CZĘŚĆ PIERWSZA

Rozdział I

EWA

Tydzień po pogrzebie Jacka odszedł pies. Nie wiadomo dlaczego. Obserwował świat ze swojego miejsca w ogrodzie, nagle się położył, łep między łapami, płasko, jak zwykle. I to był koniec. Żadnego jęku, żadnego westchnienia. Nic. Po prostu zamknął oczy i zasnął. Cicho, niezauważalnie, jakby nie chciał nikomu zawracać sobą głowy.

Pochowały go w lesie obok domu, pod drzewem widzianym przez okno w kuchni, tuż przy ścieżce, którą wspólnie wydeptali przez lata spacerów. Najpierw palił się tam ogrodowy lampion, później miejsce oznaczył wielki, polny kamień. Łzy się pomieszały i nikt już nie potrafił powiedzieć, po kim płyną szerszą rzeką: po Jacku czy po psie.

Pies był jak jeszcze jedno dziecko w rodzinie, z takimi samymi prawami, tylko inaczej się z nim porozumiewali, ot i cała różnica. Dlatego płakały tak samo po obojgu. Równie gorzko, równie głośno. A może nawet po psie bardziej, bo częściej niż Jacek pocieszał je i słuchał słów niewypowiadanych przed nikim innym. Przede wszystkim jednak był. O każdej porze dnia, o każdej porze nocy, bez pretensji za samotnie spędzane godziny. Prawdę mówiąc, w jakimś sensie nawet łatwiej się go opłakiwało, bo cmentarz, na którym spoczął Jacek, znajdował się na tyle daleko od domu, że codzienne celebrowanie jego śmierci po prostu nie wchodziło w rachubę, a i sama śmierć była na tyle absurdalna, że z trudem zadomawiała się w ich świadomości. Tym trudniej, że przecież wcześniej też często znikał na długo i bez uprzedzenia. Jego stała nieobecność, siłą rzeczy, nie była więc czymś specjalnie dojmującym. Tak naprawdę odejście Jacka najmocniej odczuli klienci jego kancelarii, bo ich sprawy nagle zawisły w prawniczej próżni. Śmierć psa natomiast bolała nieustannie: codziennie przypominał o niej najpierw palący się lampion, a później głaz na grobie. A także porządnie poustawiane buty w korytarzu, których nie miał już kto roznosić po domu…

W związku z tą właśnie śmiercią zniknęło też kilku znajomych z ich najbliższego otoczenia – tych, którzy uparcie powtarzali, że „zbyt mocno przeżywana żałoba po psie umniejsza wartość ludzkiego życia” albo że „tak długo trwający płacz jest egzaltacją nieprzystającą dorosłemu człowiekowi”. Oczywiście sami w swoich domach nie trzymali ani psów, ani kotów, ani nawet chomików czy kanarków, i zupełnie nie przejmowali się losem nieszczęśliwych, maltretowanych, głodzonych bądź porzucanych zwierząt. Ewa w końcu wykasowała ich numery telefonów.

– Empatia jest empatią – tłumaczyła potem córkom. – Jeśli ktoś nie potrafi pochylić się nad zwierzakiem, nie pochyli się i nad człowiekiem. Obecność tych ludzi w naszym życiu wynikała z ciekawości, może z nakazu społecznego, bo wypada zająć się znajomymi boleśnie doświadczonymi przez los, ale nie z prawdziwej potrzeby przyjścia nam z pomocą. Zapewne uważali, że roztkliwiamy się nad sobą.

Co do Jacka, łudziła się, że zakończenie śledztwa w sprawie jego śmierci przewrotnie przywróci go tak nagle pokancerowanej rzeczywistości i osadzi w niej na tyle mocno, by w efekcie pozwolić na ostateczne zamknięcie tego rozdziału życia. Urealni łzy dzieci i rozpacz teściów. Ciągle nie potrafili w to wszystko uwierzyć.

Na cmentarzu była i nie była jednocześnie. Trumnę spuszczono do grobu, zakryto marmurową płytą, którą szybko zasłonił stos kwiatów, ktoś złożył kondolencje… Ale działo się to wszystko jakby za szklaną ścianą, zawieszone w próżni, jej niedotyczące. Nie płakała, nie myślała, nie wyobrażała sobie przyszłości. Czas powrócił na swoją orbitę dopiero podczas stypy, kiedy wszyscy pochylili się nad talerzami i zaczęli rozmawiać o swoich codziennych problemach. Był człowiek, nie ma człowieka, ze smutkiem myślała o tym, że nikt go nie wspominał, że ważniejsze okazały się ceny w sklepach i podwórkowe plotki. Ten smutek przylgnął, przykleił się do niej, zamknął jej usta na tyle skutecznie, że odezwała się dopiero po powrocie do domu, wiele godzin później, kiedy musiała zapytać córki, czy mają ochotę na kolację, i Janusza, czy przenocuje u nich.

Janusz, stary przyjaciel z czasów studenckich, ostatnia osoba, z którą Jacek spotkał się za życia. Nie licząc mordercy, rzecz jasna. Zaoferował pomoc, zawiózł je na pogrzeb i przywiózł z powrotem, miał się zająć kancelarią, wszystko uporządkować.

Zaraz po studiach wyjechał do małej miejscowości tuż przy granicy województwa, a jakiś czas później jeszcze kilka kilometrów dalej, na wieś. W miasteczku otworzył praktykę – najpierw jako notariusz, potem jako doradca podatkowy. Kiedy owdowiał, ograniczył kontakty towarzyskie. Ewa była zdziwiona, że właśnie z nim Jacek spotkał się przed śmiercią. Oczywiście, śmierci nie planował, ale z Januszem nie widywał się od wielu lat, musiało więc wydarzyć się coś szczególnego, co skłoniło go do tych odwiedzin. I pewnie nie chodziło o sprawy zawodowe, bo w tych pomocy nigdy nie szukał. Janusz zbywał pytania Ewy opowieściami o „podróży sentymentalnej”, jakiej nagle zapragnął jej eksmąż. Nikt, kto znał Jacka, nie uwierzyłby w podobne potrzeby.

* * *

Październik skrzył się w słońcu, złocił, czerwienił; był tak gorący, jakby wyrastał ze środka lata, a nie z jesieni. Ciągle można było zakładać cienkie sukienki, odkrywać ramiona i nosić sandały. W taki czas, wychodząc do ogrodu, Ewa przenosiła się myślami do Barcelony. Miała wrażenie, że rozpościera się nad nią tamto niebo, tak samo intensywnie niebieskie, otulające jak ciepły koc. Pod rozłożystym drzewem ustawiała fotel, na stoliku obok kładła książkę, telefon i tylko brakowało jej kota na kolanach, by poczuć się tak jak wtedy, gdy czekała, aż Paco wróci do domu z próby.

Czas płynął, ale nie leczył ran. Bolały tak samo, a może i mocniej, bo wspomnienia nie dawały im się zabliźnić. Nie potrafiła poradzić sobie z tymi wszystkimi stratami, było ich zwyczajnie za dużo. Czuła się posiniaczona, zagubiona. Tylko to świetliste niebo uspokajało na chwilę myśli, tylko to słońce wygładzało stężałą z żalu twarz. Wszystko poszło nie tak. Uwierzyła w „życie raz jeszcze”, miała wielką ochotę nauczyć się być silną i szczęśliwą dzięki sobie samej – tak jak w Lizbonie wbijała jej to do głowy Maria – ale śmierć Jacka obróciła te marzenia w perzynę. W jednej chwili stała się znowu kobietą bezradną, upadającą pod ciężarem spraw i obowiązków dotąd dzielonych z kimś, kto nawet jeśli emocjonalnie był od niej oddalony, odseparowany, to jednak nadal uczestniczył w codziennym życiu rodziny, choćby tylko przez telefon; wystarczyło przecież zadzwonić, by problemy jakoś się rozwiązały… Teraz nie wiedziała od czego zacząć, by wszystko znowu prawidłowo funkcjonowało w tym nagle zmienionym układzie. Coraz bardziej poddawała się rozpaczy. I znowu nieustannie rozmyślała o własnych błędach. Obwiniała się nawet o deszcz, który padał w dniu pogrzebu.

Siedziała w ogrodzie, próbowała czytać książkę, ale niewiele z tego wynikało. Miała kłopot ze złożeniem w logiczny ciąg pojedynczych słów, nie była nawet pewna, czy w ogóle je rozumie. Ciągle przebiegała oczami jeden i ten sam akapit. Rozpraszały ją muchy, mrówki, delikatne powiewy wiatru. W końcu poddała się, odłożyła książkę na stolik. I wtedy zadzwonił jej telefon. Pospiesznie sięgnęła po niego, nacisnęła zielony przycisk, nie spoglądając nawet na wyświetlacz, by sprawdzić, kto chce z nią rozmawiać.

– Przyjadę jutro – bez żadnych wstępów zakomunikował męski głos. – Musimy zadecydować, co dalej.

– Jak długo zostaniesz?

– Tyle, ile trzeba – odpowiedział oschle. – Ile będziesz chciała – poprawił się, przyjmując nieco milszy ton.

– Janusz, ja nie wiem… – zaczęła niepewnie – nie potrafię podjąć żadnej decyzji. Ze mną dzieje się coś dziwnego, nigdy wcześniej…

– Wiem – przerwał jej. – Dlatego mówię, że zostanę tak długo, jak będziesz chciała. Chcę ci pomóc. We wszystkim.

– Dlaczego to robisz?

– Już mnie o to pytałaś – uciął. – W imię starej przyjaźni – dopowiedział po chwili, próbując ukryć zniecierpliwienie.

– O której będziesz? – zapytała więc, kończąc rozmowę.

– Jakoś wieczorem.

