Andrzej Niemojewski

ZIEMIA OBIECANA

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

I. WYCHODŹCY.

II. STAROWINA.

III. NA WOZIE.

IV. FIGURA W POLU.

V. GOSPODA.

VI. SEN.

ZIEMIA OBIECANA

Niemojewski Andrzej

Dalej z nami, kto rozpacza,
Kto wspomina i kto życzy!

A. Mickiewicz.

I. WYCHODŹCY.

— Matuleńko, mówcież że mi,

Dokąd idziem po tej ziemi ?

Noc posępna, grzmi ulewa,

Wicher z hukiem łamie drzewa

A na czarnem niebie w dali

Kilka krwawych łun się pali...

Ach, jak tęskno tu, mateczko,

Za chateczką, za wioseczką,

Gdzie szumiały złote kłosy.

Gdzie dzwoniły ptasząt głosy,

Gdzie żniwiarzy tłum wesoły

Zbierał plony do stodoły,

Gdzie twarz każda tak radosna

Niby kwiatek niby wiosna...

I my świat ów pożegnali,

By tak błąkać się tu w dali ? —

— Nie płacz, nie płacz, ma dzieweczko,

Za wioseczką, za chateczką !

Nie płacz, mała !... Nasze pole

Zarastają dziś kąkole...

Prawie każdy człowiek z wioski!

Siał nadzieję, zbierał troski!

Ojciec przodem ruszył, dziecię,

By zarobek znaleść w świecie,

Z płaczem nędzną chatę rzucił,

Poszedł, poszedł i nie wrócił...

Nie tak dziko wiatr wygrywa,

Nie tak groźna noc burzliwa,

Nie tak straszno, nie tak ciemno —

Głodna jesteś? O, pójdź zemną!

Tam gdzie huczy grzmot ze stali,

Tam gdzie jasność bije w dali,

Tam gdzie łuny krwawią nieba

Idziem, dziecko, szukać chleba! —

— Matko, matko !Tam daleko

Łza nie zaschnie pod powieką....

Słychać jakiś huk ponury,

Jakieś wrzaski śród wichury,

Dołem ciemność a z wysoka

Łuna niby krwi posoka,

Jakiś łoskot, poświst wrogi —

Och, zawróćmy, matko, z drogi! —

— Nie czas, nie czas, moja mała,

Gdy nas dola tu zagnała!

Grzmią maszyny dookoła,

Klątwą świecą ludzkie czoła,

Czarne dymy błękit mroczą

I strudzeni bez sił kroczą —

Źle nam, ciężko na tym świecie,

Lecz żyć trzeba, moje dziecię!

— Matuleńko, mówcie tedy,

Czemu to tam tyle biedy ?

Czemu klątwą świecą czoła?

Czemu wszystkim źle dokoła ?

Czemu we łzach ludzie biedni

Zdobywają chleb powszedni?

Czemu innym na tej ziemi

Nigdy tak się świat nie ściemi ?

Czemu Pan Bóg dla swych dzieci

Jednej doli nie roznieci ?

Czemu dziatwie najwierniejszej

Daje żywot najciemniejszy

A gdy na jej łzy spoziera,

Tylko liczy, nie ociera?...

Matko! Czemu nie żal Jemu

Tak żyć kazać... Czemu ? Czemu ?...

Tak szeptało drobne dziecko

Dążąc błonia mazowiecką

Obok biednej swej macierzy,

Gdzie fabrycznych świat rubieży

Tytanicznych łun pożogą

Pośród nocy świecił wrogo.

Matka milcząc przodem kroczy

Tylko chustą kryje oczy — —

Lecz szumiały głucho drzewa,

Szumiał wicher i ulewa,

Noc szumiała mazowiecka

Zapytaniem tego dziecka.

II. STAROWINA.

Szumi wicher listopada,

Dzień się mroczy, mżyć poczyna.

Sunie drogą starowina,

Bardzo słaba, bardzo blada.

W pół zgarbiona wiekiem, losem

Już dzień trzeci sunie drogą

A jeżeli mija kogo

Zapytuje drżącym głosem:

— "Jak tu iść do huty wielkiej,

Tam gdzie stoi piec ziejący,

Gdzie z żelaza całe belki

Ciągnie naród pracujący?" —

A przechodzień wznosi rękę

W stronę gdzie się jasność pali.

— "Bóg że zapłać!" na podziękę

Szepnie stara, idzie dalej.

Tak do huty doszła wielkiej,

Tam gdzie naród dniem i nocą

Z niespożytą ducha mocą

Żyje w ogniu, ciągnie belki.

Grzmi złowrogo maszyn burza,

Niebo łuną się powlekło,

Dołem w dymie świat się nurza —

Istne piekło ! Istne piekło !

Starowina drżącą ręką

Do okienka w murze puka.

Chwilę puka, chwilę stuka

I rozwarto się okienko.

— "Czy to tutaj, panie drogi,

Syn mój leży, co to jemu

Przy robocie z pięć dni temu

Połamało ręce, nogi?" —

Przez okienko słychać zdala:

— "Takich, matko, dzisiaj pono

Trzech już od nas wywieziono...

Idźcie pytać do szpitala!" —

Popłakując, postękując

Starowina dalej kroczy.

Przed nią wielki gmach się mroczy,

Znów do okna puka, stuka.

— "Puśćcie, ludzie!... Syn mój drogi,

Mój jedynak tutaj leży!...

Matkę puśćcie!... Trzy dni bieży!...

Syn!... Połamał ręce, nogi!"...

U wilgotnej żebrząc ściany

Płacze, chyli się, przyklęka.

Słychać z góry od okienka

W odpowiedzi głos zaspany:

— "Takich tutaj wielu było !

Co im długo żyć w męczarni ! ?

Przed godziną trzech skończyło...

Idźcie, matko, do trupiarni!" —

Okno z trzaskiem się zawiera,

Wicher zawył. Coraz mroczniej...

Ciszej, stara!... Ciszej!... Spocznij!...

Resztka ducha w tobie zmiera ! ...

Szukasz syna?!... Patrz do góry!

Z mgieł wystrzelił blask księżyca,

Patrz, tam jakaś nawałnica

Korowodem pędzi chmury.

Coraz jaśniej księżyc świeci,

Jakieś cienie na chmur fali,

Jakaś postać śród nich leci

Coraz wyżej ... coraz dalej...

Koniec wersji demonstracyjnej.

III. NA WOZIE.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

IV. FIGURA W POLU.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

V. GOSPODA.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej

VI. SEN.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej