Kazimierz Laskowski

Z CHAŁUPY

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

* * *

BYŁ CI WE WSI...

MATULU! PISZĘ DO CIEBIE...

GDYBYM MÓGŁ...

WIDZIAŁO MI SIĘ...

STROI MI SIĘ...

POWIEDZŻE MI...

DOSTAŁA MŁODA WIOSNA..

CHOĆBYM CIĘ...

POCO CI SIĘ BYŁO...

* * *

* * *

GDYBYM MIAŁ...

JAK TAM U WAS...

* * *

NA NOWY ROK.

KONKURY.

OŻENIŁ SIĘ MACIEK...

WYJDŹŻE!...

CHŁOP SE JESTEM...

CZTERY STRUNY.

* * *

NA "PALMOWĄ".

ŻEBYM WIEDZIAŁ...

JENO MIĘ, DZIEWCZYNO...

SEN.

PRZEPIÓRECZKA.

NIE BYŁO DOLI...

DZIEWCZYNO! NIE WIESZ TY?

TAK MI GRAJ...

RÓŻNYCH STRZELCÓW...

ROZEŚMIAŁA MI SIĘ DUSZA...

PIERWSZY SNOP.

ŚNILI MI SIĘ MATULA...

SKOŃCZYŁY SIĘ LATKA...

MAM CI JA UKOCHANIE...

PŁYNĄ CHWILE...

CZY WAS, SKRZYPKI...

POWIADALIŚCIE, MATULU...

JAK NA KOCHANIE...

NIECH BĘDZIE POCHWALONY!

MAJ.

WIANEK.

JUŻ POWIAŁO JESIENIĄ...

ROZHULAŁA SIĘ...

WYJECHALI TATUŚ...

Z CHAŁUPY...

wiersze i śpiewki

Laskowski Kazimierz

* * *

Zjechała hej!

na miejski bruk,

Na bruk wielkiego miasta

Ta wieś, co nosi

w herbie pług!

Ta nasza wieś od Piasta!

Zjechała hej!

na pierwszy słuch,

Że wielkie miasto płacze,

Wioząc ostatni

chleba krach

I serce swe prostacze!

Przywiozła wieś —

ten polski chłop,

Kość z kości, krew z krwi Piasta!

Ostatni kruch,

ostatni snop

Dla biednych braci z miasta!

Przywiozła wieś,

ta przednia straż

Tej naszej polskiej niwy,

Ten chłop od pługa,

oracz nasz,

Od wieka — chłop poczciwy !

Zjechała wieś

dać miastu jeść,

Dać miastu łyżkę warzy!

Więc cześć ci, wsi!

cześć chłopie cześć !

Cześć Tobie, przednia straży!

BYŁ CI WE WSI...

Był ci we wsi naszej Jaś,

Znajdka wedle płota...

Musiał ludziom bydlę paś(ć),

Zwyczajnie sierota!

Ale zato śpiwoł, groł,

Kiejbyś rosą, łzami sioł...

Zwyczajnie sierota!

Kiej z gadziną w pole sed(ł),

To aż się rozligo..

Przytupuje, śpiwo bet,

A chabiną śmigo;

Ale jak nie widzi nik(t),

To ci czasem buchnie w ryk,

Że az się rozligo!

Jednej nocy wcześni(ej) wstoł

I... jak kamień w wodę,

Bo się pono bicio boł,

Bydłem zrobił śkodę...

Sukali go tu i "naw",

Chodzi sołtys ponad staw...

Nikiej kamień w wodę

Upłynęło siła lat,

Zapomnieli Janka..

"Ano przepod, posed w świat" -

Taka była zganka...

"Nic wart było, przepod gdzieś!"-

Powtarzała cała wieś...

Zapomnieli Janka.

Ażci jakoś w żniwny c(z)as

Ktosi do wsi jedzie...

Rozglądo się raz po raz,

Kiej po własnej biedzie...

Gadu.. gadu.. ludzie w mig;

Nie zgaduje, ktoby, nik(t),

A tu do wsi jedzie.

Ale skoro z bryki zsed(ł,

Jak ryknął przy płocie..

Jaki taki zbylił wnet

O Janku sierocie...

Bo choć tero niby pon

Przy zegarku, surdut w ston...

Tak ryczoł przy płocie.

Przy tym płotku z onych dni,

Skąd go wzięli ludzie,

Ronił, ronił gorzkie łzy,

Bił w pierś, ze nie pó(j)dzie...

Bo choć w chlebie w "potyk" żył"

Za tym płotkiem cięgiem cnił,

Skąd go wzięli ludzie.

Zacął z ludźmi gwarzyć w łzach

O tej dawnej doli,

Kiej to bydło pasoł w krzach;

Śpiwywał do woli,

I choć przy nim pełny trzos.

Chwalił sobie dawny los

Za sierocej doli!

Powiadali zrazu: Zaś

Tako se jeno gada...

Lecz, jak we wsi osiadł Jaś,

Przejrzała gromada,

Że, kto zrodzon przy tych krzach,

Ta je kocha w szczęściu, łzach,

Że Jaś prawdę gada.

MATULU! PISZĘ DO CIEBIE...

Matulu! Piszę do ciebie.

Matuś! Matulu!

Byście wiedzieli tam, w niebie,

Że już nic nie mam, prócz bólu,

Prócz życia o gorzkim chlebie!

Że wszystko, com brał ku sobie,

Odeszło; legło już w grobie,

Jak wy matulu!

Już nie ostało nic z tego,

Co było laty!...

Ani ja kąta własnego,

Ni swoich ludzi, ni chaty;

Ni słowa znikąd dobrego!

Już nie ostało nic z tego,

Co było laty!

Wszystko odeszło powoli

Z tej mojej drogi.,

Wygnali z chaty i roli!

Nie stało Maryś niebogi!

Nie było, Matuś, snadź doli...

Wszystko odeszło powoli

Z tej mojej drogi!

A toć wy w górze tam wiecie

Chyba najlepiej,

Żem nic nie rzucił na świecie

Z tego, co ludzką pierś krzepi,

Żem nic nie zronił po świecie...

A toć wy sami to wiecie,

Matuś najlepiej!

Zaświadczcie za mną, matulu!

Zaświadczcie w niebie!

Żem nawet tego tu bólu,

Co mię żywemu grób grzebie,

Nie oddał za nic, matulu!

I że tak pójdę przed siebie

O gorzkiem życiu i chlebie,

Choć strasznie ciężko, matulu,

Pójdę przed siebie!

GDYBYM MÓGŁ...

Gdybym mógł wiedzieć,

Dziewczyno!

Gdzie szczęście gości...

Zarusieńko szedłbym po nie,

Choćby przyszło w morskie tonie!

W mroczne ciemności —

Dla ciebie!

W mroczne ciemności!

Choćby przyszło mi

Wędrować.

Gdzie nikt nie bywał,

Cobym, Maryś! wspomniał na cię,

Tobym zorzę miał w szkarłacie

I jeno śpiewał

Przez drogę,

Krzykał a śpiewał!

Śpiewałbym se wej

O tobie!

Nucił od ucha!Że, jak słonko kręgiem chodzi,

To się druga nie urodzi

Taka dziewucha —

Kochanie!

Taka dziewucha!

Nie bałbym ci się

Niczego:

Smoka ni stracha...

A niechby się "zły" nasunął,

Tobym jeno w garści splunął,

Śmignął, kiej Stacha

O ziemię!

Janka lub Stacha!

A jakbym znalazł,

Natrafił,

Boże jedyny!

Choćby żywny ogień palił.

Wziąłbym kamień w lot odwalił

I brał do krzyny,

Do ździebłka!

Wszyćko do krzyny!

Złota, srebła brał,

Różności!

Korali! wstążek!

Za pazuchębym nachował

I odziewkiem wyładował

Cały wasążek

Kowany!

Cały wasążek!

Całe szczęściebym

Zagarnął,

Wszyćko do czysta!

Wszyćko sprawił ci do nowa,Żebyś była, kiej królowa,

W barwie, złocista!

Mój raju!

Cała złocista!

Zaraz kupiłbym

Półanek

Morgów z trzydzieści!

Krów z pięcioro w białe łaty

I gadziny nierogatej,

Statek niewieści,

Obrządek!

Statek niewieści!

Chałupinębym

Wystawił

Na dwie stancyje,

W obraz święty ubrał ścianę

I łóżeczko malowane

W róże, lelije

Dla ciebie!

W róże, lelije!

WIDZIAŁO MI SIĘ...

Widziało mi się,

Że szczęście świta

Z jasnego nieba,

Że idzie ku mnie złote i pyta:

Czego ci trzeba?

Że jakaś zorza, czy Anioł Boży,

Wyszła z promienia,

I że mówiłem tej szczęściu-zorzy

Swoje pragnienia!

Więc szmatek ziemi taki włókowy...

Własna zagroda...

Bielony dworek... sadek wiśniowy...

Bieżąca woda;

Nad oną strugą łąka zielona,

Za łąką rola...

Dróżka, jak strzelił, wierzbą grodzona,

Wiedzie przez pola...

Więc... para siwków, dojnych bydlątek,

Gąsek gromada,

A w białym dworku kilka pamiątek

Z dziada, pradziada...

Stare obrazki wiszą ordynkiem,

Flinta dwururka;

Ekscytarz gdański ponad kominkiem

Dzwoni Mazurka.

Przy moim boku wszystko kochane

Powieści słucha

Moje chłopaki, strojne w sukmanę,

Moja dziewucha!

I jeszcze chciałbym, o szczęście złote,

Dla mojej doli

Zawsze piosenkę mieć na ochotę,

Udzie serce boli;

Chciałbym.. hej! chciałbym krzepić pociechą,

Gdzie pierś się zgina...

Niechby u wszystkich była pod strzechą

Szczęścia drobina!

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Widziało mi się.

Że szczęście świta

Z jasnego nieba!...

Widziało mi się...

Został najmita

Za okruch chleba.

STROI MI SIĘ...

Stroi mi się wieś moja do wiosny,

Kiej młoducha na ślubne obrzędy!

Już się bartne rozśpiewały sosny,

Już wierzbina młode puszcza pędy,

Już ruń żytnia rozściela kobierce,

Już ptak dzwoni i marzy już serce!

Stroi mi się wieś moja i chaty,

By dziewczęta o świątkach odpustnych;

W barwne chrusty, w prane w strudze szmaty,

Na opłotkach rozwieszone chrustnych,

W modre centki na bielonych ścianach,

Niby w pasik przy białych sukmanach.

Stroi mi się wieś moja nieboga!

Stroi, śpiewa na gody wiosenne!

Huczą żarna z zagrodnego proga,

Pokrzykują żórawie studzienne,

Wiatrak skrzydła rozpuścił i miele,

Kiej pan ojciec na córki wesele!

A od pola, przez płowe zagonki,

Niby drużki z ogranic idące,

Siwe pliszki i szare skowronki

Już za skrzypki ujęły grające

I świergolą a drą się rozgłośnie

O kochaniu! o maju! o wiośnie!

I tak leci coś, leci od nieba,

I tak niesie coś, niesie przez pole!

Jakby chatom na czarny kęs chleba,

Jakby ludziom na lepszą, na dolę!

Na pokrzepek dla duszy i ciała,

Jakby... jakby już wiosna być miała!

POWIEDZŻE MI...

Powiedzże mi dobre słowo,

Dziewczyno, powiedz,

A przywiozę koralisie

Z samych Proszowic,

Czerwone!

Z samych Proszowic!

Wyjdźże do mnie, krociu złoty,

Na pół pacierza...

Ofiaruję ci chusteczkę

Prosto z Skalbmierza!

Z jarmarku.

Prosto z Skalbmierza!

Dajże krzynę spojrzeć w oczy,

Nie chroń oblicza...

Zwiozę wstążkę do warkoczy,

Choćby z Łowicza,

Trzy łokcie!

Choćby z Łowicza!

Pozwólże się pocałować,

Kwiatku majowy,

A na piechtę powędruję

Do Częstochowy

Uprosić

Do Częstochowy.

Jak mię widzisz, wszyćko kupię,

Wszyćko ci sprawię...

I zapowiedź każę głosić,

Choćby w Warszawie!

U fary!

Choćby w Warszawie!

A co ta już będzie potem,

Moja w tem głowa,

Tylko ty mi, mój miesiącu,

Nie żałuj słowa

Dobrego!

Dobrego słowa!

DOSTAŁA MŁODA WIOSNA..

Dostała młoda wiosna

Na wiano dukat - słońce,

Zaplotła z zorzy-tęczy

Warkoczyk we dwa końce,

Związała wstęgą miedzy

Zielony runi wianek

I czeka, aż się zjawi

Maj luby, maj-kochanek!

Co ranek, co świtanie

Przemywa oczki rosą

I chodzi po tej ziemi,

I złotą błyska kosą!

I chodzi po tej: ziemi

Przez pola i przez grzędy,

I szatki sobie szyje

Na ślubne, na obrzędy!

Uszyła już z murawy

Fartuszek za kolana,

I spódnic trzy wzorzystych,

A każda bramowana:

Na jednej ostromlecze,

Rzucone u falbanek,

0 drugiej pęk pierwiosnków,

U innej pęk sasanek!

I gorset, sznurowany

Na. skiby i zagony,

Pługami centkowany,

A broną uszpilony!

Wierzbowe pęki wzięła

Do pasa za fiszbiny

I galon z siewnych ziarnek,

Kiej w odpust u dziewczyny!

I w kryzkę, rąbkowaną

Z rzeczułki, co się wije,

I w barwne koralisie

Opięła młodą szyję.!

I chodzi po tej ziemi,

I w pszczelny rój podzwania,

I w wietrzyk powzdychuje,

Jak cni się do kochania!

I chodzi, pobrzękuje

W posażny dukat-słońce,

I plecie z zorzy-tęczy

Warkoczyk we dwa końce

I szatki sobie szyje,

I rutny wije wianek,

I czeka aż się zjawi

Maj luby, maj-kochanek!

CHOĆBYM CIĘ...

Choćbym cię się spytał:

Gdzie twe myśli płyną?

Nie powiesz mi szczerze,

Utaisz, dziewczyno!

Nie odrzeczesz prawdy

Lub wywiedziesz w pole!

Zamiast samej ciebie,

Oczek spytać wolę.

Wolę spojrzeć w ślepki,

W dwoje gwiazd u czoła:

Gdzie twoje serduszko?

W którą stronę woła?

Hej! widzę-ć, zgaduję

Po onych bławatach.

Śmieje ci się wiosna

W rozmarynie, kwiatach!

Śmieje ci się wiosna

Słonkiem po krwi chodzi,

W piersi coraz milej!

W duszy coraz słodziej!

Już ci we krwi grzeje,

Już ci w sercu bije!

Już ci Modre żyłki

Owinęły szyję!

Już ci się różyczka

Po jagodach słania,

Już ci same usta

Wołają kochania!

Jużeś, jak ta wiosna,

Co idzie od nieba!

Hej! nie będę pytał!

Wiem, co ci potrzeba!

Nie będę się pytał!

Sam dobrze zgaduję!

Wezmę, nie myślący,

Ślepki wycałuję!

Wycałuje ślepki,

Usta-koralisie!

Boć i mnie od wiosny

Krzynę należy się!

POCO CI SIĘ BYŁO...

Poco ci się było gniewać

Na mnie, niebożę!

Toć nikt z ludzi rozkazywać

Sercu nie może,

Świadomo!

Sercu nie może!

Bez cóżeś ty, bez co krzywa,

Że ono w łonie,

Cięgiem z piersi się wyrywa

Ku twojej stronie,

Dygoce!.

Ku twojej stronie!

Że choćbym się chciał zarzekać

Przez moc, nie mogę!

Bo kajże mi, kaj uciekać?

W jaką iść drogę

Przed tobą,

W jaką, iść drogę?!

Choćbym odszedł niepatrzący

W trosce w żałobie,

To mi miesiąc jaśniejący

Wspomni o tobie,

Złocista!

Wspomni o tobie!

To mi wspomni nad ruczajem

W kępach wierzbina.

To wiaterek westchnie gajem:

Kaj twa dziewczyna,

Kochanie?

Kaj twą dziewczyna?

Spytają, się zdala, zblizka

Pachnące, zioła

O ten wianek, co połyska

U twego czoła!

Różany,

U twego czoła!

Spyta mi się kamień zimny,

Bodzące głazy

O mój w piersiach pobratymny

Twojej urazy?

Za dobre.

Twojej urazy.

Zagadnie mię obłok siwy,

Zorza w zaraniu:

Bez co wszystko poszło w gniewy

W naszem kochaniu

Na życie!

W naszem kochaniu!

Mam się wszystkiem sumitować

Sercem rozdartem,

Że cię chciałem pocałować

Raz jeden żartem.

Jagodo!

Raz jeden żartem!

Toć już wolę, jeśli karę

Ponieść za grzechy,

Popróbować razy parę

Słodkiej uciechy!

Z gębusią!

Słodkiej uciechy!

Koniec wersji demonstracyjnej.

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

GDYBYM MIAŁ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK TAM U WAS...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NA NOWY ROK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

KONKURY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

OŻENIŁ SIĘ MACIEK...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WYJDŹŻE!...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CHŁOP SE JESTEM...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZTERY STRUNY.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

* 1.awk 2.awk compress_epub.sh crap demo.sh demo.sh~ demo2600.sh demo2600fix.sh dodatkowe dop.sh dopasowanie.sh find_demo.sh find_demo2600.sh find_fontmod.sh find_fontmod2600.sh find_indent.sh find_netpress.sh find_netpress2600.sh find_poprawki_karoliny.sh fontcheck.sh fontmod.sh fontmod2600.sh get_missing.sh indent.sh iwatch.sh lib lista.sh lista.sh~ lista2.sh mod_iwatch.sh mov_0to1.sh mov_1to2.sh netpress.sh netpress2600.sh poprawki_karoliny.sh przenies.sh ucompress.sh uncompress_epub.sh undo_indent.sh zndemo.sh *

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NA "PALMOWĄ".

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŻEBYM WIEDZIAŁ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JENO MIĘ, DZIEWCZYNO...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SEN.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PRZEPIÓRECZKA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIE BYŁO DOLI...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

DZIEWCZYNO! NIE WIESZ TY?

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

TAK MI GRAJ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

RÓŻNYCH STRZELCÓW...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZEŚMIAŁA MI SIĘ DUSZA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PIERWSZY SNOP.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ŚNILI MI SIĘ MATULA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

SKOŃCZYŁY SIĘ LATKA...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MAM CI JA UKOCHANIE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

PŁYNĄ CHWILE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

CZY WAS, SKRZYPKI...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

POWIADALIŚCIE, MATULU...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JAK NA KOCHANIE...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

NIECH BĘDZIE POCHWALONY!

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

MAJ.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WIANEK.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

JUŻ POWIAŁO JESIENIĄ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

ROZHULAŁA SIĘ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

WYJECHALI TATUŚ...

Niedostępny w wersji demonstracyjnej