Mojemu synowi

Arkadiuszowi

FOTEL

– Dlaczego ten cholerny fotel jest taki ciężki? – pytała samą siebie Emilia, próbując go przesunąć. Za każdym razem, gdy chciała to zrobić, wydawał się jej coraz cięższy. Dzisiaj miała wrażenie, że ktoś przybił go gwoździami do podłogi.

– No! Rusz się wreszcie! – Pchnęła go z całych sił.

Powoli, po kawałeczku, przesuwała go pod okno.

– Nareszcie… – Odetchnęła z ulgą. Przyjrzała mu się w świetle jasnego słońca. Ależ on jest stary – pomyślała.

Już dawno by go wyrzuciła, gdyby nie to, że jest taki wygodny. Zawsze gdy czytała jakąś książkę, musiała siedzieć właśnie w nim. Obok stawiała lampę, która pozwalała jej na lekturę nawet całą noc. Powinna go odnowić. Wszędzie było widać ślady zużycia. Stara skóra była wytarta niemalże w każdym miejscu, a tam gdzie tata trzymał prawą rękę, nawet nie było widać koloru. Często widywała ojca siedzącego w zamyśleniu i zaciskającego dłoń w tym właśnie punkcie. Czasem miała wrażenie, że rozmyśla w takiej pozycji o czymś ważnym, a innym razem, że się czegoś boi. Wydawało się jej, że ten fotel jest jego schronieniem i azylem. Często też wchodziła mu na kolana, a on łaskotał ją pod pachami. Śmiali się na nim i wygłupiali. Na tym fotelu czytał jej książeczki i wierszyki dla dzieci. Później sama godzinami w nim przesiadywała, ucząc się lub czytając. Wiele razy zdarzało się jej usnąć w nim po długich godzinach nauki lub w trakcie oglądania telewizji. Wiedziała, że tak wygodnego fotela już nigdzie nie kupi. Był jedyny w swoim rodzaju. Przyglądała mu się w zadumie. Co z nim zrobić? Zupełnie nie pasował do wnętrza pokoju, którego wystrój był utrzymany w nowoczesnym stylu.

Czy mam go wyrzucić? – pytała samą siebie. Wiedziała, że gdy przyjdzie tata, to z pewnością będzie chciał w nim usiąść. Sam go kiedyś zrobił i ma do niego wielką słabość. Kiedy przeprowadzała się do tego mieszkania, nie chciała go, ale tata uparł się, że ma go z sobą zabrać.

– Ten fotel ma być zawsze z tobą – powiedział poważnym tonem.

To było dziwne stwierdzenie. Uważała je za fanaberię ojca, a że nie chciała robić mu przykrości, zabrała fotel. Ten ciężki grat do jej nowego mieszkania na drugim piętrze wnosiło czterech mężczyzn, a gdy w końcu stanął na swoim miejscu, wszyscy dźwigający go tragarze byli spoceni i zasapani.

Nie mogę go wyrzucić, ale z pewnością mogę odnowić – postanowiła. Za rogiem jest zakład tapicerski, zapytam, czy podejmą się odnowy takiego starego fotela – pomyślała. I tak też zrobiła.

*

Następnego dnia przyszedł do niej tapicer obejrzeć mebel i wycenić koszt renowacji. Nigdy nie chodził do klientów do domu na wycenę. Zawsze po rozmowie potrafił powiedzieć, ile będzie kosztowała naprawa i kiedy można przywieźć do niego mebel, ale Emilia uparła się, że musi go obejrzeć na miejscu i powiedzieć, co da się zrobić, gdyż jest bardzo ciężki i stary. W dodatku to jakaś rodzinna pamiątka i czy zapewni, że po remoncie będzie równie wygodny.

– To ten fotel? – zapytał tapicer, gdy tylko wszedł do mieszkania.

– Tak, to on.

Starszy pan popatrzył uważnie, potem obszedł fotel dookoła. Chciał przechylić go do tyłu, aby zajrzeć od spodu.

– Co to? Czy on jest zrobiony z żelaza? Nie można go ruszyć z miejsca.

– Dlatego poprosiłam pana do siebie, bo nie dałabym rady zawieźć go tylko na oględziny. Mój tata sam go zrobił. Nie wiem jak i z czego, ale po tylu latach jest mocny i nigdy nie wymagał naprawy. Jego konstrukcja jest w porządku, chodzi mi jedynie o wymianę skóry na wierzchu. Chciałabym, aby była w jaśniejszym kolorze. Myślałam o jasnym beżu.

– Ano tak, mogę to zrobić. Jest tylko mały problem. W zakładzie jestem tylko ja i jeden pracownik. Nie widzę możliwości, abyśmy dali radę go znieść. Potrzeba nam jeszcze dwóch chłopa. Jak znajdzie pani kogoś do pomocy, to o resztę może się pani nie martwić. Ten fotel jest jakiś inny niż wszystkie, które do tej pory robiłem, ale dam radę. Będzie dobrze.

W następnym tygodniu tapicer wraz z pracownikiem i dwoma kolegami Emilii znieśli fotel do samochodu i w końcu trafił do zakładu, gdzie miał być odnowiony.

Minęły dwa dni i w domu Emilki zadzwonił telefon.

– Halo! Dzień dobry. Dzwonię z zakładu. Odnawiam pani fotel.

– Dzień dobry – odpowiedziała zaskoczona. – Czyżby już pan skończył?

– Nie, nie. Tak szybko to się nie da. Dzwonię w innej sprawie. Zdjąłem skórę z tego fotela i odkryłem coś dziwnego.

– Dziwnego? O czym pan mówi?

– Ano, pod prawym podłokietnikiem tkwi kula.

– Jaka kula?

– No kula, znaczy pocisk. Wygląda na stary. Wie pani coś o tym?

– Nie wiem, o czym pan mówi.

– Ano, niech pani przyjdzie do mnie, zobaczy i porozmawiamy. Dopóki pani tego nie obejrzy, przerywam robotę.

– Dobrze. Będę u pana za jakąś godzinę. Do zobaczenia!

Jaka kula? Jaki pocisk? – Emilia zastanawiała się, jedząc obiad. Właśnie wróciła z pracy i chciała zająć się sprzątaniem, ale jej myśli krążyły wokół tego, co powiedział tapicer. Wstawiła naczynia do zlewozmywaka, uczesała szybko włosy i poszła obejrzeć tę kulę. Bardzo ją to wszystko zaskoczyło.

– Dzień dobry! – zawołała, gdy przekroczyła próg zakładu.

– Proszę tutaj! – usłyszała wołanie dochodzące z przyległego pomieszczenia. Rozejrzała się po tym zagraconym miejscu. Pełno tu było desek, kawałków skór, sprężyn. Podłoga zasypana trocinami. Po kątach leżały kawałki zużytej gąbki i podartych tkanin. Z trudem przecisnęła się między jakąś maszyną a ustawionymi pod ścianą deskami i weszła do następnego pomieszczenia, w którym pochylony nad dużym stołem stał znany jej fachowiec. Rysował linie na kawałku skóry.

– Trudno tu pana znaleźć. Tyle tu zakamarków.

– Ano, taka praca. Nigdy nie wiadomo, co może się przydać, więc trzymam te wszystkie klamoty, aby po byle drobiazg nie chodzić od razu do sklepu. Ale pani to pewnie nie interesuje. Niech pani idzie za mną, to pokażę, co znalazłem. Wczoraj się zabrałem do tego fotela. Najpierw zdjąłem skórę, tam leży, widzi pani? – Wskazał na bezładnie rzucone kawałki pokrycia. – Nic niewarte, bardzo zużyte. Potem zdarłem tkaninę, co była pod nią, i tę wyściółkę. – Wskazał ręką na drugą bezładną stertę.

– To wszystko z mojego fotela? Dużo tego.

– Ano dużo. Wszystko to bezwartościowe śmieci. Gdy zdjąłem wszystko, zobaczyłem to.

Emilka spojrzała na wskazane przez starszego pana miejsce.

– Mówi pan, że to jest kula?

– Ano kula. Służyłem w wojsku, to i wiem, jak wygląda kula. I powiem pani jedno. Ona tu nie znalazła się przypadkiem. Ktoś specjalnie ją tu umieścił. Wydaje mi się, że zrobił to, aby mieć ją pod ręką. Nawet skóra w tym miejscu była mocniej wytarta. Mówię pani, ta kula nie znalazła się tu przypadkiem. Żaden stolarz nie użyłby drewna z takim czymś w środku. Ale mówiła pani, że to jakaś rodzinna pamiątka. No to nie wiem, czy ją usunąć czy zostawić? Wie pani, kto zrobił ten fotel? Bo widzi pani, to nie był nikt, kto znał się na takiej robocie. Fotel jest mocny, wytrzyma jeszcze sto lat, albo i więcej. Jak pani chce, to usunę z niego tę kulę i zbędne drewno, będzie wyglądał tak samo, ale będzie lżejszy.

– Zrobił go mój tata.

– Ano, pani zapyta tatusia, co on wie. Podejrzewam, że kryje się za tym jakaś ciekawa historia.

Emilia zamyśliła się. Wiele razy widziała tatę siedzącego w fotelu i trzymającego rękę w tym właśnie miejscu. Teraz, stojąc tu, uświadomiła sobie, że nie kładł dłoni na fotelu, tylko właśnie na tej kuli. Czasami zaciskał kurczowo dłoń, czasami poklepywał to miejsce, ale prawie zawsze, gdy tu siedział, jego ręka znajdowała się w pobliżu pocisku. Tak, ta kula nie znalazła się tu przypadkiem.

– Niech pan na razie nic nie robi. Muszę skontaktować się z tatą. Gdy tylko się czegoś dowiem, dam panu znać.

– Ano, niech stoi. Poczekam. Tylko niech się pani pospieszy, bo mi miejsce zajmuje. Widzi pani, jak tu ciasno. Ruszyć się nie ma jak.

– Jutro pojadę do taty i może się czegoś dowiem. Do zobaczenia!

– Ano, do zobaczenia!

Emilia wyszła tą samą drogą, którą weszła, omijając zakurzone maszyny i sterczące druty. Zastanowiła się przez chwilkę, jak oni wnieśli ten ciężki fotel. Tu przecież nie ma się jak ruszyć. Jak przenieść tędy taki duży mebel? To było zastanawiające.

Następnego dnia po wyjściu z pracy postanowiła najpierw odwiedzić tatę. Jadąc tramwajem, zastanawiała się, czy go zastanie, bo nie uprzedziła o swojej wizycie. Stanęła pod drzwiami i nacisnęła dzwonek. Nic, cisza. Zadzwoniła jeszcze dwa razy, a gdy nie otworzył, zaczęła szukać klucza w swojej przepastnej torbie. Już myślała, że go nie zabrała, ale dla pewności potrząsnęła torebką. Usłyszała ciche, metaliczne dzwonienie, gdzieś na dole, w rogu. Są! Włożyła rękę prawie do łokcia i z zadowoloną miną wyciągnęła klucze wraz z metalowym breloczkiem w kształcie misia, który ojciec zrobił jej kiedyś na Dzień Dziecka. Weszła do pustego mieszkania. Rozejrzała się po znajomym otoczeniu. Jedyną zmianą, jaką zauważyła, była nowa lampka na biurku. Zapaliła ją. Lampka oświetliła jakieś dokumenty leżące obok niej i kilka nieotwartych kopert. Zrobiła sobie herbatę i włączyła telewizor. Postanowiła poczekać. Po krótkim czasie usłyszała chrobotanie w zamku i w drzwiach stanął tata.

– O! Moja córcia mnie odwiedziła. Jaka miła niespodzianka!

Emilia wstała z kanapy, aby się przywitać.

– Cześć! – powiedziała z uśmiechem i dała tacie buziaka w policzek. – W czajniku jest jeszcze gorąca woda, zrobić ci herbaty?

– Tak, poproszę. A to dobrze się złożyło, bo kupiłem ciasto po drodze, więc teraz będziemy mieli coś do przegryzienia.

– Jakie?

– Co jakie?

– Jakie ciasto? To z piekarni naprzeciwko? – zapytała.

– Tak, to.

– To wspaniale, jest pyszne.

Wyjęła talerzyki, a tata w tym czasie rozwinął zawiniątko z wypiekiem. Wrócił jeszcze do przedpokoju, aby zdjąć buty i założyć domowe pantofle. Spojrzała na swoje buty. Po wejściu do mieszkania nie zdjęła ich, a wiedziała, że tata dba o porządek i czystość w domu. No trudno, następnym razem postara się o tym pamiętać.

– Co tam u ciebie w pracy, córciu?

– W pracy jak w pracy, codziennie to samo. Ani dobrze, ani źle, nuda. Ale wiesz, dlaczego przyszłam?

– No, nie wiem. Ale chyba zaraz mi powiesz.

– Chodzi o ten stary fotel, wiesz który, ten, który zrobiłeś. Chciałam go wyrzucić.

– Wyrzucić?! Nie rób tego!

– Nie martw się. Nie wyrzuciłam go. – Emilia spojrzała na tatę i miała wrażenie, że odetchnął z ulgą. – Wiem, jak go lubisz, ale postanowiłam oddać go do renowacji. Zdajesz sobie sprawę z tego, jak on wyglądał. Był po prostu szpetny. Zabrał go tapicer do zakładu.

– Mogłaś mi powiedzieć. Sam bym wymienił obicie na nowe.

– Tak. Wiem, że potrafiłbyś to zrobić, ale nie chciałam dokładać ci nowych zajęć. Wiem, ile czasu zabiera ci prowadzenie zakładu. Więc zdecydowałam się na tapicera. I wyobraź sobie, że on wczoraj do mnie zadzwonił. Był bardzo zdziwiony, bo w podłokietniku znalazł kulę.

Twarz taty, ku zdziwieniu Emilii, nie wyrażała nic. Nie był zdumiony ani zaskoczony.

– Tato, słyszysz, co mówię? W fotelu tkwi kula.

– Tak, tak. Słyszę.

– Wiesz coś o tym?

Mężczyzna nic nie mówił, tylko patrzył przed siebie niewidzącym wzrokiem.

– Nie wiem, co odpowiedzieć temu fachowcowi, bo zapytał mnie, czy ją usunąć.

– I co mu powiedziałaś?

– Kazałam mu się wstrzymać z jakąkolwiek robotą, dopóki nie porozmawiam z tobą. Myślałam, że skoro ty go zrobiłeś, to coś o tym wiesz.

– Dobrze, że jej nie usunął. Nie wolno mu tego zrobić.

– O co chodzi? Powiedz w końcu, bo czuję, że kryje się za tym jakaś ciekawa historia.

– Widziałaś się z mamą?

– Nie zmieniaj tematu. O co chodzi z tym fotelem?

– Poczekaj, nie spiesz się. Opowiem ci wszystko, ale najpierw muszę porozmawiać z twoją mamą.

– Chcesz rozmawiać z mamą? Co ci się tak nagle zachciało? Nie widujecie się całymi miesiącami, a dzisiaj chcesz z nią rozmawiać?

– Tak, po prostu muszę – powiedział powoli i z naciskiem.

– Tato, nic nie rozumiem. Czy to dlatego, że powiedziałam ci o tym fotelu?

– Nie naciskaj. Dzisiaj nic więcej ci nie powiem. Najpierw porozmawiam z twoją mamą.

Emilia dobrze znała swojego ojca i wiedziała, że dzisiaj już się niczego nie dowie. Zachowanie ojca wzbudziło jej niepokój. Ponownie zobaczyła to dziwne spojrzenie. Podobnie jak miało to miejsce wiele razy wcześniej, nie wiedziała, czy to smutek, strach, czy może udręka. A może po trochu każde z tych uczuć?

– Kiedy chcesz się z nią spotkać? – zapytała.

– Jutro z pracy do niej zadzwonię i umówię się na rozmowę.

– A mnie kiedy wtajemniczysz w ten sekret? Przyznam, że robi się z tego interesująca historyjka. Bardzo jestem jej ciekawa. No i poinformuj mnie jak najszybciej co dalej, bo tapicer czeka na decyzję.

– Dobrze – odpowiedział cicho.

W milczeniu zjedli sernik. W końcu Emilia pożegnała się z ojcem i poszła do swojego domu.

Zastanawiało ją, dlaczego tata był taki małomówny. Zawsze mieli sobie tyle do powiedzenia, ich rozmowy trwały czasem do północy, a dzisiaj…

I co go tak przycisnęło, aby porozmawiać z mamą? Niczego nie rozumiała. Miała nadzieję, że jutro lub pojutrze sprawa się wyjaśni i robota przy tym fotelu ruszy na dobre.

*

Następnego dnia, gdy wróciła z pracy, do Emilii zadzwonił ojciec.

– Halo!

– To ja – odezwał się cicho. – Musimy porozmawiać.

– O fotelu.

– Tak. Przyjdź do mnie.

– Dobrze. Kiedy tylko chcesz.

– Możesz dzisiaj?

– Za godzinę, może dwie, będę u ciebie. Kupię po drodze ciasto, to sobie zjemy do herbaty.

– Dobrze. Jestem już w domu. Czekam na ciebie.

– No to na razie. Pa!

Nie odpowiedział na pożegnanie. Zanim odłożył słuchawkę, długo się w nią wpatrywał. Jak ja mam jej to powiedzieć? – myślał. Co zrobi, gdy się dowie? Czy to będzie ich ostatnia rozmowa? Obawiał się, że córka mu nie wybaczy.

Usiadł, pogrążony w zadumie. Przeniknęły go czarne myśli i złe przeczucia. Tak. Przyszedł czas na ujawnienie prawdy. Odwlekanie tej rozmowy nic nie zmieni. Każdy powinien znać prawdę o swoich rodzicach. Musi to zrobić, a najlepszym wyjściem będzie, gdy zrobi to sam. Jeśli straci córkę, będzie mu ciężko, ale tak trzeba.

Rozmyślał około godziny, gdy usłyszał, że drzwi się otwierają. Emilka weszła jak zwykle bez pukania.

– Cześć, tato! – zawołała z przedpokoju i poszła do kuchni wyjąć ciasto. Pokroiła je na grube kawałki i zanim położyła je na talerzu, jeden kawałek zjadła. Wyjęła z szafki jeszcze dwa małe talerzyki i postawiła na nich kubki z herbatą. Zaniosła wszystko do pokoju, gdzie siedział jej ojciec. Usadowiła się na kanapie i spojrzała na swoje stopy. No tak, znowu zapomniała zdjąć buty. Dzisiaj ostatni raz ich nie zdjęła – zdecydowała. Następnym razem na pewno założy kapcie.

– Co tak milczysz? Stało się coś? – zapytała.

– Usiądź, Emilko. Musimy porozmawiać.

– Tato, ja już siedzę. – Spojrzała na ojca, zaniepokojona jego dziwnym zachowaniem.

– No dobrze. Posłuchaj mnie uważnie. Tylko proszę, nie przerywaj mi, to dla mnie bardzo trudne.

– Gdy patrzę na ciebie, zaczynam się bać tej rozmowy. Jesteś taki poważny.

Tata nie skomentował jej słów.

– Posłuchaj, Emilko…

Fotel

Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8147-418-4

© Grażyna Wyszomierska i Wydawnictwo Novae Res 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Beata Kostrzewska

KOREKTA: Bartłomiej Kuczkowski

OKŁADKA: Wiola Pierzgalska

KONWERSJA DO EPUB/MOBI: Inkpad.pl

WYDAWNICTWO NOVAE RES

ul. Świętojańska 9/4, 81-368 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.