Dla Dziadka, Mamy i Roberta

26 lutego 1924, wtorek,
Landshut (Niemcy)

Paula Stölzle. Nieszczęsna Paula. Kiedyś ją lubił i szanował, a teraz myślał o niej z największym obrzydzeniem. Jakże daleko jej do jego wyśnionego ideału kobiety. Można rzec, że nawet nie padł na nią cień tego wzorca. Zachodził w głowę, co jego ukochany brat w niej widzi. Czy przez ostatnie trzy lata oślepł całkowicie i zmysły postradał? Już zeszłoroczny incydent z balu karnawałowego, kiedy pozwoliła sobie na flirt z innym mężczyzną, powinien dać Gebhardowi do myślenia. Tymczasem starszy brat poprosił go tylko o pośrednictwo w godzeniu się z Paulą. Wówczas on, Heinrich, dostrzegł swoją szansę. Szansę wybicia z głowy Gebhardowi tej niecnej kobiety. Napisał do niej przydługi list. Przypomniał sobie jeden z jego kluczowych fragmentów, ten, z którego był szczególnie dumny:

Mężczyzna musi być pewien, że jego narzeczona jest mu wierna każdym swoim słowem, spojrzeniem, dotknięciem i myślą, nawet jeżeli spędza całe lata daleko od niej i nigdy się ze sobą nie widują, a często nie mają wieści od siebie przez dłuższy czas, kiedy na przykład trwa wojna. Paulo, jeżeli chcesz, żeby twoje ewentualne małżeństwo z Gebhardem było szczęśliwe, musisz narzucić sobie moralną dyscyplinę. Mój brat był za dobry dla Ciebie i wiedział zbyt mało o naturze ludzkiej. Ktoś musi mu otworzyć oczy. I tą osobą będę ja.

Przypomniał sobie jej impertynencką odpowiedź. Tak jak się spodziewał, nic do niej nie dotarło. Wręcz przeciwnie, odpisała w sposób obraźliwy, dając Heinrichowi do zrozumienia, żeby pilnował swojego nosa. Kilka tygodni później jego nieszczęsny brat pogodził się z nią. Przez kolejne miesiące ta wiedźma triumfowała z uśmiechem na ustach, ale do czasu. Parę dni temu sąsiadka Stölzlów, a daleka krewna ich rodziny, opowiedziała Heinrichowi o zbyt częstych odwiedzinach przyjaciela z dzieciństwa Pauli, również pod nieobecność jej rodziców! Dla Heinricha to był wystarczający dowód na frywolność niedoszłej bratowej. Opowiedział o wszystkim ojcu, dodając od siebie nieco więcej pikantnych szczegółów, aby historia zrobiła na nim odpowiednie wrażenie. Następnie Heinrich zasugerował jedyne słuszne rozwiązanie. Gebhard powinien niezwłocznie zerwać z Paulą. Ojciec oznajmił mu, że musi sprawę dogłębnie przemyśleć. Szanował rodzinę Stölzlów i obawiał się pogorszenia wzajemnych relacji, a co za tym idzie zerwania wspólnych interesów. Jednakże dobro pierworodnego syna również miał na względzie…

Ktoś zapukał do drzwi pokoju Heinricha. To musiał być ojciec. Syn zaprosił go do środka. Ojciec bez słowa przywitania usiadł ciężko na antycznym, skrzypiącym krześle.

– Heini! – Jego syn wzdrygnął się na to zdrobnienie. Nie cierpiał, kiedy ojciec go tak nazywał. – Przemyślałem sobie wszystko, o czym mi opowiedziałeś. Jednak na moją decyzję ostatecznie wpłynęły poczynione przeze mnie obserwacje.

Jakżeby mogło być inaczej. Ojciec nie mógł mi tak po prostu przyznać racji – pomyślał gorzko Heinrich.

– Bardzo szanuję rodzinę Stölzlów. Ewentualne małżeństwo Gebharda z Paulą dodałoby blasku naszej familii. Ale nie wszystko jest na sprzedaż. Jakkolwiek uważam, że Paula ma wiele zalet. Jest bystra, świadoma swojej wartości, wie, czego chce i dąży do tego. Ale czy taka żona byłaby idealna dla Gebharda? Szczerze wątpię. On nie potrzebuje kobiety-żołnierza, ale oddanej mu małżonki, która odpowiednio zadba o niego i ich wspólne potomstwo. Co więcej, po tych rewelacjach, z którymi mieliśmy do czynienia w ostatnim roku, oraz poczynionych obserwacjach, jaką kobietą jest Paula, uważam, że lepiej się stanie, jeżeli Gebhard z nią zerwie.

– Słuszna decyzja, ojcze – wydusił z siebie Heinrich, starając się jak najskrzętniej ukryć swoją radość.

– Nie rozumiem jednak tej twojej niechęci do Pauli. Skąd tyle jej w tobie? – drążył temat ojciec.

– Znikąd. Pragnę tylko dobra mojego brata.

– Trochę martwi mnie to, że zamiast zająć się swoim życiem…

– Ojcze! – wybuchnął Heinrich. Znowu to samo. To, że sam nie miał narzeczonej ani nawet kandydatki na nią, nie oznaczało przecież, że nie zna się na kobietach i nie może innym radzić w tych kwestiach.

– Heini, nie skończyłem jeszcze, proszę, nie przerywaj mi – powiedział stanowczym tonem ojciec. – Musisz zmienić nieco swoje podejście… Jest jakby oderwane od otaczającej nas rzeczywistości. Musisz zdać sobie sprawę, że nie ma kobiet bezgrzesznych. Choć przyznaję z ciężkim sercem, że Paula nie była i nie jest odpowiednią partią dla naszego Gebharda. A może twoja nienawiść do niej bierze się stąd, że w jakimś sensie również przypadła ci do gustu? Każdemu z nas zdarza się zbłądzić, choć Bóg nie pochwala tego typu pragnień.

– Ojcze, proszę, nie mów mi takich niedorzeczności. Nigdy nie spodobałaby mi się taka kobieta jak Paula. Takie jak ona palono na stosach nie tak całkiem dawno temu… Chociaż… – naszło go chwilowe zwątpienie.

– Jak sobie chcesz, Heini, choć twoja impertynencja w stosunku do mnie jest wprost niebywała. Dzisiaj porozmawiam z Gebhardem i przekonam go do zerwania z Paulą, a jutro napiszę uprzejmy list do jej rodziców. Niech dowiedzą się o tym fakcie ode mnie, a nie od rozplotkowanej ulicy. Zostawię cię już, musisz się przygotować do zajęć na uczelni. Mam nadzieję, że twoje wyniki na studiach nie rozczarują mnie i matki. Radziłbym w pierwszej kolejności na to położyć nacisk, a nie na wtrącanie się w sprawy brata – powiedział kąśliwie ojciec, po czym wstał i zostawił Heinricha samego.

We wnętrzu jego młodszego syna zawrzało. Oczyma wyobraźni widział piękną Paulę zmysłowo przygryzającą wargę. Prawą ręką przeczesała swoje długie, lśniące włosy, a lewą przesuwała po swoich kształtnych piersiach. Każdą, najmniejszą nawet cząstką swojego grzesznego ciała pragnął jej. Tak bardzo nienawidził siebie za to. Nie powinien był jej pożądać. Takie jak ona to przekleństwo tego padołu łez.

18 sierpnia 2014, poniedziałek,
Poznań

Obudził się na kilka minut przed budzikiem. Pierwsze, zaspane jeszcze spojrzenie skierował w stronę okna. Świat za nim nie wyglądał zbyt zachęcająco. Zapowiadał się kolejny deszczowy dzień. Następnie spojrzał na puste miejsce w swoim łóżku. Zapowiadał się kolejny samotny dzień. Dzień bardziej przejmująco smutny niż zwykle. Dzisiaj mija kolejna rocznica wydarzenia, o którym wolałby zapomnieć, chociaż nie powinien. Trzy lata temu umarła mu najcudowniejsza pod słońcem żona.

– Nie myśl o tym – zrugał sam siebie Roger Kalita. Wiedział, że to nic nie da. Najlepiej rzucić się w wir pracy. Zazwyczaj to pomagało. Po takiej konstatacji mężczyzna wstał i jak zwykle starannie pościelił łóżko. Nie byłby sobą, gdyby pozostawił bałagan. Prawdopodobnie przez cały dzień nie mógłby się skupić na pracy, wiedząc, że pozostawił po sobie skrajny nieporządek. Każda jego myśl wracałaby do rozgrzebanego łóżka. Niektórzy nazywali to chorobą albo przynajmniej zaburzeniem. On wolał uznawać to za niegroźne dziwactwo. Po zrobieniu porządku udał się do kuchni. Zamierzał sobie zrobić wielki kubek kawy rozpuszczalnej z dużą ilością mleka i odrobiną cynamonu. Zamiast tego odebrał telefon, który nieprzyjemnie zadzwonił, kiedy Roger akurat napełniał czajnik wodą.

– Mamy trupa, panie podkomisarzu – wyszeptała Joanna, koleżanka ze służby.

Trochę bawił go jej konspiracyjny ton. Jakby jakiś złoczyńca stał metr od niej.

– Gdzie? – zapytał o wiele głośniej.

– Na Okrąglaku. To morderstwo.

– Rozumiem. Postaram się tam być za jakieś dwadzieścia minut. Prokurator już jest? – zapytał, mając nadzieję, że zdąży pojawić się przed nim na miejscu zbrodni, ale Aśka szybko rozwiała jego nadzieje.

– Już jedzie.

– Kto?

– Zalewska.

Ucieszył się, słysząc to nazwisko. Co prawda w duchu nazywał panią prokurator Królową Śniegu z powodu bezsprzecznej urody i emocjonalnego chłodu, który od niej bił, ale doceniał to, że w odróżnieniu od kolegów po fachu pozwalała śledczym na dość dużą swobodę działania. Tak przynajmniej słyszał, bo jak do tej pory, nie miał z nią zbyt dużo kontaktu. Wiedział też, że Emilia Zalewska wywodziła się z rodziny o bogatych, prokuratorskich tradycjach. Dziadek wsadzał do więzień żołnierzy wyklętych i uczestników Poznańskiego Czerwca, a ojciec – opozycjonistów podczas stanu wojennego. Ona na razie wsadzała tylko przestępców.

– Tradycje jak nic – mruknął sarkastycznie sam do siebie.

Doszły go też niepokojące, chociaż zależy dla kogo, słuchy, że pani prokurator ma mocno prawicowe poglądy. Dość zaskakujące. Na chwilę porzucił myśli dotyczące ponętnej Emilii i przywołał w myślach słowa Aśki.

– Powiedziała: „na Okrąglaku”? Co Aśka miała z polskiego w szkole? Jak coś… to w Okrąglaku, ewentualnie przed Okrąglakiem…

†

Wyszedł przed blok. W jego kierunku szła Grażynka Orłowska – miejscowa plotkara, która wiedziała wszystko o wszystkich. Właściwie to dlaczego ludzie zawsze zdrabniają imiona największych miejscowych wiedźm? Kiedy był dzieckiem, na jego ulicy królowała pani Helenka – kobieta patologiczna pod każdym względem. Wiecznie pijana, zaczepiała przypadkowych przechodniów, bo brakowało jej kilka groszy na wódkę. Rodziła hurtem kolejne dzieci, które zaniedbane błąkały się po śmietnikach, by w końcu trafić do domu dziecka. Nie przejmowała się niczym i wiodła dalej swój bezużyteczny żywot. Wracając jednak do pani Grażynki… Mieszkała na Dębowej chyba odkąd postawiono tam pierwszy blok. Czuła się królową tego osiedla. Może to poczucie wyższości wynikało stąd, że wiedziała wszystko o każdym. Był pewien, że posiadała specjalny brulion poświęcony mieszkańcom ulicy. Każdemu z nich poświęcona była osobna rubryka, w której Grażynka zapisywała sobie wszelkie plotki na temat danego delikwenta. On również miał w nim zapewne swoje zaszczytne miejsce…

– Dzień dobry, panie władzo – zaskrzeczała i podrapała się w głowę. Jej siwe, spięte plastikową klamrą włosy były zafarbowane na kruczą czerń, a prawie nieistniejące brwi – narysowane grubą, czarną kredką. Oto Grażynka Orłowska w całej krasie. Nazywała go zawsze „panem władzą”. Nie cierpiał tego określenia. Władzą powinno być społeczeństwo, a nie policja czy politycy. Dopóki Polacy sobie tego nie uświadomią, będzie tak, jak jest. Grażynka Orłowska przełknęła gęstą ślinę i prawie wypluła wraz z nią swoje pytanie:

– Sewerynka coś dawno nie widziałam… – Babsko było nie tylko ciekawskie, ale też bezczelne. Czyżby wyczuwała, że średnio radzi sobie z wychowywaniem synka?

– Są wakacje. Jest u babci – odpowiedział jej krótko.

– A co? Dużo ma pan władza teraz pracy? Jakieś ciekawe sprawy? Zdradziłby pan władza coś pikantniejszego – zarechotała.

– Pani Orłowska, spieszę się. Muszę już jechać – wysyczał Roger i szybko wyminął wścibską staruchę.

Pewnie ma zapisane w swoim zeszyciku, że trzy lata temu umarła mu na raka Olka. Może dlatego zapytała go, jak sobie radzi z wychowywaniem synka? Znał odpowiedź na to niewygodne pytanie. Otóż szło mu raczej kiepsko. Był pracoholikiem. Służba w policji była dla niego całym życiem. Czasami, kiedy nie dawał już sobie rady z tym wszystkim, prosił o wsparcie swoją byłą teściową. Wówczas ta brała Seweryna do siebie, przynajmniej na jakiś czas. Wiedziała, że Roger potrzebował pobyć sam. Wiedziała, że musi opróżnić kilka butelek, że musi kogoś przyprowadzić do domu na noc. Albo przynajmniej się tego domyślała. Trzy lata to długo. Może już zbyt długo. Westchnął i szybko wsiadł do kilkunastoletniego samochodu, niegdyś ściągniętego z Berlina. Rozejrzał się dookoła. Lubił swoje osiedle. Niby blokowisko, niby w kiepskiej dzielnicy, ale ta zieleń i te same, może nawet zakazane, ale jednak ciągle te same gęby. Wycofał samochód, wykręcił i ruszył w stronę centrum.

†

Okrąglak – charakterystyczny budynek w kształcie walca, uważany przez wielu poznaniaków za symbol miasta, gościł we wspomnieniach chyba każdego mieszkańca. Ci starsi pamiętali początki domu towarowego, młodsi chodzili tutaj do licznych klubów albo szkół językowych. Także Roger lubił tu bywać. Co więcej, to pod Okrąglakiem umawiano się na pierwsze randki z dziewczynami, które wcześniej poznawało się w miejscowych dyskotekach czy pobliskich barach. Nie inaczej było z Olką. Ją też poznał w Okrąglaku i na następną randkę umówili się właśnie pod tym gmachem. Wolał jednak do tego nie wracać. Nie dzisiaj. Po zaparkowaniu samochodu szukał wzrokiem Aśki. Zamiast niej zobaczył Kafla, czyli Adriana Kafelskiego. Był to chudy policjant z wytrzeszczem, który nigdy się nie uśmiechał, co niezmiernie drażniło Rogera. Adriana nie śmieszyły żadne dowcipy, anegdoty czy choćby zwykłe docinki. Roger przypuszczał, że miał trudne dzieciństwo, ale kto go nie miał? Może mało brakowało, a Kafel wylądowałby po drugiej stronie barykady? To jego by ścigali? Został jednak policjantem. I mimo że Kafel dopiero niedawno trafił do kryminalnych, Roger zdążył już go znielubić. Chociaż pewnie nie powinien.

– Cześć… Gdzie Aśka? – zapytał.

– Na dachu – odpowiedział z ociąganiem Kafel. Wyglądał ewidentnie na niewyspanego.

– A co ona tam robi? – zapytał głupio Roger, choć po chwili zrozumiał bezcelowość swojego pytania.

– No… tam jest denatka. – Roger dopiero teraz zrozumiał rzekomy błąd językowy Aśki – na Okrąglaku. To nie był żaden błąd. To nie mógł być błąd. Aśka była zafiksowana na punkcie poprawności swojej polszczyzny. Ona się nie myliła.

Jeszcze raz spojrzał na walcowaty budynek. Dwa lata temu zakończył się jego gruntowny remont. Wielu miało obawy, czy inwestor sprosta zadaniu i podczas renowacji gmach nie utraci swojego charakteru. Na szczęście nic takiego się nie stało. Budynek tak jak za dawnych, dobrych lat olśniewał. Co prawda utracił swoje funkcje handlowe na rzecz biurowych, ale przecież nie mógłby konkurować z licznymi galeriami rozsianymi po całym Poznaniu. Jedyne, co nie podobało się mieszkańcom miasta, to fakt, że taras widokowy, umiejscowiony na dachu budynku, nie był ogólnodostępny. A widok, jaki roztaczał się z dachu Okrąglaka, ponoć zapierał dech w piersiach. Przynajmniej tak słyszał, bo nigdy tam nie był. Aż do teraz. Będzie mógł to sprawdzić.

Wszedł do wnętrza budynku. Spojrzał w górę. Te same schody, tylko piękniejsze. Wijące się na samą górę przez dziewięć pięter – jak w ogromnej latarni morskiej. On jednak nie mógł z nich skorzystać. Musiał jak najszybciej dostać się na taras, dlatego wybrał windę. Na górze czekały na niego Aśka i prokurator Zalewska. Pierwsza miała półdługie włosy koloru ciemny blond, spięte w kucyk. Piegowatą twarz przykryła grubą warstwą fluidu. Nie rozumiał dlaczego. Uwielbiał pieguski, zawsze wydawały mu się takie figlarne. Joanna Majchrzak w istocie taka była. Z jednej strony sporo w niej było uroku osobistego, z drugiej wyróżniała się dużą pracowitością i dociekliwością. Bardzo ją sobie cenił. Zalewska natomiast jak zwykle olśniewała urodą i elegancją. Jej długie blond włosy sięgały prawie do pasa, były doskonale wyszczotkowane i ułożone. Dyskretny makijaż świetnie podkreślał jej duże, niebieskie oczy.

Przywitał się, po czym we trójkę udali się na taras. Ofiara leżała na wznak w samej, dość staromodnej, mocno zabudowanej i prawdopodobnie wygodnej bieliźnie. Na pewno nie włożyła jej na spotkanie z kochankiem. Raczej spodziewała się wielu godzin w pracy. Ofiara wyglądała na około trzydzieści pięć–czterdzieści lat. Była stosunkowo szczupła i miała długie, gęste, rude włosy, które gdy żyła, musiały robić wrażenie na płci przeciwnej. Gdyby nie one, można byłoby ją uznać za osobę o co najwyżej przeciętnej urodzie.

Oprócz twarzy jej ciało wyglądało okropnie. Brzuch został rozpruty, inne części ciała – ponacinane. Jej nogi były rozbite na miazgę siekierą. Roger skrzywił się, ponieważ dojrzał również to, że do jej wnętrzności zdążyły dobrać się już ptaki. Na udzie miała wyciętą nożem dużą literę H, a na nadgarstku liczbę 1511.

– Co wiemy o ofierze? – zwrócił się do towarzyszących mu kobiet, szybko odwracając wzrok. Jego policjantka i pani prokurator również nie patrzyły w stronę denatki. Żaden normalny człowiek nie jest w stanie przyzwyczaić się do takiego widoku.

– To profesor Małgorzata Staroń-Matuszewska. Jej zaginięcie zgłoszono w piątek rano, a więc trzy dni temu – relacjonowała Aśka. – Nikt do tej pory nie natknął się na ciało ofiary, bo większość pracowników zrobiła sobie długi weekend. 15 sierpnia w tym roku wypadł dość korzystnie, przynajmniej dla tych, co pracują od poniedziałku do piątku.

– Czyli nie dla nas – skomentował Roger, po czym wrócił do tematu zamordowanej. – Młoda jak na profesor…

– W tym roku stuknęłaby jej czterdziestka… – zauważyła Aśka.

– Coś mi mówi nazwisko Matuszewska… Kto zgłosił zaginięcie? – weszła jej w słowo Zalewska.

– Mąż. Grzegorz Staroń. Biznesmen. Ma własną firmę transportową.

– Powiedział coś ciekawego?

– W sumie to, co zwykle mówią zgłaszający zaginięcia. Że nie wróciła na noc, a wcześniej jej się to nie zdarzało. Co prawda Staroń dostał od niej wiadomość na komórkę, że nasza ofiara ma coś jeszcze do załatwienia tego dnia i wróci późno. Co dokładnie, nie napisała. Dlatego mąż nie czekał na nią i położył się spać. Ponoć był padnięty, bo miał dużo roboty w firmie. Rano się obudził, żony nie uświadczył, dodzwonić się do niej nie mógł, więc zaraz przyleciał do nas – relacjonowała dalej Aśka.

– Czyli prawdopodobnie nie ma alibi. Ktoś będzie musiał do niego podjechać i powiedzieć mu, że żona się znalazła – mruknął sarkastycznie Roger.

Zalewska lekko się uśmiechnęła. Czyżby pani prokurator lubiła czarny humor? Jakoś to do niej nie pasowało. Mimo to odwzajemnił jej uśmiech i skierował swoje kroki do pracującego jak w ukropie technika.

– Cześć Kaziu. Jak tam długi weekend? – zagaił.

– A dobrze. Byłem z moimi w Świnoujściu… A u ciebie?

– Nic ciekawego. Siedziałem w Poznaniu… Powiedz mi lepiej, co z ofiarą? Pierwsze wnioski?

– Wiesz dobrze, że nie lubię wyskakiwać przed orkiestrę… Poczekałbym z kategorycznymi sądami do sekcji, ale jak na mój gust kobitka została uduszona i przeleżała tutaj przez cały weekend, jak nie dłużej. Ptaszki, niestety, już ją naddziobały… Generalnie sprawca chyba tego chciał, skoro ją tak rozpruł. No i denatka musiała bydlaka znać, bo nie zauważyłem śladów walki…

– Może monitoring coś zarejestrował… – powiedział z nadzieją w głosie Roger. – Może nawet samego sprawcę? Aśka, wiesz może, gdzie jest dyrektor, zarządca czy ktokolwiek, kto odpowiada za tę budę?

– Zaprowadzę cię…

– Mnie też, proszę – powiedziała prokurator Zalewska i podążyła za dwójką policjantów.

†

Nowoczesne biuro dyrektora Okrąglaka niczym szczególnym się nie wyróżniało na tle innych podobnych pomieszczeń. Było wręcz nudne. Wynikało to z tego, że jego gospodarz był pozbawionym finezji przedstawicielem klasy średniej. Nie włożył ani odrobiny wysiłku, aby jakoś uatrakcyjnić swoje miejsce pracy. Nie włożył ani krzty wysiłku, aby uatrakcyjnić samego siebie. Był niewysokim mężczyzną z brzuszkiem i zbyt dużym zarostem jak na ten moment, stanowisko i miejsce. Nie zdążył się nawet ogolić po długim weekendzie. Tak niefortunnie się złożyło, że pokłócił się z żoną, a u kochanki nie miał przyborów do golenia. Chciał zaopatrzyć się w nie w pobliskim sklepie, ale nie zdążył. Dostał telefon, że na tarasie widokowym Okrąglaka znaleziono trupa… Gorzej być nie mogło. Miał poważne obawy, że odstraszy to potencjalnych najemców. Miał poważne obawy, że za to beknie.

– Nie rozumiem, jak mogło do tego dojść – ubolewał dyrektor Okrąglaka. Mówił to tonem telemarketera przyjmującego skargę od niezadowolonego klienta. To rozeźliło Rogera.

– Po prostu ktoś przyszedł do waszego biurowca i ją zamordował – powiedział z przekąsem śledczy.

– To nie mogło się stać tak po prostu. Nasz taras widokowy nie jest dostępny dla wszystkich. Mogą z niego korzystać jedynie pracownicy naszego biurowca. Trzeba mieć specjalną kartę…

– Świetnie. Poproszę o listę pracowników. Najlepiej na wczoraj – zażądał Roger.

– Może pan na mnie liczyć. Zlecę to mojej sekretarce…

– Wspaniale. Ale czy mają tu państwo jakiś monitoring? – zapytała przytomnie Zalewska.

– Mamy, ale… – powiedział z wahaniem dyrektor. Wiedział, że to im się nie spodoba.

– Ale?!

– Ale nie działa. Zerwaliśmy umowę z poprzednim wykonawcą, ponieważ monitoring był wadliwy, nie spełniał naszych oczekiwań i obecnie jesteśmy w trakcie jego wymiany. Przykro mi. – Znowu ten nieznośny ton telemarketera. Tym razem taki, jak w przypadku, kiedy reklamacja klienta jest bezzasadna. Roger miał ochotę zabić tego faceta. Bez tego, choćby wadliwego, ale działającego monitoringu będzie o wiele trudniej znaleźć mordercę.

– Proszę powiedzieć, jaka grupa pracowników korzysta z tego tarasu widokowego? – zapytała Emilia Zalewska.

– Palący. Głównie pracownicy ostatnich trzech, może czterech pięter. A i to nie wszyscy, bo z ich relacji wiem, że tam dość mocno wieje. Pozostali wolą palić przed budynkiem, choć walczymy z tym procederem i mamy na tym koncie niemałe sukcesy. Palenie zabija.

Roger spojrzał na faceta i stwierdził w myślach, że jest kompletnym idiotą. Po czym skomentował:

– Ale sukcesów za to brak, jeśli chodzi o walkę z prawdziwymi zabójcami. Nawet monitoringu nie macie.

– To tylko przykry zbieg okoliczności… – bronił się zarządca.

– Mamy jeszcze jakieś pytania do pana? – zapytała Zalewska. Spieszyła się, ale i Roger nie miał już ochoty rozmawiać z tym pajacem.

– Wątpię… Proszę przygotować listę i jak najszybciej nam ją dostarczyć – rzucił, po czym on i Zalewska wyszli z biura dyrektora.

– Musimy omówić sprawę. Najlepiej zaraz – powiedziała bez ogródek Zalewska.

– Tak, a gdzie?

– Na dole w Okrąglaku jest restauracja. Dobre drożdżówki i kawę tam serwują. Chętny?

– Ciekawe… – Roger zamyślił się.

– Co ciekawe?

– Nie wyglądasz mi na amatorkę słodyczy. Taka świetna figura…

– Daruj sobie te komentarze. Są nie na miejscu – powiedziała Zalewska z dziwnym uśmieszkiem na twarzy. Droczyła się z nim czy mówiła poważnie?

– Okej, daj mi piętnaście minut, proszę. Muszę zebrać zespół i szybko rozdzielić wstępne czynności.

– Będę czekać – uśmiechnęła się, puszczając mu oczko. A może mu się przywidziało?

†

Kwadrans później siedzieli w kawiarnio-restauracji Rotondo. Roger wydawał się jednak nie dostrzegać urody tego lokalu. W myślach analizował dalsze kroki, które zamierzał podjąć w śledztwie. Na pewno sprawdzi w bazach i Internecie informacje dotyczące ofiary. Jeśli prokurator wspaniałomyślnie zezwoli, to przesłucha męża pani profesor. Większość zbrodni jest popełniana przez najbliższych. Brzmi to jak banał, ale bardzo często pokrywa się z rzeczywistością. Czy tak będzie i tym razem?

– Co polecasz? – zapytał Zalewską.

– A co lubisz?

