August Strindberg

WIELKI GOŚCINIEC

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

SCENERIA

STACJA 1

STACJA 2

STACJA 3

STACJA 4

STACJA 5

STACJA 6

STACJA 7

WIELKI GOŚCINIEC

Dramat wędrowny w siedmiu stacjach

August Strindberg

SCENERIA

1. W Alpach

2. Przy wiatrakach

3. W Osiołkowie

4. Pasaż w mieście

5. W parku przed krematorium

6. Przy ostatniej furcie

7. Ciemny las

Muzyka w ciemnym lesie  — Nokturn 13, op. 48, I,

F. Chopina — grana piano aż do końca sztuki (w oddali).

STACJA 1

Na szczytach

W Alpach. Drogowskaz o dwu ramionach; jedno wskazuje w górę, drugie w dół.

W tle czarna chmura burzowa. Później wybucha burza.

MYŚLIWY (wchodzi, czyta drogowskaz)

Dokąd przybyłem, gdzie zaszedłem? Ta droga w górę wiedzie, tamta w dół! W dół można zawsze, ja do góry chcę. Ale drogowskaz rozkłada ramiona, jakby ostrzegał, by nie iść pod górę! Więc niebezpiecznie, bardzo niebezpiecznie na ścieżce, która tak stroma i wąska! Mnie to nie trwoży, ja niebezpieczeństwo kocham - lecz chwilę pragnąłbym odpocząć i wytchnąć. Pomyśleć, skupić się, odnaleźć siebie i moje własne ukradzione ja...

Za długom chodził między ludzkim tłumem, roztrwaniał duszę mą i serce me i myśli, resztę mi wzięto, ukradziono - i nałożono pęta życzliwości darami, których wcale nie pragnąłem. Cóż, ciepło było chodzić tam na dole z domu do domu, przy pięknych stołach. Muzyka, kwiaty, światło i szkło. Ciepło wzrastało, robiło się duszno - Wtedy odciąłem cumy, zrzuciłem balast, wszystko, co ciężkie, choćby i mile — otom wzleciał w górę! Tutaj oddycham — mogę płatki serca, te wątłe płuca napełnić powietrzem. Pył, ani dymy, ni obce oddechy krwi mej nie trują. Śnieg biały i czysty z sublimowanej pary. Wy diamenty wodne, wy, kwiaty lilii, skamieniałe z zimna, ty, mąko niebios, przez chmur czarne sito przesiana — ciszo święta ty, naciągnij jedwabną kołdrę twą na znużonego wędrowca głowę, gdy się spać układa i szeptem modli się.

Co na północy? Czy to góra z łupku, chmura do szkolnej podobna tablicy, nie zapisanej jeszcze, czarnej — grom uderzyli To nauczyciel idzie — w klasie cisza. Milczy przyroda, mówi Wielki Nauczyciel. Spójrz! — Błyskawice ze wschodu na zachód — płomiennym pismem wypisał swe imię na czarnosinej chmurze. Jam cię poznał nieskończonego i niewidzialnego, gdyś się objawił! O, bezlitosny Ty i miłosierny; - I sosny górskie się kłonią, i cichną bezgłośnie strumienie. Kozica w trwodze padła na kolana, sęp z gołą głową przycupnął na szczycie, zadrżała cała przyroda! - Ja, zwany panem wszelkiego stworzenia - przezwisko dane mi bez mojej winy, kłonię się, wstydzę, bom jest najmarniejszy w obliczu tronu Twojej wszechpotęgi!

Spójrz! Chmura pękła! I oto kurtyna się rozsunęła na boki! Co widzę? Ty piękna ziemio! O ty, kusicielko, która mnie znowu pociągasz tam, na dół! 

Jakżeś się teraz cudnie przystroiła! W zieleń nadziei i w błękity wiary, w czerwień miłości. Wysokie pinie w zachodzącym słońcu skąpane, z nocy i grobów cyprysy, i skała — na niej świątynia z marmuru sławy czy szczęścia — jeszcze się okaże, grota — siedziba tej szarej Sybilli, co nimfy z gajów oliwnych wypłasza... Słońce już wschodzi... Jak nagle rozbłysły mrozu różane kryształy i srebrna wstęga obrzeża obłoki — habity czarne, już wiszą, ażeby się wietrzyć! Cóż to się rusza? Kto zasłania słońce? Co kreśli cienie na białości śniegu? Orzeł cesarski, chrysaétos, z złotą piersią. Przestworzy pan w złotym pancerzu, rycerski łańcuch opasał mu szyję... Cóż to? Opadasz? Zlatujesz w dolinę? Skrzydła znużone, a zaś ster ogona utrzymać kursu w górę już nie zdoła? Tak, on chce na dół! Na dół, by odpocząć, odetchnąć ludzkim i ciepłym oddechem, wciągnąć zapachy łanów koniczyny — przecież tam w dole trwa wciąż jeszcze lato... Z chmur pada woda jak jakiś deszcz pereł; tu jak brylanty, te tafle kamienne, tam szemrze strumień, a tutaj zacichnął, tu śnieżna pustka, chociaż z białym kwieciem a tam na dole biel stokrotek... Tutaj na górze, tam w dole. Stąd na dół gna nas, złe, dobre tu i tam jednako.

PUSTELNIK

Dokąd? Quo vadis, wędrowcze?

W połowie drogi i już się oglądasz.

EXCELSIOR

było przecież twoim hasłem,

MYŚLIWY

I jest nim dalej.

PUSTELNIK

Czegóż w górze szukasz?

MYŚLIWY

Samego siebie, bom go zgubił w dole.

PUSTELNIK

Tego, coś ty tam na dole utracił,

nie możesz przecież tu w górze odnaleźć?

MYŚLIWY

Słusznie! Lecz gdybym tam na dół powrócił, więcej bym jeszcze utracił i nigdy nie znalazł tego, czego mi brakuje.

PUSTELNIK

To o swą skórę się boisz...

MYŚLIWY

O duszę idzie tutaj, nie o skórę...

PUSTELNIK

Więc ty nie kochasz ludzi...

MYŚLIWY

Aż nadto, ale lękam się ich także...

PUSTELNIK

Kochać to dawać  - więc dawaj!

MYŚLIWY

Nie chcą przyjmować, lecz brać by pragnęli,nie wezmą daru, nie biorąc i dawcy.

PUSTELNIK

A przecież pasterz oddał się za owce...

MYŚLIWY

Proch będzie prochem, duch przypadnie Bogu.

PUSTELNIK

Tęgiś w języku, wziąłbyś się do pióra. W każdym wypadku pół  życia za tobą nie spędzaj płodu, bo przedwczesny poród człowiekiem, mężem, nigdy cię nie zrobi, przeżyj swe życie, schodź w dół, nic nie grozi, gościniec kurzy, otrzep swoje szaty, rów biegnie obok, wpadnij. Ale znowu podnieś się. Są też na drodze bariery, przeskocz lub podleź, albo podnieś haczyk, podpełznij... Napotkasz ludzi, to weź ich w ramiona, oni nie gryzą, a jeśliby gryźli, to ich kąsanie wcale nie jest groźne, gdy pod tusz wpadniesz, niech po tobie spłynie.. Wydaj swój pieniądz, dostaniesz go znowu, tutaj na górze nic zyskać nie można, kamień kamieniem jest, a śnieg śniegiem — a ludzie — to jest coś całkiem innego.

MYŚLIWY

Wiem ja to dobrze — i gdybym mógł tylko pozostać widzem i siedzieć na sali, lecz ja na scenę chcę, chcę grać i działać! Ale gdy wezmę rolę, to się gubię i zapominam, kim jestem...

PUSTELNIK

Kim jesteś?

MYŚLIWY

Dobrze. Już skończymy...

Tutaj, na górze jest dla mnie za zimno.

PUSTELNIK

Powietrze rzadkie i nazbyt samotnie...

Ej, ktoś nadchodzi!

MYŚLIWY

Jakiś  śmieszny facet!

Schodzi strudzony z góry. Stój, wędrowcze!

WĘDROWIEC

Przybywam tutaj z alpejskich wierzchołków, tam się skąpałem w powietrzu, w kąpieli tej nie zostanę  - człowiek się ubiera, wędruje dalej swą drogą, w kompanii albo też bez niej - ale z nią najlepiej. Jak się nazywa ta kraina w dali, mój pustelniku?

PUSTELNIK

To kraina życzeń!

WĘDROWIEC

Czy pobożnych?

PUSTELNIK

Kraina życzeń pobożnych i dzikich,to już zależy...

WĘDROWIEC

...jakie są!

Widzę, że tutaj znalazłem kompanię!

Z kim mam przyjemność?

MYŚLIWY

Jestem żołnierzem.

WĘDROWIEC

A ja znów wędrowcem. Najlepiej zawsze jeździć incognito, wierzcie mi drodzy, ludzie zawsze winni się zaznajamiać, lecz nie się poznawać. Zresztą, i tak się nigdy tak nie robi, sądzi się tylko, że tak jest... A zatem razem, nie wrogo ani nie przyjaźnie, nie nazbyt blisko — dwa kroki od siebie, naprzód! I na dół! No i prostą drogą! Raz pod pagórek, to znów z pagórka! Knajpka i postój i mały kieliszek, ale kurs trzymać prosto na południe.

MYŚLIWY

Ze słońcem niby z latarnią nie zbłądzisz, ono nie zgaśnie, nie zaśnie latarnik... Lecz nasz pustelnik chyba nas opuścił?

WĘDROWIEC

Niech sobie idzie! On tam nie należy, dokąd my teraz kierujemy kroki! Już zrezygnował, pożegnał się z światem!

MYŚLIWY

Może ma słuszność.

WĘDROWIEC

Nie patrz tam do góry! Gdyż  „świat” i „blichtr” współbrzmią jak tu i tam, A my iść mamy nie tam ale ... tu!

STACJA 2

Przy wiatrakach

Tło —  zachmurzone niebo. Po bokach sceny dwa wiatraki, zwane Adam i Ewa. Na prawo karczma.

Wędrowiec i Myśliwy siedzą przy stole, przed nimi kieliszki.

WĘDROWIEC Spokojnie tu w dolinie.

MYŚLIWY Trochę zbyt spokojnie, zdaniem młynarza.

WĘDROWIEC

...który śpi, niezależnie od tego, ile wody przepłynie.

MYŚLIWY

Ponieważ pędzi żywot wedle wiatru i pogody...

WĘDROWIEC

...których to bezowocny wysiłek budzi we mnie pewną niechęć do wiatraków.

MYŚLIWY

Zupełnie jak u szlachetnego rycerza Don Kiszota z La Manczy.

WĘDROWIEC

Który jednak nie patrzył, skąd wiatr wieje,

MYŚLIWY

ale raczej przeciwnie;

WĘDROWIEC

skutkiem czego popadł też w trudności. Czy damy lisowi umrzeć z głodu?

MYŚLIWY

Panie Incognito, czemu pije pan tak dużo?

WĘDROWIEC

Ciągle leżę na stole operacyjnym, dlatego odurzam się chloroformem.

MYŚLIWY

To nie pytajmy już więcej!

WĘDROWIEC

Może powiedziałem za dużo!

MYŚLIWY

Że też ja nie mogę odgadnąć, kim pan jest?

WĘDROWIEC

Proszę sobie darować zgadywanie, tak jest o wiele ciekawiej.

MYŚLIWY

Właściwie tak. - Pochmurno dziś przez cały dzień.

WĘDROWIEC

Niech się tylko trochę napiję, zobaczy pan, że się przejaśni. (pije) Czy zna pan grekę? Wie pan, co znaczy „oinos"?

MYŚLIWY

„Oinos" znaczy wino.

WĘDROWIEC

Tak, to wino! Więc pan studiował?

MYŚLIWY

Noli me tangere. Proszę mnie nie dotykać. Ja kłuję.

WĘDROWIEC

Zauważył pan, że owoc winogrona przypomina flaszkę, a łodyga korkociąg? To wyraźny znak.

