale któż jest bez wady?... i on ma swe błędy,
Chce być zawsze i wszędzie przedmiotem gawędy;
Choruje na opiniję wielkiego człowieka,
Chce się dobrym pokazać, więc na złych wyrzeka;
Chociaż lubi podchlebstwa, ale się z nich śmieje,
Wie, że miłość szlachecka jak piwo kwaśnieje;
Lecz szczególnie swój powiat tak chce usposobić
Żeby szlachta bez niego nic nie mogła zrobić;
Egoista nie głupi — tak się wykierował,
Że niedbając o wszystkich, wszystkich opanował.
Ma też w różnych powiatach znajomych bez liku —
Gubernjalnym zostanie na przyszłym sejmiku.

KAMILLA
(ciszej do Wincentego).
Dla tego tak go czerni, że to człek bogaty,
I poważny, jak trzeba dla arystokraty,
Bo ten pański przyjaciel, prawda oczywista,
Zapalony nowator, nawet kommunista...
Raz takie dziwolągi dowodził na panów,
Znosił tytuł szlachecki, uwłaszczał włościanów —
I nie wiem co już więcej! — lecz był wtedy u mnie
Konstanty, co tak wszystko pojmuje rozumnie,
Człowiek z wielkiem funduszem, wielkiego imienia,
Mający przekonanie według pochodzenia —
O mało co ze wstydu pod stół się nie skryłam,
Że pana Kazimierza do siebie wpuściłam.
Konstanty wielce nie rad, krzywił się nieznacznie,
A potem mówiącego zapytał niebacznie,
(Zapewne dla oplątania dzikich myśli wątku)
Ile włościan należy do jego majątku?...
A Kazimierz, wiadomo, żyje tylko z pióra,
Tą kwestją rozjątrzony, cisnął niby chmura
Gradem ostrych przycinków, byłam jak na żarze;
U obu przeciwników mieniły się twarze —
Konstanty wyszedł pierwszy, a przez dni dwadzieście,
Nie był u mnie z wizytą, choć pozostał w mieście.
Oto, panie, do czego kommunizm prowadzi:
Psuje humor w rozmowie i przyjaciół wadzi.

WINCENTY.
Rzeczywiście że u nas zbyt są różne zdania,
I wpływy cudzoziemskie i stare podania
Tyle się przyczyniają do smutnej niezgody,
(Która straszne ma skutki, choć słabe powody)
Że gdzie są dwie osoby, wraz dwie różne chęci,
Dwa rzędy, dwa stronnictwa, dwaj bracia zawzięci...
A przylem takie dziwne często uprzedzenia,
Ze sądzimy o ludziach z majątku, z imienia:
Bogaty, to już z góry będzie potępiony,
Bo pewnie dusi chłopów gdy zebrał miljony.
Z imieniem, to już dumny i arystokrata,
Ugina się przed wyższym, niższymi pomiata —
Ubogi, bez nazwiska — libertyn, zuchwały,

Koniec wersji demonstracyjnej.