– Wszystko i nic – powiedział bez sensu, ale w tym momencie myślami był gdzie indziej i naprawdę nie miał pomysłu, czym mógłby się uraczyć. Ciągle czuł w ustach posmak porannej kawy z cynamonem, której zresztą nie zdążył dopić.

– Weź mokkę.

– Mówisz? Nie wiem, czy moje policyjne dochody mi na to pozwalają… Ale w sumie nie mam teraz ochoty na takie rozważania. Powiedz mi lepiej, co planujesz? – Spojrzał na Królową.

Była ubrana, jakżeby inaczej, cała na biało, no dobra, kremowo, choć mężczyźni tacy jak on nie powinni zwracać uwagi na takie niuanse. Kremowe, eleganckie spodnie na kant i takiego samego koloru kaszmirowy sweterek ze sporym dekoltem. Jej piersi błagały w nim o wolność. Na chwilę zatopił w nich swój wzrok. Tymczasem podeszła do nich młodziutka kelnerka o sarnich oczach, przynosząc zamówione chwilę wcześniej kawy. Przyjrzał się filiżankom. Na jednej z nich dostrzegł małą plamkę. Przeciętny człowiek nie zwróciłby na to uwagi. Ale on pod tym względem nie był przeciętny. Z tego powodu trochę przeszła mu ochota na kawę. Zastanawiał się, czy będzie wielkim nietaktem, jeśli poprosi o mokkę w innej filiżance. Tymczasem pani prokurator odpowiedziała na postawione przez niego pytanie.

– To, co zwykle. Mam do ciebie zaufanie. Słyszałam, że jesteś dobrym śledczym. Zresztą mam dużo roboty… Podejmij standardowe czynności, rozpocznij przesłuchania. Jednocześnie chciałabym być ze wszystkim na bieżąco. Spotkajmy się jutro, jeszcze nie wiem o której, ale dam ci znać.

– Spoko, nie mam nic przeciwko.

– Pomysły? Morderca?

– Najprawdopodobniej ktoś bliski ofierze, kto próbuje nam wmówić, że za zabójstwem stoi jakiś seryjny zabójca. Te nacięcia, pogruchotane kości, wycięta litera i liczba…

– Jak w jakimś tanim kryminale… – podsumowała Zalewska.

Roger słuchał jej jednym uchem. Chyba jednak przemoże się i wypije kawę z tej filiżanki.

– Wiesz, że media się na to rzucą… Uwielbiają takie sprawy. Bardziej niż my – powiedział i spróbował mokki. Nie zachwyciła go.

– Dowiedzą się tyle, na ile im pozwolimy. Spokojnie.

– Słaba ta kawa – marudził Roger.

– A tak poza tym? Co u ciebie? – Królowa zignorowała jego marudzenie. Jej ton głosu był dziwnie ciepły. Nie pasowało to do niej. Coś się zmieniło.

– Dobrze, a dlaczego pytasz?

– Słyszałam, że trzy lata temu zmarła ci żona. Dokładnie trzy lata temu… – podkreśliła, dając mu do zrozumienia, że wie o dzisiejszej rocznicy.

Aśka musiała chlapnąć jęzorem. Nigdy nie słynęła z dyskrecji.

– To prawda, ale tak jak sama powiedziałaś, to było trzy lata temu. Nie ma do czego wracać. Trzeba żyć dalej. Zresztą… – urwał w połowie, bo chciał powiedzieć: Skąd możesz o tym wiedzieć, skoro nigdy nie wyszłaś za mąż i nigdy nie straciłaś ukochanego. Jak się po chwili okazało – dobrze, że ugryzł się w język.

– Wiem, co czujesz. Pięć lat temu straciłam narzeczonego. Rozbił się na motorze. Cholerna pasja.

Roger znów poczuł się zaskoczony. Przymiotnik „cholerny” w ogóle nie pasował do prokurator Zalewskiej. Poza tym pierwszy raz słyszał o tym, że miała narzeczonego, który zginął w wypadku. A zatem Królowa Śniegu musiała być kiedyś Wiosną.

– Współczuję – wykrztusił z siebie. Nie miał pomysłu na inną odpowiedź. Poczuł dziwne skrępowanie. Nie cierpiał tego. – Muszę już iść, obowiązki wzywają.

– Nie wypiłeś za dużo tej kawy… Chyba faktycznie nie przypadła ci do gustu. Dziwne, mnie smakuje. Zresztą, nieważne. Mnie też gonią obowiązki – odpowiedziała. – Tak czy siak, jesteśmy w kontakcie. Daj znać, jakbyś dowiedział się czegoś istotnego.

– I vice versa. Miło było z tobą pogawędzić – dodał nieco niedbale.

Czuł, że postąpił z emocjami pani prokurator nazbyt obcesowo. Odpowiedziała mu zachęcającym uśmiechem.

Gdzie, do licha, podziała się Królowa Śniegu? – pomyślał z lekkim rozczarowaniem.

†

Godzinę później siedział u siebie, czyli w robocie, i przeglądał, jakżeby inaczej, bogate zasoby Internetu. Do wyszukiwarki wrzucił hasło: Małgorzata Staroń-Matuszewska. Wbrew oczekiwaniom nie znalazł zbyt wiele na temat czcigodnej pani profesor. Nie miała nawet konta na Facebooku, co dla jej studentów musiało być sporym faux pas. Za to w Wikipedii przeczytał bardzo krótką notkę informującą, że pani profesor, a właściwie doktor habilitowana, urodziła się 15 listopada 1974 roku w Poznaniu i była pracownicą Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ciekawsza, jak dla niego, była informacja, że jej ojciec – profesor Michał Matuszewski, urodzony 13 listopada 1944 roku był dyrektorem Archiwum Państwowego w Poznaniu. W odróżnieniu od córki nie wykładał już na uniwersytecie. Miał też jeszcze jedną córkę – również po historii, która jednak, w przeciwieństwie do siostry i ojca, nie pracowała w zawodzie. Tak czy siak, Matuszewscy byli wielopokoleniową rodziną historyków. Ich również trzeba będzie przesłuchać.

Z Internetu dowiedział się także, że Małgorzata Staroń-Matuszewska była kierowniczką filii biblioteki uniwersyteckiej w Ciążeniu. Trochę dziwne jak na profesorkę. Skoro pracowała na uniwersytecie, to po co jej jeszcze fucha bibliotekarki gdzieś daleko, na wsi?

– Gdzie to jest? – powiedział sam do siebie. Wpisał do wyszukiwarki słowo Ciążeń. Szybko dowiedział się, że to wielkopolska wieś położona w powiecie słupeckim, licząca ponad tysiąc mieszkańców. W wiosce poza kościołem pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z 1535 roku warto było, przynajmniej według Internetu, zobaczyć późnobarokowy pałac biskupi, gdzie znajdowała się właśnie wspomniana już filia biblioteki uniwersyteckiej, którą kierowała ofiara. Wszedł na jedną ze stron poświęconych pałacowi. Zaczął czytać:

Kompleks został wybudowany w latach 1758–1768 przez architekta Józefa Sacco dla biskupa Teodora Czartoryskiego i jest jednym z najciekawszych w Polsce zespołów budynków utrzymanych w stylu rokoko.

Biskupi długo nie cieszyli się pięknym pałacem. Został skonfiskowany i przekazany adiutantowi cara Aleksandra I – Wacławowi Gutakowskiemu. Po kilkudziesięciu latach pozostawania w rękach tej samej rodziny często zmieniał swoich właścicieli. Po wojnie aż do 1964 roku znajdowała się w nim szkoła podstawowa. Potem przekazano go Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Obecnie przechowywane są w nim jedne z największych zbiorów literatury masońskiej w Europie. Wśród nich warte odnotowania są zbiory lóż masońskich z Pomorza i Śląska, rzadkie druki różokrzyżowców z siedemnastego wieku, niemieckie, angielskie i francuskie encyklopedie wolnomularskie oraz wszelka literatura z tym związana, również polemiczna. Wśród zebranych pozycji są także głównie osiemnastowieczne i dziewiętnastowieczne mowy wygłaszane w lożach, konstytucje, statuty, katechizmy, instrukcje oraz rytuały systemów masońskich, poszczególnych stopni i obrzędów, a także dzieła zebrane najważniejszych autorów wolnomularskich. Poza typowymi masonikami sporo jest dzieł traktujących o różnych innych tajnych organizacjach, takich jak różokrzyżowcy, iluminaci, związki odwołujące się do tradycji zakonu templariuszy, żydowska organizacja B’nai B’rith, niemieccy druidzi, Schlaraffsi, rotarianie itd.

– Przyjemnego zbiorku pilnowała pani profesor. Są masoni, są Żydzi. Brakuje tylko cyklistów – mruknął sam do siebie Roger.

Zamknął stronę pałacu biskupiego w Ciążeniu i kliknął na uniwersytecką podstronę poświęconą denatce. Był ciekawy, czym dokładnie zajmowała się pani profesor. Nie zaskoczyła go informacja, że specjalizowała się w różokrzyżowcach. To by tłumaczyło jej etat kierowniczki w pałacu. Łączyła swoje zainteresowania naukowe z pracą bibliotekarki. Po co robić za darmo kwerendy, skoro można to robić w ramach płatnej posady? Będzie trzeba więcej pogrzebać na temat tych różokrzyżowców, ale teraz nie miał na to czasu. Musiał jechać do męża ofiary. Już miał wyłączyć komputer, kiedy do pokoju wszedł Marek Gaworski – policyjny rzecznik prasowy. Nie ucieszyła go ta wizyta. Oznaczała kłopoty albo przynajmniej marudzenie.