Rozłączyła się bez pożegnania i zastygła nieruchomo z telefonem w wyciągniętej ręce, niczym zabawka, z której nagle wypadła bateria. Patrzyła przed siebie, ale niczego nie widziała – myśli przepływały, o nic nie zahaczając. Pustka. Całkowita pustka w środku i na zewnątrz. Jakby świat zniknął. Właściwie nic jej to wszystko nie obchodziło. Dzień toczył się i tak, wystarczyło poddać się dawno ustalonemu rytmowi. Jak robot. Pobudka, śniadanie, dzieci do szkoły, zakupy, dzieci ze szkoły, obiad, lekcje, zajęcia dodatkowe, kolacja, głośne czytanie dziewczynkom książki na dobranoc. I tak w kółko. Niezmiennie. Tydzień po tygodniu. W weekendy mała zmiana, wiadomo. To wymagało wysiłku, pomysłu, ale dawała radę – na tyle potrafiła się jeszcze zmobilizować. Ale kiedy córki znikały w swoich pokojach, znowu odpływała na długie godziny, zasłuchana w siebie lub niesłuchająca niczego. Martwa. Przegrana. Samotna.

Ciszę ogrodu przerwały dzieci. Jak zwykle narobiły hałasu, wracając do domu. Kiedyś do tego szaleństwa dołączał pies. Ale to było kiedyś. Ciągle brakowało jej miękkiego futra, w którym mogłaby zatopić ręce, merdającego ogona, przed którym trzeba było pospiesznie ratować szklanki, jeśli zostawiło się je na niskim stoliku, radosnego pyska podsuwającego się do głaskania, zachęcającego do zabawy. I niemal codziennego droczenia się z resztą domowników o to, kto najpierw powinien dostać jeść: oni czy on.

Zerwała się z fotela z aktorsko przywołanym na twarzy uśmiechem. Wycałowała obie córki, wysłuchała ich relacji ze szkoły, że pani od polskiego chciała wpisać Basi uwagę do dzienniczka, chociaż nie Basia przeszkadzała i wszyscy protestowali, a pani ustąpiła; że Jarek podrywał Krysię, a ona czerwieniła się jak piwonia; że Krzyś rozbił kolano na wuefie… Uśmiechała się czule na te rewelacje, chciałaby być znowu w szkole i mieć takie problemy… Czy przeżywała wtedy życie tak, jak dziś jej córki? Pewnie to się nie zmienia, zmieniają się tylko dekoracje, pomyślała. Emocje zawsze są takie same… Kiedy skończyły się opowieści, poszły do domu, by przygotować obiad. Szybko się uwinęły: każda miała określone zadanie do wykonania; wszystko uszykowały w kwadrans. Dziewczynki jeszcze tego wieczoru wybierały się na weekend do koleżanki, wspólne biesiadowanie skróciły więc do niezbędnego minimum, by przed wyjazdem zdążyły jeszcze odrobić lekcje.

Znowu została sama. Ze stosem naczyń do zmywania i myślami powracającymi jak namolna piosenka, której nie sposób wyrzucić z głowy. Paco i Jacek, Jacek i Paco… Dwa życia, które się nie udały. Po Jacku zostały niepozałatwiane sprawy i bałagan wokół, po Paco – pierścionek z brylantem…

Pokazał go jako dowód na swoje „poważne zamiary”, kiedy spotkali się po jej powrocie z Lizbony. Chciał się oświadczyć, mimo że formalnie wciąż była mężatką. Miało ją to do niego przekonać, ona jednak nie wierzyła już w ich wspólne życie, i o tym właśnie próbowała mu powiedzieć, gdy zadzwonił telefon z informacją o śmierci Jacka. Zostawiła Paco z niedokończoną rozmową. Nim wybiegła z restauracji, w pośpiechu zgarnęła do torebki – razem z innymi drobiazgami – leżące przed nią pudełko z pierścionkiem. Odkryła to dopiero w Polsce. Wytłumaczyła się w mailu – było jej naprawdę głupio. Paco prosił, by pierścionek został u niej, ona upierała się, że odda go przy najbliższej okazji… Jakiej okazji? Wybiera się do Barcelony? Po co? Pierścionek leżał więc teraz na komodzie w sypialni i budził wspomnienia. Te dobre i te złe. W tych samych, mniej więcej, proporcjach.

Po obiedzie nie został nawet ślad. Naczynia i garnki nie tylko pozmywała, ale nawet powycierała, czego nie miała w zwyczaju, i pochowała do szafek. Potem zabrała się za czyszczenie blatów, zmywanie podłogi, sprawdziła, czy dobrze spakowała córki na drogę; bała się usiąść, by znowu nie zapaść się w sobie na kolejne godziny. Chciała utrzymać jako taką formę, aż dziewczynki wyjadą, by nie domyśliły się, że coś z nią jest nie tak. Nie do końca jej się to udało, była nieuważna przy pożegnaniu, ale one – podekscytowane wyprawą – chyba niczego nie zauważyły.

Nie wiadomo kiedy dzień się skończył. Przeleciał, nie zostawiając w pamięci żadnego szczególnego śladu. Usiadła przy stole w kuchni, twarzą zwrócona do otwartego na oścież okna, wpatrzona w pustkę nadchodzącej nocy. Z daleka słychać było szczekanie psów, szum rozmów z sąsiednich ogrodów, warkot z rzadka przejeżdżających aut. Bezgłośnie powtarzała w kółko jedno i to samo pytanie: „Co dalej?”. Odbijało się od ścian i wracało echem. Wwiercało się w głowę. Unieruchamiało umysł i ciało… Czuła się jak sparaliżowana. Dopiero chłód, wdzierający się do środka razem z wiatrem, zmusił ją do podniesienia się z miejsca. Sięgnęła po wełniany szal i wyszła do ogrodu. W nagłym odruchu przytuliła się do brzozy rosnącej przy tarasie, pogładziła jej spękany pień.

– I co? Tak ma to teraz wyglądać? – wyrzuciła z siebie pytanie gdzieś w przestrzeń. – Mam się ciągle zastanawiać, czym zasłużyłam na taki los? Za jakie grzechy ta kara? Przecież to bez sensu! – szeptała. – Tak samo jak inni zasługuję na normalność i szacunek, chociażby na szacunek, jeśli nie na miłość. I będę szczęśliwa! – postanowiła z mocą. – Na przekór wszystkiemu! Będę brała z życia to, co chcę, nie czekając, aż skapnie mi coś z pańskiego stołu. Koniec z tym!

Przetarła twarz dłońmi, jakby zbierała z niej resztki snu, podeszła do drzewa, pod którym siedziała w południe, wzięła ze stolika książkę i wróciła do domu. Zamknęła pootwierane okna, rozpaliła ogień w kominku, otworzyła butelkę wina, włączyła muzykę. Zabrzmiało flamenco – z mocą, która nawet nieżywego postawiłaby na nogi.

Nie chciała wspomnień, nie po to była ta muzyka. Chciała powrócić do tego, czym flamenco było dla niej na początku, kiedy jeszcze nie planowała Barcelony i nie wiedziała, że jej małżeństwo skończy się z powodu jakieś Gośki czy Kaśki, chciała powrócić do czasu, kiedy była pewna, że znalazła przestrzeń dla siebie i równowagę w życiu, kiedy taniec uczył ją, jak się nie poddawać, jak walczyć, jak śmiało patrzeć światu w oczy.

Zadzwonił telefon. Siostra. Starsza siostra, zawsze opiekunka, zastępcza matka. Teraz niemal każdy weekend spędzały razem. Skoro Jacka już nie było, wybaczyła Ewie to zamążpójście i odbudowywała dawne relacje między nimi. Urządzały z dziewczynkami wycieczki, chodziły do kina i na lody, bawiły się jak normalna rodzina, z ciotką zamiast ojca, ale to powoli przestawało przeszkadzać; dzięki obecności Marii córki szybciej zapominały o tragedii. Bo dla nich była to jednak prawdziwa trauma. Musiały nauczyć się myśleć o ojcu w czasie przeszłym. Inaczej niż wiele koleżanek ze szkoły, którym przyszło żyć w niepełnych rodzinach: te były córeczkami tatusiów chociaż w soboty, jej dziewczynki wiedziały natomiast, że żadnych wspólnych dni już nie będzie. Tym razem Maria zawiadamiała, że nie przyjedzie. Rano Ewa może by się tym zmartwiła, ale teraz już nie. Miała tyle spraw do omówienia z Januszem – lepiej, by nie musiała zajmować się dwiema osobami równocześnie; mogłaby sobie z tym nie poradzić. Tak, przed chwilą postanowiła, że koniec z pławieniem się we własnym nieszczęściu, ale czy od razu uda jej się to zmienić? Czy stan poprzedni nie wróci z byle jakiego, błahego nawet powodu? Wystarczy przecież głupia rozmowa, niewinne pytanie o przeszłość i całą tę chybotliwą konstrukcję diabli wezmą! Wewnętrzne koło napędowe ledwo się kręciło – miała tego pełną świadomość.

Po pogrzebie Jacka nie wróciła do pracy. Wzięła bezpłatny urlop. Nigdzie nie wychodziła, jeśli nie musiała. Odwoziła dzieci do szkoły i wracała do łóżka. Nie po to bynajmniej, by poczytać jakąś książkę! Te piętrzyły się na nocnym stoliku i zbierały kurz. Po prostu leżała. Czasami zasypiała. Po godzinie czy dwóch budziła się spocona, wystraszona. Było w niej tyle smutku, że dosłownie w nim tonęła; łapczywie łykała wtedy powietrze – jak niezdarny pływak, który chce utrzymać się na powierzchni wody – a kiedy to nie przynosiło ulgi, zalewała się łzami. Płynęły, nie dając się powstrzymać, aż do wyczerpania.

Za każdym razem nastawiała budzik, by zdążyć doprowadzić się do ładu przed powrotem córek. W zamrażalniku zawsze trzymała kostki lodu, którymi okładała twarz, by opuchlizna zniknęła, krople łagodziły zaczerwienienie oczu, resztę robiło słońce, makijaż, okulary. To był dobry kamuflaż – dzieci nigdy niczego nie zauważyły. Ale też nie pytały, co robiła przez cały dzień i jak jej się żyje…

Wcześniej nie wiedziała, że tyle łez mieści się w człowieku. Kiedy zdarzało się coś złego, zaciskała zęby i walczyła, zawsze szukała rozwiązań. Kłopoty mobilizowały ją do działania. Teraz czuła się jak szmaciana lalka rzucona w kąt pokoju. I tak mijał dzień za dniem, każdy tak samo beznadziejny. Gdyby nie dzieci… Nie, nigdy nie mówiła tego na głos, ale myślała o tym niemal każdego poranka. Tak bardzo bolały ją mijające godziny. Fizycznie też. Bywało, że nie mogła dotknąć ramion, nóg, brzucha, jakby bez wcześniejszego treningu nagle obiegła cały świat. A przecież tylko leżała lub siedziała. Całymi godzinami.

Teraz wszystko miała zmienić, odciąć się wreszcie od przeszłości. Poszukać dawnej siebie.

Słuchała flamenco, rozkoszowała się nim, poddawała się rytmowi. W końcu sięgnęła po kastaniety i zaczęła grać. Cofała utwór, powtarzała frazy – wciąż i wciąż, bez końca, jak w transie, ciągle to samo, aż poczuła, że ramiona jej drętwieją. Chwilę odpoczęła, wypiła kieliszek wina, wyciągnęła spod sofy deskę do ćwiczeń, założyła swoje wysłużone gwoździkowane buty1 i wkrótce ciszę przeciął stukot obcasów. Najpierw pojedyncze uderzenia, nierówne, stopniowo jednak coraz bardziej zrytmizowane, narastające, gęstniejące, a wreszcie układające się w melodię. Wystukiwała całą swoją złość, na siebie i na życie. To, co zebrało się w niej w ciągu bezpowrotnie zmarnowanych gorzkich dni i apatycznych godzin. Nogi bolały, ciało zwilgotniało od potu. Poczuła ulgę. Wyczerpana mogła nareszcie iść odpocząć, z nadzieją na przespaną noc.

1 Buty do flamenco z mocnym, szerokim obcasem; czubek buta i jego obcas ponabijane są oszlifowanymi gwoździami, dzięki czemu wyraźnie słychać każde stuknięcie.

Następnego dnia, z energią, której się nie spodziewała, zabrała się za porządki. Przygotowała pokój gościnny, zmieniła pościel w swojej sypialni, wstawiła pranie, odkurzyła wykładziny. Po kilku godzinach wszystko lśniło i pachniało, a ona podlewała winem dochodzące w garnku mięso. Boeuf Strogonow, jej popisowe danie. Kolacja na zapowiedziany wieczór.

Kiedy Janusz stanął w drzwiach, wszystko było gotowe, a ona sama uśmiechnięta. Bardzo się pilnowała, by kąciki jej ust nie opadały. Nie zostali jednak w domu – Janusz zaproponował kino. Tak dawno nie była na filmie innym niż dla dzieci, że natychmiast się zgodziła. I od razu pojechali, nie patrząc nawet na zegarki. Mieli czas, by wstąpić jeszcze gdzieś na kawę. A potem był stary, dobry Woody Allen, którego kochała niezmiennie od czasu studiów, choć po Annie Hall czy Manhattanie nie dawał już zbyt często powodów do długich dyskusji. Nadal jednak można było zachwycać się jego rzemiosłem, świetnymi dialogami, dowcipem, inteligentną narracją, nawet w komediach romantycznych, które ostatnio zupełnie zdominowały jego twórczość. Choć jego kino stawało się coraz lżejsze, a miejsca akcji coraz bardziej zachwycające, to jednak – jak pomyślała, rozsiadając się w fotelu – czas mistrza wyraźnie przemijał: na widowni, wcale niezapełnionej po brzegi, zasiadali niemal wyłącznie ludzie z ich pokolenia lub starsi. Janusz też zwrócił na to uwagę.

– Trudno się dziwić – skonstatował – skoro nieustannie odwołuje się do kanonu nieznanego młodym. My dostrzegamy różne poziomy jego dywagacji i ukrytą pod żartem myśl, ale młodzi mogą mieć z tym spory kłopot. Mamy tu więc problem komunikacyjny, zupełnie jak między rodzicami a dziećmi – oświadczył.

– A może za szybko lecą z tekstem? – zażartowała.

– Eee, chyba nie – zaśmiał się cicho. – Tempo jak w hip-hopie. No, chyba że słowa za trudne…

Akcja filmu toczyła się w Rzymie. Z dziecięcą radością rozpoznawali miejsca znane im jeśli nie z innych filmów, to z własnych wojaży. Po seansie postanowili zjeść włoską kolację, by przedłużyć magiczny klimat wieczoru. Ale w pizzerii rozmowa zeszła na Jacka, bo Włochy były krajem, który Ewa razem z nim zwiedzała, więc znowu się popłakała, a ręce nie mogły się uspokoić, choć bardzo się starała. Składała i rozkładała serwetki, darła je na strzępy, skręcała w kuleczki – bolały ją od tego palce, ale ten ból był jakoś kojący, bo konkretny, z określonej przyczyny. Podświadomie czuła, że jej ratunkiem jest Janusz. Spokojny, opiekuńczy, czuły i delikatny. Jak kiedyś Paco… Nie zadawał zbędnych pytań. Był, tulił, wycierał jej oczy, podtrzymywał, gdy szli. Czy dlatego po powrocie do domu poprosiła, by został z nią na noc? Tak, bała się. Dygotała ze strachu. Była pewna, że łzy ją uduszą, jeśli nie będzie obok niej kogoś, kto mógłby je powstrzymać.

I Janusz został. Uspokoił jej strach, to całe drżenie. Nawet nie wiedziała, kiedy zaczęli się kochać, ale robili to z taką mocą, jakby los nagle zwrócił ich sobie po latach upartego trzymania na odległość. Zasnęli nad ranem, wtuleni w siebie tak, by nie dzieliła ich nawet najmniejsza szczelina. Oddechy się mieszały, dłonie zaplątywały. Było bezpiecznie.

A jednak po przebudzeniu czuła się zażenowana. Nie była w stanie ani się uśmiechnąć, ani przywitać go miłym słowem. Unikała jego spojrzenia, umykała przed dotykiem. Od pierwszej chwili wiedziała, że wczoraj popełniła błąd. Janusz był po prostu kolegą z przeszłości, mężczyzną jakoś bliskim, ale w którym nie umiałaby się zakochać. Ani wtedy, lata temu, ani teraz. Zwłaszcza teraz. Może gdyby tej nocy nie było? Może gdyby powoli budowali tę nową relację między sobą? A tak – wiedziała to, choć przecież sama sprowokowała wszystko – ich historia skończyła się, nim zaczęła się naprawdę… Było jej przykro. Janusz zasługiwał na wiele dobrego, ale w niej wzbudzał wyłącznie wyrzuty sumienia i litość…

Pospiesznie zarzuciła na siebie koszulę leżącą obok łóżka, pobiegła do łazienki. Kiedy wróciła, Janusza już nie było w sypialni. Z kuchni dochodziły dźwięki rozstawianych talerzy. Udając, że nic się nie stało, zjedli późne śniadanie. Niewiele rozmawiali, ciszę zapełniali nerwowym popijaniem herbaty. Jedna filiżanka, druga, trzecia… Z kolejną wyszli do ogrodu, po którym kręcili się bez sensu, rozmawiając o drzewach i kwiatach. Zmarnowali mnóstwo czasu, czekając, aż pierwszy głód zapędzi ich z powrotem do domu. Udawali wielką ekscytację przygotowywanym obiadem, z ogromnym skupieniem obierali ziemniaki, szykowali surówkę i wpadali w wyraźny popłoch, gdy niechcący zdarzyło im się dotknąć swoich dłoni. Przy stole uparcie wpatrywali się w talerze lub w ściany naprzeciwko, rozmowa się nie kleiła. Nie umieli nic z tym zrobić. Po obiedzie zaczęli na wyścigi przerzucać się pomysłami na resztę dnia. Jeszcze raz kino? Lody? Spacer? Może praca w ogrodzie? Nagle poczuła się zmęczona, postanowiła więc zostawić go na chwilę samego. Zamknęła się w sypialni, gdzie bezwiednie sięgnęła po leżące na komodzie pudełeczko. Otworzyła je i wyjęła pierścionek. Przez moment obracała go w dłoni, jakby nie wiedziała, skąd się tu wziął.

– Paco, jak ja za tobą tęsknię… – wyszeptała w końcu i przytuliła kamień do ust.

Wsunęła brylant na serdeczny palec, położyła się na niezasłanym łóżku, w skotłowanej pościeli. Odsunęła kołdrę jak najdalej od siebie, wtuliła się w poduszkę, pod policzkiem układając dłoń z pierścionkiem, i zasnęła.

Kiedy otworzyła oczy, zastanowiła ją zalegająca w domu cisza. Pomyślała, że Janusz też postanowił odpocząć. Podeszła pod drzwi jego pokoju, ale nie usłyszała żadnego dźwięku, który dowodziłby czyjejkolwiek obecności. Zajrzała do środka. Pościel na łóżku leżała nietknięta. Zeszła na dół. Tu też nikogo nie zastała. Na stole w kuchni zauważyła kartkę.

– Mój Boże! – Oblał ją zimny pot. – Jak ja u Paco…

Zaczęła czytać:

Ewo!

Nie wiem, dlaczego wczoraj stało się to, co się stało… Przecież całe życie ukrywałem swoje uczucia do Ciebie. I to tak starannie, że nigdy nawet się ich nie domyśliłaś (choć, jak wczoraj przyznałaś, raz nabrałaś podejrzeń). Przez moment myślałem, że może ta noc wszystko zmieni, że może mogłoby się nam udać, że może trzeba było tych wszystkich doświadczeń, byśmy znaleźli drogę do siebie, ale po wczoraj nadeszło dziś. A dziś było zimne jak kubeł lodowatej wody. I niezręczne dla nas obojga. Uznałem, że lepiej będzie, jeśli wrócę do siebie, bo przecież w tej sytuacji niczego nie załatwimy ze spraw zawodowych. Z jednego się cieszę: wreszcie wiesz, co nadal do Ciebie czuję.

Nie chcę pamiętać o przebudzeniu i tych kilku późniejszych godzinach. Chcę zachować wspomnienie naszej nocy. Dziękuję Ci za nią.

Pozostaję Twoim oddanym przyjacielem. Obiecuję, że nigdy – nawet najmniejszym gestem – nie przypomnę o wczoraj.

Możesz mi zaufać.

Janusz

PS. Nie martw się, nie zostawię Cię samej z kancelarią. Odezwę się za parę dni.

Złożyła kartkę i schowała ją do kieszeni swetra. Spojrzała na zegar stojący w rogu kuchni, zabrała się za zmywanie naczyń po obiedzie. Wkrótce dzieci miały wrócić ze swojego weekendu. Nie chciała prowokować jakichkolwiek pytań.

Jak zwykle wpadły niczym huragan i od razu wypełniły sobą całą przestrzeń. Opowieści o tym, co robiły, gdzie były, zajęły czas aż do wieczora. Słuchała ich, z radością zapominając o sobie. Kiedy dziewczynki poszły do łóżek i wszystko w końcu ucichło, usiadła z kubkiem herbaty w salonie. W kominku trzaskał ogień, przyglądała się tańczącym płomieniom. Ten widok zawsze ją uspokajał. Wyciągnęła dłonie do ognia, by poczuć jego ciepło. Brylant w pierścionku zamigotał.

„Może to rzeczywiście nie miało żadnego znaczenia? – Pomyślała o zdradach Paco. – Tak jak moje wczorajsze szaleństwo? Po prostu się zdarzyło. Jak jeden kieliszek wina za dużo… – Uśmiechnęła się smutno. – Nawet przez chwilę nie pomyślałam o Januszu, odkąd wyjechał. Czy mogłabym pójść z nim do łóżka, gdybym była z Jackiem lub z Paco? Czy hamulce mogłyby i wtedy puścić? No tak, ale ja jestem sama, a to wszystko zmienia – ucięła rodzące się w niej wątpliwości. – Swoją drogą… co jest zdradą? – Zamyśliła się. – Przespanie się z kimś?”.

Nazajutrz, wracając do domu po odwiezieniu dzieci do szkoły i wizycie w pobliskim sklepie, zobaczyła na podjeździe samochód Janusza. Zdziwiła się. „Czyżby czegoś zapomniał?” – pomyślała, parkując. Wysiadła, nie dając po sobie znać, że go zauważyła, otworzyła bagażnik i zaczęła wypakowywać siatki. Janusz błyskawicznie znalazł się obok niej, chwycił torby i zaniósł je pod drzwi domu. Bez słowa weszli do środka. Przez jakiś czas krzątali się po kuchni, aż w końcu zapytała, dlaczego przyjechał.

– Ewuniu… – usiadł przy stole – chciałem cię przeprosić.

– Za co? – Szczerze się zdziwiła. – Przecież nic się nie stało.

– Za list.

– Nie rozumiem.

– Zachowałem się jak dureń…

– Obydwoje zachowaliśmy się bez sensu – przerwała mu łagodnie. – Ja też powinnam cię przeprosić.

– Ty nie masz za co. A ja zamiast ci pomóc…

– Pomogłeś – ucięła. – Dzięki tobie tamten dzień był inny niż wszystkie od dłuższego czasu.

– Słuchaj, no właśnie… Jestem twoim przyjacielem…

– Wiem.

– Ewo… – Nie wiedział, jak powiedzieć to, co zamierzał. – Uważam, że powinnaś pójść do lekarza – wyrzucił w końcu z siebie. – Nie musisz udawać baby z żelazobetonu – tłumaczył – bo nią nie jesteś. Zresztą, nie wiadomo, kogo to dopada i dlaczego. Przechodziłem przez to samo. Według mnie masz depresję.

– Co ty pleciesz?! – obruszyła się.

– Rozmawialiśmy kilka razy, a wczoraj… – zająknął się. – Ty tego nie kontrolujesz, tak mi się wydaje. Czy wiesz, co się wczoraj z tobą działo? – zapytał. – Te skoki emocji, łzy, ręce… Ewo, uważam, że potrzebujesz pomocy. To nie jest żaden wstyd! Mogę ci polecić znajomą lekarkę. Stąd. Młoda, fajna, kontaktowa. Nie wypisuje recept bez potrzeby. Rozmawia…

Patrzyła przez kuchenne okno na głaz na grobie psa, coraz mniej słuchając Janusza. Sama dobrze wiedziała, że nie jest z nią najlepiej. Bała się powrotu tego, z czym kiedyś walczyła.

„Moja kochana Luna! – pomyślała. – Jestem pewna, że gdybyś żyła, nie potrzebowałabym żadnej pomocy. Poszłybyśmy na długi spacer do lasu i wszystko jakoś by się ułożyło. A tak? Znowu rozpadłam się na kawałki. Jeszcze bardziej. I on ma rację… Chyba nie dam rady”.

Spojrzała uważnie na Janusza. Czuła, że oczy jej wilgotnieją.

– Dobrze – odezwała się cicho. – Pójdę. Zapisz mi telefon na kartce.

Natychmiast sięgnął po swoją komórkę i na leżącym na stole paragonie zapisał numer.

– Zadzwoń tam jak najszybciej – poprosił. – Nie będziesz miała wizyty wyznaczonej od razu. Jest kolejka, trzeba czekać. Ale warto. To dobry fachowiec. I nie bój się – uspokajał. – Te leki nie ingerują w osobowość, jedynie poprawiają jakość życia. Znowu będziesz taka, jak wcześniej… Będzie ci łatwiej, zobaczysz.

– Dziękuję – wyszeptała. – Muszę się brać za obiad. – Rozejrzała się po kuchni. – Kupiłam mnóstwo rzeczy, ale nie wiem, co ugotować, a dziewczynki niedługo wracają ze szkoły.

– Pomogę ci – zaoferował. – Nie najgorszy ze mnie kucharz. – Otworzył lodówkę. – To co my tu mamy? – Zajrzał do poustawianych na półkach misek. – Może przerobimy strogonowa na sos do makaronu? Co ty na to?

– Jeśli wystarczy dla czterech osób…

– Wystarczy, jeśli dodamy warzywa. – Uśmiechnął się i zabrał do roboty.

Ewa nie ruszała się ze swojego miejsca. Początkowo obserwowała jego krzątaninę, ale wkrótce poszybowała myślami do Barcelony, która w jej wyobrażeniach z każdym upływającym dniem stawała się doskonalsza niż w rzeczywistości. Wierzyła, że tam nie dopadłaby jej żadna depresja, żadne „tego typu bzdury”, jak lekceważąco nazywała swój stan. Przypomniała sobie ostatnie dni spędzone z lizbońskimi przyjaciółmi, Marią i Pedrem. Dawno nie miała od nich wieści, nie wiedziała, gdzie teraz uczą tanga, czy wrócili do Portugalii, czy polecieli gdzieś dalej w świat. Zaniedbała tę znajomość. A przecież była dla niej ważna. Nagle zapragnęła znaleźć się w ramionach mężczyzny, z którym tańczyła na barcelońskiej milondze2. Tak pięknie mówił o tym, dlaczego chce trzymać ją w ramionach.

2 Milonga – tu: wieczór, podczas którego tańczy się wyłącznie tango.

– Wiesz co… – Janusz postawił przed nią kieliszek wina. – Lepiej idź stąd. Odpocznij ode mnie. Sam sobie tutaj poradzę.

– Na pewno? – upewniła się, wstając od stołu.

– Na pewno – potwierdził. – Najwyżej cię zawołam. – Delikatnie popchnął ją w kierunku drzwi.

Przez chwilę zastanawiała się, dokąd iść, aż w końcu wybrała salon. Spojrzała na półkę z płytami, sięgnęła po jedną z nich i włączyła odtwarzacz. Śpiewak załkał. Wspominał dawną miłość… Usiadła w fotelu, podkurczyła nogi. Kieliszek został na obudowie kominka. Nie miała ochoty po niego wstawać. Nie chciała pić. Przypomniała sobie koncert sprzed Barcelony. Szkoła, w której uczyła się tańca, regularnie, raz na pół roku, występowała w teatrze. To zawsze był wielki dzień. Dzień ich triumfu. Wszyscy im gratulowali, wszyscy zazdrościli, że tak tańczą, że te spódnice takie piękne, takie fruwające, że kwiaty we włosach, kolczyki, wielkie mantony3, które poddają się ruchowi jak ptasie skrzydła. Jej popisowym numerem była soleá4… Tylko że wtedy przeżywała nie utraconą miłość, a nieobecność Jacka. Nigdy nie przyszedł, by zobaczyć jej flamenco. Ostentacyjnie je ignorował. Na fiestach zawsze była sama jak palec. Jak żadna z jej koleżanek.

3 Mantón – chusta; jedwabna, dwustronnie ręcznie haftowana jedwabnymi nićmi i wykończona długimi, jedwabnymi, ręcznie wiązanymi frędzlami; rekwizyt do flamenco.

4 Soleá (od hiszp. soledad – „osamotnienie, samotność”) – jeden z podstawowych stylów flamenco, nazywany „królową andaluzyjskich pieśni”; oparty na rytmie dwunastkowym, ze skomplikowanym rozliczeniem akcentów; niesie ze sobą nastrój podniosły, melancholijny; wymaga wielkiej wprawy zarówno od śpiewaka, jak i od tancerza/tancerki.

„Na co mi to wszystko? – myślała, wpatrując się w popiół w kominku. – Nie mam już siły. Ani szukać, ani walczyć. Ani wierzyć. Nie robi się tego czterdziestoletnim kobietom! Powinna być za to jakaś kara… Już nic się nie zmieni. Jestem coraz starsza. Nikt nie kocha starych kobiet. Są bez szans”. Poczuła, że w kącikach oczu znowu zbierają jej się łzy. Gwałtownie potrząsnęła głową, jakby chciała strącić je ze swojej twarzy. Wstała i przerywając w połowie frazy skargę śpiewaka, wyłączyła płytę.

– Za chwilę wrócą dzieci! – upomniała się głośno i wylała wino na spalone szczapy. – Muszę się wziąć w garść, jeszcze przez chwilę trzymać fason.

Wróciła do kuchni, by sprawdzić, jak Janusz radzi sobie z obiadem. Wszystko było już gotowe. Po chwili otworzyły się drzwi wejściowe i do domu, jak torpedy, wpadły jej córki. Dostrzegłszy wujka, z piskiem rzuciły się w jego stronę. Matka przestała być ważna. Tym razem to Januszowi opowiadały o swoim dniu w szkole, to jemu pokazywały oceny w zeszytach. A on, dopytując o szczegóły, rozstawiał talerze, rozkładał sztućce, nakładał jedzenie.

Ewa obserwowała tę scenę z pewnym zdziwieniem. Nigdy nie myślała o Januszu w kategoriach ojca, ani o tym, jak mógłby być w tej roli wspaniały. Nie miał dzieci, ale jakoś nikt nie zastanawiał się dlaczego, i dopiero teraz przyszło jej do głowy, że może niekoniecznie była to świadoma decyzja, jak o tym po cichu czasami mówili w gronie znajomych, że może jednak za rzekomym wygodnictwem kryła się tragedia, o której nikt nic nie wiedział.

Z wdzięcznością przyjęła tę nieoczekiwaną zamianę ról: że to nie ona, ale wreszcie ktoś inny znalazł się w centrum ich rodzinnego świata. Nie tylko obiad upłynął na rozmowach wyłącznie z wujkiem – wykluczono ją także ze zmywania naczyń. Obowiązek, którego nikt nie lubił, zamienił się w pełną śmiechu zabawę. Przez chwilę przyglądała się całej trójce, a potem wycofała się do ogrodu, pod swoje ulubione drzewo.

„A gdyby to on był na miejscu Jacka? – przemknęło jej przez głowę. – Dlaczego nie zwróciłam na niego uwagi? Przecież kiedy na studiach chorowałam, to on przynosił mi jedzenie, nie Jacek… – rozmyślała. – Kochał mnie, a ja nic o tym nie wiedziałam! Przez tyle lat nie miałam o niczym pojęcia! Jakie my, kobiety, jesteśmy głupie – zawyrokowała. – Wystarczy, żeby facet dobrze wyglądał, a już myślimy, że chwyciłyśmy Pana Boga za nogi… Przez cały rok nikt nie wiedział, że ja i Jacek jesteśmy parą! – Dopiero teraz dotarło do niej to, o czym niedawno rozmawiali z Januszem. – Faktycznie – przypominała sobie – nie było żadnego przytulania, żadnych publicznych pocałunków, wszystko na odległość. Dlaczego mi to nie przeszkadzało? – Zastanowiła się. – Dlaczego nie słuchałam, kiedy mówiono mi, że kiepski z niego człowiek? Dlaczego udawałam, że jego flirty są bez znaczenia? – Dziwiła się samej sobie. – Broniłam go. Zawsze i wszędzie. I cieszyłam się, że ożenił się ze mną taki przystojny mężczyzna. Co za idiotka! – Nakręcała się coraz bardziej. – A ten przystojny mężczyzna nigdy nie skalał sobie rąk pomocą w domu. Nawet kiedy urodziły się nasze dzieci. Zawsze byłam sama… Janusz… Spojrzała na drzwi, przez które córki wybiegały właśnie do ogrodu. Jaka szkoda, że to nie on był na miejscu Jacka…”.

Janusz stanął w progu z rakietkami do badmintona w rękach.

– Chodź, zagramy! – zawołał do Ewy. – Dziewczynki mają ochotę na mecz. One kontra my.

Nim zdążyła odpowiedzieć, córki już ciągnęły ją za ręce, śmiejąc się i odgrażając, że sprawią im lanie. Ustawili się na trawniku. Ewa szepnęła do Janusza, że całe wieki nie miała paletki w ręce. On puścił do niej oko. Wiadomo, że dziewczynki muszą wygrać, a oni powinni jedynie odegrać role mistrzów, którym forma nie dopisuje. Ale początek rzeczywiście był trudny. Miała problem z celowaniem i odbijaniem, o ścinaniu w ogóle nie było mowy. Rozgrzewała się powoli. Janusz za to wygłupiał się jak mały chłopiec. Sapał, krzyczał w uniesieniu, przewracał się, potykając się o własne nogi. Wszyscy zaśmiewali się do łez. Dawno nie było im tak dobrze.

Po skończonym meczu przygotowała lemoniadę, wypili ją na stojąco, na trawie, w zachodzącym już słońcu. W końcu dziewczynki poszły odrabiać lekcje, a ona z Januszem przysiadła na schodach tarasu.

– Ewuniu, czas pogadać o kancelarii. – Janusz odezwał się po chwili.

– Chyba tak… – Spojrzała na niego lekko wystraszonym wzrokiem. – Jakoś trudno mi o tym myśleć – przyznała.

– Zdaję sobie z tego sprawę, ale coś trzeba zrobić. – Zaczął przyglądać się drzewom rosnącym przy płocie. – Jest kilka możliwości: albo ty ją przejmujesz, albo bierzesz kogoś do spółki, albo ją likwidujemy. Osobiście doradzałbym rozwiązanie drugie.

– Ale przecież widzisz – zaoponowała – że do niczego się nie nadaję. Od powrotu z Barcelony nie pracuję i nie potrafię się do tego zmusić.

– Między innymi dlatego zaproponowałem ci lekarza – powiedział spokojnie. – Po to, żebyś wróciła do normalnego funkcjonowania. Pieniądze, które zostawił Jacek, kiedyś się skończą. I co wtedy? Poza tym, chcesz tak właśnie spędzić całe życie? Siedząc w domu i gotując obiady?

– No… nie – przyznała. – Wiadomo, że nie – dodała nieco pewniej.

– Widzisz więc, że trzeba zrobić pierwszy krok. Sprzedanie kancelarii byłoby najprostszym rozwiązaniem, ale trzeba by mieć plan B i gdzieś później zainwestować te pieniądze. Masz jakiś pomysł?

– Nie, nie myślałam o tym – stwierdziła.

– W porządku. Sprzedać zawsze można – uspokoił ją. – Chcesz sama prowadzić kancelarię?

– Absolutnie nie! – Przeraziła się. – Wypadłam z obiegu. Nie, to nie wchodzi w grę! – uznała. – Jest mi dobrze tam, gdzie jestem.

– Tak myślałem. Dlatego proponuję poszukać wspólnika. Miałabyś profity płynące z prestiżu kancelarii, mogłabyś też ewentualnie nią administrować. Nazwisko Jacka pozostałoby w nazwie.

– Tak, to dobry pomysł – przytaknęła. – Jest tylko jeden kłopot: nie znam nikogo, kto chciałby wejść w ten interes.

– Dlatego ja się tym zajmę – oświadczył. – Na pewno znajdzie się ktoś, kto uzna taką propozycję za uśmiech losu.

– Trzeba zrobić remont – postanowiła nagle. – Gust Jacka był koszmarny… Jutro tam zajrzymy, dobrze? – poprosiła.

– Jasne – zgodził się. – A teraz, póki jeszcze nie jest zbyt późno, zadzwoń do lekarza i umów się na wizytę – zaproponował. – Dobrze? – Pocałował ją w czoło, zebrał z trawy paletki i wszedł do domu.

– Tak, tak, jasne – powtórzyła niemal automatycznie. – Remont… – Zamyśliła się. – Ciekawe, jakie niespodzianki czekają tam na mnie… – Rozejrzała się uważnie wokół, jakby to do ogrodu trzeba było umawiać ekipę.

– Co to? Spadł śnieg? – zza pleców usłyszała głos Janusza.

Spojrzała na trawę. Nawet nie zdawała sobie sprawy z tego, że siedząc tu, darła na kawałki chusteczki higieniczne. Jedną po drugiej. Nie miała pojęcia, ile czasu spędziła w ten sposób. Godzinę? Poczuła się zawstydzona.

– Zarejestrowałem cię – ponownie odezwał się Janusz. – Wizytę masz pojutrze.

– Co? Dlaczego to zrobiłeś?! – Zdenerwowała się. – Prosił cię ktoś? – syknęła.

– Pomyślałem, że tak będzie lepiej – odpowiedział spokojnie.

– Skąd ci to przyszło do głowy?! – Zagotowało się w niej.

– Uspokój się. Daj sobie po prostu pomóc – poprosił.

– Odczep się! – krzyknęła. – Wynoś się! Wyjedź stąd natychmiast!! – rozkazała.

– Uspokój się, proszę. – Próbował przytrzymać ją za ramiona, ale wyrwała mu się. – To nic nie da – oznajmił. – Doprowadzę wszystko do końca. Tak jak obiecałem. Możesz wściekać się do woli. Na mnie nie robi to już wrażenia.

– Ale ja nie chcę! Rozumiesz?! – krzyknęła ponownie. – Mam dość facetów, którzy urządzają mi życie! Potrafię sama o siebie zadbać! – Nie patrząc już na niego, odwróciła się i wbiegła do domu, trzaskając mocno drzwiami.

Ochłonęła dopiero w sypialni. Spojrzała w lustro i omiotła wzrokiem swoją twarz, zupełnie jakby widziała ją po raz pierwszy.

– Boże drogi, co się ze mną dzieje? – wyszeptała wystraszona. – Ja wariuję! – Zaczęła płakać. Cicho, żeby nikt nie usłyszał, jak skrzywdzone dziecko.

Usiadła w kącie pokoju, na podłodze, podkurczyła nogi, kolana objęła ramionami, na których oparła głowę i pozwoliła, by to nagłe przerażenie wypłynęło z niej niczym niepowstrzymywane. Łkanie ją kołysało. Kilka razy zmieniła pozycję, szukając najwygodniejszej, a może najbezpieczniejszej. Tak, chodziło przede wszystkim o bezpieczeństwo, o bycie jak najdalej od wszystkich i wszystkiego, co mogło zranić. Oparła się o ścianę, po chwili położyła na wykładzinie. Zwinięta w kłębek, w sobie samej szukając pocieszenia. I tylko łzy płynęły niezmiennie, małymi strużkami – po policzkach, po brodzie, powiększając mokrą plamę na bluzce. Smutek spowijał ją i otulał. Nie potrafiła krzyczeć, nie potrafiła wydobyć z siebie głosu. Tłumiona cisza rozsadzała jej skronie.

Rozległo się pukanie do drzwi. Nie chciała nikogo widzieć. Pokręciła przecząco głową, jakby można było zobaczyć jej gest. Zasłoniła dłońmi uszy. Pukanie rozległo się ponownie. Delikatne, prawie nieśmiałe.

– Ewo! – Zza drzwi odezwał się Janusz. – Czy wszystko w porządku? Chciałem cię przeprosić – powiedział miękko. – Masz rację, nie powinienem podejmować za ciebie decyzji. Odwołałem lekarza. Pójdziesz, kiedy sama będziesz tego chciała.

„A jednak… – pomyślała rozczarowana. – Jak łatwo się wycofał! Znowu pod moje dyktando”.

– W kuchni czeka na ciebie kolacja – mówił dalej, nie próbując nawet wejść do pokoju. – Dziewczynki już zjadły, teraz poszły się myć. Wszystko pod kontrolą.

– Trzeba im przeczytać książkę – odezwała się mimo woli.

– Dobrze, przeczytam. Nie martw się. I… wyśpij się – zaproponował. – Jutro wyprawię je do szkoły. Dobranoc.

– Dobranoc. Dziękuję – wyszeptała, choć jego już nie było; słyszała, jak odchodził. – Szkoda, że jednak odpuściłeś – dodała z żalem. – Nie wiem, czy sama zadzwonię…

Podniosła się, starła resztki łez z twarzy. Czuła się zmęczona. Zaczęła ściągać z siebie ubranie. Odruchowo spojrzała w lustro.

„Jaka jestem brzydka! – pomyślała zdziwiona. – Jak bardzo się postarzałam… Tak szybko! – Przyglądała się sobie uważnie, analizując każdy widoczny kawałek ciała. – Czy ktoś może jeszcze takie coś pokochać? – Zatrzymała wzrok na piersiach. – Jeszcze kilka miesięcy temu wyglądały inaczej. – Uniosła je dłońmi, stanęła profilem do lustra. – A teraz? – Odwróciła wzrok. – Gdzie ja się podziałam? – Ciężko usiadła na fotelu przy komodzie. –Jacek miał rację, że stąd uciekał – pomyślała. – Ani ciało, ani głowa. Nawet gotować nie umiem za dobrze. – Spojrzała na pierścionek na serdecznym palcu. – I straciłam Paco! – stwierdziła z żalem. – Zamiast cieszyć się z tego, że chciał ze mną być, odstawiałam jakieś głupie pretensje i fochy. Ech – zrezygnowana machnęła ręką – i tak prędzej czy później by mnie zostawił. Janusz… – Zamyśliła się. –On chyba widzi we mnie przeszłość, swoje dawne zakochanie. Bo przecież dziś w kimś takim zakochać by się nie mógł. Co za beznadzieja… I taki uległy! – przypomniała sobie. – Zawsze taki był. Zawsze robił dokładnie to, co chciałam. A przecież to nie na tym polega… Tak, z Jackiem było inaczej, wieczne przepychanki. Nigdy nie mogłam być pewna tego, jak się zachowa. I to do niego przyciągało. Tym wygrywał”.

Podniosła się gwałtownie i pomaszerowała do łazienki, wzięła prysznic i, nie patrząc w lustro, zmyła resztki makijażu. Założyła piżamę, położyła się do łóżka. Zasnęła niemal natychmiast, ale po godzinie obudziła się mokra, zlana potem. Śnił jej się Jacek. Pijany, szarpał się z nią, mówił jakieś okropne, wulgarne słowa. Chciał ją zgwałcić! Bała się, ale nie mogła uciec. Kiedy otworzyła oczy, przerażenie powoli zaczęło ją opuszczać. Długo jednak nie mogła ruszyć się z miejsca… To było takie realne! Zmieniła podkoszulek, przewróciła kołdrę na drugą stronę, otworzyła szeroko okno. Nocny chłód podziałał niczym zimny kompres. Trochę się uspokoiła, ale nie zdołała już zasnąć ponownie.

Rano nie była nawet w stanie wstać z łóżka, a co dopiero wyjść z pokoju czy zrobić cokolwiek, ale nie widziała też sensu w przymuszaniu się do najmniejszego choćby wysiłku – jakby pojawienie się Janusza w domu zdjęło z niej wszelkie obowiązki. Jego pomoc pozbawiała ją motywacji do „brania się w garść”. Zapadała się w sobie i nikt jej w tym nie przeszkadzał. Dzieci były w szkole, a Janusz tylko raz zapytał, nie wchodząc do pokoju, czy czegoś nie potrzebuje i zostawił pod drzwiami tacę z jedzeniem. Nie czuła głodu. Leżała. Chciała zniknąć. Kiedy nie zapadała w sen, pojawiały się złe myśli – była bliska znienawidzenia samej siebie. Zamykała więc oczy i próbowała niczego nie zatrzymywać w sobie: żadnego słowa, żadnego obrazu, żadnego wspomnienia. Przespała powrót córek. Słyszała, jak Janusz powstrzymywał je przed wtargnięciem do sypialni, tłumacząc, że boli ją głowa. Była mu za to wdzięczna, nie potrafiłaby wykrzesać z siebie choćby minimalnego zainteresowania ich problemami. Obojętność – to słowo, które ją teraz najlepiej określało.

Kolejna noc była podobna do poprzedniej: koszmary, mokre od potu ciało i zmęczenie zamiast odpoczynku. Janusz nadal zajmował się wszystkim, bez wyrzutów sumienia pozostawała więc za zamkniętymi drzwiami. Jednak wieczorem, nieoczekiwanie, kiedy dzieci poszły już spać, stanął w progu.

– Co zamierzasz? – Postawił tacę z jedzeniem na komodzie i przysiadł na brzegu łóżka.

– O co ci chodzi? – Udała, że nie rozumie.

– Nie mogę siedzieć tu w nieskończoność – zaczął wyjaśniać.

– Przecież nie musisz! – odburknęła, nagle poirytowana.

– A jesteś w stanie zająć się domem i córkami? – zapytał, patrząc jej w oczy. – Od dwóch dni kłamię, że chorujesz, od dwóch dni nie wychodzisz z pokoju, od dwóch dni nie jesz…

– Nie jestem głodna – przerwała mu. – Boli mnie głowa.

– Mieliśmy pojechać do kancelarii – kontynuował, nie zwracając uwagi na to, co powiedziała. – Miałem poszukać kogoś, kto by ją poprowadził, a tymczasem gotuję, odwożę i odbieram ze szkoły twoje dzieci, i wystaję pod drzwiami twojej sypialni, nasłuchując, czy jeszcze żyjesz. Nie szanujesz nie tylko siebie, ale i nas.

– Naprawdę źle się czuję… – próbowała się usprawiedliwiać.

– Gdybyś szanowała, poszłabyś do lekarza – ciągnął, nadal jej nie słuchając. – Twoje dzieci potrzebują matki. Nie wujka, tylko matki – tłumaczył. – Twojego czytania książek na dobranoc, twojego przytulania, twojego zainteresowania. Ola ma jakiś problem, o którym nie chce mi powiedzieć.

– Ola?! – zareagowała gwałtownie. – Co się stało?!

– No właśnie nie wiem. A nie mogę zbytnio naciskać.

Przez chwilę siedziała wyprostowana, pocierając dłonią czoło, przeczesując palcami włosy i omiatając wzrokiem przestrzeń wokół siebie. Jakby z któregoś kąta pokoju miał nadejść ratunek.

– Chyba jestem chora – odezwała się w końcu. – To nie brak szacunku, tylko strach. Myślę, że to depresja. Leczyłam się już na nią. Rozpadłam się, kiedy podpisaliśmy z Jackiem rozdzielność majątkową. To on jej chciał. Taka była cena za separację zamiast rozwodu. Ja upierałam się przy separacji, on chciał wszystko zniszczyć… Miałam nadzieję, że dam sobie radę. Jeszcze dwa dni temu byłam tego pewna… Wiem, że muszę iść do lekarza – tłumaczyła dalej wyzuta z emocji – ale boję się i nie mam siły. Nie mam siły sięgnąć po telefon i zadzwonić. Nie mam siły zwlec się z łóżka, wyjść stąd. Boję się lekarza. Rozumiesz? Pomóż mi… – wyszeptała.

W nagłym odruchu przygarnął ją do siebie. Była taka biedna, taka krucha, że bał się ją mocniej przytulić. Pozwolił, by swobodnie oparła się na jego torsie. Po chwili poczuł, że koszula na jego piersi robi się mokra. Ewa znowu płakała. Jednak inaczej niż poprzednio. To nie było już bolesne łkanie, ale ciche, spokojne łzy człowieka bezradnego, kogoś, kto nie chce już o nic walczyć.

– Pomogę ci – odezwał się cicho. – Nie martw się, nie zostaniesz sama… – Czule gładził ją po plecach. – A teraz chodź, pójdziemy się umyć – zaproponował, kiedy płacz już prawie ustał. – Dobrze ci to zrobi.

Zaprowadził ją do łazienki, rozebrał, umył pod prysznicem jak małe dziecko, tak delikatnie opłukując wodą jej ciało, jakby muśnięcia gąbki mogły boleć. Poszukał czystej piżamy, a potem nakłonił ją, by zjadła choć odrobinę z przygotowanej kolacji. Został z nią, aż zasypiając, rozluźniła uścisk dłoni na jego ręce.

W środku nocy obudziła się wystraszona. Przypomniały jej się słowa Janusza, że Ola ma jakieś zmartwienie. Jak ma jej pomóc, skoro sama nie radzi sobie ze swoimi kłopotami? Jak temu wszystkiemu sprostać? Siedziała na łóżku i nerwowo zastanawiała się nad tym, co powinna zrobić. Z każdą upływającą minutą problem zdawał się jej coraz większy i bardziej przytłaczający; nie znajdowała żadnego rozwiązania. Zaczęła krążyć po pokoju, jakby ruch mógł pomóc ułożyć wszystko w głowie w należytym porządku. W końcu zmęczona położyła się i zamknęła oczy, a kiedy je ponownie otworzyła, pokój zalewało słońce. Obok niej, z tacą na kolanach, siedział Janusz. Wzrokiem zapraszał ją do jedzenia. Uśmiechnęła się z wdzięcznością, sięgając po tost i kawę.

– Umówiłem cię ponownie do lekarza – odezwał się, gdy przełknęła kilka pierwszych kęsów. – Masz wizytę za dwie godziny.

– Już dzisiaj?! – zdziwiła się.

– A jest na co czekać? – zapytał.

– Nie dam rady. Boję się. – Czuła, że ogarnia ją panika.

– Czego? – Uśmiechnął się życzliwie. – Rozmowy?

– Nie… – Wzięła głęboki oddech. – Tabletek… Poprzednio przez pierwsze dni bardzo źle się po nich czułam. Nie chcę znowu przez to przechodzić.

– Poproś o inne. I nie martw się na zapas. Poza tym nie zostawię cię samej – uspokajał. – Wszystko będzie dobrze, zobaczysz!

– Musi być. – Pokiwała głową bez przekonania. – Nie jest mi dobrze z taką mną…

Znowu miała zadanie do wykonania. Musiała zebrać się w sobie. Wstała i wyszykowała się do wyjścia. Umyła włosy, założyła sukienkę, zrobiła lekki makijaż. Kto by się domyślił, że coś jej dolega? Zresztą, niejeden wzgardliwie wzruszyłby na to wszystko ramionami i stwierdził, że to z braku roboty przewróciło jej się w głowie, że gdyby musiała codziennie ciężko pracować fizycznie, najlepiej od rana do nocy, nie miałaby czasu na roztkliwianie się nad sobą… Z żalem pomyślała o tym, że Jacek w ogóle nie zauważał jej choroby. Mimo że w pierwszym tygodniu zażywania tabletek w ogóle nie wstawała z łóżka, nawet nie zapytał, czy nie potrzebuje pomocy… Dobrze, że tym razem miała przy sobie kogoś innego.

Kiedy wsiadła do samochodu, poczuła, że ze zdenerwowania zasycha jej w gardle. Będzie musiała o wszystkim opowiedzieć… Od czego ma zacząć? Przecież to nie jedno konkretne wydarzenie sprawia, że przestaje nam zależeć na życiu. Przecież to nie jest tak, że ktoś nakłuwa nas szpilką i przez tę jedną jedyną dziurkę, jak z balonika, wylatuje całe powietrze. Tych dziurek jest tyle, że człowiek czuje się jak wylęgarnia moli. Jedne większe, drugie mniejsze – ale która z nich jest tą najważniejszą? Bo wcale niekoniecznie ta największa. Taką łatwo zakleić. Najbardziej podstępne są te mikroskopijne. Nie rzucają się w oczy, a sączy się przez nie nieustająco ta resztka energii, która nam została. I nagle nie masz siły podnieść ręki, zrobić kolejnego kroku. Mimo że plastry na największych dziurach mocno trzymają. Tak, wbrew pozorom najbardziej bolesne nie musiały być wcale kataklizmy przetaczające się przez świat z siłą tsunami; to mogła być uroniona łza, głupie słowo, pozornie nic nieznaczący gest. I jak to wszystko uporządkować? Jak nazwać? Dwa miesiące staczania się w nicość. Od powrotu z Barcelony. A może wszystko zaczęło się już wcześniej? Może pierwsza kuracja była właśnie tylko plastrem, podczas gdy należało wszystkie rany mocno pozszywać? Może nie zabliźniły się, bo były głębsze, niż się wydawało?

Zjawiła się sporo przed czasem, usiadła więc w pustej poczekalni. Na stoliku leżały ulotki dotyczące różnych psychoterapii. Nie było tu żadnych kolorowych pism, które pozwoliłyby choć na chwilę oderwać się od własnych problemów. Za biurkiem młoda dziewczyna uparcie wpatrywała się w ekran komputera i w regularnych odstępach czasu klikała myszką. Może układała pasjansa? W każdym razie to, co robiła, pochłaniało ją bez reszty. Z dużą niechęcią podniosła się ze swojego miejsca, by spełnić prośbę Ewy i podać jej wodę. Bez słowa postawiła ją na stoliku i wróciła do przerwanej czynności. Ewa, sięgając po szklankę, zauważyła, że ma do krwi podrapaną lewą rękę, nieco powyżej nadgarstka. Nie umiała sobie przypomnieć, kiedy to zrobiła. Zdziwiła się nieco i wystraszyła. Pierwszy raz coś działo się całkowicie poza jej kontrolą.

W gabinecie przywitała ją elegancka kobieta, dość młoda, mniej więcej w jej wieku. Usiadły na fotelach przy małym stoliku. Przed Ewą natychmiast pojawiła się filiżanka kawy. Pokój był ciepły, przytulny, urządzony tak, by sprzyjał rozmowom. Żadnej kozetki, żadnego wielkiego biurka i starych mebli. Ot, spotkanie przyjaciółek. Kobieta położyła na swoich kolanach podkładkę z czystymi kartkami, wzięła do ręki ołówek. Nie przestawała się uśmiechać. Rozmawiały o tym, czym Ewa zajmuje się zawodowo i czym poza godzinami pracy, ile ma lat, czy jest matką, jak trafiła do tego gabinetu. Dopiero po kilkunastu minutach padło pytanie o powód wizyty.

Nie obyło się bez łez. Same napływały jej do oczu. Mówiła. O wszystkim. O Jacku, o Paco, o flamenco, o Barcelonie i Lizbonie, o Januszu, o psie, o sensie i bezsensie. Bez oporów. Przed obcymi łatwiej się otworzyć. Kobieta z rzadka zadawała pytania. Słuchała. Intensywnie i życzliwie. Tak, jakby sama przeszła podobną drogę i doskonale rozumiała, co Ewa czuje. Nie mówiła: „Jakoś to będzie”, powiedziała tylko: „Potrzebujemy czasu i cierpliwości”.

– Pani już raz się leczyła, więc sama najlepiej potrafi ocenić własne siły – powiedziała. – Wydaje mi się, że powinnyśmy wrócić do tabletek, ale to pani zadecyduje, kiedy zacząć je zażywać – stwierdziła. – Przepiszę inne, skoro po tamtych źle się pani czuła. Działają podobnie. Podnoszą poziom serotoniny. A to pozwoli pani szybciej dostrzec dobre strony życia, ułatwi konfrontację z bieżącymi problemami. Bo nie radzimy sobie z nimi głównie dlatego, że skupiamy się przede wszystkim na trudnościach w ich rozwiązywaniu. Sami jakby „programujemy” się na wyszukiwanie przeszkód. Tabletki, o czym wie pani już z poprzedniego doświadczenia – tłumaczyła nadal – nie będą działać na zasadzie „różowych okularów”, one po prostu pozwolą szybciej wrócić do siebie sprzed choroby. Pani jest z natury optymistką, więc będzie nieco łatwiej… Zaczną działać – kontynuowała, wypisując przy tym receptę – po trzech, może czterech tygodniach. Proszę nie odmawiać sobie przyjemności, niech pani wróci do tańca. To świetna terapia. Też podnosi poziom serotoniny – uśmiechnęła się. – No i taniec jest dla pani ważny.

– A terapia? – zapytała cicho Ewa.

– Na razie musi pani zacząć racjonalnie myśleć i wyciszyć złe emocje. Wrócimy do tego tematu przy kolejnym spotkaniu, za miesiąc, kiedy zacznie już pani brać leki. Gdyby coś się działo, proszę dzwonić. O każdej porze dnia i nocy. To mój numer prywatny – podała Ewie wizytówkę. – Namawiam jednak – kontynuowała – aby zaczęła pani od tańca. Tabletki będzie pani miała pod ręką. Przy nawrocie choroby leczenie trwa zazwyczaj około dwóch lat. Pani jest dopiero na początku tej drogi, warto więc sprawdzić, czy można pomóc sobie inaczej. Depresja niejedno ma imię – dodała – i bardzo trudno jednoznacznie ją zdiagnozować. Pani wiele przeszła i ma prawo czuć się tak, jak się czuje. Proszę siebie obserwować.

Ewa wyszła z gabinetu znacznie spokojniejsza. Jakby już samo spotkanie ją uzdrowiło. Natychmiast uwierzyła, że może być tylko lepiej. Ledwo wsiadła do samochodu, na jej kolanach wylądował bukiet róż. Żółtych. Dokładnie takich, jakie dostawała kiedyś od Paco. Wstrząsnęło nią to skojarzenie, ale przecież Janusz nie mógł wiedzieć, że właśnie rozdrapał największą, ciągle niezagojoną ranę. Uśmiechnęła się, dziękując mu za prezent. Przyglądał się jej, milcząc; czekał na wieści. Raz zerknął na jej pokiereszowaną rękę i nie udało mu się ukryć zdziwienia, ale o nic nie zapytał.

– Będzie dobrze – powiedziała w końcu spokojnie. – To wspaniała kobieta. Dziękuję ci. A to – wskazała na nadgarstek – nic takiego. Nerwy.

– Cieszę się – odparł z ulgą. – To dokąd teraz? Do kawiarni, żeby to uczcić?

– Nie, uczcimy w domu. Jedźmy do sklepu, bo w lodówce pewnie pustki – zaproponowała. – A potem po dziewczynki. No i do apteki – dodała.

Zrobili jak chciała i już godzinę później czekali na szkolnym parkingu na koniec lekcji. Dziewczynki niespiesznie szły w ich kierunku otoczone koleżankami. Olę rzeczywiście coś gnębiło. Przez całą drogę, poza zdawkowym „cześć”, nie odezwała się ani słowem. Za to Ani buzia prawie się nie zamykała. Trajkotała bez przerwy, aż do obiadu. Ewę drażniło to coraz bardziej, ale z uśmiechem słuchała szkolnych opowieści, czasami tylko tracąc wątek.

Do obiadu Janusz otworzył butelkę cavy5, by uczcić – jak powiedział – powrót Ewy do zdrowia. Ania nadal szczebiotała radośnie, Ola natomiast siedziała zatopiona we własnych myślach. Owszem, odpowiadała na pytania, ale poza tym nie włączała się do rozmowy. Pozostali zgodnie udawali, że niczego nie zauważają, kiedy jednak Ania i Janusz pojechali na lody, Ewa miała wreszcie szansę, by dowiedzieć się, co się dzieje. Najpierw usłyszała, że nic, że coś się jej przewidziało, ale w końcu tama pękła.

5 Cava (czyt. caba) – wino musujące produkowane w Katalonii, wytwarzane metodą wielokrotnej fermentacji, jak tradycyjny szampan, i z tego powodu nazywane „katalońskim szampanem”.

– Czy to prawda, że nie chciałaś wracać z Barcelony? – zapytała Ola ze łzami w oczach.

– Kto ci to powiedział? Skąd ten pomysł? – zdziwiła się.

– Ale czy to prawda?! – powtórzyła z naciskiem dziewczynka.

– Nie! – odpowiedziała stanowczo. – Jak w ogóle coś takiego mogło ci przyjść do głowy?!

– To dlaczego ciągle przekładałaś powrót?

– Kto ci to powiedział? – zapytała Ewa, próbując opanować zdenerwowanie. – Sabina? Takie bzdury usłyszała na pewno w domu… Olu – zwróciła się do córki najspokojniej, jak tylko potrafiła – siedziałam w Hiszpanii tak długo, bo były po temu warunki. Korzystałam z okazji. Pisałam wam, że poznane w Barcelonie małżeństwo zaprosiło mnie do siebie, do Andaluzji. Twój tata się zgodził. Miałam wracać mniej więcej w tym czasie, kiedy… wróciłam. Zaledwie kilka dni później… Jak mogłabym was porzucić?

– Nie wiem – odparła Ola, płacząc.

– Przytul się do mnie, chodź, wytrzyj oczy – zaproponowała. – Kochanie, kiedy ludzie mówią coś złego o innych, najczęściej mają w tym jakiś interes – zaczęła wyjaśniać. – Rodziców Sabiny wykreśliłam z listy znajomych po odejściu Luny. Pamiętasz? Mówiłam wam wtedy, że warto patrzeć, jak ludzie zachowują się wobec zwierząt, jeśli chce się wiedzieć, z kim naprawdę ma się do czynienia. Widocznie rodzice Sabiny czują się bardzo urażeni. Kilka razy próbowali kontaktować się ze mną telefonicznie, ale nie odbierałam i nigdy nie oddzwoniłam. No to zaczęli snuć bzdurne opowieści… Czy tylko z tego powodu nie odzywałaś się od kilku dni?

– Skąd wiesz, że od kilku dni? Przecież nie wychodziłaś z pokoju! – Ola była szczerze zdziwiona.

– Kochanie – przytuliła córkę mocno – to, że nie wychodziłam, nie znaczy, że mnie nie było. Nigdy bym was nie opuściła – powtórzyła z mocą. – I to się nigdy nie zdarzy. Za bardzo was kocham. – Pocałowała ją w policzek.

Przez kilka minut po prostu siedziały wtulone w siebie. Każda po swojemu próbowała przetrawić dopiero co skończoną rozmowę. Ewa rozmyślała o kłamstwie, do którego się uciekła, by uratować więź z dzieckiem, Ola o tym, że usłyszane słowa równie dobrze mogły być lub nie być prawdą. Nie do końca ufała matce, ale postanowiła jej uwierzyć, i nie zajmować się tym więcej. Ewa czuła się zmęczona i przybita.

„Przyjaciele… – myślała. – Niech to szlag! Wystarczy spotkać się kilka razy na imprezie, wypić trochę wódki i już się nam wydaje, że jesteśmy sobie bliscy, że znamy kogoś na wylot i mamy prawo do wystawiania mu ocen. I to chlapanie jęzorem bez myślenia o konsekwencjach! Pewnie Jacek zastanawiał się przy nich, czy wrócę… Też myślał, że to przyjaciele…”.

Poszła do swojej sypialni. Spojrzała na leżący na komodzie telefon: kilka nieodebranych połączeń od siostry. Zadzwoniła.

– Przepraszam cię – zaczęła się usprawiedliwiać – ale źle się ostatnio czułam i miałam wyciszoną komórkę…

– Co się dzieje? Coś poważnego? – zaniepokoiła się Maria.

– Wszystko jest już pod kontrolą – próbowała zażartować. – Czy coś się stało, że dzwoniłaś?

– Nie, tylko byłam ciekawa, jak wizyta Janusza… – wyjaśniła siostra.

– W porządku – skwitowała Ewa. – Pogadamy, jak przyjedziesz. No właśnie, przyjeżdżasz w ten weekend?

– Tak, chciałam cię właśnie uprzedzić. Będę jutro wieczorem. Pasuje?

– Świetnie. – Ewa lekko się przestraszyła. – Już nie mogę się doczekać – skłamała. – Mam wyjechać po ciebie na dworzec?

– Nie, nie trzeba. Dam sobie radę. To do jutra! – Rozłączyła się.

– Jeszcze tylko jej tutaj brakowało – zmartwiła się Ewa. – Ona, Janusz, dziewczynki, i ja w tym wszystkim. Boże! – jęknęła.

Zeszła na dół. Janusz walczył w ogrodzie z kosiarką, próbując ją odpalić.

– Nie wiesz, co się z nią stało? – zapytał, gdy stanęła obok niego. – Kiedy ostatni raz jej używałaś?

– Nie pamiętam – przyznała szczerze. – Chyba ty to robiłeś? Jakoś po pogrzebie…

– No to musiało się coś zapchać. Może się uda… – Przewrócił kosiarkę na bok i zaczął czyścić spód z zaschniętej trawy.

– Wiesz, właśnie rozmawiałam z Marią, moją siostrą –odezwała się po chwili.

– Tak? – zainteresował się. – Co u niej?

– Nie wiem – stwierdziła. – Chyba wszystko dobrze. Będziesz mógł sam ją o to zapytać. Przyjeżdża jutro.

– Jutro? – spojrzał na Ewę. – I do kiedy zostanie?

– Chyba jak zawsze, cały weekend.

– To dobrze się składa. – Uśmiechnął się. – W takim razie jutro wracam do siebie.

– Jak to? – zdziwiła się.

– Ewuniu – uśmiechnął się ponownie uradowany jej reakcją – muszę sprawdzić, czy u mnie wszystko w porządku, czy pan Franek nie umarł z głodu, pilnując mojej chałupy, czy klienci nie dobijają się do mnie zbyt natarczywie – tłumaczył. – Nie wyjeżdżałbym, gdybyś miała zostać sama, ale skoro będziesz z siostrą, mogę jechać bez obaw. Będę z powrotem w poniedziałek. Jak ona wyjedzie. A teraz – machnął ręką, jakby chciał ją przegonić – uciekaj stąd, bo muszę zrobić wam porządek w ogrodzie. – Wrócił do majstrowania przy kosiarce.

Jeszcze przez chwilę przyglądała się, jak pracuje. Kiedy rozległ się warkot silnika, wróciła do domu. Ola i Ania zamknęły się w swoich pokojach. Nie miała już nic do roboty.

Rozdział II

JANUSZ

Październik skrzył się w słońcu, złocił i czerwienił; był tak gorący, jakby wyrastał ze środka lata, a nie z jesieni. Janusz podwinął rękawy koszuli, wierzchem dłoni przetarł spocone czoło i mocno napinając mięśnie ramion, zaczął wiosłami popychać łódkę w kierunku pomostu. Kiedyś, lata temu, postanowił, że tak właśnie będzie wyglądał jego codzienny trening: najpierw przeprawa przez jezioro, a potem jeszcze jazda rowerem po piaszczystej drodze po zakupy w wiejskim sklepie. Choćby to miała być tylko butelka wody gazowanej. Wszystko jedno. Potrzebował celu, by nadać jakiś dodatkowy sens temu wysiłkowi. Bez niego miałby poczucie marnowanego czasu, nawet gdyby do znudzenia powtarzał sobie, że to niezbędne dla zdrowia.

.

.

.

…(fragment)…

Całość dostępna w wersji pełnej

Tytuł oryginalny: Barcelona na zawsze

Autor: Anna B. Kann

Redakcja: Klaudia Tyliba

Korekta: Katarzyna Zioła-Zemczak

Projekt graficzny okładki: Katarzyna Borkowska

Redakcja techniczna: Jarosław Jabłoński

Zdjęcie na okładce: Mark Owen/Trevillion; JeniFoto/Shutterstock

Redaktor prowadząca: Angelika Ogrocka

Redaktor naczelna: Agnieszka Hetnał

© Copyright by Anna B. Kann 2016

© Copyright for this edition by Wydawnictwo Pascal

Ta książka jest fikcją literacką. Jakiekolwiek podobieństwo do rzeczywistych osób, żywych lub zmarłych, autentycznych miejsc, wydarzeń lub zjawisk jest czysto przypadkowe. Bohaterowie i wydarzenia opisane w tej książce są tworem wyobraźni autorki bądź zostały znacząco przetworzone pod kątem wykorzystania w powieści.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana lub przekazywana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody wydawcy, za wyjątkiem recenzentów, którzy mogą przytoczyć krótkie fragmenty tekstu.

Bielsko-Biała 2016

Wydawnictwo Pascal sp. z o.o.

ul. Zapora 25

43-382 Bielsko-Biała

tel. 338282828, fax 338282829

pascal@pascal.pl

www.pascal.pl

ISBN 978-83-7642-912-0

Przygotowanie eBooka: Jarosław Jabłoński

Spis treści

Karta tytułowa

Rozdział I

Rozdział II

Rozdział III

Rozdział IV

Rozdział V

Rozdział VI

Rozdział VII

Rozdział VIII

Rozdział IX

Rozdział X

Rozdział XI

Rozdział XII

Rozdział XIII

Rozdział XIV

Rozdział XV

Rozdział XVI

Karta redakcyjna