David Herbert Lawrence

WIĘZY CIAŁA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

1

2

WIĘZY CIAŁA

Lawrence David Herbert

1

Stała bez ruchu na środku przestronnego pokoju, a w jej niewymuszonej pozie wyczuwało się napięcie. Blask świecy wysmuklał jej wspaniałą sylwetkę odzianą w czerwoną suknię, opadającą miękko aż do samej ziemi. Ciemnoblond włosy dziewczyny były luźno spięte w koronę na głowie, a młoda, uniesiona do góry twarz przypominała świeży pąk kwiatu. Elegancka jedwabna suknia barwy przyćmionego szkarłatu podkreślała doskonałość jej urody: tylko miłość mogła doprowadzić do tak pełnego, a zarazem niezwykłego rozkwitu. Płaszcz i kapelusz leżały obok, niedbale rzucone na stół.

Sama w pokoju, zamyślona, stała targana sprzecznymi uczuciami. Palce opuszczonych wzdłuż ciała dłoni poruszały się niespokojnie, ocierając nerwowo o siebie. Ściągnięte brwi zdradzały napięcie.

Bielone ściany i imponujący, bielony strop lśniły łagodnie w blasku świec. Pokój mieścił się na poddaszu: miał dwa okna i beczkowate sklepienie, które sprawiało, że przeciwległe ściany były dość niskie. Przy jednej z nich stało wąskie, posłane już na noc łóżko; złożona biała kapa leżała obok. Nieco dalej stał żelazny piec. Przy oknie, tym bliższym łóżka, znajdowało się biurko z przyborami do pisania i wspaniałym kaktusem z czerwonymi kwiatami, którego fantazyjny cień padał na ścianę. Pod drugim oknem, naprzeciw drzwi, na których wisiał płaszcz wojskowy, stał stolik. Na kołkach powbijanych w czwartą ścianę wisiała broń, sprzęt wędkarski oraz odzież — była to odzież męska, a ściślej: wojskowa. Pokój niewątpliwie należał do mężczyzny, prawdopodobnie do młodego porucznika.

Po pewnym czasie dziewczyna w długiej, dodającej jej powagi, czerwonej sukni otrząsnęła się z zadumy i jakby mimochodem podeszła do biurka. Usta miała mocno zasznurowane, może ze złości, może z bólu. Podniosła dużą pieczęć wykonaną z agatu i spojrzała na wyryty w kamieniu herb, po czym kilka razy pogładziła go palcem. Odłożyła pieczęć i popatrzyła na inne przedmioty: na piękny stary kufel służący do przechowywania tytoniu, na srebrną, podobną do urny szkatułkę, bardzo starą, o niezwykle oryginalnym kształcie, na miseczkę z kawałkami wosku. Wzięła kilka do ręki. O, taką ciemnozieloną grudką zapieczętowała swój ostatni list. Zresztą, czy to ważne? Bezmyślnie przekręciła na drugą stronę notes z bibułą, na którym również widniał herb właściciela. Podeszła do okna. Stanęła we wnęce okiennej i wyjrzała na zewnątrz. Otworzyła jedno skrzydło i odetchnęła głęboko zimnym, nocnym powietrzem. Co za rozkosz! Daleko w dole ciągnęła się ulica, złocista droga mleczna, troszkę niewyraźna, pełna miniaturowych, czarnych postaci idących, skręcających lub zawracających z marionetkowym, mrówczym zaaferowaniem. W pewnym momencie przejechała z turkotem dorożka — z tej wysokości śmiesznie mała. Życie toczyło się normalnie... a on nie przychodził.

Spojrzała na niebo. Miała wrażenie, że białe, migoczące gwiazdy są mniej odległe niż ulica, że są jej bliższe i jakby bardziej prawdziwe. Stała z twarzą uniesioną do gwiazd, z rękami przyciśniętymi do piersi i czekała w dłużącej się, bolesnej niepewności. Odgłosy uliczne, które docierały na górę, były stłumione i brzmiały jak brzęczenie owadów. Natomiast gwiazdy lśniące nad głową połyskiwały jasno, niepokonane i niezawodne. W sercu czuła chłód podobny do ich zimnego blasku.

Nagle drgnęła. Usłyszała głośne stukanie do drzwi oraz kobiecy głos, który pytał:

— Jest tam kto?

— Otwarte — powiedziała.

Z żalem odwróciła się od migoczących gwiazd, wzdrygając się na myśl o intruzie, o tym, że ktoś zakłóci jej spokój.

W drzwiach ukazała się szczupła, atrakcyjna dziewczyna o ciemnych włosach, odziana w ekstrawagancką suknię z ciemnofioletowego jedwabiu i granatowego aksamitu. Za nią stał niski, niepozorny podporucznik o smagłej cerze, ubrany w błękitny mundur.

— A to ty! — zawołała Teresa, wchodząc do pokoju. — Jesteś sama, Marto? A gdzie twój wojak?

Dziewczyna w czerwonej sukni wzruszyła ramionami i spojrzała w bok, nie odzywając się ani słowem.

— Nie ma go tu? Nie wiesz, gdzie jest? Ach, co za dureń! Co za potwór! Gdzie on się podziewa? — zwróciła się do swojego towarzysza.

On również wzruszył ramionami.

— Powiedział, że wyjdzie za pół godziny — odparł.

— Ha! Za pół godziny? Ładne mi rzeczy! A ile już minęło, dwie godziny?

Mężczyzna ponownie wzruszył ramionami. Miał piękne, czarne rzęsy i duże, spokojne oczy. Rozglądał się po pokoju z dezaprobatą, podczas gdy Teresa, o skórze złocistej niczym sierść młodej lamparcicy, żądała od niego wyjaśnień.

— Nietrudno zgadnąć, gdzie przebywa — rzekła, siadając na posłanym łóżku.

Dziewczyna w czerwieni poczuła, jak coś ściska ją w sercu.

— Wino, kobiety i karty! — ciągnęła donośnym głosem Teresa. — Ale od kart wolą kobiety. Mój ukochany ma cztery damulki, cztery damulki ma mój ukochany — zaśpiewała, po czym nagle przerwała i znów zwróciła się do swojego towarzysza: — Czy przynajmniej wygrywał? Jak mu szło, kiedy odchodziłeś, Karl?

— Tant pis que mai — odparł enigmatycznie młody baron, Karl Podewils, po raz trzeci wzruszając ramionami.

— Och, ty i to twoje tant pis que matt Sam jesteś tant pis que mali — Parsknęła gardłowym śmiechem. — Nie martw się, Marto. Wróci z fortuną.

Nastała martwa, krępująca cisza.

— Wiem, jak to się zwykle kończy — westchnęła Marta.

— Tak, masz ty z tym huncwotem krzyż pański! — rzekła Teresa poważniejąc. — Powiedz, droga Matzen, co masz zamiar robić? Chyba nie będziesz dłużej na niego czekać? Nie, to absolutnie wykluczone! Nie pozwolę, żebyś czekała jak wierna żona! Wkładaj, złotko, kapelusz i chodź z nami... Karl, niemowo jedna, dokąd idziemy? Co? Do Geiera? Idziemy do Geiera, Marto. No, pospiesz się, dość już się nacierpiałaś, moja męczennico. Wkładaj kapelusz i chodź.

Teresa gwałtownie zerwała się z łóżka, żeby czym prędzej ruszyć w drogę.

— Nie, poczekam na niego — mruknęła posępnie Marta.

— Nie bądź dzieckiem! — sprzeciwiła się grubym głosem jej przyjaciółka. — Po co masz czekać? Myślisz, że ja bym czekała? Od razu wyfrunęłabym z gniazdka. — Podniosła rękę i lekko dmuchnęła. — Frrr! — zawołała śpiewnie, jakby z jej palców sfrunął ptak.

Młody podporucznik stał w milczeniu, patrząc z rozbawieniem na Teresę. Była pełna energii i złocista jak lamparcica.

— Marto, kochanie, to naprawdę nie ma sensu! Nie baw się w Penelopę, jesteś zbyt piękna. No, a teraz bądź grzeczna i włóż kapelusz.

— Nie. — W jej twarzy, świeżej jak kwiat róży, malował się upór.— Poczekam. Kiedyś przecież się zjawi.

Zapadła krótka, uciążliwa cisza.

— Jak chcesz — odparła Teresa, wkładając trzymany przez Karla płaszcz. — Bylebyś tylko nie czekała tak długo jak Leonora, fuhr  ums Morgenrot! Adio,  moja droga. Niech Bóg cię ma w opiece.

Młody podporucznik skłonił się współczująco i oboje wyszli, zostawiając dziewczynę samą.

Podeszła do biurka i starannym, gotyckim pismem zaczęła zapełniać pustą kartkę papieru swoim imieniem i nazwiskiem:

Marta Hohenest

Marta Hohenest

Marta Hohenest.

Z ulicy wciąż dochodził cichy gwar. Wiatr był chłodny. Dziewczyna wstała z krzesła i podeszła do okna. Zamknęła je, po czym znów usiadła.

Wreszcie drzwi się otworzyły i do pokoju wszedł młody oficer. Miał na sobie zapięte pod szyję granatowe palto z podwójnym rzędem dużych, srebrnych guzików. Wszedł szybkim krokiem, ogarniając spojrzeniem Martę, która siedziała odwrócona do niego plecami. Pisała coś ołówkiem na papierze. Zamknął drzwi, po czym z wdziękiem, płynnymi ruchami rozpiął guziki, zdjął palto i, nie spiesząc się, powiesił je. Jakże znajomy był Marcie jego chód, te lekkie żwawe kroki! Ale nie zareagowała: bezmyślnie rysując na kartce krzyżyki, siedziała z głową pochyloną między dwiema świecami, które rzucały delikatny blask na jej wymykające się, niesforne kosmyki; była bardzo piękna. Mężczyzna zauważył to i poczuł, jak przenika go wzruszenie. Jednakże nie mógł już sobie pozwalać na żadne emocje.

— Czekałaś? — spytał chłodno.

Bezczelne, idiotyczne pytanie! Nie poruszyła się, całkiem jakby go nie słyszała. Jednakże nieszczęście, w jakie popadł, tak bardzo zaprzątało jego myśli, że nawet nie zwrócił na to uwagi.

Był szczupłym, przystojnym młodzieńcem o regularnych, delikatnych rysach. Twarz miał bladą, a w jasnych, ruchliwych oczach malował się jakiś nieuchwytny wyraz. Pogrążony w rozpaczy, która czyniła go obcym i nieczułym, ledwo uświadamiał sobie obecność dziewczyny.

Dla niej zaś, odkąd wszedł do pokoju, atmosfera stała się duszna, nie do wytrzymania. Czuła się spętana, jakby uwięziona. Podniosła się tak raptownie, że niemal podskoczył. Stanęła przed nim — wysoka, jaskrawo odziana, groźna.

— Wróciłeś z fortuną? — spytała z kpiną i niebezpiecznym błyskiem w oczach.

Rozpinał pasek, żeby się przebrać. Przyglądała mu się, lustrując go od stóp do głów. Nie potrafił odpowiedzieć, poruszyć ustami. Zresztą milczenie dawało mu przewagę.

— Czy wróciłeś z fortuną? — powtórzyła mocnym, dźwięcznym głosem, w którym wciąż kryła się kpina.

— Nie — odparł, nagle odwracając się od niej. — Ciesz się, że w ogóle wróciłem.

Wypowiedział te słowa z rozpaczą i znów pogrążył się w milczeniu. Był skończony. Dziewczyna popatrzyła na niego: w swoim cierpieniu sprawiał wrażenie małego, zagubionego człowieka. Odwróciła się zniecierpliwiona. Ale zdjął ją lęk; przecież go kochała.

Nie miał siły dłużej tak stać, zhańbiony i bezradny. Z trudem powłócząc nogami przeszedł kilka kroków i usiadł przy biurku. Przypominał psa z podkulonym ogonem.

Dostrzegł kartkę papieru zapisaną imieniem i nazwiskiem dziewczyny. Pewnie cieszy się, że właśnie tak się nazywa — przemknęło mu przez myśl. Podniósł pieczęć i zaczął obracać ją w palcach, usiłując wykonać jakąś sztuczkę. Pieczęć co rusz spadała na blat z tak głośnym stukotem, że Marcie ciarki przechodziły po skórze. Zachowywał się, jakby zupełnie zapomniał o jej obecności.

Patrzyła, jak siedzi pochylony, otępiały. Jego plecy rysowały się wyraźnie pod cienkim materiałem munduru. Obserwując smukłe, kształtne ciało, czuła narastający ból, aż w pewnym momencie nie mogła już dłużej tego znieść: ani bólu i dręczącego ją pożądania, ani otępienia i bezradności swojego kochanka, który, pogrążony we własnym nieszczęściu, nie zauważał jej obecności. Siłą woli starała się na niego wpłynąć, przyciągnąć jego uwagę, rozbudzić zainteresowanie.

— Pewnie jesteś wściekła, że się spóźniłem? — spytał z bezsilną ironią. Była wściekła o błahostki, podczas gdy on przeżywał prawdziwą tragedię! Jakże wielkie było jego cierpienie, a jakże błaha jej złość!

Coś w jego tonie dotknęło ją do żywego, sprawiło, że chłód wkradł się jej do serca.

— Nie powiem, żebym była tym zachwycona — odparła zimno, odwracając się do okna.

Wciąż siedział pochylony nad biurkiem, miętosząc coś w palcach. Utkwiła w nim wzrok. Jak bardzo był rozdrażniony! Spojrzała na jego piękne dłonie, na duży sygnet z topazem połyskującym w blasku świecy. Ach, gdybyż te ręce były śmiałe i szalone! Ale one, cóż, zawsze zaciskały się tchórzliwie, z poczuciem winy.

— Jestem zgubiony — oznajmił niespodziewanie, jakby mówił sam do siebie. Odchylił do tyłu krzesło: w jego ruchach było coś tak ujmująco subtelnego, tak niesłychanie wrażliwego! Och, jakże go pragnęła!

— Dlaczego? — spytała obojętnie.

Zakipiała w nim złość. Irytowała go jej beztroska. Jeśli zginę — pomyślał — zmartwi się nie więcej, niż gdyby rozsypała na ziemię torebkę ulubionych czekoladek.

— Dlaczego? — powtórzył za nią. — Z tego samego błahego powodu co zawsze.

— Długi! — krzyknęła z pogardą.

— Otóż to.

Serce zawrzało jej z wściekłości.

— Co się stało? Czyżbyś przegrał jeszcze więcej?

— Trzy tysiące marek.

Nic nie powiedziała; czuła, jak narasta w niej gniew.

— Ty głupcze! — zawołała w końcu i starając się opanować, ponownie zapadła w milczenie. —

Więc jesteś zgubiony? — spytała po chwili. — Z powodu trzech tysięcy marek? Nisko się cenisz — stwierdziła z brutalnym szyderstwem.

— Z powodu trzech tysięcy marek oraz wcześniejszych długów — odparł, usiłując zachować zimną krew.

— Ach tak, zapomniałam o wcześniejszych! Więc z powodu trzech tysięcy marek i wcześniejszych nie spłaconych długów musisz pożegnać się z życiem!

— Nie z życiem, z karierą.

— Z karierą? — spytała ironicznie. — Myślałam, że to sprawa życia i śmierci. A to tylko sprawa kariery? Więc jeszcze nie jest tak źle!

Jego oczy błyszczały gniewnie, gdy tak siedział wystawiony na jej szyderstwa.

— Moja kariera to moje życie.

—Ach tak? Więc nie zależy ci na życiu, tylko na karierze?

— Jestem szlachcicem.

— Doprawdy? Niebywałe! Szlachcic może nie żyć, byleby tylko zrobił karierę? Kariera to rzecz najważniejsza, tak?

— Nie, honor.

— A czymże jest twój honor, jeśli wolno mi spytać? — Jej ironia sięgnęła zenitu.

— Owszem, wolno ci spytać — odparł chłodno. — Ale jeśli sama nie wiesz, obawiam się, że nie będę w stanie ci tego wyjaśnić.

— Nie będziesz w stanie? No tak, wierzę ci. Nie potrafiłbyś wyjaśnić, bo nie ma czego wyjaśniać. — Zapadła długa, pełna napięcia cisza. — Porobiłeś zbyt wiele długów i troisz się, że wykopią cię z wojska, na czym ucierpi twój honor, czy tak? I co potem?

Wypowiedziała te słowa z gorzką, jadowitą ironią. Zabolał go zwrot „wykopią z wojska”. Z pozorną nonszalancją odchylił się w krześle.

— Pozaciągałem zbyt wiele długów i wiem, że mnie wykopią. — Użył jej sformułowania, mocniej wbijając sobie kolec w serce. — Potem... potem mogę się zastrzelić. Mogę też zostać kelnerem albo urzędnikiem i zarabiać dwadzieścia pięć szylingów tygodniowo.

— Cóż za szeroki wachlarz możliwości! A niby dlaczego nie miałbyś zostać kelnerem, na przykład w „Germanii”? To mogłoby być całkiem zabawne.

— Dlaczego? Dlatego, że mi nie wypada. Przyjrzała mu się uważnie, jego delikatnej, arystokratycznej posturze i niezwykle wrażliwej twarzy. Nagle na nowo rozbudziło się w niej niemieckie uwielbienie dla starych, dumnych rodów. Nie, nie mógłby pracować jako kelner; nie zniosłaby tego. Był zbyt piękny i dystyngowany.

— Ha! Płonne twe obawy! — rzekła. — Nawet jeśli wyrzucą cię z wojska, na pewno znajdzie się

ktoś, kto ci pomoże. Jesteś jak kot, co zawsze spada na cztery łapy. Jednakże myliła się. Nie miał w sobie nic ze zręczności kota. Charakteryzował go głęboko zakorzeniony brak zaufania do samego siebie. Nie potrafił uwierzyć w siebie jako człowieka, jednostkę. Pochodził z arystokracji, wiedział, że posiada niemałą inteligencję, dobrą prezencję i ponadprzeciętną wrażliwość. Cały kłopot jednak polegał na tym, że w oderwaniu od warstwy, do której należał, czuł się nikim, zerem. Chorobliwie zazdrościł prostym ludziom, robotnikom, ich męskiego sposobu bycia oraz niezachwianej — chwilami wręcz śmiesznej — pewności siebie. Mógłby przeprowadzić tych ludzi przez bramy piekieł, cóż bowiem jego — urodzonego na przywódcę — obchodziło niebezpieczeństwo czy ból? Jednakże kim byłby, gdyby nagle zamknęła się przed nim kariera wojskowa? Żałosnym ludzkim strzępem.

Ale ona pochodziła z ludu, nie mogła więc tego w pełni zrozumieć. I chyba lepiej było nie próbować jej niczego tłumaczyć. Umiał udawać, że jest wolny, nieustraszony, samowystarczalny, słowem — taki, za jakiego powinien uchodzić mężczyzna w oczach zakochanej w nim kobiety. Lecz wiedział, że to tylko gra. Wiedział, że zhierarchizowany, męski świat, z którego czerpie wartości, jest mu bliższy od najczulszej kochanki. W głębi duszy żałował tego, pragnął niemal tchórzliwie, żeby było inaczej. Ale sprawy właśnie” tak się miały. Toteż jej słowa, że „jest jak kot”, wywołały w nim tylko rozgoryczenie.

— Kto mi pomoże? Bogata kobieta, która wyjdzie za mnie za mąż?

Było to jakieś rozwiązanie. Jedyne i prawie nieuniknione dla niego. Ale takie małżeństwo doszczętnie zniszczyłoby jego poczucie godności.

Pytanie mężczyzny sprawiło jej niewymowny ból, cierpiała bardziej, niż gdyby dosięgła go nagła śmierć. Wolałaby, żeby nie żył, gdyż wtedy jej miłość nie obróciłaby się w proch.

— Ożeń się, jeśli chcesz — powiedziała cicho, załamującym się głosem.

— Dziękuję za pozwolenie.

Nastała długa cisza, pełna pustki i beznadziejności.

— Dlaczego tak bardzo przeraża cię myśl o porzuceniu wojska? — spytała wreszcie dziewczyna. — Mógłbyś spróbować swoich sił w czymś nowym. Inni mężczyźni jakoś sobie radzą.

— Nie jestem jak inni mężczyźni.

Dlaczego tak się nad nim znęcała? Miał wrażenie, że sprawia jej to przyjemność. Myśl o wydaleniu z wojska była dla niego koszmarem, czymś znacznie straszniejszym od śmierci. Wyobraził sobie, jak w pogardzanym cywilnym odzieniu ima się różnych kiepskich zajęć. Nie, nie zniósłby tego. Było to ponad jego siły. Jakim prawem wtrącała się w jego życie? Była aktorką, córką rzemieślnika. Reprezentowali dwa odrębne światy. Czy w ogóle można decydować za drugiego człowieka? Nie sposób. Kochał ją. Kochał ją o wiele bardziej, niż mężczyźni na ogół kochają swoje przyjaciółki. Naprawdę mu na niej zależało. Odczuwał też coś w rodzaju dziwnej dumy, jakby ta miłość wyróżniała go pośród innych. Ale jej, Marty, umiejętność rozumienia go miała pewne granice. Do niektórych spraw nie powinna się wtrącać, powinna zostawić go w spokoju. W tej trudnej chwili, w tym krytycznym momencie jego życia, nie powinna zabierać głosu, ponieważ nie potrafi zrozumieć powagi sytuacji. A tymczasem dręczyła go z lubością, tak, z prawdziwą lubością.

— Czyżbyś uważał, że praca jest poniżej twojej godności?

Podniósł twarz, bladą i udręczoną; jego szare oczy płonęły strachem i nienawiścią.

— Praca! — krzyknął. — Jak sądzisz, ile jestem wart? Może ze dwadzieścia pięć szylingów tygodniowo, a i to jeśli dopisze mi szczęście.

Jego cierpienie przejęło ją do głębi. Siedziała oniemiała, patrząc na niego szeroko otwartymi oczami. Strach i przygnębienie sprawiły, że krew odpłynęła mu z policzków; jego dłonie leżały drętwo na blacie biurka. Dziewczynę ogarnęło zdumienie oraz zimny, paraliżujący lęk. Czy rzeczywiście tak bardzo zależało mu na pozostaniu w wojsku? Czy naprawdę było to takie istotne? Kiedy powiedział, że wart jest dwadzieścia pięć szylingów tygodniowo, brzmiało to tak, jakby miało mu pęknąć serce. Siedział przed nią kompletnie załamany. Próbowała do niego dotrzeć, ale nie potrafiła. Szukała mężczyzny, tego wolnego, beztroskiego młodzieńca, który ją kochał. Nie było go, rozpłynął się, została tylko posępna, pusta skorupa o bladej twarzy wpatrzonej w nicość.

Jej osłupienie przemieniło się w obezwładniający strach. Czuła się tak, jakby chaos, zawładnął światem. Wszystko się rozpadło. Usiłowała się czegoś uchwycić, ale nie miała czego.

Siedział z wzrokiem wbitym przed siebie; dziwne otępienie zakradło się do jego mózgu. Patrzył na jasny płomyk świecy i nagle, pogrążony we własnym smutku, pomyślał, że płomień jest jak bijąca fontanna — ogień tryska z knota wyżej i wyżej w mrok — albo jak rzeka, która unosi się i występuje z brzegów. Czy można zatrzymać powódź? Podniósł kawałek papieru i na moment zasłonił nim ogień.

Kiedy płomyk zamigotał, dziewczyna drgnęła. Sprawiała wrażenie, jakby nagle oprzytomniała, jakby wyrwała się z transu. Ujrzała twarz młodzieńca, wyraźną, zatroskaną. Był roztargniony, wyobcowany — wyobcowany z samego siebie.

— Powiedz, że to nieprawda — poprosiła błagalnym tonem. — Że wcale nie jest tak źle. Przecież ucierpi tylko twoja głupia duma, czyż nie tak?

Spojrzał na nią chłodno, spokojnie.

— Moja duma! A czy ja i moja duma to nie to samo? Czym byłbym bez dumy?

— Sobą — odparła. — Nawet jeśli odbiorą ci mundur i nagiego wypuszczą na ulicę, wciąż będziesz sobą.

— Sobą! Co to znaczy sobą? — W jego oczach pojawiła się wściekłość. — Czy będę sobą, jak włożę cywilne ubranie i zacznę harować jak wół?

Dziewczyna zmarszczyła czoło.

— Ale dla mnie... choćbyś był nagi i pozbawiony zaszczytów... dla mnie jesteś sobą... jesteś wszystkim.

— A cóż znaczy wszystko, jeśli wszystko równa się zeru? Jeśli równa się torbie nędznych czekoladek? Byłbym nikim; ot marnym urzędniczyną zarabiającym dwadzieścia pięć szylingów tygodniowo.

Jego słowa bolały ją, boleśnie raniły jej serce. Przez moment patrzyła na niego zdumiona.

— A kim jesteś teraz? Wielkim panem podporucznikiem?

Machnął lekceważąco ręką.

Przyglądała mu się spod spuszczonych powiek.

— A nasza miłość? Czy nic dla ciebie nie znaczy?

— A cóż może znaczyć dla nędznego gryzipiórka? Cóż w ogóle znaczy miłość? Czy może pomóc zrujnowanemu człowiekowi? Cóż takiego może zaofiarować miłość, jeśli jest się tylko gryzipiórkiem?

— Czy to ważne, kim się jest?

— Bardzo ważne.

Przez chwilę panowała cisza; wreszcie dziewczyna wybuchnęła:

— Czy nic cię nie obchodzi, co ja czuję, co ja przeżywam?! — zawołała. — Zabierają mu mundur z lśniącymi guzikami i nagle... co za wstyd i hańba!... zostaje zwykłym cywilem, chwyta więc za broń i zabija się! Pomyśl o mnie!

Milczał z uporem. Wydawała mu się prostacka. Jej oburzenie w niczym nie zmieniało sytuacji.

— Czy nie widzisz, ty mały, podły egoisto, jak nisko mnie cenisz? — Odchodziła od zmysłów. — Kochałam cię. Przez dwa lata kochałam cię całym sercem i duszą, a ty mnie okłamywałeś! Mówiłeś, że też mnie kochasz! I co ja z tego mam? Nic, bo dureń chce się zabić, gdyż nie może żyć bez swej nędznej dumy! Och, ty głupcze!

Podniósł głowę i popatrzył jej w oczy z wyższością. Twarz miał niewzruszoną.

— Wszystko, co mówisz, moja droga, mija się z istotą rzeczy!

Jakże nienawidziła tych jego uwag, wypowiadanych chłodnym, zarozumiałym tonem.

— W porządku, zabij się! Wtedy będziesz wart jeszcze mniej.

Nastała grobowa cisza.

— Wtedy kwestia wartości nie będzie grała żadnej roli.

— Ha! — burknęła z pogardą.

Skończyła. Nie miała nic więcej do powiedzenia. Siedzieli bez ruchu, w milczeniu, jak dwie osoby, których nic nie łączy; po pewnym czasie dziewczyna wstała i ruszyła do stolika po płaszcz i kapelusz. Mężczyznę znów ogarnął lęk. Z całego serca pragnął, żeby została. Skulił się, jakby chciał uniknąć chłosty. Włożyła gniewnie kapelusz i zarzuciła na ramiona gruby, wełniany płaszcz. Kapelusz miała czarny z lśniącego jedwabiu, przystrojony połyskującymi piórami, płaszcz zaś granatowo-zielony, silnie kontrastujący z widoczną spod niego jaskrawoczerwoną suknią. Była piękna jak bóstwo; ognista Madonna!

— Do widzenia. Wychodzę — oznajmiła z drwiną w głosie.

Siedział nie ruszając się, jakby zakuty w kajdany. Przez moment zawahała się, po czym ruszyła w stronę drzwi.

Nagle zerwał się z miejsca, sprężyście jak kot, i oparł plecami o drzwi, zagradzając jej wyjście. Oczy też miał kocie, wielkie i okrągłe, twarz dziwnie mu lśniła. Dziewczyna zadrżała; przeszedł ją lekki dreszcz.

— Puść mnie — rzekła cicho. — Mam tego dość.

Patrzył na nią bez słowa dużymi oczami o ciemnej, szerokiej jak u kota tęczówce. Poczuła, jak zalewa ją fala kobiecej uległości.

— Chcę odejść. To nie ma sensu. Sam wiesz, że to nie ma sensu.

Stała przed nim jak grzeczne, potulne dziecko. W kącikach ust błąkał mu się lekki, zagadkowy uśmiech.

— Przecież mnie nie chcesz — powiedziała. — Nie chcesz, żebym z tobą została. Zatrzymujesz mnie tylko dlatego, żeby udowodnić, że masz nade mną władzę. To podłe.

Nie odpowiedział; oczy mu się zwęziły i rozciągnął usta w zmysłowym, okrutnym uśmiechu. Dziewczyna cofnęła się, wystraszona, a zarazem zafascynowana.

— Jeszcze cię nie puszczę — oświadczył. Daremnie starała się wykrzesać z siebie złość.

— Będę krzyczeć — ostrzegła go. — Zawstydzę cię przed sąsiadami.

Oczy zwęziły mu się jeszcze bardziej; uśmiech stał się mściwy i szyderczy.

— To krzycz.

Jego spokojny, zmysłowy głos podziałał na nią podniecająco.

— Ja nie żartuję. — Posłała mu wyzywające spojrzenie. Ale uśmiechające się do niej oczy o wielkich, ciemnych tęczówkach sprawiły, że znów wstąpiła w nią uległość.

— Nie zatrzymuj mnie — poprosiła posępnie. Uśmiech rozjaśnił mu twarz.

— Zdejmij kapelusz.

Szybkimi, płynnymi ruchami wyjął spinki przytrzymujące kapelusz, rozpiął klamrę u jej płaszcza i położył rzeczy z boku na stoliku.

Usiadła na krześle. Po chwili wstała i podeszła do okna. W dole małe postacie krążyły wciąż po ulicy. Otworzyła okno, wychyliła się i zaczęła płakać

Patrzył poirytowany, jak stoi we wnęce okiennej, odziana w długą, jaskrawoczerwoną suknię i wygląda na zewnątrz. Była okropnie denerwująca.

— Zmarzniesz — powiedział.

Nie zwracała na niego uwagi. Napięcie w jej postawie uzmysłowiło mu, że dziewczyna płacze. Rozdrażniło go to, zupełnie jakby płakała mu na złość. Po kilku minutach wyczekiwania podszedł do niej i ujął ją za ramię, niby lekko i delikatnie, lecz było w tym dotyku jakieś okrucieństwo.

— Chodź, bo się przeziębisz. Chodź, proszę cię. Powoli odciągnął ją od okna w stronę łóżka; dziewczyna usiadła na posłaniu, on obok niej.

— Dlaczego płaczesz? — spytał dziwnym, przejmującym głosem, w którym brzmiała nutka radosnego triumfu. Ale łzy tylko potoczyły się jeszcze większym strumieniem.

Pocałował ją w policzek, miękki, gładki, w dodatku ciepły i mokry od łez. Pocałował ją po raz drugi i trzeci, rozkoszując się jego miękkością oraz słonym smakiem łez. Odwróciła głowę, wytarła oczy chusteczką i wydmuchała nos. Poczuł zawód, choć podobał mu się sposób, w jaki wydmuchuje nos.

Nagle osunęła się na podłogę i ukryła twarz w pościeli; łkając spazmatycznie, głośno zaczęła wylewać żale:

— Nie kochasz mnie... nie kochasz ani trochę... Myślałam, że mnie kochasz, a ty nie wyprowadzałeś mnie z błędu... kłamałeś... wcale mnie nie kochasz... nie zniosę tego... nie zniosę.

Siedział słuchając tego żałosnego, niemal zwierzęcego zawodzenia. Oczy lśniły mu triumfalnie, mięśnie miał naprężone i jakby naładowane energią. Na czole malowało mu się napięcie. Położył delikatnie dłoń na głowie dziewczyny i pogładził ją czule po wtulonej w pościel twarzy.

Nagle dziewczyna otarła prześcieradłem łzy i spojrzała w górę.

— Oszukałeś mnie — oświadczyła, siadając na łóżku.

— Tak sądzisz? W takim razie oszukałem również i siebie.— Ogromna, niespożyta energia, którą czuł w sobie, niemal go rozsadzała.

— Tak — rzekła tajemniczo, ze smutkiem. Siedziała pogrążona we własnych myślach. Po chwili kąciki ust znów zadrżały. — Tak bardzo cię kochałam. — Głos się jej załamał, łzy ścisnęły ją za gardło.

Poczuł, jak radość przepełnia mu serce.

— Kocham cię — powiedział cicho, przytulając ją lekko i lekko, delikatnie, w powściągliwym uniesieniu, całując.

Potrząsnęła z niedowierzaniem głową, usiłując wyrwać się z objęć. Kiedy ją puścił, spojrzała na niego niepewnie, lękliwie. Malutkie, figlarne iskierki migotały mu w oczach, jakby śmiał się w duszy.

— Nie sprawiaj mi tyle bólu — szepnęła, protestując resztką sił i woli.

Uśmiechnął się łagodnie. Ujął jej twarz w swoje ręce i obsypał pocałunkami, słodkimi i cudownymi niczym błogi, letni deszcz. Czuł się tak, jakby pulsowało w nim potężne źródło krwi. Z podniecenia drżał na całym ciele; znów był panem sytuacji.

Kiedy podniosła twarz i otworzyła oczy, policzki miała wilgotne, a zielonozłociste oczy lśniące: kiedy patrzył na nią, wydawało mu się, że promienie słońca wyszły zza chmur i okryły jasnym blaskiem mokre listowie. Uśmiechnęła się poprzez łzy —  niczym dziecko, które zdobyło nową wiedzę — a on leciutko, najdelikatniej, jak umiał, otarł łzy czubkiem języka i miękkimi wąsami.

Nie zabiłbyś się, bo jesteś mój, prawda? — powiedziała czując, jak jego ciało drży w triumfalnym uniesieniu.

— Tak.

— I tylko mój? — spytała z rosnącym podnieceniem w głosie.

— Tak.

— I niczyj więcej, tylko mój?

— Tylko twój — przysiągł.

— Mój jedyny? — upewniła się, coraz bardziej podniecona.

— Tak.

I odpłynęła, pogrążając się w świecie bezkresnej rozkoszy.

Koniec wersji demonstracyjnej.

2

Niedostępny w wersji demonstracyjnej