MYŚLIWY

Ale sok nie ma żadnej z właściwości chloroformu,

WĘDROWIEC

dopóki grono nie zostanie udeptane stopami i nie sfermentuje na drożdże i brzeczkę,

MYŚLIWY

tak, że duch wina uwolni się z brudnej osłonki materii

WĘDROWIEC

i wypłynie na powierzchnię jak morska piana,

MYŚLIWY

z której zrodziła się Afrodyta,

WĘDROWIEC

nie ubrana.

MYŚLIWY

Nawet bez listka winorośli dla osłony,

WĘDROWIEC

gdyż jest tylko następstwem grzechu pierworodnego. Czy zawsze jest pan taki poważny?

MYŚLIWY

Czy zawsze jest pan taki skłonny do żartów?

WĘDROWIEC

Który z nas dwóch jest bardziej ciekawy?

MYŚLIWY

Teraz wysuwasz swoje macki...

WĘDROWIEC

Poddany powszechnemu prawu przyciągania,

MYŚLIWY

któremu towarzyszy wzajemne odpychanie,

WĘDROWIEC

toteż najlepiej zachować odstęp dwóch kroków i maszerować w luźnym szyku...

MYŚLIWY

zgodnie z porozumieniem z dnia jak powyżej. Kropka. Oto nadchodzą aktorzy.

WĘDROWIEC

Czy mogę pożyczyć pańskie szkła? Trochę niedowidzę.

WĘDROWIEC

Co widać w szkle? Wygląda to jak szron, kryształki wody, soli albo łza, która zatarta i w źródle gorąca szybko wystygła, żeby stać się solą; rdzą się pokryła teraz łuku stal. On płacze często, ale po kryjomu, a strugi łez wymyły swoje bruzdy z oczu ku ustom, ażeby zagasić uśmiech, co właśnie się rozpalał w śmiech. Biedny człowieku! Połowa twej maski już się wytarła - pokazujesz zęby, by gryźć czy śmiać się  - nie wiadomo!

MYŚLIWY

Gra się zaczyna. Idylla wiatraczna,

WĘDROWIEC

sielanka w moll-dur, niech no pan uważa!

MŁYNARZ

A No, sąsiedzie, dziś nasza gra się wyrównała, bo żaden wiatr nie wieje, jednakże kiedy indziej myślę o tym, żeby kazać twój młyn przesunąć, bo mi przysparza szkody w moim rzemiośle.

MŁYNARZ

E Uważasz, że ci zabieram wschodni wiatr,ale skoro ty mi zabierasz zachodni, kwita między nami.

MŁYNARZ

A Ale mój młyn stał tu pierwszy na tym miejscu, a twój został zbudowany na złość. A że teraz obu nam kiepsko idzie, byłoby jednak lepiej, żeby szło dobrze jednemu.

MŁYNARZ

E Myślisz o sobie?

MŁYNARZ

A A ty myślisz o sobie?

MŁYNARZ

E Tak, naturalnie!

MŁYNARZ

A Ale ja miałem na myśli jednego z nas, tego godniejszego, tego, co ma prawo za sobą.

MŁYNARZ

E Kto nim powinien być?

MŁYNARZ

A Czy my mamy sądzić w tej sprawie?

MŁYNARZ

E Mam lepszy pytel od twego i moja Ewa mle szybciej, obraca się lżej i nosi nowe płótna.

MŁYNARZ

A Ale mój Adam był zbudowany przed twoim, mój kosz jest z bukszpanu...

MŁYNARZ

E Poczekaj! Zapytamy tych panów, co tam siedzą!

WĘDROWIEC

Widzisz? Zaraz nas w to wciągną.

MYŚLIWY

Oni chcą ukraść nas jako świadków i może na sędziów, ażeby potem wyrokować o naszych wyrokach.

ŻONA MŁYNARZA

A Chodź już na obiad, staruszku!

MŁYNARZ

A Zaczekaj trochę!

ŻONA MŁYNARZA

A Nie mogę.

MŁYNARZ

A Musisz się nauczyć nigdy się nie spieszyć.

ŻONA MŁYNARZA

A Nigdy?

MŁYNARZ

A Nigdy, dopóki ten świat stoi, a słowo obowiązuje.

ŻONA MŁYNARZA

A Ale wtedy wystygnie kapusta.

MŁYNARZ

A Dziś jest kapusta? To co innego. Zaraz przychodzę.

ŻONA MŁYNARZA

A Ale wtedy świat się zawali i słowo nie będzie już obowiązywać.

MŁYNARZ

A Powiedziałem tak? W takim razie cofam to.

Wychodzą.

WĘDROWIEC

On sprzedał swoje pierworództwo

MYŚLIWY

za porcję kapusty.

WĘDROWIEC

No i dobrze.

MYŚLIWY

A teraz będziemy mieli na karku młyna rza z Ewy, patrz, jak on kluczy i ociąga się  — chce czegoś od nas, jakiejś informacji, aby wzbogacić swoje wiadomości, patrz, teraz idzie prosto do nas... lustruje nas oczyma, ogląda badawczo odzież, obu wie, włosy i brodę; to złodziej!

MŁYNARZ E

Przepraszam!

WĘDROWIEC

Chce nas znęcić do mówienia. Niech pan nie odpowiada.

MŁYNARZ

E Skąd panowie przychodzą?

WĘDROWIEC

To cię nic nie obchodzi.

MŁYNARZ

E Ściśle biorąc, nie.

WĘDROWIEC

My bierzemy to bardzo ściśle, idź więc w swoją stronę.

MŁYNARZ

E Nie zamierzam nic zabrać...

WĘDROWIEC

To by też nie było tak łatwo...

MŁYNARZ

E Natomiast chciałem coś dać...

WĘDROWIEC

My nic nie potrzebujemy.

MŁYNARZ E

Doprawdy? No tak, chciałem dać panom coś i nic za to nie żądam - informację. Cenną informację! (pauza) Tuż pod nami, mianowicie, wysadzają skały (pauza) - i lada chwila mogą nam się posypać na głowę kamienie.

Myśliwy i Wędrowiec podnoszą się.

WĘDROWIEC

Czemu nie powiedziałeś tego od razu?

MŁYNARZ

E Przecież panowie nie chcieli słuchać.

Ale proszę jeszcze usiąść, nie ma gwałtu, bo minerzy wołają najpierw „Uwaga!”.

WĘDROWIEC

Słuchaj no, czy to jest droga do Ziemi Obiecanej?

MŁYNARZ

E Prościutka droga...

WĘDROWIEC

Będziemy mieli dobrą pogodę po południu...?

MŁYNARZ

E Możemy się spodziewać jeszcze burzy z ulewnym deszczem. W tej okolicy pogoda jest taka zmienna.

WĘDROWIEC

I tak jest przez cały rok?

MŁYNARZ

E Zawsze zmienna, przez cały rok, rok, po roku.

WĘDROWIEC

A jak się nazywa najbliższa wieś?

MŁYNARZ

E To cię nic nie obchodzi! Wprawdzie przyjemniej jest dawać niż brać, ale zostać okradzionym nie jest wcale przyjemnie. Złodziej! Macie paszport?

WĘDROWIEC

A to po co?

MŁYNARZ

E W lesie są zbóje i trzeba legitymować wszystkich, którzy nie chcą podać, skąd przychodzą.

MYŚLIWY

Widzisz? Wciągnięto nas!

WĘDROWIEC

W coś, co nie przypomina młynarskiej sielanki.

MŁYNARZ

E Idę teraz po sąsiada i jego parobków, i wnet sprawdzimy alibi...

WĘDROWIEC

To dziwny sposób...

MŁYNARZ

E Tak, ja tu jestem policjantem, a sąsiad ławnikiem...

(wychodzi)

WĘDROWIEC

I teraz staną się przyjaciółmi, Herod z Piłatem.

MYŚLIWY

Wyszedłem właściwie po to, żeby zachować siebie, ale ten, kto chce zachować, straci.A więc rzućmy się znowu w wir...

WĘDROWIEC

ryzykując utonięcie.

MYŚLIWY

bez pójścia na dno,

WĘDROWIEC

dzięki pewnemu pasowi ratunkowemu, który rozsądni ludzie noszą na sobie! - Oto kobieta,

Dziewczyna wchodzi.

MYŚLIWY

której można się było spodziewać w pobliżu Adama i Ewy,

WĘDROWIEC

nie spodziewając się z tego powodu jakiegoś raju.

MYŚLIWY

Kropka! Teraz się zaczyna!

WĘDROWIEC

Sądzę, że ofensywa jest najkorzystniejsza... Jak się nazywasz, moja ślicznotko?

DZIEWCZYNA

Proszę zgadnąć.

WĘDROWIEC

Chwileczkę. — Blondynka, córka młynarza, niewysoka, okrągła buzia nazywasz się Amelia!

DZIEWCZYNA

Skąd pan to wiedział?

WĘDROWIEC

Znać to po tobie.

DZIEWCZYNA

A gdybym była wysoką brunetką o owalnej twarzy, jak bym się wtedy nazywała jako córka kowala?

WĘDROWIEC

Jenny, naturalnie.

DZIEWCZYNA

Słusznie.

WĘDROWIEC

Nauczyłaś się teraz czegoś ode mnie, co za to dostanę?

DZIEWCZYNA

Będzie pan mógł... powiedzieć mi, skąd pan wziął tę mądrość czytania w ludziach.

WĘDROWIEC

Życie, doświadczenie, pewne książki, wrodzony nieprzeciętny rozum i dobra porcja naby tej przenikliwości... Powiedz mi: czemu nie chcesz chłopca młynarza?

DZIEWCZYNA

I to też pan wie?

WĘDROWIEC

Ale powinnaś go wziąć, a wtedy pro blem młyna zostanie rozwiązany bez procesu - sprzedacie jeden młyn i każecie go przenieść do najbliższej parafii, gdzie jest potrzebny.

DZIEWCZYNA

Jaki pan jest mądry, jaki mądry!

WĘDROWIEC

Widzę jednak po tobie, że nie chcesz młynarczyka, przypuszczam, że wolałabyś chyba jednego z tych leśnych rozbójników, co? Tego czarnookiego z sumiastym wąsem...

DZIEWCZYNA

Zaczynam się bać... czy pan jest jasnowidzem?

WĘDROWIEC

Jak słyszysz, ale umiem wróżyć tylko młodym ludziom.

DZIEWCZYNA

A to dlaczego?

WĘDROWIEC

Bo starzy ludzie są tacy chytrzy.

DZIEWCZYNA

(do Myśliwego)

Czy to prawda?

WĘDROWIEC

Nie zwracaj się do niego, bo on się nie chce dać wciągnąć. Mów, do mnie. Daj mi coś, za wszystko, czego się w ciągu tej krótkiej chwili na uczyłaś, bo inaczej będziesz mi dłużna, a tego prze cież nie chcesz.

DZIEWCZYNA

Dostanie pan coś, tak że odejdzie pan stąd sowicie wynagrodzony, bogatszy, niż pan tu przyszedł, obładowany naukami, za które nic od pana nie wezmę...

WĘDROWIEC

A to ci dopiero!

DZIEWCZYNA

Po pierwsze nie nazywam się Amelia...

WĘDROWIEC

tylko Jenny, a nie mówiłem?

DZIEWCZYNA

Nie, i Jenny też nie. Po drugie, nie ma żadnego młynarczyka. Po trzecie w sąsiedniej parafii są cztery młyny, tak że problem młynów zo stanie dalej nie rozwiązany. Na dodatek dostanie pan jedną albo kilka dobrych rad. Proszę nie mówić „ty" do nieznajomej dziewczyny, bo nie może pan nigdy wiedzieć, z kim pan rozmawia, choćby pan uważał, że jest nie wiadomo jak przenikliwy. A da lej, proszę nie zdradzać przyjaciela, gdy zbliża się ktoś trzeci, bo gdy pan znowu zostanie sam, może pan go już nie znajdzie.

WĘDROWIEC

Nie zdradziłem go!

DZIEWCZYNA

A jednak, chciał go pan przed chwilą ośmieszyć, żeby wkupić się w moje łaski, a to nie było ładnie. Obecnie przeszedł pan do defensywy i gdyby pan mnie teraz zapytał, jak się nazywam, nie odpowiedziałabym panu tak, jak pan przed chwilą nie odpowiedział młynarzowi, kiedy chciał uratować pana od leśnych rozbójników...

MYŚLIWY

Może zechce pani usiąść, panienko?

DZIEWCZYNA

Tak, jestem panienką z dworu, a nie córką młynarza...

(do Wędrowca) Proszę pójść do młynarza i pozdrowić go ode mnie, to dostanie pan paszport. Niech pan idzie i przekaże tylko pozdrowienia od panienki...

WĘDROWIEC

Ale muszę znać pani nazwisko!

DZIEWCZYNA (siada) 

Nie podaję mego nazwiskam nieznajomym, i jeśli jest pan przyzwoitym człowiekiem, nie zapyta pan o nie.

Wędrowiec wychodzi.

Myśliwy, Dziewczyna.

DZIEWCZYNA

Dobrze tak panu móc wędrować,spotykać ludzi, poznać wielu...

MYŚLIWY

Naprawdę poznać?

DZIEWCZYNA

Nie, to nie tak!...

być przedstawionym...

MYŚLIWY

Też nie, ale na zagadkę zgadnąć bywa także spędzeniem czasu!

DZIEWCZYNA

Co się mówi —

niewiele warte!

MYŚLIWY

Jednak! Trzeba przekładać, bowiem każdy język brzmi obco - my zaś, obcy sobie jesteśmy i pozostajemy, podróżujemy incognito,

DZIEWCZYNA

incognito dla siebie samych! Pan choć w żałobie, bez żałoby!

MYŚLIWY

W stroju młynarki, lecz panienka!

DZIEWCZYNA

Towarzysz pana?

MYŚLIWY

To znajomy, ale zupełnie mi nie znany.

DZIEWCZYNA

A co pan o nim myśli?

MYŚLIWY

Wszystko i nic! — Bom jeszcze nie sumował!

DZIEWCZYNA

Coście wy w górze tam robili?

MYŚLIWY

Wdychali i zapominali!

DZIEWCZYNA

Zapominali? Toż bez wspomnień życie by było czczą nicością...

MYŚLIWY

A z nimi? Ciężar topi statek!

DZIEWCZYNA

I bez balastu się przewróci...

MYŚLIWY

Dlatego Właśnie bierze balast...

DZIEWCZYNA

refuje żagle...

MYŚLIWY

jak wiatraki...

DZIEWCZYNA

inaczej się połamią skrzydła...

MYŚLIWY

najlepiej kręcą się na wzgórzach...

DZIEWCZYNA

a jeszcze lepiej, gdy w dolinach...

MYŚLIWY

tam, gdzie powietrze jest tak gęste...

DZIEWCZYNA

widać na mile gołym okiem, policzyć możesz każdy kościół, a w nocy ujrzeć wszystkie gwiazdy...

MYŚLIWY

na horyzoncie nie...

DZIEWCZYNA

w zenicie, zenit zaś masz wszędzie, gdyś dotarł już do horyzontu...

MYŚLIWY

Kiedyż tam dotrę?

DZIEWCZYNA

Siedzisz tu, gdzie chciałeś 

być dzisiaj rano. Czyż nie miło osiągnąć stare, znaleźć nowe?

MYŚLIWY

A ten daleki kraj?

DZIEWCZYNA

idź, dojdziesz do niego... Ale gdy się zmęczysz, on się odsunie! —  Żaden człowiek w zenicie gwiazdy nie mógł ujrzeć polarnej, jednak jadą ku niej i zawracają  — innych znowu pędzi się stamtąd. Rób jak oni! Ale tymczasem ucz się.

MYŚLIWY

Drąży

człek i bagruje, nos w nadirze...

DZIEWCZYNA.

Za to w zenicie czasem oko!

Sygnały na rogu.

MYŚLIWY (nasłuchuje)

Posłuchaj!

DZIEWCZYNA

Słucham, nie rozumiem!

MYŚLIWY

Więc ci wyłożę!

Pani słyszy wyłącznie dźwięki, a ja słowa!

DZIEWCZYNA

Co mówi mosiądz?

MYŚLIWY

„Odpowiedzcie, gdzieście wy teraz, gdzie?" Odpowiedź na rogu: „Tfu!"

DZIEWCZYNA

Ktoś woła pana!

Nowy sygnał.

MYŚLIWY

„Chodź zaraz, chodź tu zaraz; Zaraz tu chodź! Przybywaj tutaj!"

DZIEWCZYNA

Słyszę, nie, widzę, żeś pan żołnierz!

Wzywają pana, a więc wkrótce rozstanie takie jak spotkanie!

MYŚLIWY

Nie takie krótkie, nie tak łatwe... Niechaj mi pani towarzyszy do wsi najbliższej!

DZIEWCZYNA

A towarzysz?

MYŚLIWY

Takiego znajdę w każdej karczmie!

DZIEWCZYNA

Pan jest okrutny!

MYŚLIWY

Wracam z wojny! Tam trzeba naprzód, nie zostawać!

DZIEWCZYNA

Więc pójdę, bobym tu została!

MYŚLIWY

Odchodząc pani coś zabierze!

DZIEWCZYNA

Zostanę  — pan mi coś zabierze!

MYŚLIWY (patrzy w dal)

Spójrz! Tam się kłócą! Już się biorą

do bitki! Biją się! Zostanę

wzięty na świadka! Pani musi

odejść, bo panią też w to wciągną!

DZIEWCZYNA

Pan myśli o mnie?

MYŚLIWY

Tak, o pani, z panią, dla pani! Żegnaj teraz! Kwiat oglądany za parkanem cieszy wędrowca jedną chwilę, jest najpiękniejszy, nim zerwany, śle woń swą z wiatrem, jedną chwilę i już po wszystkim! Teraz naprzód!

DZIEWCZYNA

Żegnaj i naprzód!

Wychodzi.

MYŚLIWY

Jużem na dole! W więzach, w pętach, wplątany w młyn sądowych trybów i w sieci pomieszanych uczuć, z kimś mi nie znanym, jako strona w sprawie, która mnie nie obchodzi

WĘDROWIEC

Jeszcze pan tu jest? Sądziłem, że już pan odszedł, ale pan musi być wierną duszą.

MYŚLIWY

Wdał się pan w bójkę?

WĘDROWIEC

Dałem młynarzowi w pysk za to, że sobie ze mnie zakpił. Cała ta gadanina o wysadza niu skał i zbójach w lesie to bujda. Jesteśmy jednak wezwani w jesieni do sądu, ja jako oskarżony o bój kę, a pan jako świadek.

MYŚLIWY

Podał pan więc nasze nazwiska?

WĘDROWIEC

Nie, rzuciłem tylko pierwsze lepsze.

MYŚLIWY

Jak pan śmiał? Możemy przecież jeszcze dodatkowo być oskarżeni o fałszerstwo... Wciągać w to kogoś w taki sposób! — Jak pan mnie nazwał?

WĘDROWIEC

Zeznałem, że podróżuje pan pod naz wiskiem Incognito. I chłopi uwierzyli.

MYŚLIWY

I teraz mam świadczyć przeciw panu?

WĘDROWIEC

Tak, za trzy miesiące. Skorzystajmy więc z naszej wolności i ruszajmy dalej! - Podob no w sąsiedniej wiosce ma się odbyć jakiś festyn.

MYŚLIWY

Co to za uroczystość?

WĘDROWIEC

Swego rodzaju jeux floraux lub ośle święto, podczas którego ukoronuje się największego durnia koroną z pozłacanego papieru...

MYŚLIWY

To ciekawe! Jak się nazywa ta wioska?

WĘDROWIEC

Osiołkowo. Ale nazywają ją tu Kłam cowo, bo mieszkają tam wyłącznie kłamcy.

MYŚLIWY

Enthevten exelavnein, następnie pomaszerowali,

WĘDROWIEC

parasangas treis, trzy parasangi,

MYŚLIWY

i tak uczynili.

Koniec wersji demonstracyjnej.

STACJA 3

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STACJA 4

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STACJA 5

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STACJA 6

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

STACJA 7

Niedostępny w wersji demonstracyjnej