Dr Med. Władysław Janowski

Dżuma

Odb.: "Zdrowie", 1901, nr 4.

Wersja demonstracyjna

Wydawnictwo Psychoskok
Konin 2020

Dr Med. Władysław Janowski
„Dżuma”

Copyright © by Dr Med. Władysław Janowski, 1901

Copyright © by Wydawnictwo Psychoskok Sp. z o.o. 2020

Zabrania się rozpowszechniania, kopiowania

lub edytowania tego dokumentu, pliku

lub jego części bez wyraźnej zgody wydawnictwa.

 Tekst jest własnością publiczną (public domain)

ZACHOWANO PISOWNIĘ

I WSZYSTKIE OSOBLIWOŚCI JĘZYKOWE.

Skład: Adam Brychcy

Projekt okładki: Adam Brychcy

Druk: St. Niemiry Synowie

Warszawa, 1901

Źródło: Biblioteka Narodowa

ISBN: 978-83-8119-694-9

Wydawnictwo Psychoskok Sp. z o.o.

ul. Spółdzielców 3, pok. 325, 62-510 Konin

tel. (63) 242 02 02, kom. 695-943-706

http://www.psychoskok.pl/
http://wydawnictwo.psychoskok.pl/
e-mail:wydawnictwo@psychoskok.pl

Wstęp

Na początku wieku bieżącego dżuma przypomina nam się z różnych stron kuli ziemskiej. Znane już wpierw z prasy ogólnej i z szeregu odnośnych wiadomości w „Zdrowiu" (str. 146, 147 i 225 z r. b.) fakty wybuchania jej w różnych częściach świata, a nadto rozniesione w ostatniej chwili wiadomości o wybuchu dżumy w Kaplandzie, na wyspach Filipińskich, w Singapoure (Malakka), w porcie Sidney (Australia) i o ponownemu wzmożeniu się jej w Bombaju, w którym zabiła w ciągu ostatnich 2 tygodni prawie 1900 osób, kładą na nas obowiązek zaznajomienia czytelników „Zdrowia" z tą ciężką chorobą. Szereg pokoleń lekarskich w Europie nie ma, na szczęście, swego doświadczenia w tej sprawie. Wyjątek stanowią byli członkowie różnych komisji, wysyłanych dla zbadania dżumy w Azji w ciągu ostatnich lat sześciu. Wielu z nich napisało cenne prace teoretyczne o dżumie, które wyjaśniły sposób jej powstawania i wskazały pewne sposoby walki z nią. Ale monografia, opracowująca dżumę wszechstronnie, zarówno ze strony teoretycznej, jak i z obchodzącej nas tu głównie praktycznej, istnieje z ostatnich czasów tylko jedna. Autorami jej są Muller i Póch z Wiednia, z których pierwszy, jak wiadomo, padł sam ofiarą dżumy. Napisana jest ona przez autorów, obeznanych z dżumą doskonale teoretycznie i praktycznie, i uwzględnia doświadczenie kliniczne i teoretyczne nietylko samych autorów, ale i innych najnowszych pojedynczych badaczów dżumy oraz całych komisji naukowych, które w ciągu lat ostatnich nad dżumą w Azji pracowały. Dlatego też punktem wyjścia w napisaniu niniejszego szkicu o dżumie jest wymieniona praca. Uwzględniamy tu jeszcze niektóre spostrzeżenia z dawnej literatury i fakty, zdobyte w nauce po ukazaniu się książki Mullera i Pocha, a nadto dział o zapobieganiu opieramy i na własnemu doświadczeniu, zdobytym podczas panowania cholery w Warszawie.

Cały rodzaj walki z dżumą jest tego rodzaju, iż wymaga zapoznania się z nią i gruntownego przejęcia się zasadami tej walki całego społeczeństwa, głównie zaś w sferach jego inteligentnych. Od pomocy, okazywanej państwom przez społeczeństwo zależy cały wynik wysiłków pierwszych w tym kierunku. Sądzimy więc, że niniejsza rzecz o dżumie, jako obejmująca w krótkości całość nauki o niej, przyda się nietylko lekarzom, ale i szerszym kołu inteligencji. Braliśmy to pod uwagę przy opracowaniu artykułu, i dlatego właśnie omawiamy szeroko działy o przyczynie powstawania dżumy, o warunkach, wpływających na jej wybuch i rozwój, oraz o walce z nią, zwięźlej zaś opisujemy objawy kliniczne, w których szczegóły, naukowo ciekawe, ale praktycznie mniej ważne, pominęliśmy.

Koniec wersji demonstracyjnej

Dziękujemy za skorzystanie z oferty naszego wydawnictwa i życzymy miło spędzonych chwil przy kolejnych naszych publikacjach.

Wydawnictwo Psychoskok