– Nie wyłączaj. Wejdź na „Głos Wielkopolski” – powiedział mocnym głosem, bardzo niepasującym do jego niewysokiej, mizernej postury, rzecznik.

Roger westchnął i niechętnie wykonał polecenie Gaworskiego. Na stronie głównej internetowego wydania gazety największy z nagłówków informował, że znaleziono zwłoki szanowanej profesor historii.

– Cholera. Już? – zdziwił się Roger.

– A co ty myślałeś? Ktoś z twojego zespołu puścił farbę – syknął niezadowolony Gaworski.

– Równie dobrze mógł to zrobić ktoś z personelu Okrąglaka.

– Może, ale coś za dużo szczegółów znają. Wiedzą na ten przykład, że zaginięcie profesorki zostało zgłoszone przez męża w piątek rano. Pogadaj z zespołem, bo taki rozgłos wam na pewno nie pomoże w pracy. – Zwrot: „na ten przykład” zmroził Rogera. Jak policyjny rzecznik prasowy może używać takich wyrażeń?! Już miał ochotę go poprawić, ale wydusił z siebie tylko:

– Co ty nie powiesz?!

– Dzwonią już do mnie z ogólnopolskich mediów. Kuśmierski się wścieka – powiedział Gaworski, mając na myśli komendanta. – Za chwilę będzie się zastanawiał, czy jesteś odpowiednią osobą do prowadzenia tak poważnego śledztwa…

– To niech się zastanawia. Ja muszę przesłuchać męża ofiary. Cześć – rzucił na koniec Roger, po czym ominął tego buca, Gaworskiego, sięgnął po sweter i czym prędzej wyszedł z pomieszczenia.

†

Trochę czasu minęło, zanim przebił się do północnej części Poznania, na osiedle Różany Potok, gdzie mieszkali Staroniowie. Ich elegancki dom z białą elewacją i szarym, spadzistym dachem znajdował się przy ulicy Dzięgielowej. Podwórze przed domem było nieskomplikowane – jeden iglak, kilka krzewów, a między nimi wiła się pokryta biało-szarymi kamyczkami, urokliwa ścieżynka. Przed domem stał zaparkowany duży, czarny SUV – typowy atrybut nadwiślańskiego biznesmena. Roger nie przepadał za kierowcami tego typu samochodów. Nazywał ich pogardliwie „suwnicowymi”. Jego niechęć do nich wynikała przede wszystkim z faktu, że nagminnie zamiast jednego miejsca parkingowego zajmowali dwa. Koledzy ze straży miejskiej bardzo na nich narzekali.

Roger nie przyjechał do Staronia sam. Towarzyszył mu milczący jak zawsze Kafel. Kalita nie był zadowolony z jego towarzystwa, z drugiej strony był jednak pewien, że Adrian pozostawi mu inicjatywę w przesłuchiwaniu Staronia. Nacisnął przycisk domofonu.

– Policja – powiedział krótko.

Odpowiedziała mu cisza, ale też po chwili otwarto mu furtkę, a następnie drzwi. Przed nimi stanęła dwudziestokilkuletnia dziewczyna z kręconymi włosami, ubrana w długą, kwiecistą spódnicę. Wyglądała trochę jak hipiska.

– Kim pani jest? – zapytał niezbyt elegancko Roger. Czyżby „suwnicowy” był na tyle bezczelny, że po śmierci żony sprowadził już sobie na chatę młodziutką kochankę?

– Jestem nianią. Pan Staroń czeka na panów w salonie. Zaprowadzę… – odpowiedziała nieśmiało dziewczyna.

Obecność policjantów wyraźnie ją peszyła. Miała tylko pilnować dzieci, a nie gadać z gliniarzami.

– Nie trzeba. Trafimy – powiedział Roger i bez słowa wyminął dziewczynę. Czy aby na pewno to tylko niania? Ciekawe, czy „suwnicowego” też utula do snu?

Pieprzony rojber – pomyślał. – Nawet się nie pofatygował, żeby nam otworzyć, tylko wysłał tę dziunię.

Razem z Kaflem weszli do przestronnego salonu. Na białych ścianach wisiało kilka ogromnych, czarnobiałych fotografii przedstawiających znane aktorki amerykańskie, takie jak Marilyn Monroe czy Elizabeth Taylor, ucharakteryzowane na pin-up girls. Był też oczywiście ogromny, biały kominek – kolejny z atrybutów nadwiślańskich biznesmenów. Na jego gzymsie stały zdjęcia rodzinne, srebrny krzyż z umordowanym Jezusem oraz kilka obrazków świętych z Janem Bosko na czele. Pin-up girls i dewocjonalia – jak dla niego było to bardzo dziwne zestawienie. Spojrzał na środek pokoju. Na skórzanej sofie siedział Staroń – wysoki, szpakowaty mężczyzna słusznej postury. Był gładko ogolony i mocno pachniał jakąś drogą wodą kolońską.

– Witam panów. Grzegorz Staroń… – przedstawił się biznesmen, szybko podnosząc się z sofy. – Podobają się panom moje pin-up girls? – dodał dziwnie beztrosko.

– Niespecjalnie. Zwłaszcza w zestawieniu z krzyżem i świętymi obrazkami – odpowiedział mu zaczepnie Roger.

– Och, wiem – machnął ręką. – Moja żona jest ześwirowana na punkcie religii. Ale pin-up girls, tak jak już wspomniałem, to był mój pomysł. Ten pokój jest, można rzec, zgniłym kompromisem powstałym pomiędzy dwiema różnymi osobowościami.

– Pana żona była religijna?

– Była? Jest religijna, chociaż ta jej religijność nie jest zbyt głęboka. Wyniosła ją z domu. Znaleźliście ją? – Roger zdał sobie sprawę, że Staroń nic nie wie o śmierci żony. Nie dotarły do niego wiadomości z mediów? Nikt do niego nie dzwonił? Dziwne. A może tylko udaje, że nic nie wie?

– Tak, znaleźliśmy. Pana żona nie żyje. Została zamordowana – powiedział szybko Roger. Chciał mieć to już za sobą. Nie cierpiał przekazywania tego typu informacji. Zresztą nie znał żadnego policjanta, który by to lubił. Spojrzał na Staronia. Jego twarz wyrażała tylko jedno, wielkie zaskoczenie. Albo doskonale udawał.

– Napiją się panowie czegoś? – wydusił z siebie po długiej chwili milczenia „suwnicowy”. Zanim jednak o to zapytał, zdążył się osunąć na sofę.

– Nie, dzięki. Dobrze się pan czuje? – zapytał Roger. Miał nadzieję, że facet nie dostanie zaraz zawału.

– W miarę. Szkoda, że nie chcecie się ze mną napić – powiedział, po czym wstał i skierował swoje kroki do barku. – Bo ja się chętnie napiję. Wybaczą mi chyba panowie? Mogę? Żonę mi zabili – dorzucił szybko.

Roger miał wrażenie, że wyczuł w tym zdaniu lekkie szyderstwo. Miał ochotę przywalić temu nowobogackiemu. On raczej nie kochał Małgorzaty Staroń-Matuszewskiej.

– To pana dom. Nie mamy jednak za wiele czasu…

– Spokojnie. I tak nie mam wam za wiele do opowiedzenia – powiedział Staroń, odkręcając butelkę whisky.

– To się zobaczy – rzucił drwiąco Roger. Bardzo go irytował ten cały Grzesio. Staroń po napełnieniu szklanki whisky wrócił na skórzaną sofę.

– Niech pan powie, co pan robił we czwartek wieczorem – włączył się w przesłuchanie Kafel. Chciał odciążyć Rogera?

– To przesłuchanie? Zresztą, co mi tam. Jestem niewinny. A co miałem robić? Zresztą mówiłem już, jak zgłaszałem zaginięcie…

– Proszę powtórzyć – nie ustępował Kafel.

– W czwartek miałem dużo roboty, wróciłem do domu około dwudziestej. Żony jeszcze nie było, ale przysłała wiadomość, że musi posiedzieć dłużej w Ciążeniu, bo ma dużo pracy. Nie pierwszy raz zresztą. Więc położyłem dzieci spać, odprawiłem nianię, coś tam zjadłem, pooglądałem telewizję i poszedłem spać.

– Czyli nie ma pan alibi?

– Nie bardzo… – Dopiero teraz Roger zdał sobie sprawę, co jest nie tak z tym Staroniem. Był po prostu pijany. Ta whisky, którą przed chwilą otworzył, nie była jego pierwszą tego dnia. Upił się, nie wiedząc jeszcze, że jego żona nie żyje? A może miał coś na sumieniu, co mógł zagłuszyć tylko alkoholem? Trzeba będzie go jeszcze raz przesłuchać na komendzie, ale to za jakieś kilka dni.

– A rano w piątek co pan robił? – zapytał Kafel.

– Obudziłem się, zobaczyłem, że żony nie ma. Pomyślałem, że poszła się gdzieś gzić. Wściekłem się i zacząłem do niej wydzwaniać…

– Przepraszam za śmiałość, ale czy pana żona, jak pan to ciekawie ujął, gziła się? – dopytywał Roger.

– Nie, ale tak sobie wtedy pomyślałem. Więc zacząłem do niej wydzwaniać, ale Gośka nie odbierała. Potem zadzwoniłem do jej siostry i ojca. Myślałem, że zdecydowała się przenocować u któregoś z tej dwójki. Ostatnio trochę się kłóciliśmy, więc przypuszczałem, że mogła pojechać się wyżalić siostrze albo ojcu. Ale zarówno Magda, jak i mój teść zaprzeczyli, że widzieli się z Gośką. Dlatego postanowiłem to zgłosić na policję. Oczywiście zostałem na początku wyśmiany, ale łaskawie przyjęliście moje zgłoszenie. A teraz Gośka nie żyje. Tak przynajmniej twierdzicie. Chciałbym ją zobaczyć. Zidentyfikować, czy jak wy to nazywacie w swoim policyjnym slangu.

– Jej ojciec został już o to poproszony – poinformował go beznamiętnie Kafel.

– To zajebiście – mruknął niezadowolony Staroń.

– O co się kłóciliście? – nie odpuszczał mu Roger.

Biznesmen zmieszał się, słysząc to pytanie, i w myślach zaczął gorączkowo szukać jakiejkolwiek odpowiedzi na nie, byleby nie była prawdziwa.

– Typowe sprawy. Pieniądze, pożycie i takie tam. No średnio się między nami układało ostatnio, ale wszystko zaczęło zmierzać w dobrą stronę, zapewniam panów. Byliśmy normalnym małżeństwem, które miało swoje wzloty i upadki. Nic nadzwyczajnego.

– Czy pana żona miała wrogów? – zapytał Kafel.

– Całe mnóstwo.

Takiej odpowiedzi Roger się nie spodziewał. Przypuszczał raczej, że pani profesor była przez wszystkich kochana.

– Proszę kontynuować – zachęcił Staronia podkomisarz Kalita.

– Moja żona nie miała łatwego charakteru. Była bardzo inteligentna i doskonale zdawała sobie z tego sprawę, i co gorsza, nie ukrywała tego, jeśli wiedzą panowie, co mam na myśli. Jak ktoś zaczynał gadać głupoty, to ona zaraz takiego delikwenta sprowadzała do parteru. Ze mną też tak robiła. Dobra w tym była, nie powiem. Na uniwersytecie mało kto ją lubił, ale rektor to przyjaciel jej ojca, więc była nietykalna. Przynajmniej tak myśleli inni. Do tego ta fucha w Ciążeniu. Uwielbiała to.

– A jak układały się jej relacje z rodzicami?

– Doskonale. Tatuś był w nią zapatrzony jak w obrazek. Matka również. Biedna Magda.

– Dlaczego biedna?

– Bo tak nierównego traktowania własnych dzieci nigdy wcześniej nie widziałem. Gośka zawsze była tą najwspanialszą, najcudowniejszą i najmądrzejszą. A Magda? Szkoda gadać. Nigdy nie słyszałem, żeby teść powiedział o niej coś miłego, a teściowa się nie wtrącała. – Roger nie wyczuł w tym ani grama fałszu. Staroń akurat w tym momencie nie kłamał.

– A jak układały się relacje pomiędzy siostrami?

– Różnie. Raz lepiej, raz gorzej, ale Gośka jej nie szanowała. A Magda dużo jej wybaczała. Złota kobieta.

– Żona nie mówiła panu, że jest z kimś umówiona na spotkanie w czwartek wieczorem?

– Nie. A była?

– Tego nie wiemy. Tylko pytamy. Czy żona dziwnie się zachowywała w ostatnich dniach? – nie ustępował Roger. Szukał jakiegoś punktu zaczepienia.

– Nie. Była tak samo wredna jak zawsze.

– Dziękujemy panu.

– Może jednak napijecie się ze mną whisky? Jest naprawdę wyborna. I tak dobrze mi się z wami gada – powiedział z uśmiechem pijany Staroń.

†

Roger miał mętlik w głowie, dlatego kiedy wyszedł z komendy i wsiadał do swojego berlińskiego samochodu, omal nie potknął się o krawężnik. Przeklął, ale nie przeszkodziło mu to w dalszym porządkowaniu poplątanych myśli. Profesor Małgorzata Staroń-Matuszewska pracowała na uniwersytecie i w bibliotece w Ciążeniu, gdzie znajdowały się unikatowe w skali europejskiej zbiory dokumentów dotyczące masonerii. Obszar zainteresowań badawczych ofiary stanowili głównie różokrzyżowcy, o których Roger właśnie usłyszał po raz pierwszy w życiu. Czy chce, czy nie, będzie musiał przestudiować ich dzieje wieczorem w zaciszu domowym, za pomocą Internetu oczywiście. Odpalił silnik auta, który radośnie zawył. Nie pozostało mu nic innego, jak wycofać samochód z policyjnego miejsca parkingowego, a następnie odjechać spod komendy. Ciągle rozmyślał.

Pani Staroń miała podobno dość trudny charakter. Mało kto ze współpracowników ją lubił, ale dzięki ojcu – dyrektorowi Archiwum Państwowego, zaprzyjaźnionemu z rektorem uniwersytetu – miała mocne plecy. Jej relacje z mężem i siostrą były dość pokręcone, skomplikowane. Ojciec ofiary mocno ją faworyzował kosztem Magdaleny, dlatego mogła uważać się za lepszą od siostry. Ciekawe, jak czuła się z tym młodsza Matuszewska? To na pewno trzeba będzie sprawdzić i przesłuchać Magdalenę. Podobnie jak jej ojca. O samym mężu denatki szkoda gadać. Podczas przesłuchania okazało się, że jest nietrzeźwy. I naprawdę trudno powiedzieć, z jakiego powodu się upił, bo sięgnął po alkohol rzekomo przed informacją o jej śmierci, a nie po. A może jednak wiedział, że ją zamordowano, tylko udawał przed nimi, że nic mu o tym nie wiadomo? Dlatego też Roger zlecił Kaflowi pilną obserwację Staronia, zwłaszcza że wyczuwał brak szczerości ze strony „suwnicowego”. Kazał też Adrianowi powiadomić ojca i siostrę denatki o tym, że zostaną jutro przesłuchani. Zamierzał to zrobić osobiście. Nie miał zbytniego zaufania do Kafla, a Aśce przydzielił już inne zadania. Zdawał sobie jednak sprawę, że nie obędzie się bez dalszej pomocy Adriana. Zanim zabierze się za obserwację domu Staronia, ponury policjant miał jeszcze przesłuchać młodziutką nianię-hipiskę. Roger nie spodziewał się żadnych rewelacji. Nie wyglądała na zbyt rozgarniętą. Chwycił telefon i zadzwonił do prokurator Zalewskiej, aby zreferować jej przesłuchanie Staronia. Odebrała roześmiana, jakby przed chwilą ktoś opowiedział jej dobry dowcip. Szybko jednak przywołała się do porządku i wysłuchała Rogera w skupieniu, ale w żaden sposób nie skomentowała informacji, że „suwnicowy” był pijany. Poinformowała jedynie, że ojciec ofiary potwierdził, iż denatką faktycznie jest jego córka Małgorzata. Następnie jeszcze raz przypomniała, że chce się z nim spotkać jutro po południu. Poprosiła, żeby przyjechał do niej – do prokuratury. Zgodził się. Zależało mu na dobrych relacjach z Zalewską, dlatego nie wybrzydzał.

Roger skręcił w ulicę Grunwaldzką. Zmierzał w stronę jednego z największych cmentarzy w Polsce – Junikowa. Główne wejście do nekropolii znajdowało się właśnie od strony ulicy Grunwaldzkiej. Cmentarz, rozciągający się na prawie stuhektarowym obszarze, powstał na terenie dawnego poligonu wojskowego i znajdował się w południowo-zachodniej części miasta, zwanej Grunwaldem. Nekropolia była swoistą oazą zieleni, sąsiadującą z równie zielonymi ogrodami działkowymi i Lasem Marcelińskim. Historia jej powstania sięgała międzywojnia, chociaż otwarto ją dopiero pod koniec lat czterdziestych. W ciągu kolejnych dziesięcioleci na cmentarzu pochowano prawie 150 tysięcy osób. Wśród nich znalazło się wielu wybitnych poznaniaków, powstańców wielkopolskich czy żołnierzy Armii Krajowej. Do nich zaliczali się pradziadek i dziadek jego świętej pamięci żony, która wraz z nimi spoczywała na tym cmentarzu. Aleksandrę Kalitę-Olszewską pochowano w pięknym, rodzinnym grobowcu z piaskowca. Dzieliła go ze swoimi pradziadkami i dziadkami. Zanim jednak Roger tam dotarł, czekała go jeszcze długa, kręta droga. Mimo to nie zamierzał korzystać z usług kilku jeżdżących w kółko rikszarzy, którzy wozili po cmentarzu ludzi odwiedzających swoich bliskich zmarłych. Miał ochotę się przejść, aby móc zatopić się w myślach. Po drodze minął kilka okazałych grobowców romskich. Były ogromne i kłuły w oczy swoim przepychem, ale mimo wszystko miały w sobie jakiś urok i pokazywały, że podobnie jak duszę, Cygan posiadał również dość głęboką kieszeń.

Po dwudziestu minutach Roger dotarł na miejsce. Czekali tam już na niego rodzice Oli i jego synek, który mocno ucieszył się na widok ojca. Roger przytulił stęsknionego Sewerynka, po czym przywitał się z Olszewskimi. Pułkownik jak zwykle prezentował zasępioną minę, a jego żona tryskała energią i uśmiechem. Przeciwieństwa się przyciągają. Ten stereotyp sprawdzał się w ich przypadku.

– Rogerku, coś marnie wyglądasz. Kiedy ostatnio zjadłeś coś porządnego? – martwiła się teściowa.

– Drożdżówkę rano.

– Boże, przecież wieczór prawie… Może klymka? – zapytała teściowa, mając na myśli miętówki, które zawsze nosiła w torebce.

– Nie, dzięki – odparł, krzywiąc się Roger. Nie cierpiał miętówek, a Olszewska doskonale o tym wiedziała.

– Daj mu spokój – mruknął Olszewski.

Pułkownik mimo zbliżającej się sześćdziesiątki ciągle budził respekt. Podobnie jak jego ojciec i dziadek był wojskowym. Pierwszy z wymienionych, Stefan, najpierw jako młodziak walczył w kampanii wrześniowej, a potem w czasie okupacji kontynuował służbę ojczyźnie w strukturach Armii Krajowej. Z powodu przynależności do tej ostatniej nie przyjęto go po wojnie do komunistycznego wojska, a co gorsza, wsadzono go za to do więzienia. Po śmierci Stalina jednak łaskawie go wypuszczono. Szybko ożenił się z dawną, wojenną narzeczoną i spłodził jedynego syna – teścia Rogera. Do wojska już jednak nie wrócił. Natomiast dziadek pułkownika, Ignacy, był zasłużonym powstańcem wielkopolskim. Po odrodzeniu niepodległej Polski wstąpił do nowo utworzonego wojska, w którym później wraz z synem walczył podczas kampanii wrześniowej. Jako oficer trafił do niemieckiego obozu jenieckiego, z którego wyszedł dopiero pod koniec wojny. Ola nie potrafiła inaczej niż jej przodkowie i podobnie jak oni służyła w wojsku. Dobrze się tam odnalazła. Imponowała swoim kolegom żołnierzom siłą fizyczną i nieugiętym charakterem. Wydawała się nie do pokonania. Niestety dla raka okazała się zbyt słaba. Wróg był podstępny. Roger ciągle nie mógł uwierzyć, że można umrzeć na raka piersi w wieku dwudziestu siedmiu lat.

– Wiesz, że cenię twoją służbę w policji, ale chciałem zapytać, jak długo jeszcze Sewerynek z nami pobędzie? Żona jest zmęczona… – zwrócił się do niego pułkownik.

– Zdzichu, nie przesadzaj. Daję radę. Minęły dopiero dwa tygodnie. W przedszkolu jest przerwa – zaprotestowała Olszewska.

– Nie dajesz. Bo musisz jeszcze opiekować się swoim ojcem. Jak przedszkole ponownie ruszy, Seweryn musi wrócić do ciebie, Roger.

– Jestem wam naprawdę wdzięczny za pomoc i obiecuję, że od września zajmę się synem. Zresztą zacznie się już to nieszczęsne przedszkole… Mam po prostu teraz ciężką sprawę – próbował ich ułagodzić Roger.

– Tak? Jaką? – zapytał pułkownik, udając zainteresowanie.

– Zamordowano profesorkę – Małgorzatę Staroń-Matuszewską.

– Matuszewską? Czy to przypadkiem nie córka Michała? – wyrwało się nagle zafrasowanej Olszewskiej. Nie mogła uwierzyć własnym uszom.

– Jeśli mama ma na myśli profesora Michała Matuszewskiego, to tak – odpowiedział Roger. Czyżby teściowie znali ofiarę?

– Straszne. Przyjaźniłem się z młodszym bratem Michała – Marianem. Ich ojciec też był historykiem. To okropne, co spotkało tę szanowaną rodzinę – powiedział pułkownik.

– Jaka to była rodzina? – zapytał Roger.

– Szaleńczo kochali historię. Pamiętam, jak ojciec Mariana był niezadowolony, że ten wolał zostać wojskowym niż historykiem. Podobnie było z Michałem, kiedy ta jego druga córka… jak jej było?

– Magdalena.

– No właśnie… I kiedy Magda zrobiła magisterium z historii, liznęła trochę doktoratu i nie chciała kontynuować kariery naukowej, mimo że miała ku temu predyspozycje, profesor obraził się na nią. Dziwna rodzina. Ojciec Michała i Mariana zaraz po wojnie zabezpieczał tony tajnych dokumentów po Niemcach. Przewiózł je, zdaje się ze Środy Śląskiej, do Poznania. I od trzech pokoleń ponoć nad tym ślęczą. Tylko Marian się wyłamał. I Magdalena.

– A dlaczego wszyscy w tej rodzinie noszą imiona na literę M? – zauważył przytomnie Roger.

– Jesteś spostrzegawczy. To trochę głupia historia. Marian mi opowiadał, ale niespecjalnie w to wierzę. Ponoć ich dziadkowi, zwykłemu wielkopolskiemu chłopu jakaś Cyganka przepowiedziała, że jak da synowi imię na literę M, to rodzinie będzie sprzyjała fortuna. Jak widać, Małgorzacie szczęścia to nie przyniosło.

– A jak ojciec Mariana miał na imię? – zapytał z rozbawieniem Roger.

– Mieczysław. Począwszy od niego ta rodzina przestała być chłopska i stała się profesorską – zauważył pułkownik Olszewski.

Roger westchnął, po czym zmienił temat. Trzeba było zapalić kilka zniczy na grobie Oli.

†

Roger wjechał na parking, a raczej na klepisko przed jego ulubioną siłownią, która w niczym nie przypominała znanych, prawie sterylnych sieciówek. Duży, żółty afisz z zielonym napisem informował, że ów przybytek nazywa się Hulk. Chciał wyrzucić z siebie całą frustrację, która nagromadziła się w nim od rana. Było późno, ale miał też nadzieję, że natknie się na Nią. Ona miała na imię Julia i mieszkała na jego osiedlu, co odkrył całkiem niedawno. Jej mieszkanie znajdowało się zaledwie kilka klatek dalej, bliżej biblioteki. Co zaskakujące, pozornie nie była w jego typie. Była dość wysoka, umięśniona, krótko ścięta. Jej doskonale wyrzeźbione ciało zdobiły wymyślne tatuaże. Ale miała w sobie to coś, co powodowało, że Roger coraz częściej i chętniej przyjeżdżał do Hulka. Nigdy jeszcze z nią nie rozmawiał. Miał zamiar to zrobić w najbliższych dniach, ale cały czas się ociągał, bo nie wiedział, czy dziewczyna kogoś ma. Może właśnie dzisiaj powinien się przełamać? Zadziwiała go. Nie należał przecież do nieśmiałych facetów. Ale ta dziewczyna miała w sobie coś takiego, że wolał przy niej dokładnie dobierać słowa.

Przebrał się w oparach gryzącego, męskiego potu i skierował się do niezbyt dużej sali, w której dominowała, jakżeby inaczej, płeć brzydka. Mężczyźni byli wszędzie – dźwigali, rozciągali się, wyginali – słowem: wylewali z siebie siódme poty. Ale była i ona. Julia, która teraz leżała na ławeczce, wyciskała pokaźne jak na kobietę ciężary.

– Cześć – zagadnął.

– Cześć – odpowiedziała, ledwo dysząc.

Nie znała tego człowieka, ale grzeczność wymagała, aby odpowiedzieć na pozdrowienie. Nawet jej trochę przeszkadzał, ale Roger nie zamierzał się tym zrażać.

– Dobrze ci idzie.

– A tobie nie – odpowiedziała z przekąsem.

– Tak, a niby co mi nie idzie? – zapytał z irytacją.

Ta mała była bardzo pyskata.

– Zagadywanie mnie. Ale nie przejmuj się. Nie jestem zbyt rozmowna. Wielu poległo.

– Ja, jak widzisz, ciągle żyję.

– Znakomicie. Ale żyj sobie jakieś kilka metrów dalej ode mnie, bo przede mną sporo pracy dzisiaj – stęknęła. Gryf coraz mocniej jej ciążył.

– Niech ci będzie. Poległem. Miłego dnia życzę.

– Wzajemnie – odpowiedziała ze zduszonym śmiechem.

I właśnie ten chichot wskazywał mu, że ciągle nie jest u niej na straconej pozycji. Mimo niechętnego nastawienia do niego zachowała swój urok. Nic o niej nie wiedział. Może wynikało to z faktu, że mieszkał na Dębowej dopiero od pięciu lat. Razem z żoną kupili nieduże, ale przytulne mieszkanie na kredyt. To samo gniazdko, w którym Olka dwa lata później zmarła. Powinien był je sprzedać, ale oczywiście wziął je na kredyt we frankach szwajcarskich, więc sprzedając mieszkanie teraz, zostałby jedynie z pokaźnymi długami. I dlatego pozostał w nim, pakując w nie kolejne tysiące i ledwo wiążąc koniec z końcem. Przecież biorąc ten kredyt hipoteczny, nie planowali tak szybkiej śmierci jednego z nich. Mieli je spłacać wspólnie przez trzydzieści lat. Przypomniał sobie, jak ich nieco bezczelny doradca kredytowy na koniec transakcji skomentował ich niechęć do wykupienia ubezpieczenia na życie.

– Nie słyszałem, żeby kredytobiorca hipoteczny zmarł w trakcie spłacania kredytu. Co najwyżej miesiąc po spłacie, zatem skoro nie chcecie ubezpieczenia, to nie będę naciskał – zarechotał. Łajdak. A oni po prostu chcieli zaoszczędzić. Odegnał złe myśli. Przypomniał sobie, po co tu przyszedł. Dzisiaj miał robić plecy.

†

Na kartce formatu A4 czarnym długopisem napisał wielkimi literami: RÓŻOKRZYŻOWCY. Następnie, trochę dla uporządkowania myśli, pogrubił je. Nie wiedział, czy grzebanie w masońskiej historii ma jakiekolwiek znaczenie dla tego śledztwa. Ale zainteresował go ten temat, bo przecież sprawa wydawała się dość nietypowa. To nie pijany konkubent zamordował swoją bezzębną partnerkę ani nie rzekomy biznesmen strzelił w lesie do niepokornego wspólnika. Na szczęście temat wolnomularzy nie interesował go w takim stopniu jak Matuszewskich, którzy przez trzy pokolenia badali te masońskie dokumenty. On zamierzał im poświęcić co najwyżej jeden wieczór.

W sieci znalazł sporo informacji o różokrzyżowcach. Trudno było jednak oddzielić ziarna od plew. Dużo było w tym wszystkim legend, niedopowiedzeń, tajemnic, plotek. Pewne było to, że wiosną 1623 roku w Paryżu ktoś porozwieszał dziwne plakaty z pewnego rodzaju manifestem różokrzyżowców, którzy w ten sposób mieli objawić światu swoje istnienie. W tej odezwie napisano:

My, wysłannicy znakomitego Kolegium Braci Różokrzyżowców, cieszący się łaską Wszechmogącego, ku któremu kierują się serca sprawiedliwych, zarówno widzialnych, jak i niewidzialnych w tym mieście, wykazujemy i uczymy bez książek czy jakichś znaków, jak możliwe jest poznanie wszystkich języków świata, podobnie jak pragniemy uchronić ludzi od błędów i śmierci.

– Co za bełkot. Jak jakaś kiepska reklama przeciętnej szkoły językowej. Szukali pewnie naiwnych, którzy za tę nieistniejącą wiedzę zapłaciliby złotem – powiedział sam do siebie Roger.

Od pewnego czasu nie wierzył żadnym religiom czy sektom. Uważał, że były tylko narzędziami do zdobycia władzy i bogactwa przez ich nawiedzonych głosicieli. Być może Bóg istniał, ale żadna religia, w jego mniemaniu, nie miała na niego monopolu.

Wrócił do przeglądania stron internetowych. Dowiedział się, że ten manifest wywołał spore poruszenie w siedemnastowiecznej Francji. A były to niespokojne czasy wojen religijnych i kontrreformacji, której przedstawiciele zwalczali wszelkie odstępstwa od wiary katolickiej. Takim właśnie odstępstwem były inne, podobne, również anonimowe manifesty, które pojawiły się w niemieckim Kassel, napisane prawdopodobnie przez jakiegoś luterańskiego, a więc protestanckiego intelektualistę. W dokumencie tym uchylił on rąbka tajemnicy na temat pochodzenia różokrzyżowców. Bractwo to mieli tworzyć różnego rodzaju uczeni: matematycy, architekci, alchemicy, ale także artyści, lekarze, a nawet specjaliści od kabały. Członkowie stowarzyszenia mieli obowiązek pozostać niewidzialni, działać w kręgach przedstawicieli władzy, wpływać na nich i edukować ich dzieci. Miała to być protestancka przeciwwaga dla katolickich jezuitów, którzy też przecież kładli duży nacisk na kształcenie. I z wielu powodów byli równie znienawidzeni w Europie. Nawet w katolickiej Polsce. Ale to już inna historia.

Powrócił do wątku różokrzyżowców. Wspomniane już wcześniej manifesty opowiadały, jak powstało bractwo. Jego założycielem miał być urodzony w 1378 roku Christian Rosenkreuz. Człowiek ów pochodził z biednego, niemieckiego rodu. Jako dziecko trafił do klasztoru, by stamtąd, w wieku szesnastu lat, ruszyć na pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Tam po śmierci jego opiekuna miały mu się w końcu otworzyć oczy na prawdę. Wszystko dzięki tamtejszym uczonym, którzy pokazali mu supertajną księgę pod jakże skromnym tytułem Księga Świata. Christian strawił na tym i na kolejnych naukach kilka lat, po czym wrócił do Niemiec. Odnalazł swoich trzech dawnych kumpli z klasztoru i przekazał im swoją supertajną wiedzę, następnie założył bractwo z kolejną czwórką wybranych. Potem rozesłał ich po świecie, sam zaś umarł i postarał się o to, żeby nikt nie wiedział, gdzie go pogrzebano. Grób jednak w końcu odnaleziono i to właśnie po tylu latach, ile przepowiedział zmarły (wyryto to proroctwo nad miejscem jego pochówku). Naturalnie ciało w ogóle nie poddało się rozkładowi, brakowało już tylko w tym wszystkim zmartwychwstania. Co więcej, Rosenkreuz trzymał w rękach najtajniejszą z ksiąg, która jest podstawą ukrytej wiedzy różokrzyżowców.

Bracia spod znaku różokrzyża, uważający się za gnostyków, uznawali za prawdziwe wszystkie święte księgi: Biblię, Koran itd. Nie przeszkadzało im to jednak w krytyce papieży, biskupów czy nawet samego Mahometa. Ponoć znali też tzw. język Adamowy, czyli pierwotną mowę, którą posługiwali się wszyscy ludzie na Ziemi, zanim Bóg pomieszał im języki pod wieżą Babel. Języka Adamowego nauczył braciszków sam Rosenkreuz. Znajomość tej mowy jest niezbędna, aby odczytać tajny kod ukryty w Biblii. Różokrzyżowcy wierzyli też, że istnieje boski wzór matematyczny, który miałby objaśnić cały Wszechświat…

– I wytypować szóstkę w totolotka. Pewnie dlatego ukrywają go do dzisiaj… – mruknął sam do siebie Roger, ale wrócił do lektury. Wciągnęło go to.

Manifesty różokrzyżowców spowodowały ferment również w Niemczech. Wszystko jednak wskazuje, przynajmniej według sceptyków niewierzących w boskie moce tego bractwa, że był to tak naprawdę żart pewnego pastora luterańskiego, który nie sądził, że jego słowa staną się ciałem i faktycznie powstaną różne stowarzyszenia nawiązujące do mitycznych różokrzyżowców. Takie organizacje istnieją do dziś, również w Polsce.

– Trzeba będzie je sprawdzić. Zlecę to Aśce – powiedział do siebie coraz bardziej znużony Roger.

Na koniec wpisał w wyszukiwarce: Mieczysław Matuszewski. Dowiedział się, że profesor, urodzony w 1910 roku, był wybitnym historykiem, choć pochodził ze skromnej, chłopskiej rodziny. Przed wojną zdążył się doktoryzować na Uniwersytecie w Poznaniu. Po kampanii wrześniowej ukrywał się przed Niemcami. Sympatyzował z komunistami, działał w Polskiej Partii Robotniczej, dlatego też w 1945 roku pozwolono mu na zbadanie kolekcji dokumentów masońskich, zgromadzonych przez Heinricha Himmlera w Sławie Śląskiej.

– Teściu się pomylił. Chodziło o Sławę, a nie o Środę Śląską – mruknął sam do siebie Roger z lekką nutką satysfakcji, że uważający się za nieomylnego pułkownik tym razem nie miał racji. Po chwili wrócił do czytania.

Jak się dowiedział dalej, Matuszewskiemu udało się przekonać tamtejszego dowódcę wojsk radzieckich, że owe dokumenty nie stanowią większej wartości dla Związku Radzieckiego. Aż dziw, że te pazerne sołdaty uwierzyły w to. W związku z tym wydano mu zgodę na przeniesienie zbioru do Poznania. Następne lata Mieczysław Matuszewski spędził na porządkowaniu i badaniu zdobycznego archiwum, które to czynności trwają do dziś. Do tej pory jego działalność kontynuowali jego syn i wnuczka. Kontynuowali, bo wnuczkę ktoś pozbawił życia. Natomiast sam protoplasta rodu, Mieczysław Matuszewski, zmarł na początku lat osiemdziesiątych z przyczyn jak najbardziej naturalnych.

Wiedźmy Himmlera

Wydanie pierwsze, ISBN: 978-83-8083-792-8

© Katarzyna Marciszewska i Wydawnictwo Novae Res

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga pisemnej zgody wydawnictwa Novae Res.

REDAKCJA: Agata Sawicka-Korgol

KOREKTA: Elżbieta Zasempa

OKŁADKA: Paulina Radomska-Skierkowska

Konwersja do EPUB/MOBI: InkPad.pl

WYDAWNICTWO NOVAE RES

al. Zwycięstwa 96 / 98, 81-451 Gdynia

tel.: 58 698 21 61, e-mail: sekretariat@novaeres.pl, http://novaeres.pl

Publikacja dostępna jest w księgarni internetowej zaczytani.pl.

Wydawnictwo Novae Res jest partnerem

Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni.