Spis treści

Karta redakcyjna

Wstęp

Katalończycy: Halo, czy my nadal jesteśmy w Hiszpanii?

Barcelono, bon dia!

Katalończycy, czyli los polacos w Hiszpanii

Nos roban, czyli Hiszpania podzielona

Perdona, kto dziś mieszka w Barcelonie?

Barça, més que un club

Cagatió i inne katalońskie tradycje

Katalońska Czarna Madonna ukryta w górach Montserrat

Cava, czyli „kataloński szampan” w dobrej cenie

Inna Cataluña

Życie – czy w Barcelonie zawsze świeci słońce?

Morze czy góry? Czyli wakacje co weekend

Jak można coś załatwić w takim chaosie

Sjesta i babcie na targu

Gdzie jest mój telefon?

Luksus światła słonecznego, szukamy mieszkania do kupienia

Zimno jak w Barcelonie. Czy tutaj grzeją?

Jedzenie. Między paellą a calçots

Wariaci na skuterach, czyli dlaczego nie lubię jeździć autem po Barcelonie

¡Una caña, por favor! Czyli idziemy na fiestę

Szukanie pracy w czasach bezrobocia

Bachata i trening z Lewandowską, czyli moda na życie w Hiszpanii

W poszukiwaniu wolności i równości

Jak doświadczyć Barcelony okiem lokalsa

Jak pokochałem Barcelonę

Dlaczego Barcelona jest idealnie rozplanowanym miastem

Turystyczne pułapki – co zamówić zamiast sangrii

Czas na ucztę

Zapachy Barcelony

Jadąc rowerem wzdłuż Barcelonety

Sagrada Família – czy kiedyś zostanie ukończona?

Perełki poza szlakiem

Więcej niż Barcelona. Gdzie wyskoczyć za miasto

Nie kupuj tego, czyli co przywieźć zamiast magnesu

Już zatęskniłem, wracamy do Barcelony przez ekran i książkę

Przez żołądek do Hiszpanii – moje ulubione przepisy

Przydatne zwroty, czyli minisłowniczek. Hablamos español y parlem catalan

Podziękowania

Autor: Krzysztof Monastyrski

Redakcja: Jolanta Olejniczak-Kulan

Korekta: Justyna Tomas

Projekt okładki: Natalia Noszczyńska i Sebastian Łuczywo Black Dog Studio

Projekt makiety i skład: Emilia Pryśko

Mapy: Barcelona – Wydawnictwo Gauss, współpraca Wiesław Sadłek, Aneta Kaczmarek (aktualizacja), Katalonia – Wydawnictwo Kartografika, Martyna Kosik Mappy Maps (aktualizacja)

Redaktor techniczna: Aneta Kaczmarek

Redaktor prowadząca: Ewelina Wolna-Olczak

Zdjęcia: Krzysztof Monastyrski
Wikimedia Commons: 182–183

© Copyright by Krzysztof Monastyrski
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Pascal

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana lub przekazywana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody wydawcy, z wyjątkiem recenzentów, którzy mogą przytoczyć krótkie fragmenty tekstu.

Bielsko-Biała 2024

Wydawnictwo Pascal sp. z o.o.
ul. Zapora 25
43-382 Bielsko-Biała
tel. 338282828, fax 338282829
pascal@pascal.pl
www.pascal.pl

ISBN 978-83-8317-418-1

Konwersja: eLitera s.c.

Wstęp

W wasze ręce oddaję moje ostatnie kilka lat poznawania ludzi, życia i miasta. Dokładnie w tej kolejności, bo dla mnie zawsze najważniejsi podczas odkrywania nowych miejsc są ludzie, mieszanka kultur, tradycji i obyczajów. Następnym krokiem jest obserwacja oraz zdobywanie doświadczeń w miejscu zamieszkania, i tych dobrych, i tych złych, czyli zwyczajne życie. A finalnie cieszenie się z miejsca, w którym mieszkam. Ta książka to też opowieść o tym, jak czyni mnie to szczęśliwszym człowiekiem.

Mam nadzieję, że wybierzesz się ze mną w podróż do miejsca, które pokochałem tak szybko, że po kilku miesiącach chciałem zamieszkać w nim na stałe, po czym podjąłem szaloną decyzję i wziąłem kredyt na własne M pod Barceloną na kolejne 25 lat.

Ta pozycja nie jest hymnem pochwalnym na cześć Barcelony, Katalonii czy Hiszpanii, będę chciał pokazać absurdy i inne rzeczy, które mnie denerwują, takie jak największe bezrobocie w Unii Europejskiej. Swoją opowieść będę snuł kawałek po kawałku, odkrywając trochę swojej prywaty. Będę obiektywny, przynajmniej się postaram, i mam nadzieję, że podpowiem wam, jak doświadczyć Barcelony okiem lokalsa. Głęboko wierzę, że po tej lekturze rzucicie wszystko i przyjedziecie do najważniejszego miasta Katalonii.

Barcelono, bon dia!

Nigdy nie zapomnę chwili, w której po raz pierwszy zobaczyłem Barcelonę z lotu ptaka. Jest wrzesień 2017 roku i zaraz znajdę się na lotnisku El Prat. Maszyna spokojnie podchodzi do lądowania wzdłuż wybrzeża, więc mogę podziwiać miasto od strony morza. Mam szczęście, bo jest bardzo słonecznie, odchylam się do okna, żeby zobaczyć coś więcej (znów dostałem miejsce na środku). Widzę metropolię migoczącą i przyciągającą, odbijającą promienie słoneczne, które wyglądają tak, jakby chciały się do mnie uśmiechnąć. O Barcelonie wiem, że jest tu ciepło, jest morze, mamy klub FC Barcelona i mówi się po hiszpańsku (chyba). To niewiele. Lecę zupełnie nieświadomy tego, że za kilka lat będę mógł nazwać to miasto swoim domem. W bagażu podręcznym wiozę jedynie letnie ciuchy (no bo kto by płacił za bagaż rejestrowany, wszystko da się upchnąć), trochę euro i tradycyjny przewodnik po Barcelonie. Jestem nastawiony na intensywne zwiedzanie ze znajomymi (tak zwane odhaczanie), czyli zobaczenie jak największej liczby zabytków w kilka dni (no bo te noclegi są takie drogie). Wysiadam i idę do hali przylotów. Już widzę, że jedno z moich założeń nie jest prawdziwe, mamy tu trzeci język na tablicach oprócz hiszpańskiego i angielskiego. To kataloński. Pierwszy raz słyszę go od taksówkarza, który bierze nasze bagaże. Bon dia – mówi. Odpowiadam – Hola! (wtedy jeszcze nie wiedziałem, czy to faux pas) i rozpoczynam pisanie własnej historii z Barceloną w roli głównej.

Barcelona nie jest większa od Białegostoku (101,4 km² vs 102,1 km² na korzyść polskiego miasta). Stolica Katalonii, będąca drugim największym miastem w Hiszpanii po Madrycie, jest ograniczona z jednej strony górami, ze słynnym Tibidabo (512 m n.p.m.) jako najwyższym szczytem (dla fanów serialu Przyjaciele: to ta sama góra, której Joey używał jako historii na podryw), a z drugiej Morzem Śródziemnym.

Obszar o powierzchni 101,4 km² zamieszkuje 1,6 mln ludzi (w Białymstoku mieszka ciut poniżej 300 tys. osób, więc raczej jest tu tłoczno), z czego 1,1 mln jest Hiszpanami, a około 0,5 mln urodziło się poza granicami kraju (zatem narodowości też jest sporo). Najlepiej widać, jak gęsto zaludnione jest to miasto, patrząc na nie z różnych punktów widokowych, które moim zdaniem są jednymi z najpiękniejszych atrakcji (i darmowych!). Moim ulubionym miejscem na podziwianie Barcelony z góry jest Bunkers del Carmel, który w latach 30. XX wieku, podczas hiszpańskiej wojny domowej, służył jako punkt obrony przeciwlotniczej republiki przeciw reżimowym nalotom ze strony frankistów. Opowiedzenie się po lewicowej, czyli republikańskiej, stronie konfliktu miało ogromny wpływ na przyszłość stolicy Katalonii i ludzi ją zamieszkujących (i to nawet dziś). Siedząc tutaj wieczorem, łatwo sobie wyobrazić lata wojny, gdy ze znajdujących się w pobliżu stanowisk artyleryjskich ostrzeliwano oświetlone wrogie bombowce, zmierzające na miasto w ciemności.

Najpiękniejszy widok na miasto z Bunkers del Carmel

Barcelonę albo się kocha, albo się jej nie lubi (mam nadzieję, że jeśli komuś nie przypadła do gustu, po przeczytaniu tej książki zmieni zdanie). Ja zdecydowanie należę do tych, którzy mają to miasto w sercu. Wiele ludzi zraziło się do metropolii, bo nie zdążyło jej dobrze poznać albo trafiło na turystyczne pułapki (broń, Panie Boże, przed paellą na słynnej Las Ramblas).

Słowo „turysta” obecnie zyskuje negatywne zabarwienie głównie dlatego, że to osoba, która przybywa do miasta w celu niekontrolowanej zabawy. Problemem barcelończyków są ludzie, którzy przeszkadzają w normalnym życiu, wrzeszcząc wniebogłosy o trzeciej w nocy, wyrzucając śmieci gdzie popadnie czy załatwiając po alkoholu potrzeby fizjologiczne w okolicznej bramie.

Osoby potrafiące się zachować przyzwoicie na pewno polubią atmosferę tego niezwykłego miejsca (nawet spacer z piwem w ręku jest akceptowany, mimo że grozi za to mandat). Jeśli dodatkowo przyswoją sobie kilka zwrotów po katalońsku (wystarczy zwykłe bon dia, czyli dzień dobry), mogą się nazwać początkującymi podróżnikami (może trochę na wyrost, ale to więcej, niż ja wiedziałem przed przyjazdem do Barcelony). Pamiętajcie, nic tak nie zbliża ludzi jak powitanie człowieka z innego kraju w jego własnym języku.

Podróżnik przed wyjazdem zbiera informacje o regionie, chce poznać inną kulturę oraz innych ludzi i przede wszystkim pragnie przeżyć coś więcej. To go odróżnia od typowego turysty – on dosłownie przeprowadza się choć na kilka dni lub tygodni do nieznanych miejsc, chłonie ich atmosferę i każdego dnia odkrywa coś nowego.

Nie zgadzam się z osobami, które twierdzą, że w Barcelonie jest tylko tłum ludzi i nie ma nic ciekawego do odkrycia. Mimo że mieszkam tu ponad trzy lata, miasto wciąż mnie zaskakuje i ciągle na nowo odkrywam zarówno je, jak i Katalonię. Wystarczy zejść z utartych szlaków, aby się dowiedzieć, że ludzie, którzy mieszkają w tym tak odległym od nas regionie, mają dużo wspólnego z Polakami.

Wracając do historii z 2017 roku, muszę wyjaśnić, że tak, można odpowiedzieć hola na katalońskie bon dia. Moja odpowiedź po katalońsku nie wpłynęła na niższy rachunek, taksówkarz i tak ze mnie zdarł – cudów nie ma. Jeśli ktoś chce być perfekcyjny, powinien pamiętać, że rano należy mówić bon dia, po południu bona tarda, a na dobranoc bona nit.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki