Copyright © by Magdalena Zimniak

Copyright © by Wydawnictwo Prozami Sp. z o.o., 2014

Projekt graficzny okładki:

Ilona Gostyńska-Rymkiewicz

Zdjęcie autorki na 4 str. okładki:

Teresa Drozda

Redakcja:

Justyna Jakubczyk

Korekta:

Joanna Tyka

Wydawnictwo Prozami Sp. z o.o.

www.prozami.pl

Warszawa 2014

ISBN e-book: 978-83-63742-13-3

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Dla Oli, mojej córki i przyjaciółki.

Wymogłam na Konradzie, żebyśmy spędzili tę noc w domu rodziców. Nie mam wątpliwości, że potraktował to jak fanaberię, ale boi się o mnie panicznie, więc się zgodził. Nie chce dopuścić do nawrotu histerii, jaka miała miejsce, kiedy dowiedziałam się o wypadku. Od tamtego momentu traktuje mnie jak małe, rozpuszczone dziecko i spełnia wszystkie zachcianki. Powiedziałam, żebyśmy spali w moim dawnym pokoju, nie w sypialni rodziców, chociaż jest większa i wygodniejsza, a wąski tapczanik średnio nadaje się na dwie osoby. Spędzenie nocy w łóżku mamy i taty byłoby jednak zbyt makabryczne.

O północy Konrad prosił, żebym przestała oglądać zdjęcia i się położyła. Nie chcę awantur, nie mam zamiaru już histeryzować i naprawdę doceniam jego delikatność i troskę. Poszłam więc. Dałam się przytulić, pogłaskać, sama przylgnęłam do niego. Potrzebuję go. Kocham. Teraz mam tylko jego. Kiedy zasnął, wróciłam do salonu, do starych albumów. Ktoś mógłby powiedzieć, że katuję się tymi fotografiami, rozdrapuję świeże rany, ale to nieprawda. To konieczność. Nagła, nieoczekiwana śmierć nie pozwala pożegnać się z najbliższymi, przemyśleć wzajemnych relacji. Tkwiłam więc przy tych zdjęciach i wydawało mi się, że rozmawiam z rodzicami. To substytut, który jednak musi mi wystarczyć. O szóstej Konrad wszedł do pokoju, bez słowa usiadł obok i razem ze mną patrzył na rodzinne fotografie. Zamknęłam album. Pewne rozmowy muszą pozostać prywatne.

– Wykąp się. – Odgarnął mi włosy z czoła. – Ja przygotuję śniadanie.

Pocałował mnie w skroń. Spróbowałam się uśmiechnąć, chociaż pewnie skutek był marny, i poszłam do łazienki. Aby zrobić mu przyjemność, wmusiłam potem w siebie jedną kanapkę.

Za chwilę wychodzimy. Patrzę w lustro i widzę elegancką, zadbaną kobietę. Wszyscy zawsze mówili, że jestem podobna do mamy, i sprawiało mi to przyjemność. W tej chwili dostrzegam podobieństwo bardzo wyraźnie. Mam ciemnoblond włosy, dokładnie takiego koloru jak ona. Upięłam je wysoko tylko dlatego, że ona lubiła się tak czesać. Być może to manifestacja, krzyk: patrzcie, nie odeszła do końca! Oczy są taty, zielone, nieco skośne. Legenda rodzinna głosi, że wywodzimy się od Tatarów. Tata nigdy nie lubił głośnych demonstracji, pewnie dlatego zostawił z siebie coś, co dostrzega się dopiero przy bliższym, uważniejszym spojrzeniu. Na szyi mam perły, które dostałam od niego. Chcę wierzyć, że sprawia mu to przyjemność.

– Chodźmy. – Daję się sprowadzić ze schodów.

Na dole, przed wejściem do samochodu, wyciągam komórkę. Matylda odbiera po drugim sygnale.

– Cześć, kochanie. – Podoba mi się brzmienie jej głosu. Mama miała podobny, ale mniej spokojny.

– Cześć, ciociu. – Niespodziewanie czuję przypływ rodzinnych uczuć. Od wypadku niewiele myślałam o Matyldzie. – Wyjdź za dziesięć minut, już wyjeżdżamy.

Długo nie odpowiada, aż zaczynam się niepokoić.

– Mat? Mat, jesteś tam?

– Tak. Mam być za dziesięć minut. Do zobaczenia, kochanie.

Rozłącza się.

Dom siostry mamy jest piękny i stylowy, pasuje do niej. Chociaż wydaje się o wiele za duży jak na jedną osobę, Mat nigdy nie myślała o przeprowadzce. Jest uznaną lekarką, wciąż bardzo intensywnie pracuje, stać ją. Mąż też zostawił sporo pieniędzy, odnosił sukcesy jako biznesmen i wydaje mi się, że jego spółka nadal jest dla ciotki źródłem dochodów. Trudno mi określić stosunek do Matyldy. Jedno jest pewne: zawsze ją podziwiałam. Życie nie obchodziło się z nią łagodnie, nie znam nikogo, kto stracił więcej niż ona. Miała dwoje dzieci, które umarły, zanim skończyły trzy lata. Wkrótce potem zginął jej mąż. To wszystko rozegrało się przed moim przyjściem na świat, więc nigdy nie poznałam kuzynów ani wujka, mamę musiałam przymuszać, żeby czegokolwiek się dowiedzieć, ciotki nie miałam odwagi zapytać. Sama opowiedziała mi kiedyś o Marku, swoim mężu. Wygląda na to, że pozostały w niej dobre wspomnienia. Ogólnie sprawia na mnie wrażenie postaci wyjętej z antycznego dramatu; ma surową twarz o klasycznych rysach, a oczy niekiedy przewiercają człowieka na wskroś. Ona nie tylko mnie onieśmiela, czasami wręcz się jej boję, chociaż w stosunku do mnie zawsze była serdeczna. Drzwi domu się otwierają, Matylda idzie w naszym kierunku, więc wysiadam z samochodu. Konrad też. Ciotka wyciąga ramiona, obejmuje mnie i nagle czuję się bezpieczna. Jak mogłam się jej bać? Teraz następuje coś przedziwnego: mam wrażenie, że jestem małą dziewczynką, a ona moją mamą. Nie mam już rodziców i jestem na tyle dorosła, że nie potrzebuję, żeby ktoś ich zastąpił, ale pozwalam tej chwili trwać. W końcu ciotka wypuszcza mnie z objęć, ściska krótko rękę Konrada i wsiadamy do auta. W głowie mam zamęt. Mija kilkanaście sekund, zanim przypominam sobie, dokąd jedziemy. Msza żałobna i pogrzeb moich rodziców. Mam ochotę wyć, ale staram się nawet oddychać cicho. Nie wiem, jak to się stało, że obie z Matyldą zajęłyśmy miejsca z tyłu. Chwytam w lusterku zatroskane spojrzenie Konrada, ale odwracam się i patrzę na twarz ciotki. Nadal jest piękna. Ściska moją rękę, oddaję uścisk. Dobrze, że jedziemy razem.

Na mszy siedzę między Matyldą a Konradem. Trzymam dłonie złożone, na wypadek gdyby któreś z nich chciało mnie dotknąć. Muszą zrozumieć, że nie potrzebuję teraz ich pocieszenia czy wspólnego przeżywania żalu. Nigdy nie myślałam, że rodzice odejdą w ten sposób. Wszyscy mówili, że mama jest świetnym kierowcą, nawet tata, śmiejąc się, przyznawał, że żona prowadzi lepiej od niego. Co sprawiło, że wyjechała z trasy? Dlaczego uderzyła w drzewo? Przy tej prędkości nie mieli szans.

Na cmentarz przyszło wielu ludzi. Rodzice zawsze mieli mnóstwo znajomych. Trumny są spuszczane do grobu, niektórzy własnoręcznie rzucają grudkę ziemi. Na filmach widywałam, jak ludzie wskakiwali w takich chwilach do czarnego dołu, wołali, żeby zakopać ich razem. Ja stoję zupełnie nieruchomo, chociaż moim jedynym pragnieniem jest zrobienie dramatycznej sceny. Mam wrażenie, że tak byłoby łatwiej. Po otrzymaniu wiadomości miałam atak histerii, później byłam już spokojna. Kamienna. O tak, to też znam z filmów. Czy zawsze muszę coś odgrywać? Tak bardzo chciałabym pożegnać ich po swojemu. Nie, nie chcę ich żegnać w tej chwili. To nie dzieje się naprawdę. Przez chwilę rzeczywistość się zamazuje, wierzę, że to tylko koszmar, z którego da się wyrwać.

Nagle słyszę jakiś szum i wokół robi się potworne zamieszanie. Matylda zemdlała. Zajmuje się nią przyjaciel ojca – pan Wojtek, lekarz. Prosi, żeby wszyscy się odsunęli. Ja mam ochotę krzyczeć, żeby już poszli. Pogrzeb się skończył, a wyraźnie było zaznaczone, że nie chcemy kondolencji. Mój mąż staje na wysokości zadania; mówi coś spokojnie, lecz stanowczo, i żałobnicy się rozchodzą. Zostajemy tylko my, lekarz i jego żona. Konrad wyciąga komórkę z kieszeni, widocznie wyczuł wibracje, bo dźwięk nadal jest wyłączony. Oddala się, odbiera. Czuję niepokój niemający nic wspólnego z moją prywatną rozpaczą. Patrzę na Matyldę. Otworzyła oczy, jest bardzo blada.

– Jak się czujesz, ciociu? – Biorę ją za rękę. – Mat? – Wiem, że lubi, jak tak ją nazywam. Mamie się to nie podobało.

– W porządku. – Matylda uśmiecha się słabo.

– Tętno ledwie wyczuwalne – oznajmia pan Wojtek. – Należałoby zabrać ją na obserwację.

Matylda potrząsa głową i wstaje. Usiłuje przejść kilka kroków, ale się chwieje. Pan Wojtek podtrzymuje ją, inaczej by upadła.

– Zawieziemy cię do szpitala, Mat.

Kiwa głową, ale nie jestem pewna, czy wszystko do niej dociera.

Został mi jeszcze ktoś z rodziny – ciocia Mat. Kocham męża, ale nie ma między nami więzów krwi. Dopiero teraz odkrywam, jak ważne jest pokrewieństwo. Nic nie może się stać Matyldzie.

– Trzeba zadzwonić po pogotowie – mówi pan Wojtek. – Pani Matylda nie powinna chodzić. Oni będą mieli nosze.

Wyciąga telefon. Widzę, że Matylda chce zaprotestować, lecz jest tak słaba, że nie ma nawet siły wstać. Konrad jeszcze nie wrócił, rozmawia, twarz ma poważną.

– Tak będzie lepiej, Mat – mówię, ściskam lekko rękę ciotki. – Pan Wojtek jest lekarzem, więc wie, co mówi.

Nagle czuję się zawstydzona. Przecież ciotka też jest lekarką. Chcę coś dodać, lecz ona odzywa się pierwsza.

– Macie rację. Ja też jestem lekarką, ale zapominam o tym za każdym razem, kiedy jestem chora.

Nie jestem pewna, czy to miał być dowcip, lecz wszyscy się śmiejemy. Tutaj, przy grobie, tuż po pogrzebie. Mój śmiech cichnie najszybciej. Konrad wraca. Wiem, że chce mi coś powiedzieć, a przeczucie podpowiada, że będzie lepiej, jeśli poprowadzimy tę rozmowę bez świadków.

– Co jest? – pytam.

– Dzwonił podkomisarz, mówił, że chce nas przesłuchać, ponieważ pojawiły się nowe dowody.

Kiwam głową. Czegoś takiego właśnie się spodziewałam.

– Powiedziałem, że w tej chwili nie damy rady, ale on nalega na rozmowę z którymś z nas jak najszybciej, a i tak musimy być przesłuchiwani pojedynczo.

Nagle się rozluźniam.

– Jedź do niego, dam radę sama.

– Zostanę z tobą, kochanie, nie może zmusić mnie do…

– Nie – przerywam. – Mat potrzebuje spokoju, a w karetce nie lubią tłumów. Mam nadzieję, że mnie pozwolą wejść.

Konrad próbuje jeszcze protestować, ale jestem stanowcza. W końcu obejmuje mnie i odchodzi. Znika na końcu ścieżki. Nowe dowody? Nie mam czasu się roztkliwić, bo widzę już ludzi z noszami. Nie bardzo rozumiem, o czym rozmawia z nimi pan Wojtek. Najwyraźniej zadzwonił do szpitala, w którym pracuje, dlatego karetka przyjechała tak szybko. Chyba ma w tym światku lepsze znajomości niż ciotka, która od dawna już nie ma związku z żadną państwową instytucją.

– Trzymaj się, Beatko. – Pan Wojtek ściska mnie po ojcowsku. Boże, czy nigdy nie przestanę używać takich określeń, chociażby w myślach? – Ona najprawdopodobniej zostanie na obserwacji. W drodze wyjątku pozwolą ci jechać karetką.

– Dziękuję. Nie wiem, co bym bez pana zrobiła.

Śpieszę wraz z ekipą medyków. Matylda leży z zamkniętymi oczyma. Wygląda krucho. Nie odchodź, błagam ją w myślach, zostań ze mną. Pokonałaś tyle burz i zawirowań, nie możesz zostawić mnie teraz.

W ambulansie dotykam jej dłoni. Podnosi powieki i patrzy na mnie poważnie.

– Jak się czujesz, Mat?

Głupie pytanie, wiem.

– Całkiem nieźle. – Kąciki jej ust unoszą się jak u małej, niesfornej dziewczynki.

Przytulam jej rękę do policzka i dopiero wtedy zdaję sobie sprawę, że jest mokry. A więc jednak potrafię płakać.

– Kocham cię – słyszę i ja też się uśmiecham, chociaż nadal płaczę.

– Ja też cię kocham.

Znów zamyka oczy, ale wciąż trzymam ją za rękę. „Nowe dowody” – przypomina mi się. Boję się potwornie, lecz dotyk tej chorej kobiety mnie uspokaja. Będę w stanie to znieść. Pójdę na przesłuchanie jak najwcześniej się da.

W szpitalu zajmują się ciotką natychmiast. Protekcja pana Wojtka działa.

Lekarz mówi mi coś o słabym tętnie i niskim ciśnieniu. Nie potrafię się skoncentrować, dociera do mnie jedynie informacja, że życiu Matyldy nie zagraża bezpośrednie niebezpieczeństwo.

– Dostała kroplówkę. – Usiłuję skupić wzrok na twarzy lekarza. Ma długie, ciemne włosy, okulary a la John Lennon i wygląda jak hipis ze starych filmów. – Jej stan z pewnością spowodowany jest stresem i długotrwałym nieodpowiednim odżywianiem. Myślę, że najlepiej zostawić ją parę dni na obserwacji.

Kiwam głową i uśmiecham się z wdzięcznością. Nie byłabym w stanie przeżyć jeszcze jednej straty.

– Dziękuję, panie doktorze.

Patrzy mi poważnie prosto w oczy i w tym momencie dociera do mnie, że kiedyś podobali mi się tacy mężczyźni. Wymieniamy jeszcze jakieś grzeczności i opuszczam gabinet.

Na sali leżą dwie inne kobiety, dużo starsze od ciotki. Mam wrażenie, że Matyldzie z wiekiem przybywa urody. Nawet tu roztacza wokół siebie królewski czar.

– Lekarz powiedział, że to skutek stresu i złego odżywiania. – Podnosi, a ja dodaję, zanim zdąży się odezwać: – Musisz obiecać, że pomyślisz trochę o jedzeniu.

– Obiecuję, córeczko.

Dobrze, że ktoś jeszcze tak do mnie mówi.

– Mam prośbę. Mogłabyś pójść wieczorem nakarmić moje koty?

– Oczywiście.

Będę musiała iść sama; Konrad jest uczulony na kocią sierść. To i lepiej, muszę nauczyć się trochę niezależności. Od wypadku starał się nie zostawiać mnie samej. Uzależniłam się od jego obecności, trzęsę się nawet, kiedy wychodzi po zakupy, a on dzwoni wtedy niemal co pięć minut. Wziął urlop, ale już jutro wraca do pracy. Odganiam tę myśl.

– Mam nadzieję, że się nie przerazisz. Dawno nie sprzątałam.

Uśmiecham się.

– W tym względzie nie tak łatwo mnie przerazić. Odkurzę trochę, żeby było ci przyjemniej.

– Kochane z ciebie dziecko. Z górą nic nie musisz robić, bałaganię tylko na dole.

Siedzę przy Mat jeszcze z pół godziny. Niemal nie rozmawiamy, wystarcza nam wzajemna bliskość.

– Idź już, kochanie – przerywa w końcu ciszę ciotka. – Odpocznij trochę, a ja się prześpię.

Ociągam się.

– Wiesz – zaczynam z wahaniem. – Będę musiała składać jakieś dodatkowe zeznania na policji. Podobno pojawiły się nowe okoliczności.

Nie potrafię się opanować, choć twarz Matyldy blednie jeszcze bardziej.

– Nowe okoliczności? – powtarza. – W sprawie śmierci twoich rodziców.

Wygląda tak krucho, a jest silna. Mnie tego rodzaju słowa nie przechodzą przez gardło.

– Tak.

Ja też muszę nauczyć się siły.

– Powiesz mi jutro, jak było na tym przesłuchaniu. – Matylda uśmiecha się, jakby chciała dodać mi odwagi. Działa. Odwzajemniam uśmiech. – Do zobaczenia, słonko.

Tuż za progiem szpitala wyciągam komórkę. Zamierzam zadzwonić do Konrada, ale rezygnuję. Potrafię dojechać do domu bez niczyjej pomocy. Wsiadam do autobusu i kiedy tylko zajmuję miejsce, powieki mi opadają. Rytmiczne kołysanie pojazdu działa jak najlepszy środek nasenny. Chyba mogłabym policzyć na palcach jednej ręki godziny, które przespałam od wypadku. Budzę się dokładnie w momencie, kiedy autobus staje na moim przystanku. Kilka razy w przeszłości zastanawiałam się nad tym zjawiskiem. Kiedy byłam studentką, pojechałam do Londynu, żeby podszkolić język, a przy okazji zarobić trochę grosza. Znalazłam zatrudnienie w agencji kelnerskiej i pracowałam przy obsłudze bankietów, dosyć ekskluzywnych, czasem nawet z udziałem rodziny królewskiej. To był dobry okres, mnóstwo zamówień. Zdarzało się, że wracałam o trzeciej w nocy, a o szóstej musiałam łapać pociąg, żeby nie spóźnić się do hotelu, gdzie zamawiano kelnerów do pomocy przy śniadaniu. Byłam tak wykończona, że odpływałam natychmiast, kiedy rzucałam się na siedzenie, ale nie zdarzyło mi się przespać przystanku. Najwidoczniej podświadomość ratuje nas przed różnymi wpadkami.

Przekręcam klucz w zamku i cieszę się, że Konrad wita mnie już w przedpokoju.

– Wygląda na to, że ktoś majstrował przy układzie hamulcowym.

Wypuszczam wolno powietrze. W zasadzie właśnie tego powinnam się spodziewać już w momencie, kiedy padło określenie „nowe dowody”. Mimo to hipoteza, że ktoś chciał pozbyć się moich rodziców, wydaje się absolutnie niewiarygodna.

– Podkomisarz prosił, żebyś umówiła się na spotkanie.

Wyciągam komórkę, ale zanim zdążę nacisnąć jakikolwiek guziczek, słyszę głos Konrada.

– Jak ona się czuje?

To miło, że pyta. Nigdy nie miał z ciotką specjalnego kontaktu, ot, tyle co na obiadkach u rodziców, rzadziej u nas. U niej nie mógł bywać ze względu na alergię na koty.

– Nieźle. To kwestia stresu i podobno nie odżywiała się najlepiej.

Konrad uśmiecha się ciepło, jakby spadł mu kamień z serca.

– Ugotowałem rosół. – W jego oczach pojawia się łobuzerski błysk, który oczarował mnie na początku naszej znajomości. – Zadzwonisz dopiero, jak zjesz. – Zabiera mi telefon.

Za moment na stole stoją dwa talerze gorącej, pysznej zupy, a ja, o dziwo, pochłaniam swoją porcję z apetytem. Od wypadku wszystko było we mnie wmuszane.

– Wspaniała. Od dziś tylko ty gotujesz.

– Nie ma tak dobrze. Jakieś równouprawnienie musi być.

Kończę jeść i odsuwam talerz.

– Teraz poproszę telefon.

Po twarzy Konrada przebiega ledwie dostrzegalny cień, ale wyciąga moją komórkę z kieszeni spodni. Ujmuję telefon, po czym uświadamiam sobie, że nie mam przecież numeru.

– Jaki jest numer do podkomisarza?

Konrad dyktuje z pamięci, nie spuszczając ze mnie wzroku. Wybieram kolejne cyferki, lecz zanim przycisnę zieloną słuchawkę, wychodzę do salonu, starannie zamykając za sobą wszystkie drzwi. Nie wiem dlaczego, ale bardzo mi przeszkadza uporczywe spojrzenie Konrada. W jego twarzy dostrzegam wprawdzie tylko troskę i miłość, ale, do cholery, to moja rozmowa! Może nie jest w ścisłym znaczeniu tego słowa prywatna, mimo to… Myśli się rozpierzchają, osuwam się na kanapę. Chwilę trwa, zanim przypominam sobie, co miałam zrobić. Podkomisarz odbiera po drugim sygnale.

– Dobry wieczór, tu Beata Tyszkiewicz. Mogłabym spotkać się z panem nawet teraz.

– Może pani przyjechać na posterunek?

– Tak, zaraz tam będę.

Nie czekam na odpowiedź, rozłączam się. Bezszelestnie podchodzę do drzwi i bardzo delikatnie je otwieram. Korytarz jest pusty. Czego się spodziewałam, do ciężkiej choroby?! Podsłuchującego męża? Idę na palcach do kuchni. Leciutko naciskam na klamkę. Konrad siedzi przy stole z twarzą ukrytą w dłoniach.

– Kochanie – mówię stłumionym głosem.

Powoli unosi głowę i się uśmiecha, ale jego twarz jest poszarzała. Teraz dopiero dostrzegam, że bardzo schudł od wypadku. Podchodzę i wsuwam palce w jego włosy. Przytula się do mojego brzucha.

Odsuwa się i patrzy mi w oczy. Dotykam koniuszkami palców jego policzka. Golił się rano, ale już trochę kłuje.

– Podwiozę cię.

Cofam obie dłonie, robię krok do tyłu. Słyszę w głosie Konrada nutę, która zupełnie mi się nie podoba. Nie potrafię określić, o co chodzi.

– Dziękuję – mówię szorstko. – We… – milknę nagle. Miałam zamiar powiedzieć, że wezmę samochód i sama pojadę, ale nie dam rady. Być może kiedyś, za kilka lat, usiądę znów za kierownicą. – Przejdę się.

Trochę powietrza, nawet przesiąkniętego spalinami, dobrze mi zrobi. Konrad nie nalega, mocno zaciska zęby. Zdążyłam się już nauczyć, że to oznaka najwyższej frustracji.

– Kochanie, muszę się znów nauczyć samodzielności.

Po co właściwie się tłumaczę? Konrad nie reaguje, pogrążony w milczeniu. Sprawia wrażenie, jakby był za ścianą. Co się stało? W jaki sposób tak nagle oddaliliśmy się od siebie?

Wychodzę do łazienki. Myję zęby, przeczesuję włosy, poprawiam makijaż. Ponownie myślę, że jestem podobna do mamy. Mam nawet taką samą minę, jaką widziałam na jej twarzy po kłótniach z ojcem. Jasna cholera, przecież ja się nie pokłóciłam!

Zdecydowanym ruchem otwieram drzwi i wychodzę do przedpokoju. Konrad nadal siedzi w kuchni, dokładnie tak jak go zostawiłam parę minut temu.

– Już wychodzę, kochanie – mówię miękko.

Przytulam się ponownie, on wplata mi dłonie we włosy i po raz pierwszy od wypadku czuję podniecenie. Rozchylam wargi, szukam jego ust, zatracam się w pocałunku. Jego ręce zsuwają się, wślizgują pod bluzkę. Jest zbyt dobrze. Odsuwam się, lekko otumaniona.

– Wrócę, kiedy tylko będę mogła.

Jeszcze idąc ulicą, myślę o dłoniach i ustach Konrada. Pragnę wrócić, kochać się z nim.

Twarz podkomisarza wydaje się stężała. Jeszcze ma normalne, ludzkie odruchy. Żal mi, że musi przechodzić przez cudze cierpienie.

– Podobno wygląda na to, że ktoś majstrował przy układzie hamulcowym.

Używam dokładnie takich słów jak Konrad. Przez chwilę zastanawiam się, czy on z kolei nie cytował podkomisarza.

– Tak – potwierdza. – Nie działał czujnik poziomu płynu hamulcowego, a płyn wyciekał. To ozna…

Przerywam gwałtownie. Nie wiem, dlaczego, ale wolę, żeby to wyszło ode mnie.

– Czy to znaczy, że rodzice zostali zamordowani?

Powiedziałam to, udało się. Staję się silna… jak Mat. Chcę być jak ciotka. Będę jak ciotka. Nie okażę więcej słabości.

– Obawiam się, że ta hipoteza jest najbardziej prawdopodobna. Tego typu uszkodzenie samochodu na dziewięćdziesiąt dziewięć procent nie zrobiło się samoistnie. W zasadzie dwa uszkodzenia, które doprowadziły do wypadku.

Pociągam łyk lurowatej kawy, którą postawiono przede mną na początku. Został więc jeden procent, ale nie chwycę się go jak tonący brzytwy. Jeśli ktoś jest winny śmierci rodziców, powinien za nią odpowiedzieć.

W pokoju zrobiło się zimno. Przyglądam się siedzącemu naprzeciwko mężczyźnie. Zbliża się chyba do czterdziestki, ma inteligentne, piwne oczy i ciemnoblond włosy, mocno przerzedzone na czubku głowy. Nie mogłabym nazwać go przystojnym, jest zdecydowanie zbyt niski – mniej więcej mojego wzrostu, ale przypuszczam, że niektórym kobietom się podoba. Mocno napakowany, bez grama tłuszczu. Teraz patrzy na mnie wyczekująco. Pewnie zadał jakieś pytanie. Powinnam się skoncentrować.

– Przepraszam, mógłby pan powtórzyć?

– Zapytałem, kto oprócz pani dziedziczy po rodzicach.

– Tylko ja.

Zdaję sobie sprawę, że jestem główną podejrzaną. To jak scena z filmu kryminalnego. Z dwojga złego wolałabym być bohaterką romansu.

– Czy pani rodzice mieli wrogów?

Wrogów? Rodzice prowadzili otwarty dom i zawsze pełno było u nich bliższych i dalszych znajomych. Nie przypominam sobie nikogo, kto ich nie lubił. Kręcę głową.

– Z pewnością nie.

– Może mama naraziła się jakiemuś pacjentowi? – podsuwa policjant.

Mama prowadziła prywatną praktykę psychologiczną.

– Nigdy nie mówiła o problemach pacjen… – Urywam. Kto wie, może to jest jakiś trop? Niezrównoważona psychicznie osoba zabija swoją terapeutkę. Jak w filmach.

– A ojciec pani? Wiem, że nie tak dawno napisał artykuł o malwersacjach w jakiejś fabryce.

Rzeczywiście. Dyrektor poszedł nawet siedzieć. Tata był dziennikarzem, który bez względu na koszty zawsze podążał za prawdą. Na pewno zdenerwował parę osób. Do tego stopnia, że pozbawiły życia nie tylko jego, ale również jego żonę? A może pracował nad czymś nowym i ktoś nie chciał dopuścić, żeby artykuł ujrzał światło dzienne?

– Ojciec był bezkompromisowy. Mógł zaleźć komuś za skórę.

– Miała pani dobry kontakt z rodzicami?

Czyżby naprawdę uważał mnie za główną podejrzaną?

– Oczywiście. Ale rodzice sądzili, że dom i rodzina są najważniejsze i nie powinno się w to mieszać problemów z pracy.

– Jak dawno zna pani swojego męża?

Patrzę osłupiała.

– Cztery lata – odpowiadam po dłuższej chwili.

Waha się chwilę, zanim zadaje następne pytanie:

– Jak dobrze go pani zna?

Czuję gorącą falę gniewu, po chłodzie nie pozostał nawet ślad. Opanowuję się szybko.

– To mój mąż – mówię, jakby to wyjaśniało wszystko.

W tym momencie pojawia się natrętna myśl, że o przeszłości Konrada wiem tyle, ile zechciał mi powiedzieć, a oznacza to praktycznie zero. Z rodziną zerwał wszelkie kontakty, nikt nie pojawił się na ślubie, nigdy nikogo nie poznałam, nie widziałam nawet żadnych fotografii.

– Ufa mu pani? – drąży dalej podkomisarz.

Patrzę na niego z nieukrywaną już wściekłością.

– Oczywiście.

– Czy mają państwo spisaną intercyzę?

Bezczelny dupek. Mam ochotę go spoliczkować.

– O co panu chodzi?! – krzyczę. – Co to za insynuacje?!

– Niczego nie insynuuję. Zadaję rutynowe pytania. – Robi przerwę, jakby chciał dać mi czas na przyswojenie. – A więc: czy mają państwo spisaną intercyzę?

Oddycham ciężko, ale rozumiem, że facet ma rację.

– Nie – odpowiadam w końcu zrezygnowanym tonem.

Kiwa głową i uśmiecha się. Nie złośliwie ani drwiąco, ale sprawiłoby mi przyjemność starcie mu tego uśmiechu z twarzy.

– Jak otwiera się garaż? – zmienia temat.

– Garaż?

– Garaż, gdzie stał samochód pani rodziców – dopowiada, lecz to już nie jest potrzebne.

Patrzę mu prosto w oczy.

– Tylko kluczem. To bardzo stary garaż – wyjaśniam.

– Kto ma klucz?

– Oni mieli, a poza tym tylko ja.

– Gdzie trzymała pani ten klucz? – Policjant już się nie uśmiecha. Kłamstwo w tym wypadku nie ma żadnego sensu.

– Tam gdzie wszystkie inne klucze, na wieszaku w przedpokoju.

– Jak spędziła pani dzień poprzedzający wypadek?

Nagłe zmiany tematu zbijają mnie z tropu. Przez dłuższą chwilę zbieram myśli.

– Byłam w pracy, zrobiłam zakupy w sklepie osiedlowym, wróciłam do domu.

– Ktoś może to potwierdzić?

– Może właścicielka sklepu będzie pamiętała. Zawsze chwilę rozmawiamy.

– Nie wychodziła pani później? Może na wieczorny spacer?

Nie zastanawiam się, co sugeruje i po co.

– Nie.

– A więc została pani w domu do następnego ranka?

– Tak.

– Kto pierwszy był w domu: pani czy mąż?

– Ja.

– O której wrócił?

Próbuję maksymalnie się skoncentrować.

– Około osiemnastej. Zdaje się, że miał jakieś zebranie rady zarządu.

– Później nie wychodził?

– Nie.

– Dziękuję, pani zeznania bardzo pomogły. Nie będę już pani dłużej zatrzymywał. Oczywiście będzie pani informowana na bieżąco o wynikach śledztwa.

W kubku pozostała odrobina kawy. Dopijam, chociaż robi mi się niedobrze od tego smaku, po czym wstaję.

– Do usłyszenia zatem.

Podkomisarz również się podnosi i staje naprzeciwko.

– Proszę odpocząć. Wygląda pani na wykończoną.

Na zewnątrz oddycham głębiej. Potrafię przecież rozumować logicznie, jakby nie było, skończyłam matematykę. Odtwarzam przebieg rozmowy z podkomisarzem.

Nie sądzą chyba poważnie, że dla majątku – mieszkania i oszczędności, które nie dochodzą do pięciu cyfr – chciałabym pozbyć się własnych rodziców. Z drugiej strony, gdybym planowała taką zbrodnię, byłoby mi łatwiej niż innym. Tylko ja mam klucz do garażu, a każdy może podszkolić się trochę z mechaniki.

Konrad, drugi podejrzany. Nigdy nie zwracałam uwagi, czy klucz wisi na swoim miejscu. Według policji ma motyw. Sytuacja finansowa po śmierci rodziców poprawiła się nam obojgu. Gdyby chciał korzystać z tego sam, musiałby mnie zlikwidować. Nawet przez chwilę nie mam wątpliwości co do niewinności własnego męża, mimo to robi mi się słabo.

Prawdziwe rozwiązanie musi tkwić gdzieś na zewnątrz. Samochód nie zawsze był zostawiany w garażu. Przypominam sobie niejasno, że uwięziony na skutek artykułu ojca dyrektor fabryki ma żonę i dorastającego syna. Przypuszczalnie ma też przyjaciół. Powinnam to sprawdzić. Nie mogę ufać policji w stu procentach. Dzisiaj już nie pójdę tym tropem, ale mogę załatwić co innego.

Wyciągam komórkę. Wspólniczka mamy zgłasza się po dwóch sygnałach.

– Przepraszam, mam pacjentkę – mówi szybko. – Oddzwonię za parę minut.

Jeszcze jest w pracy. To dobrze, to nawet sporo ułatwia. Halinka Majewska, koleżanka z roku, według mamy – jedyna przyjaciółka. Po kilku latach pracy w różnorakich instytucjach i doszkalających kursach zdecydowały, że wynajmą wspólnie trzypokojowe mieszkanie i założą prywatną praktykę. W dwóch pokojach urządziły gabinety, w trzecim – recepcję. Pacjenci przychodzili, interes się kręcił. Wizyta nie była tania. Sto pięćdziesiąt złotych. A bywały osoby, które odwiedzały gabinet nawet parę razy w tygodniu. Świat obraca się wokół kasy, myślę mało odkrywczo. Sygnał komórki. Konrad.

– Hej, kochanie. Już po rozmowie z podkomisarzem?

Czeka na relację? Niepokoi się? Coś ściska mi żołądek.

– Tak.

– Jesteś bardzo zmęczona? Wracaj szybko, źle mi bez ciebie.

Jego głos mnie uwodzi, chcę ponownie zatracić się w jego objęciach.

– Kochany, muszę jeszcze załatwić parę spraw.

– Parę spraw? – Ton się zmienia, wyczuwam w nim nieprzyjemne zdziwienie. – Przecież miałaś nakarmić koty Matyldy i wrócić do domu.

– Tak, ale… – Nagle brakuje mi słów.

– O co chodzi?

Właściwie dlaczego muszę się tłumaczyć? Jestem dorosłą, wolną osobą.

– Idę do gabinetu mamy, chcę przejrzeć jej komputer.

– Czy ty przypadkiem nie próbujesz wyręczyć policji? – Słyszę drwinę i zaczynam żałować szczerości sprzed chwili.

Sygnał. Najprawdopodobniej Halinka usiłuje się do mnie dodzwonić.

– Muszę już kończyć. Wrócę, kiedy tylko będę mogła. Kocham cię – dodaję.

Nie czekam na odpowiedź, przerywam połączenie. Miałam rację, Halinka dzwoniła. Pośpiesznie przyciskam zieloną słuchawkę.

– Cześć, kochanie. Cieszę się, że zadzwoniłaś. – Głos Halinki wydaje mi się niespokojny.

Mimo to przypuszczam, że naprawdę w jakiś sposób się cieszy. Przyjaciółka mamy jest po rozwodzie, a jedyna córka dziesięć lat temu wyjechała do Stanów, z matką widuje się mniej więcej raz na dwa lata.

– Nie wyszłaś jeszcze z pracy?

– Nie, ale zaraz zamykam.

– Poczekaj. Wezmę taksówkę i za kilka minut będę.

– O co cho… – Nie daję jej skończyć.

– Później ci wytłumaczę, pa.

Poradnia jest na parterze. Przyjaciółka mamy stoi już w drzwiach. Ma na sobie czarne dżinsy i golf w tym samym kolorze. To nie z powodu żałoby, zazwyczaj tak się ubiera. Trzeba przyznać, że jej to pasuje. Ładnie kontrastuje z blond włosami, zapewne farbowanymi, upiętymi teraz w wysoki kucyk, i podkreśla smukłość figury. Zbliża się już do sześćdziesiątki, ale wciąż jest atrakcyjną kobietą.

– Chodź.

Wciąga mnie do środka, zamyka drzwi i przytula mocno.

– Usiądź, kochanie. Zrobię herbaty.

Nie czekając na reakcję, nastawia czajnik.

– Wolałabym kawy.

Za dużo wypiłam dziś kaw, ale kofeina zawsze pozwalała mi myśleć bardziej logicznie, a tego teraz potrzebuję najbardziej.

– Pewnie zastanawiasz się, dlaczego nie byłam na pogrzebie – mówi Halinka, nie patrząc na mnie.

– Nie byłaś na pogrzebie – powtarzam bezmyślnie.

– Tak. Nie chciałam tam pójść. To było ponad moje siły. – Usta zaczynają jej drgać, jakby za moment miała się rozpłakać. – To ja powinnam być na ich miejscu.

Przyglądam się jej zdumiona.

– Nie rozumiem. O czym ty mówisz?

Zaciska palce na blacie.

– Ona miała ciebie, miała męża, mieli dla kogo żyć. Gdybym ja umarła, nikt nie zwróciłby na to uwagi, najwyżej kilku pacjentów musiałoby zmienić psychologa.

– Przestań! – Nie mogę tego słuchać. Halinka wygląda na kompletnie rozbitą. Do tej pory uważałam ją za oazę spokoju.

– Przepraszam.

Obserwuję, jak drżącymi rękoma wsypuje do szklanek po dwie łyżeczki kawy rozpuszczalnej, zalewa je wodą. Po chwili obie w ciszy sączymy czarny, gorzki napój. Jeśli nawet nie wysiądzie mi serce, to żołądek z pewnością.

– Chciałabym przejrzeć komputer mamy – mówię w końcu.

Halinka patrzy na mnie, jakbym powiedziała coś niestosownego.

– Dzwonili z policji. Mają jutro przyjść i go oglądać. Zabezpieczyć, powiedzieli – odpowiada wyprutym z emocji głosem. Po poprzednim wzburzeniu nie został nawet ślad.

– To dobrze. – Staram się nadać tonowi równie obojętne brzmienie, chociaż serce przyśpiesza na myśl, że zdążyłam w ostatnim momencie. Jutro nie miałabym szansy obejrzeć plików. – Wykonują swoją pracę, ale ja jestem jej córką. Lepiej ją znam.

Halinka mruży oczy i przypominam sobie, że jest krótkowidzem. Zazwyczaj nosi soczewki, czyżby dzisiaj ich nie miała?

– Kochanie, to są sprawy pacjentów, one są objęte tajemnicą.

– Przecież wiesz, że nie zrobię z nich niewłaściwego użytku.

Halinka kładzie rękę na mojej dłoni, ściska ją.

– Podobno policja podejrzewa morderstwo. To może być bardziej niebezpieczne niż ci się wydaje. Proszę, nie baw się w detektywa.

– Po prostu pozwól mi zobaczyć jej komputer. – Cofam rękę.

Nie zamierzam stąd odejść, zanim nie spełni mojej prośby, i ona zdaje sobie z tego sprawę.

– To po mamie jesteś taka uparta – wzdycha z rezygnacją.

Obie wybuchamy ponurym, krótkim śmiechem i przechodzimy do gabinetu mamy. Komputer się uruchamia, staram się nie patrzeć na ekran, chociaż rozsadza mnie niecierpliwość.

– Pamiętam, jak byłaś malutką dziewczynką.

Czułość w jej głosie kusi, ale muszę pozostać dorosła. Mam sprawy do załatwienia.

– Halinko, wyglądasz, jakbyś padała z nóg. Idź do domu, ja wszystko zamknę i podwiozę ci klucz.

Trochę się opiera, ale w końcu zgadza się, że tak będzie najlepiej.

– Kluczem się nie przejmuj, oddasz przy okazji. Mam jeszcze jeden.

Podprowadzam ją do drzwi.

– Dlaczego nie masz dziś soczewek?

– Zauważyłaś. – Podnosi ręce do twarzy, po czym natychmiast je opuszcza. – Mam podrażnione oczy. – Wychodzi na korytarz i dodaje, nie odwracając się. – Pewnie za dużo ostatnio płakałam.

Schodzi po schodach, zatrzaskują się za nią drzwi klatki. Otrząsam się i wracam do gabinetu.

Przejrzenie dokumentacji pacjentów zajmuje mi kilka godzin. Agnieszka Suwara, lat szesnaście, bulimiczka. Rodzice po rozwodzie, nadopiekuńcza matka. Tadeusz Stolarz, lat siedemdziesiąt, emerytowany budowlaniec. Żona całkowicie poświęca się wnukom. Tadeusz cierpi na bezsenność i napady paniki. Marian Lech, lat czterdzieści pięć. Inżynier, żonaty, dwójka dzieci. Kryzys wieku średniego. Często zdradza żonę, chciałby zacząć życie od nowa. Krzysztof Kopalewski. Mam wrażenie, że nazwisko coś mi mówi, ale na próżno przeszukuję pamięć. Student, lat dwadzieścia. Zaburzenia snu, zaniżone poczucie własnej wartości. Po którejś wizycie mama napisała: traumatyczne wspomnienia z dzieciństwa. Tylko tyle. Nigdzie zresztą nie podawała żadnych szczegółów, widocznie ufała pamięci. Jestem coraz bardziej zmęczona, odczuwam zniechęcenie, ale nadal otwieram i przeglądam pliki. Nie widzę wśród pacjentów potencjalnego mordercy, ale przecież się nie znam. Z pewnością policja zbada trop każdego z nich, mają większe środki, są przygotowani. Rzeczywiście nie powinnam bawić się w detektywa. Pocieram palcami skronie. Skąd znam nazwisko Kopalewski? Spisuję numer komórki Krzysztofa, zadzwonię do niego jutro.

Taksówkarz usiłuje wciągnąć mnie w rozmowę, nie reaguję. Jest zdziwiony, kiedy zostawiam napiwek, a mnie po prostu nie chce się czekać na resztę. Szybko przechodzę przez ogród i kieruję się do kuchni ciotki Matyldy. Znalezienie karmy nie zajmuje mi dużo czasu. Wysypuję kocie jedzenie do misek, a dwa futrzaki rzucają się na nie, jakby nie jadły od tygodnia. Jeden jest biały, drugi czarny, nazywają się Franek i Bartek, ale bezskutecznie próbuję przypomnieć sobie, który jest który. Nigdy nie lubiłam kotów, kochałam psy, tak naprawdę tylko jednego: mojego najwspanialszego wilczura Miga. Kiedy umarł (nikt mi nie powie, że psy zdychają!), nie chciałam nowego. Żaden inny zwierzak nie mógłby zastąpić mojego przyjaciela.

Dom wcale nie wydaje mi się brudny, ale ponieważ obiecałam Matyldzie, mam zamiar dotrzymać przyrzeczenia. Lokalizuję odkurzacz. Zaczynam sprzątanie od przedsionka. Zastanawiam się, czy Matylda nie czuje się samotna i zagubiona w tak ogromnych wnętrzach. Chyba tak, skoro korzysta tylko z pomieszczeń na dole. Przypominam sobie rozmowę w szpitalu. Mówiła, że na górze nie bałagani. Uświadamiam sobie, że weszłam tam tylko raz. Wyłączam odkurzacz. Na palcach przechodzę przez salon i wspinam się cicho po schodach. Wtedy miałam cztery lata i też starałam się robić to bezszelestnie. Wyobrażałam chyba sobie, że jestem odkrywcą udającym się na samotną wyprawę. Wspomnienia są niejasne, zamazane. Ile mogłam zapamiętać z epizodu z tak wczesnego dzieciństwa? Zupełnie nie rozumiem, dlaczego serce bije mi tak mocno. Wyzywam się w duchu od idiotek, ale ręka, którą naciskam na klamkę, drży z podniecenia. Założyłabym się z każdym, że wtedy pomieszczenie wyglądało identycznie. Wesoły dziecięcy pokoik. Parę samochodzików na podłodze, pudło z zabawkami w rogu, na tapczaniku brązowy miś z czarnymi błyszczącymi oczkami. Biorę go na ręce i przytulam. Czy wtedy zrobiłam to samo? Siadam na dywanie, misia wkładam pod pachę i przez chwilę bawię się pojazdami. Potem przechodzę do drugiej dziecięcej sypialni. Nie ma wątpliwości, że to pokój dziewczynki. Na podłodze żadnych samochodów, na ścianach kolorowe, dość niezdarne rysunki, wszystkie przedstawiające kwiatki. Tu też w rogu stoi ogromne pudło wypełnione zabawkami, ale moją uwagę przykuwa najpiękniejszy na świecie domek. W łóżkach leżą trzy laleczki.

Przed oczyma przewija się scena sprzed lat. Z czteroletnią dziewczynką, którą byłam wtedy, w roli głównej. Którą w jakiś sposób jestem ponownie.

Dziewczynka podchodzi do domku dla lalek.

– Dzień dobry. Dlaczego już śpicie? Jeszcze nie ma nocy – mówi, wyobrażając sobie, że to miś się odzywa.

Wkłada rękę do środka i podnosi jedną z lalek.

– Cicho – naśladuje głos własnej mamy. – Dzieci są zmęczone i muszą spać.

– A jak ty masz na imię? – pyta cichutko głosem misia.

– Martyna.

Gwałtownie podnosi głowę. To nie ona odpowiedziała ani nie lala. Ciocia Matylda stoi w drzwiach. Oczy jej błyszczą, jest piękna jak wróżka. Uśmiechają się do siebie.

– Ciociu, a ty też bawisz się tymi zabawkami?

Ciocia podchodzi, bierze ją na ręce i przyciska do piersi. To całkiem przyjemne. Dziewczynka puszcza lalkę i misia, obejmuje ciocię obiema rączkami.

– Bawię się – ciocia szepcze jej do ucha, na poły z czułością, na poły żartobliwie. – Mat – dodaje tym samym tonem. – Wolę, jak nazywasz mnie Mat.

– Mat – powtarza dziewczynka i chichocze, bo Matylda zaczyna ją łaskotać.

– Beata! – Głos mamy nieprzyjemnie wibruje w pokoju. Dziewczynka wcale nie chce jej w tej chwili. Chce bawić się z ciocią. Z Mat.

Mat stawia ją na podłodze. Mama wygląda na bardzo zdenerwowaną.

– Musimy już iść. – Głos jej drży.

– Nie chcę iść! – protestuje dziewczynka ze złością. – Chcę tu zostać!

– Musimy iść – powtarza mama.

– Nie!

Dziewczynka patrzy na Mat, wyczekując od niej poparcia. Ona jednak stoi nieruchomo, nie odzywa się. Po jej twarzy błąka się dziwny uśmiech. Mama podchodzi i ciągnie dziewczynkę w stronę drzwi. Dziecko zapiera się z całych sił, więc matka bierze je na ręce i nie zważając, że córka się wyrywa i kopie, znosi po schodach. Dziewczynka drze się jak opętana. Nie przestaje w samochodzie, nie przestaje w mieszkaniu.

Dźwięk komórki, którą zostawiłam na dole, wyrywa mnie ze stanu transu. Nie śpieszę się, i tak nie zdążę odebrać, ale schodzę. Telefon milknie, kiedy jestem w połowie schodów, lecz za chwilę rozdzwania się na nowo. Przyśpieszam. Konrad oczywiście.

– Halo? – mówię zdyszana.

– Gdzie ty jesteś, kochanie? Czekam i czekam.

Na szczęście w jego głosie nie ma pretensji.

– U Matyldy. Wiesz, najdroższy – nazywam go tak chyba po to, żeby złagodzić to, co za chwilę nastąpi – zdecydowałam, że zostanę tu na noc – oznajmiam.

– Nie rozumiem. – Wydaje się skonsternowany.

– Usiłuję zrozumieć kilka rzeczy, a tu całkiem dobrze mi idzie.

– Co zrozumieć?

Najpierw muszę wiedzieć sama.

– Później ci powiem. Jutro.

Rozłączył się. Opadam na najbliższe krzesło. Odrzucam myśl o Konradzie, to może poczekać. Co przydarzyło mi się w pokoikach dziecięcych? Czy to były rzeczywiste wspomnienia, czy pod wpływem miejsc rozmazane obrazy przybrały konkretną formę? A może umysł płata mi figle? Usiłuję się skoncentrować, wrócić do tamtych czasów. Nie ulega wątpliwości, że poszłam na górę, jestem też pewna, że wynikła z tego jakaś awantura. Co było później? Kołacze mi po głowie rozmowa z mamą.

– Ciocia Matylda miała dwoje dzieci, które umarły. Właśnie do ich pokojów weszłaś.

Czuję przerażenie, jakiego do tej pory nie znałam. Nie sądziłam, że dzieci mogą umierać, chyba że w baśniach.

– Umarły? Dlaczego umarły?

– Chorowały.

– Ja też mogę umrzeć? Czasem choruję.

Mama usiłuje mnie przytulić, ale wyrywam się.

– Ty chorujesz inaczej niż jej dzieci. Nie zagraża ci niebezpieczeństwo. – Przerywa na chwilę, jakby chciała, żeby to do mnie dotarło, po czym ciągnie: – Ciocia nadal to przeżywa. Nie powinniśmy pogłębiać jej bólu. Nigdy już nie chodź na górę. Nigdy.

Tak było? Wtedy pierwszy raz dowiedziałam się o śmierci kuzynów? Naprawdę przejęło mnie to taką grozą? W każdym razie rzeczywiście nie zdarzyło mi się już pójść na górę. Mama bardzo mnie pilnowała, kiedy byliśmy u ciotki. Nawet gdy byłam dorosła, wyczuwałam na sobie jej zaniepokojony wzrok za każdym razem, kiedy odwiedzaliśmy Mat. To graniczyło z obsesją, uświadamiam sobie.

Ponownie włączam odkurzacz. Gdy docieram do kuchni, koty gdzieś uciekają, okazuje się, że nie lubią hałasu. Wciągam się w rytm sprzątania, przestaję roztrząsać przeszłość. Dochodzę do sypialni, patrzę na podwójny tapczan i zastanawiam się przelotnie, czy po śmierci męża Matylda miewała kochanków. Jest atrakcyjną kobietą, ale nigdy nie słyszałam o żadnym mężczyźnie. Na biurku leży kilka grubych zeszytów, ułożonych w równy stosik, na nich fotografia. Chcę przełożyć wszystko na parapet i ściągnąć kurze, ale zdjęcie przykuwa moją uwagę. Siadam w fotelu, nie zawracając sobie nawet głowy wyłączeniem odkurzacza.

Młoda para wychodzi z kościoła. W kobiecie od razu rozpoznaję Matyldę. Jest ubrana w dopasowaną w talii, rozkloszowaną ku dołowi sukienkę, kończącą się tuż przed kostką. Biel pięknie kontrastuje z czernią długich, lśniących włosów. W twarzy, ledwo muśniętej makijażem, zwracają uwagę ogromne oczy wpatrzone w świeżo poślubionego mężczyznę. Oboje się śmieją. Nic dziwnego. To przecież najpiękniejszy dzień ich życia. Wśród gości zauważam młodziutkich rodziców. Koło nich stoją moi dziadkowie, wtedy jeszcze silni i zdrowi.

Odwracam zdjęcie i patrzę na datę. Warszawa, 15 czerwca 1979 r. Do tej pory nie widziałam żadnej fotografii ze ślubu Matyldy. Przeglądając wczoraj zdjęcia w domu rodziców, też na nic nie trafiłam. Marszczę brwi, po czym kręcę głową i wznawiam odkurzanie. Odkładam zeszyty na biurko, ale zanim wyjdę z pokoju, otwieram jeden z nich, ten na wierzchu. Jest wypełniony drobnym, starannym pismem.

15 maja 1972

Dziś są moje szesnaste urodziny.

W popłochu zamykam brulion. To pamiętnik, nie powinnam go czytać. Wychodzę z sypialni i kończę odkurzać dół. Został mi tylko gabinet, gdzie przyjmowani są pacjenci. Góry nie ma potrzeby sprzątać. Tam i tak wszystko lśni czystością. Myliłam się, Matylda korzysta z całego domu.

Odnoszę odkurzacz na miejsce i ponownie udaję się na górę. Byłam w pokoikach dzieci, ale nie weszłam do trzeciego pomieszczenia. Nie mam nawet pojęcia, co się tam znajduje. Naciskam na klamkę i widzę sypialnię z dużym małżeńskim łożem. Podchodzę do szafy, otwieram. Na półkach równiutko poukładane męskie swetry, spodnie, koszule, bielizna. Matylda nie ma partnera, jestem tego pewna. To przypuszczalnie odzież wujka Marka. Rozumiem ciotkę, chociaż na widok takiej ilości ubrań człowieka martwego od prawie trzydziestu lat zaczynam mieć gęsią skórkę. Nie miała serca pozbyć się tych rzeczy, ale nie dała rady spać we wspólnym łóżku. Robi mi się coraz bardziej nieswojo i wracam na dół, do obecnej sypialni Matyldy. Siadam na tapczanie i zerkam na grube notesy. Nie powinnam, to zbyt prywatne. Może w takim razie załatwię teraz inną sprawę? Wprawdzie myślałam, żeby zrobić to jutro, ale nie jest jeszcze tak późno, dopiero minęła dwudziesta pierwsza. Czuję znacznie więcej energii niż przed przyjściem do domu Matyldy, więc nie ma chyba potrzeby przekładać rozmowy z Krzysztofem Kopalewskim na następny dzień. Wybieram numer.

– Halo? – W głosie chłopaka słyszę znużenie.

– Dobry wieczór, mówi Beata Tyszkiewicz. Czy rozmawiam z panem Krzysztofem Kopalewskim?

– Dobry wieczór… – Zawiesza głos. Moje nazwisko nic mu nie mówi. W gruncie rzeczy to trochę dziwne; chyba każdy człowiek w Polsce ma skojarzenia ze słynną aktorką, z którą zresztą rodzina mojego męża nie jest w żaden sposób powiązana. A może Krzysztof jest po prostu zbyt młody na rozpoznawanie nazwisk wybitnych aktorów starszego pokolenia?

– Jestem córką Anny Gregorczuk, psycholog, w której gabinecie był pan parę razy.

– Ach tak. – Jego ton się zmienia. Opuszcza go znużenie, wkrada się nerwowość, która zgadza się z profilem.

– Chciałabym… – zaczynam, ale przerywa mi gwałtownie.

– Nie byłem na pogrzebie. – Czy tylko mi się wydaje, czy też rzeczywiście w jego głosie brzmi teraz jakieś posępne wyzwanie? Czy nieobecność na pogrzebie terapeuty powinna kogokolwiek dziwić? Swoją drogą, ciekawe, że już druga osoba czuje się w obowiązku usprawiedliwić przede mną z tego samego.

– Rozumiem – mówię uspokajająco. – Czy… czy zechciałby pan spotkać się ze mną? Bardzo zależy mi na rozmowie.

Po drugiej stronie zalega cisza. Niezupełna, słyszę urywany, niespokojny oddech.

– Wie pani, kim jestem? – chrypi w końcu.

– Nie, ale pana nazwisko coś mi mówi.

– Byliśmy sąsiadami – podpowiada.

Przez chwilę intensywnie myślę, po czym się poddaję.

– Kiedy?

– Dawno temu. Wyprowadziliśmy się, kiedy zaczynałem podstawówkę.

Wreszcie otwiera się jakaś klapka i informacja wskakuje na miejsce. Pamiętam Kopalewskich spod siedemnastki, chociaż z sąsiadami nigdy nie utrzymywaliśmy zażyłych stosunków. Drobna, młodzieżowo ubierająca się kobieta, o rudawych, kręconych włosach i bardzo jasnej cerze. Z pewnością atrakcyjna, chociaż wtedy wydawała mi się stara. Ciemny, wysoki facet, mruk, który rzadko odpowiadał na moje „dzień dobry”. No i Krzysiek, rudy, piegowaty chłopak, którego widywałam najpierw w wózku, później w piaskownicy, a potem migał mi na podwórku, kiedy bawił się w chowanego lub w berka. Nie przypominam sobie, żebym kiedykolwiek zamieniła z nim słowo. Nie przepadałam za dzieciakami, a była między nami różnica prawie dziesięciu lat.

– Pamiętam cię. – Reflektuję się. Ostatecznie ten chłopczyk jest już dorosły i w gruncie rzeczy go nie znam. – Pana.

– Myślę, że powinniśmy mówić sobie po imieniu.

Zaskakuje mnie. Nie spodziewałam się po tym znerwicowanym chłopaku tego rodzaju inicjatywy. Byłoby mniej dziwnie, gdyby powiedział, żebym ja mówiła mu ty, a on dalej nazywał mnie panią.

– Myślę, że tak będzie łatwiej – przytakuję. – Spotkasz się ze mną?

Zaraz zapyta, po co, a ja będę miała kłopoty z odpowiedzią.

– Dobrze. Przyjedź jutro o dwunastej do Grawitacji na Browarnej.

No proszę, dyktuje mi warunki. Nie mam jednak zamiaru się kłócić. Jestem na urlopie, dysponuję dużą ilością wolnego czasu, pozwolę chłopakowi poczuć władzę. Poza tym Grawitacja jest zaledwie kilka minut na piechotę od mojego mieszkania.

– Dobrze. Wiem nawet, gdzie to jest, nie musisz mi tłumaczyć, ale jesteś miły, że chcesz. – Nie mogę powstrzymać się od drobnej złośliwości, która i tak zapewne do niego nie dociera.

– To do jutra. Cześć.

Zawsze mi wpajano, że to osoba, która zadzwoniła, powinna zakończyć, ale nie mam zamiaru uczyć zasad savoir-vivre’u chłopaka o zaburzonej osobowości.

– Cześć – odpowiadam i słyszę trzask.

Czy problemy psychologiczne tego faceta mogą być na tyle poważne, żeby zabić? Dlaczego zdecydował się na pomoc akurat mamy? Czy wybrał ją, bo kiedyś mieszkał w tym samym bloku co ona, czy też był to zupełny przypadek? Postaram się dowiedzieć czegoś jutro. Mój wzrok wędruje na biurko. Grube notesy i fotografia przyciągają niczym magnes. Siadam w fotelu, dotykam zeszytu na wierzchu, po czym biorę w ręce zdjęcie. Dlaczego w moim domu rodzinnym nie było żadnych zdjęć ze ślubu Matyldy? Przecież rodzice brali udział w uroczystości, z wyrazu ich twarzy wynika, że byli całkiem zadowoleni. Podejmuję decyzję. Po raz drugi dzisiaj otwieram brulion z wierzchu. To nie prymitywna ciekawość. Przeczytanie pamiętnika może mi pomóc poukładać wiedzę, rzucić nowe światło na pewne sprawy. Jestem żałosna, wiem o tym. Lepiej nie szukać usprawiedliwień, nazywać to, co się robi, po imieniu. Niewybaczalne wścibstwo. Inwazja w cudzą prywatność. E tam, przesada. Zaczynam czytać, przestaję myśleć. Pogrążam się w świecie szesnastoletniej Matyldy.

***

Dziś są moje szesnaste urodziny. Ma być nawet prywatka. Pomysł na nią wyszedł kilka tygodni temu od Anki, przy wspólnym, rzecz jasna, obiedzie. W naszej rodzinie przynajmniej jeden posiłek dziennie jada się razem, choćby się waliło, nie może być odstępstwa. Ojciec twierdzi, że to cementuje więzi. Napiszę o tym jeszcze, ale innym razem. Teraz nie zdążę ze wszystkim. Wstałam godzinę wcześniej niż zwykle, żeby zacząć dokumentować dorosłe życie. No dobra, niezupełnie dorosłe, ale szesnastka to wstęp do dorosłości. Może kiedyś, jakkolwiek śmiesznie to nie brzmi, przeczyta to moja córka?

Chyba odbiegłam od tematu. Anka, moja starsza o dwa lata siostra, zapytała przy rodzinnym obiadku, czy robię prywatkę na szesnastkę. Wzruszyłam tylko ramionami. Kogo niby miałabym zaprosić? Nie mam bliskich znajomych, nie zależy mi zresztą. Matka zaszczebiotała, że to świetny pomysł, ona zawsze szczebioce, szczególnie, kiedy zwraca się do mojej idealnej siostrzyczki.

Matylda siedziała sztywno, przenosząc wzrok na kolejnych członków rodziny, skupiając się na miarowym oddechu. To pomagało zachować spokój.

– Nie mam ochoty na żadne prywatki – zaprotestowała.

– Na pewno trzeba będzie zaprosić rodzinę. – Matka nie zwracała na nią uwagi, zajęta snuciem planów i szczebiotała dalej. – Przyjęcie dla nich zrobimy w niedzielę. Twoje urodziny wypadają w sobotę. Niech wtedy przyjdą twoi znajomi.

Matylda spojrzała na siostrę. Anka patrzyła gdzieś w bok, ale z pewnością chichotała w duchu. Specjalnie zaczęła tę rozmowę, żeby mnie pognębić – kołatało w głowie Matyldy. Paradoksalnie ta myśl dodała jej sił. Rozluźniła się, nawet uśmiechnęła.

– Nie mam znajomych.

Oni o tym dobrze wiedzieli. Przecież nigdy nie przyprowadziła nikogo, a po szkole wracała zawsze prosto do domu. Ta żmija Anka wielokrotnie informowała starych, że na przerwach młodsza siostra siedzi sama na parapecie. Niby z troski, starzy dawali się na to nabrać. Nabierali się na wszystko, co mówiła Anka.

– Najwyższy czas, żebyś miała. – Matka nadal szczebiotała.

Matylda spuściła oczy, żeby nikt nie dostrzegł w nich pogardy.

Normalnie chciało się rzygać.

– Zaproś jakąś dziewczynkę z klasy, może uda ci się dzięki temu z nią zaprzyjaźnić, a resztę towarzystwa zorganizuje Anusia. Prawda, kochanie?

Matylda podniosła wzrok, a Anka spojrzała niemal przepraszająco. Wiedziała, że przegięła. Dobre i to.

– Mamo, nie sądzę, żeby Matylda chciała, żebym organizowała jej znajomych.

Szlachetna starsza siostra brała ją w obronę.

– Nie organizowała – stanowczy głos ojca ucinał wszelką dyskusję – ale z pewnością będzie jej miło, jeśli na jej urodzinach będziesz ty i Mateusz. Może wziąć ze sobą dwóch kolegów, żeby było weselej, a Matylda rzeczywiście przyprowadzi jakąś koleżankę z klasy. Co ty na to? – Przeniósł wzrok na Mat.

– Janeczku. – Matka włożyła w imię męża maksimum uczucia, przez co jej głos brzmiał jeszcze bardziej piskliwie. – Ty zawsze wszystko tak ładnie wyjaśnisz.

Matylda nie spuściła oczu. Mateusz, studiujący chłopak Anki, był raczej w porządku. Problem stanowili wszyscy inni. Chyba jednak mniejszy niż sprzeciwienie się ojcu.

– Tak, tato. To świetny pomysł.

Zrozumiała, że nie wygra.

Tamtego wieczoru, a później w nocy, czułam się przegrana, ale następnego dnia zaprosiłam Aśkę, a ona od razu się zgodziła i nawet ucieszyła. Anka przyszła przed snem do mojego pokoju i powiedziała, że koledzy Mateusza są klawi. Nie dopytywałam, co rozumie pod tym pojęciem, zresztą nie wierzę jej. Gdybym jednym słowem miała określić członków naszej rodziny, zrobiłabym to tak:

Anka – fałszywa.

Matka – idiotka.

Ojciec – silny.

Siebie określać nie będę, nie teraz. Myślę jednak, że w pewnym sensie jestem podobna do każdego z nich. Najbardziej martwią mnie wspólne cechy z matką i staram się je eliminować. Muszę kończyć. Kochana rodzinka się budzi, w mieszkaniu zaczyna się ruch. Powinnam coś zjeść i lecę do szkoły. Mimo wszystko mam nadzieję, że prywatka będzie fajna.

***

Przestaję czytać. Co do charakterystyki dziadków nie podjęłabym z Mat dyskusji. Umarli długo przed moim urodzeniem, a mama niewiele o nich mówiła. Natomiast Anka – fałszywa? Różne rzeczy mogłabym powiedzieć o mamie – czasami traciła panowanie nad sobą, krzyczała, histeryzowała. Nigdy jej nie idealizowałam, chociaż nasze relacje były dobre. Fałszywa? Chyba czułabym się podobnie, gdyby ktoś przywalił mi pięścią w szczękę. Nie przypuszczałabym, żeby Mat mogła kiedykolwiek mieć takie zdanie o siostrze. Czuję, że na kartkach tego zeszytu mogą skrywać się dużo gorsze rzeczy, a przeczytanie zmieni mnie na zawsze. Wcale nie na lepsze. Ponownie opuszczam wzrok i przewracam stronę. Chcę kontynuować. Boję się, ale jestem też w niezdrowy sposób zafascynowana.

***

22 maja 1972

To już tydzień po moich urodzinach. Dużo się zmieniło. Bardzo dużo. Teraz na przykład leżę w szpitalnym łóżku. Dzielę salę z trzema miłymi, starszymi paniami. Pomagam im, nawet jeśli mnie o to nie proszą, chociaż na pierwszy rzut oka widać, że jestem słaba i ledwie trzymam się na nogach. Mówią mi z dobrotliwym babcinym uśmiechem, pełnym troski i miłości, że powinnam leżeć i odpoczywać, ale ja, altruistka, nie zważając na chorobę i niebezpieczeństwa, na jakie się narażam, wstaję mimo to, rozdaję dobroć i uśmiechy. Wszyscy mnie uwielbiają, twierdzą, że jestem niezwykle dzielna i wspaniała. Nawet personel, na który tak powszechnie podobno się narzeka, ma dla mnie tylko słowa zachwytu.

Dzisiaj postanowiłam trochę popisać i wreszcie nadrobić zaległości. Sąsiadka z prawej strony zapytała, czy to jakiś list, ale zaprzeczyłam i poinformowałam, że usiłuję spłodzić wypracowanie na polski. Nie chcę, żeby ktokolwiek wiedział, że piszę pamiętnik, to wydaje się zbyt niebezpieczne. Nie pozwoliłabym nikomu przeczytać, nie mam zamiaru rozbudzać niezdrowej ciekawości. Na wszelki wypadek wkładam zeszyt pod poduszkę, kiedy idę spać. Udając się do łazienki, biorę go ze sobą. Kosmetyczka jest duża, więc nie ma problemu, żeby go zmieścić.

Miałam pisać o prywatce, która powoli zaczęła zmieniać moje życie. Mamusia przygotowała sałatki, wymagając niestety mojego współudziału, ale zniosłam to jakoś, tym bardziej że ojciec stanął w kuchni i przewiercił mnie wzrokiem, który mówił wyraźnie, że mam pomagać. Pomyślałam o alternatywie i zabrałam się do pracy.

Jaka jest alternatywa, której zresztą nie ma, bo lepsza byłaby nazwa „gra wstępna”? Później i tak muszę zrobić to, czego się ode mnie oczekuje. Powinnam może oszczędzać przyszłe pokolenia i nie kalać imienia przodków? Pieprzę to! Nie znoszę wulgarności, ale tu musiałam być dosadna. Zaczęłam pisać ten pamiętnik z zamiarem szczerości i zamierzam się tego trzymać. Żadna pseudodelikatność nie stanie mi na przeszkodzie. No więc kiedy ojciec nie jest ze mnie zadowolony, idziemy porozmawiać w jego gabinecie. Nasze mieszkanie ma cztery pokoje: mój, Anki (kiedyś był jeden, ale starzy na szczęście postanowili postawić ścianę), sypialnia rodziców, służąca zarazem za salon i gabinet ojca. Tata jest niewierzący, więc żaden krzyż w tym pomieszczeniu nie wisi, ale i tak kojarzy mi się z kościołem. Byłam parę razy z babcią i zapamiętałam, że tam się klęczy i bolą kolana. W gabinecie też mam klęczeć. Ojciec wyjmuje torebkę grochu i rzuca ją na podłogę. To poduszeczka dla mnie. Myślę, że nikt z rówieśników nie uwierzyłby, że w naszym domu stosuje się takie metody wychowawcze. Pal diabli rówieśników! Nawet urocza mamusia i idealna siostrzyczka w to nie wierzą. Kiedyś próbowałam mówić, ale porozmawiały z tatusiem i wyszło, że jestem paskudną kłamczuchą. Zastanawiałam się, dlaczego tylko mnie tatuś tak wychowuje, ale to chyba jasne. Od początku to ja byłam ta zła, krnąbrna i wstrętna. Anka nie potrzebuje tego rodzaju metod, uwielbia go, przypuszczam, że ojciec nie chce zmieniać relacji. Matka, chociaż jest idiotką, mogłaby od niego odejść, gdyby próbował ją tknąć. Z ich punktu widzenia jest idealnym mężem i ojcem. Ja nie mam dowodów na coś odwrotnego. A może jest inne wytłumaczenie? Może mnie wybrał, bo kiedy zaczynałam cokolwiek rozumieć, u niego ujawnił się kryzys wieku średniego?

Wcześniej buntowałam się przeciwko klęczeniu na grochu, teraz wiem, że lepiej zrobić to natychmiast. Tata przez chwilę patrzy na mnie z wysoka, a później kładzie palce na moich piersiach i uciska. Jest lekarzem, zna się na fizjologii, wie, jak to robić, żeby bolało jak najmocniej, a nie zostawały ślady. Za każdym razem chcę krzyczeć, ale oczywiście nie mam szans. Najpierw wkłada mi gałgan do ust i wiąże ręce. Muszę coś wyjaśnić. Oddalam jakiekolwiek podejrzenie o molestowanie. Ojca nie podnieca dotykanie mnie. Gdyby tak było, robiłby to częściej, szukał okazji. Nie, on tylko upaja się swoją siłą. Ma władzę całkowitą; nie pamiętam, żeby Anka mu się kiedykolwiek przeciwstawiła, a matka patrzy w niego jak w jakiś obraz, czegokolwiek by nie powiedział, jest święte.

Staram się, żeby tych rozmów w gabinecie było jak najmniej i rzeczywiście zdarzają się już sporadycznie. Czasem zrobię coś przez zapomnienie, głupotę czy też, niech będzie, zły charakter. Kiedy jesteśmy już tam sami, zamknięci od wewnątrz, wygląda to w ten sposób: ja klęczę z gałganem w ustach, on uciska mi piersi, a potem mówi, czasem bardzo długo. Na koniec pyta, czy zrozumiałam i obiecuję poprawę. Zawsze kiwam głową. Kiedyś w ogóle nie słuchałam, myślałam tylko, żeby to się szybciej skończyło. Zdarzało się jednak, że kazał powtarzać swoje słowa. Jeśli nie potrafiłam, znów kneblował mi usta, po czym uciskał po swojemu piersi, a następnie z całym spokojem wygłaszał monolog jeszcze raz. Teraz pilnuję, żeby nie uronić nawet słówka. Nieczęsto pyta, zresztą, jak powiedziałam, rozmowy są sporadyczne, ale jeśli – jestem gotowa. Co do jego metod wychowawczych – może nie ma w nich nic aż tak zdumiewającego. Wiele dzieci dostaje pasem, sama widziałam ślady u niektórych dziewczyn, kiedy przebierały się na wuefie. Uciskanie piersi jest bardziej wyrafinowane, nawet w tym, że nie pozostawia widocznych znaków.

Stale odbiegam od tematu, bo chcę wprowadzić potencjalnego przyszłego czytelnika w klimat. Muszę nauczyć się organizować myśli i przestać chaotycznie skakać z tematu na temat. Sałatki zostały zrobione. Nawet Anka trochę pomogła, jak na idealną siostrzyczkę przystało. Starzy wyszli na brydża, mówiąc, że wrócą koło drugiej. Wolna chata, marzenie wielu nastolatek. Wtedy właśnie czułam się jak typowa nastolatka; głupiutka, radośnie podniecona. Najpierw przyszła Aśka i dała mi w prezencie cienie do powiek z Pewexu. Później Mateusz z dwoma kolegami, którzy okazali się sympatyczni, przynajmniej na pierwszy rzut oka. Darek i Romek. Darek miał w sobie coś intrygującego i patrzył na mnie w sposób, od którego mdlały mi kolana. Przynieśli wino; oni i Anka są już pełnoletni, więc mogą. Aśka też piła. Ja wolałam nie próbować, ale mnie namawiali, a Anka przysięgła na wszelkie świętości, że nikomu nie powie, więc wychyliłam kieliszek. Więcej nie chciałam, ojciec mógłby zauważyć, ale nawet taka ilość alkoholu wystarczyła, żeby mnie rozluźnić. Tańczyliśmy, nie podejrzewałam, że tak potrafię. Po pewnym czasie Anka z Mateuszem zaczęli migdalić się na kanapie. Nie zastanawiałam się, dlaczego nie wyszli do drugiego pokoju, wtedy kompletnie mi to nie przeszkadzało. Aśka rechotała wywijając z Romkiem, a ja tańczyłam, przytulona do Darka. W głowie szumiało mi coraz bardziej i to wcale nie był alkohol. Nie wiem, kiedy zaczęliśmy się całować. Chciałam, żeby to trwało i trwało. Nawet nie zwróciłam uwagi, że muzyka przestała grać, a wszyscy chichoczą.

Pocałunki, miękkie i delikatne, wydawały się najlepszą rzeczą, jaka przydarzyła jej się w życiu. Może zresztą pierwszą dobrą rzeczą.

– Fajnie, że ktoś w końcu zajął się moją siostrzyczką. – Głos Anki wdarł się do mózgu niczym potworny dysonans. Mat nie rozumiała jeszcze znaczenia słów, ale czuła, jakby ktoś wylał jej na głowę wiadro pomyj. – Już się bałam, że nikt nigdy nie będzie miał na nią ochoty.

To była obelga, nie mogła mieć wątpliwości. Oderwała się od ust Darka, ale chłopak nadal trzymał ją w objęciach, jeżdżąc łapą po plecach. Mimo że przestało jej się podobać, stała jak skamieniała.

– U nas w klasie – wyjawiła Aśka – każdy złożył się po dziesięć złociszów. Całą forsę ma zgarnąć facet, który pocałuje ją z języczkiem. Warunek – ktoś musi to widzieć. Jakbyś był z naszej klasy, to teraz byś się wzbogacił – roześmiała się. – Krzysiek już zaczął ją urabiać, ale się wycofał. Powiedział, że mu niedobrze, nawet za kasę.

Rozmawiali jakby jej tam nie było albo raczej jakby była zwierzakiem, który nic nie rozumie. Nadal stała sztywno, nie reagując, nie odsuwając się nawet od Darka, a on ciągle ją obmacywał.

– Nie przesadzajcie, nie jest taka zła – mruknął.

– Mówiłem ci przecież – wtrącił się Mateusz. – Po prostu trzeba chłopa, żeby wydobyć z niej kobietę.

Salwa śmiechu była jak smagnięcie batem przez policzek.

– Bez obaw, już ja to zrobię. Prawda maleńka? – Pochylił się, a jego dłoń zjechała na jej pośladek.

To ją otrzeźwiło. Odepchnęła go z całej siły i kopnęła w przyrodzenie. W jaja – pomyślała z nienawiścią i kopnęła jeszcze raz, mocniej. Zwinął się w pół.

– Ty kurwo – wysyczał.

Inni pokładali się ze śmiechu.

– Wynocha stąd! – zaczęła wrzeszczeć. – Wszyscy wynoście się w jednej chwili!

Nikt nie zwracał na nią uwagi. Daruś trzymał się nadal za swoją męskość, którą, miała nadzieję, uszkodziła mu poważnie, pozostali ryczeli, jakby oglądali najlepszą komedię. Nie wszyscy, dotarło do niej, że śmieją się już tylko Aśka i Robert. Anka podeszła do siostry. Wyglądała na zupełnie trzeźwą.

– Matylda. – Wykonała ruch jakby chciała pogłaskać ją po ramieniu.

Mat uchyliła się, wzięła zamach i walnęła ją pięścią w twarz.

Wreszcie zaległa cisza.

– Wynocha! – Mat darła się, rzucając na ziemię wszystkim, co wpadło jej w ręce. Leciały butelki po winie, kieliszki, miski z niedojedzoną sałatką.

Zaczęli się zbierać, nawet Daruś, trzymając się za jądra, kierował się do wyjścia. Zanim jednak zdążyli opuścić mieszkanie, właściciele ukazali się w progu. Przerażeni goście cofnęli się do pokoju. Matka struchlałym wzrokiem ogarniała spustoszenie. Matylda idiotycznie zastanawiała się, czy zwróciła uwagę na podbite oko starszej córki. Ojciec nie stracił rezonu. Uśmiechnął się.

– Widzę, że prywatka się kończy – powiedział przyjaźnie. – Dobrze się bawiliście?

– Tak, dziękujemy. – Mateusz zachował największą przytomność umysłu, jedyny był zdolny odpowiedzieć.

– Do widzenia – wyskandowali chóralnie i pośpiesznie rzucili się do drzwi.

Nikt nie wyszedł do przedpokoju, żeby ich pożegnać. Ojciec patrzył wprost na Matyldę. Nie spuszczała wzroku. Wmawiała w siebie, że się nie boi, ale umierała ze strachu. Wiedziała jednak, że okazanie pokory w tym momencie w niczym nie poprawi jej sytuacji.

– Kto zrzucił te wszystkie rzeczy? – zapytał spokojnie.

– Ja.

– Kto uderzył Anię? – badał dalej.

Matka zaczęła histerycznie szlochać. Chyba jednak wcześniej nie widziała guza pod okiem córusi, przemknęło Matyldzie przez głowę, poprawiając jej minimalnie humor.

– Ja.

– Chodź ze mną do gabinetu.

Nie protestowała. Zamknął drzwi od wewnątrz, otworzył szufladę i rzucił na podłogę woreczek z grochem.

– Wiesz, co masz robić.

Pewnie, że wiedziała. Uklękła. Ręce trzymała złączone z tyłu, żeby ułatwić mu ich skrępowanie. Nie wykonała ruchu, bez protestu pozwoliła się zakneblować. Nawet bez gałgana w ustach by nie krzyczała. Ucisnął jej po swojemu piersi. Przez kilka miesięcy już tego nie robił. Miała wrażenie, że ból jest gorszy niż kiedykolwiek przedtem.

– Muszę ukarać cię w ten sposób, chociaż serce mi krwawi – powiedział ze smutkiem – Wiesz, że to, co zrobiłaś dzisiaj, jest bardzo złe, i kara musi być sroższa niż zazwyczaj?

Pokiwała głową. Przytaknęłaby nawet, gdyby powiedział, że zasłużyła na śmierć przez powieszenie.

Nie byłaby w stanie powiedzieć, jak długo uciskał jej piersi, ale sądziła, że nie trwało to dłużej niż minutę. Jej ojciec nie jest sadystą, zawsze o tym wiedziała. Wyprostował się i mówił dalej:

– Postąpiłaś zupełnie niewybaczalnie. Zdemolowałaś mieszkanie, przyniosłaś potworny wstyd rodzinie i uderzyłaś własną siostrę, która nigdy nie zrobiła ci nic złego. Pierwszą rzeczą, którą zrobisz po wyjściu z gabinetu, będzie przeproszenie jej.

Urwał. Wiedziała, na co czekał, i zaczęła energicznie kiwać głową.

– Później posprzątasz. Zrobisz to bardzo dokładnie. Będę sprawdzał.

Znów pauza, więc ponownie wykonała gorliwy, przytakujący gest.

– Przeprosisz też matkę. Tyle wysiłku włożyła w przygotowanie przyjęcia dla ciebie. – Tym razem nie przerwał na dłużej, zaczerpnął jedynie oddechu i ciągnął: – Musisz również ponieść konsekwencje finansowe. Mamy przez ciebie sporo strat, trzeba będzie kupić nowe miski, nie wiem, czy zejdą plamy z podłogi. Przez najbliższy rok nie dostaniesz kieszonkowego.

Wydawałoby się, że to dotkliwa kara, za kieszonkowe kupowała sobie książki, ale już wtedy stwierdziła, że to chrzani. Najwyżej będzie częściej korzystać z biblioteki. Jakieś pieniądze z pewnością się znajdą; wedle wszelkiego prawdopodobieństwa babcia i siostry matki zaopatrzą ją następnego dnia w gotówkę. W końcu to urodziny, a nie sądziła, żeby chciały się trudzić wymyślaniem prezentów, a tym bardziej staniem w kolejkach. Ponownie przytaknęła, z jeszcze większą energią niż poprzednio. Ojciec wyjął jej knebel z ust i rozwiązał ręce. Nadal klęczała, nauczona nigdy nie wstawać bez wyraźnego sygnału.

– Obiecuję poprawę, tato – powiedziała drżącym głosem. – Wiem, że to, co zrobiłam, było niegodziwe.

– Dobrze, możesz iść.

Rozmowa trwała krótko. Zważywszy, że przewinienie nie było codzienne, a on sam obiecywał karę surowszą niż zwykle, odczuwała pewne niedowierzanie. Bała się, że tuż przy drzwiach ojciec ją zatrzyma i zabawa zacznie się od nowa. Przekręciła klucz w zamku i wyszła. Ojciec został w gabinecie.

W salonie odbywało się sprzątanie i to na całego. Matka przebrała się w dres i zamiatała, pochylając się niekiedy, żeby zebrać jakiś kawałek szkła gołą ręką. Anka zasuwała za nią na kolanach w swojej ślicznej, błękitnej sukience, którą kiedyś wystała w Juniorze, i szorowała podłogę szmatą. To jedyna skaza na idealnym wizerunku lepszej siostry; nie ma zwyczaju przebierać się do porządków. Nawet w tamtym momencie Matylda nie potrafiła odmówić sobie drobnej złośliwości, chociażby w myśli. Miała wrażenie, że dzięki niewypowiedzianym uszczypliwościom jakoś funkcjonuje. Matka nie zwracała na ten drobny defekt Anki uwagi, a ojcu też wydawał się w miarę obojętny. Czasem wygłosił jakąś uwagę – bardziej dla zasady niż z prawdziwego przekonania. Mat stała przez chwilę nieruchomo z rozdziawionymi ustami.

– Chciałam was przeprosić. – Wreszcie przypomniała sobie, co miała zrobić bezpośrednio po wyjściu z gabinetu.

Anka podniosła głowę. Lewą stronę twarzy miała spuchniętą i siną. Wyglądała znacznie gorzej niż przed rozmową Matyldy i ojca w gabinecie.

– Przepraszam, Aniu. – Mat podeszła do siostry. Postarała się, żeby jej głos był słodki, a jad słyszalny jedynie dla siostrzyczki. – To, co zrobiłam, było bardzo złe.

Anka patrzyła szeroko otwartym okiem. Drugiego niestety otworzyć nie mogła.

– Ja… – zaczęła i umilkła.

Matylda poganiała ją spojrzeniem. Niech ta idiotka wykrztusi, co ma do powiedzenia, ona przecież musiała wykonać dalsze instrukcje.

– To ja cię przepraszam – powiedziała Anka drżącym głosem.

No niezłe! Idealna siostrzyczka zdobyła się nawet na to. Przez chwilę Mat walczyła z odruchem, żeby przywalić jej z pięści w drugie oczko. Pomyślała jednak o konsekwencjach i uśmiechnęła się smutnym uśmiechem, który sam mówił, jak bardzo boli ją serce.

– To moja wina.

Dotknęła napuchniętego policzka i wstrząsnęła się. Za tę scenę należałby mi się Oskar, pomyślała.

Opuściła rękę i podeszła do matki.

– Przepraszam, mamo. Wiem, ile wysiłku włożyłaś w przygotowanie przyjęcia dla mnie, a ja odwdzięczam ci się w ten sposób – powtórzyła słowa ojca, wkładając w to sporo uczucia. Nowoodkryty talent aktorski działał.

Matka była nabrzmiała od płaczu, oczy i nos miała czerwone, nasuwała skojarzenie z królikiem. Wyświechtany, nieco poplamiony dres nie dodawał jej atrakcyjności. Jest po prostu brzydka, pomyślała Matylda z ponurą satysfakcją i zastanowiła się, czy ojciec ją zdradza.

– Już tak nie będziesz, prawda, kochanie?

Świergot, pomyślała Matylda, postanawiając użyć synonimu w pamiętniku.

– Nie będę – potwierdziła. – Bardzo przepraszam. – Spuściła głowę. – Wiem, że moje zachowanie było niewybaczalne.

Matka wyciągnęła ramiona i przytuliła ją. W jakiś pokrętny sposób ten uścisk sprawił dziewczynie przyjemność.

– Wy idźcie spać – powiedziała Mat, kiedy w końcu matka wypuściła ją z objęć. – Dziękuję, że sprzątałyście, ale to należy do mnie.

– Tak. – Ojciec stanął w progu pokoju. – To należy do niej. Dzisiejszą noc my z mamą spędzimy w twoim pokoju, a kiedy uporasz się z porządkami, możesz się przespać na naszej kanapie.

Żadna nie zaprotestowała. Pan i władca nie tracił słów na darmo. Zamienili pościel.

– Nie włączaj odkurzacza – usłyszała na dobranoc gruchanie matki. Następny synonim. – Sąsiedzi się zbudzą.

– A dzisiaj mieli już i tak wiele atrakcji – dodał ojciec.

Poszli więc, a ja sprzątałam niemal fanatycznie, nie myśląc o niczym, nawet nic nie czując. Myśli i uczucia przyszły później, kiedy już leżałam. Napiszę o tym, ale już nie dzisiaj.

Teraz muszę podejść do każdej z pań na sali, zapytać, czy czegoś im nie potrzeba, pogadać, pocieszyć. Później pewnie znowu źle się poczuję.

***