Andrzej Niemojewski

ZAKLĘTY KRÓLEWICZ

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

OSOBY.

Scena I.

Scena II.

Scena III.

Scena IV.

Scena V.

Scena VI.

Scena VII.

ZAKLĘTY KRÓLEWICZ

Niemojewski Andrzej

OSOBY.

KRÓLEWICZ.

BABA.

DZIAD.

JAGA, (córka Baby).

HANUSIA, (córka Dziada).

MYSZKA.

NIEDŹWIEDŹ.

PIES.

WIATR.

Scena I.

(Izba Dziad siedzi na ławie pod piecem, bardzo zmartwiony. Baba mówi do niego z gniewem):

BABA.

Córka twoja wyrodna,

(Ojca swojego godna!)

Ciągle broi i broi,

Kością w gardle mi stoi.

Bo tak krnąbrna, zepsuta,

Z czci i wstydu wyzuta,Że mi w mojej starości

Brakło już cierpliwości!

Jeśli więc chcesz, by z nami

Pokój święty panował,

Wsadź-że ją do kolasy,

Zawieź gdzie w dzikie lasy

I sam bez niej powracaj!

DZIAD.

Babo, co ty masz w głowie,

Wieźć dziewczynę w pustkowie?!

W Imię Ojca i Syna...

Z głodu zginie dziewczyna,

Albo wilcy ją zjedzą!

BABA.

Pleć pleciugo, a długo!

Jaki mi litościwy!...

Ruszaj, dopókim dobra!

A jak nie zamkniesz gęby,

To ci, stary gałganie,

Takie wyprawię lanie...

(Wypędza Dziada z izby).

Widział-że kto starego

A do tyla głupiego,

Żeby się stawiał babie?

Dać mu trzeba naukę...

Jak raz gębę otworzy,

Złapię cepy lub grabie,

Na śmierć dziada zatłukę!

(Na widok wchodzącej Hanusi).

Och, gołąbka, skromnisia,

Jaka to cicha dzisiaj,

Zda się, że trzech nie zliczy!

Waruj mi tu w chałupie,

Zaraz przyjdzie twój stary,

Objawi me zamiary,

Rozkazy niewzruszone,

Zdawna postanowione.

(Wychodzi).

HANUSIA.

O, Boże miłosierny,

Wejrzyj na los mizerny

Sieroteńki maleńkiej...

Macocha mnie pomstuje,

Kromki chleba żałuje,

A dla córki kochanej

Znajdzie i marcepany...

Sierota wszystkim w drodze,

Każdy złaje, potrąci,

Dobrego słowa nie da...

Oj, bieda, bieda, bieda!

Macocha mnie obiła,

Taka mściwa złośliwa,

Czarownica prawdziwa!

Wszystko człowiek znieść musi!

Ach, matusiu, matusiu,

Żebyś to ty wiedziała,

Jak tu źle twej Hanusi,

Co ona łez wylała,

Ile jeszcze wyleje...

Oj, matusiu, matusiu,

Źle się twej córce dzieje!

(Wchodzi Dziad).

DZIAD.

Oj, ty moja pieszczotko,

Biedna, biedna sierotko,

Widzę, żeś znów płakała...

A ja tobie bez mała

W niczem pomódz nie mogę,

Jeszcze zmartwię niebogę!

Macocha, z piekła rodem,

Niedość, że morzy głodem,

Że zbiła, zwymyślała,

Jeszcze rozkaz wydała,

Abym cię bez hałasu

Wywiózł z domu do lasu...

Nieszczęśliwa starości,

Ażem chory z żałości!

(Ociera łzy).

HANUSIA.

Zrób, ojcze, co kazano,

W niebie wszystko spisano!

Myśli macocha mściwa,

Że już nie wrócę żywa,

Że mnie wilki tam zjedzą...

Lecz niebiescy anieli

O doli mojej wiedzą.

Ja świętej Opatrzności

Ufam w swej niewinności!

Pójdź, tatulu, do lasu,

Na żałość nie trać czasu,

Bowiem w wszelakim względzie,

Co Bóg kazał, to będzie!

DZIAD.

Sierotko nieszczęśliwa,

Dusza we mnie pół żywa...

Ale mi strach macochy!

Radbym ci pofolgował,

W jaki sposób ratował,

Lecz gdy ciebie oszczędzę,

Złość rozniesie tę jędzę,

Na mnie się wszystko skrupi!

HANUSIA.

Więc rób wedle jej woli,

Niech cię serce nie boli!

Nie będę sama w borze,

Bóg w niedoli wspomoże!

(Wychodzą).

Scena II.

(Las. Pełno jagód i grzybów. W głębi widać chatką. Wchodzi Dziad z Hanusią).

DZIAD.

Oto ów las straszliwy,

Gdzie z woli baby mściwej

Mam ciebie pozostawić,

Chwilki z tobą nie bawić..,

Hasz tu kawałek chleba,

W strumyku szemrze woda,

Posilisz się, napijesz,

Z wolą Bożą pożyjesz!...

Jutro zwiodę macochę,

Zajrzę tu choć na trochę...

Ojej, jak mi markotno!

HANUSIA.

Nie martw się, ojcze drogi,

Losem córki niebogi!

Jutro na twe spotkanie

Wybiegnę, co sił stanie!

Teraz wracaj czemprędzej.

DZIAD.

Wracam, bo mi strach jędzy...

Boże, patrz, co ja znoszę,

Ulegając macosze!

Dziecko domu pozbawiam,

Wilkom w lesie zostawiam!

(Wychodzi).

HANUSIA.

(Po chwili, zasłuchana).

Las, las w koło... szum w koło...

Poruszają się wrzosy,

Słychać jakieś odgłosy...

Może wilki się czają?...

Strach zbiera..

(Klęka).

O, Ty Boże,

Tam w błękitnym przestworze,

Choć od domu daleko,

Jam pod Twoją opieką,

Nic mi się stać nie może!...

O niebiescy Anieli,

Choć tu pusto i ciemno,

Wy czuwacie nademną!

A gdy ufność mam w Boga,

Nie opadnie mnie trwoga,

Nawet jaśniej już w borze —

Wysłuchałeś mnie, Boże!

(Wstaje i rozgląda się).

Ach, jagódki czerwone!

(Zrywa i próbuję).

Smaczne.

(Sięga po chleb pozostawiony przez Dziada).

Tu kromka chleba —

Czegóż więcej mi trzeba!

(Nasłuchuje).

Jak cicho!...

Nikt nie łaje,

Ni szturchańców nie daje...

Doprawdy, lepiej w borze,

Niż u Baby w komorze!

(Dostrzega chatkę).

Patrzajcie, ludzie moi,

Toż tu chałupka stoi,

To i ktoś w niej być musi.

(Podchodzi i puka).

Puk, puk... Niema nikogo...

(Zagląda przez okno).

Przy ścianie kołowrotek,

Wiązka lnu...

(Przestraszona).

Jezu miły,

U pieca niedźwiedzisko...

Gdzie się tu przed nim schronić?!

Obaczył — mógłby gonić...

(Słychać mruczenie. Po chwili ukazuje się w progu Niedźwiedź).

NIEDŹWIEDŹ.

Hej zabłąkany, hej, wygnany,

Jeśliś zbrodnią nieskalany,

Czyś ty biedny, czy bogaty,

Przychodź na noc do mej chaty!

HANUSIA.

Jam wygnana, jam zbłąkana,

Żadną zbrodnią nieskalana,

Więc sierocie niebogatej

Nie odmówisz swojej chaty!

NIEDŹWIEDŹ.

Pozdrawiam cię dziewczyno!

HANUSIA.

Pozdrawiam cię, Niedźwiedziu!

NIEDŹWIEDŹ.

Jakżeś się tu zbłąkała,

Chatkę moją ujrzała?

I z jakiej-że przyczyny

Krążysz śród tej gęstwiny?

HANUSIA.

O, mój dobry Niedźwiedziu,

Wszystko powiem z kolei.

Macocha mnie krzywdziła,

Codzień łajała, biła,

Wreszcie z domu wygnała,

Do lasu wieźć kazała!

Ach, któż się ulituje

Nad dolą Hanusiową

I rzeknie dobre słowo!

NIEDŹWIEDŹ.

Nie płacz, dziewczyno biedna,

Cierpisz tu nie ty jedna...

Lecz kogo Pan Bóg kocha,

Temu krzyżyki daje,

Kto je znosi cierpliwie,

Ten szczęśliwym zostaje!

Prędko czas próby minie,

Będzie radość dziewczynie...

On wszechmocny palec Boży,

Co się dziś nad tobą sroży,

Jutro w łaskę się przemieni,

Smutek w wielkie szczęście zmieni.

Nim to jednak nastanie,

Spełnij najprzód zadanie:

Oto w mojej rubieży

Wiązka lnu w kącie leży.

Najpierw uwij niteczki

Równiutko na moteczki,

Potem masz utkać płótno,

Z płótna uszyć koszulę.

Niech ci Bóg dopomoże!

Jutro przyjdę o tej porze,

A jeżeli przykazana

I przez ciebie zgotowana

Koszula będzie gotowa,

Dam nagrodę ci. Bądź zdrowa!

(Wychodzi.).

HANUSIA.

Nieszczęśliwe przykazanie,

Jakże się to wszystko stanie?

W ciągu jednej doby uprząść,

Utkać, uszyć — Boże złoty!

Lecz imajmy się roboty,

Niech poczciwy Niedźwiedź widzi,

Że się pracą nikt nie brzydzi,

Choć się próżno namozoli,

Lecz nie brakło dobrej woli.

(Wchodzi tu głąb chaty).

Koniec wersji demonstracyjnej.

Scena III.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena IV.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena V.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VI.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

Scena VII.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej