Łukasz Kucharski

Kwestia wiary

© 2024 WARBOOK Sp. z o.o.

© 2024 Łukasz Kucharski

Redaktor serii: Sławomir Brudny

Redakcja i korekta językowa: Agnieszka Pietrzak

eBook: Atelier Du Châteaux, atelier@duchateaux.pl

Ilustracja na okładce: Artur Ciechorski

ISBN 978-83-66955-73-8

Wydawca: Warbook Sp. z o.o.
ul. Bładnicka 65
43-450 Ustroń
www.warbook.pl

Mojej Lusi, za wszystko

Teraz I 
Prolog

Koła wozu turkotały jakoś tak smętnie, żałobnie, można by rzec, a i sam kondukt, który składał się z kilkunastu wozów, paru luzaków oraz nie nazbyt dużego pieszego tłumku nie przedstawiał się inaczej niż mizernie.

Podróżujący, zarówno ci, co nie mieli innego wyjścia i włóczyli się na własnych sfatygowanych nogach, jak i ci na wozach, wiozący nieprzytomnych lub umierających, nie rozmawiali ze sobą, spuściwszy nosy na kwintę. Była to iście opłakana zgraja, tocząca się przed siebie bez żadnego konkretnego celu, zatopiona we własnych myślach i w koszmarnych wspomnieniach.

Dalebor, który miał to szczęście, że jechał wierzchem na pochwyconym w wyniku cudownego zrządzenia losu koniu, spoglądał z niepokojem na ciało druha, które, wycieńczone i nieprzytomne, kolebało się w wozie za każdym razem, gdy koła natrafiły na jakąś drobną przeszkodę.

„Wytrzyma” – pomyślał, próbując dodać sobie otuchy.

Popatrzył raz jeszcze na Rogosta. Mężczyzna był blady, oddychał płytko, a twarz pokrywał mu śmierdzący, chorobliwie wyglądający, woskowaty pot.

„Wytrzyma?” – ciemnowłosy nie mógł pozbyć się wątpliwości, które co rusz wracały, drażniły sumienie, wystawiały cierpliwość na najcięższą w jego życiu próbę.

W wynędzniałej zgrai, wśród której się znalazł, nie było nikogo, kto mógłby pomóc, zająć się Rogostem. Bo i nikt nie wiedział, jak należałoby to uczynić. Trzeba było jechać dalej, szukać gdzie indziej, a Aruna znajdowała się najbliżej na trasie ze Starogrodu. Szeroki trakt główny wiódł między ścianami gęstego lasu, ale nie kluczył zanadto, nie mamił licznymi odnogami.

„Aruna” – myśl o tym miejscu zaprzątała umysł mężczyzny, przeplatając się ustawicznie z niepokojem o stan zdrowia przyjaciela. „Ileż spraw miało tam swój początek. Miejmy nadzieję, że nie przyjdzie mi tam również patrzeć na koniec niektórych z nich”.

Zmitygował się naprędce i zbeształ w myślach za czarnowidztwo, które nie wnosiło niczego do i tak arcytrudnej sprawy.

„Wytrzyma! Musi wytrzymać”.

Dalebor obdarzył druha jeszcze jednym kontrolnym spojrzeniem, spiął lejce i wysforował się na przód kolumny, która z wolna szykowała się do postoju, aby zdążyć przygotować obozowisko przed szybko zapadającym jesiennym zmrokiem.

*****

Nie spodziewał się, że tak szybko zaśnie. Ba, nie liczył, że w ogóle przyjdzie mu zmrużyć oko.

Odseparował się od reszty ludzi, zabierając ze sobą Rogosta, którego ułożył przy wcześniej rozpalonym ognisku. Pomógł mu krzepki chłopina, umorusany sadzą i innymi substancjami, których proweniencji Dalebor postanowił nie dociekać. Ważne, że mężczyzna obiecał rano ponownie pomóc przenieść jego druha na wóz oraz zapewnić mu dalszy transport do Aruny. Dalebor nie miał nawet pojęcia, jak ma na imię ów osiłek, który zdobył się na tak bezinteresowny gest wobec obcego, ale nie miało to teraz znaczenia.

Gdy mężczyzna oddalił się, aby zająć się swoimi końmi, Dalebor przystąpił do pośpiesznych oględzin kondycji Rogosta, w której od dwóch dni nie zmieniło się absolutnie nic. Druh wciąż trwał nieprzytomny; oddychał płytko, ale miarowo.

Zebrawszy nieco wody w pobliskim potoku, Dalebor obmył delikatnie twarz przyjaciela. Na tyle, na ile było to możliwe.

A potem ułożył się przy trzaskającym ogniu i patrząc w raźno tańczące żółte sploty płomieni, przepadł.

*****

Zbudziło go zimno stali przyłożonej bezpośrednio do gardła.

Dalebor ocknął się wciąż zawinięty w derkę, którą opatulił się, nim zapadł w sen. Pod zwojami przykrycia tulił do piersi schowany w pochwie miecz. Pozycja, w jakiej się ułożył, nie należała do wygodnych, więc tym większe było jego zdziwienie, że usnął tak głęboko. Zrugał siebie za lekkomyślność, za to, że nie pozostał czujny, ale uświadomił sobie, że w obliczu wycieńczenia organizmu ta chwila nadeszłaby prędzej czy później, czy tego chciał, czy nie. Fakt, że otoczony był obcymi, którzy znaleźli się w ekstremalnie trudnym położeniu i aby przeżyć, mogą posunąć się do absolutnie wszystkiego, nie wpływał na granice, które stawiało jego ciało.

Ognisko dogasało, więc z początku nie był w stanie rozpoznać napastnika. A potem postać trzymająca pewnie sztych przy jego gardle przykucnęła, a Dalebor zdębiał do reszty. Jej wolna dłoń spoczęła na ramieniu ciemnowłosego, ale ostrze nie zaniechało obranego celu.

– Myślałem, że nasza z dawna obiecywana rozmowa odbędzie się w całkowicie innych okolicznościach, na innych warunkach – postać wychrypiała cicho, ale dobitnie.

Dalebor popatrzył smutno na napastnika, nie poruszył się ani na jotę, bo wiedział, czym skończy się jego najdrobniejsze drgnięcie. Chciał zaprzeczyć ruchem głowy, zapewnić, że to, co się dzieje, nie jest to konieczne. Zrezygnował.

– Rogost, to naprawdę nie musi tak wyglądać.

Dłoń mężczyzny mocniej ścisnęła ramię druha, ale nie tak, aby zadać ból. Ostrze oddaliło się nieco od gardła, choć wciąż pozostawało wycelowane w sam jego środek.

– Koniec z kręceniem. Koniec z mamieniem i wodzeniem mnie za nos. Chcę znać prawdę i chcę ją poznać teraz, psiamać. – Głos Rogosta był słaby, nienaturalnie ściszony.

Będąc w pełni świadomym, że blondyn jest śmiertelnie niebezpieczny, nawet jeśli balansuje na granicy życia i śmierci, Dalebor westchnął głęboko i równie cicho odrzekł:

– Niech będzie i tak. ■

Ciężar winy

Wiedział, że przyjdzie, zawsze przychodziła. Zjawiała się nagle, bezszelestnie, pozwalała podziwiać swoje nagie ciało, tak podobne do ludzkiego, a jednak tak kompletnie odmienne, obce.

Z początku, gdy był jeszcze ledwo odrośniętym od ziemi chłopcem, nie zwracał uwagi na jej urodę, na szczegóły, od których teraz, gdy minęła piętnasta zima jego życia, robiło mu się gorąco na samą myśl.

A myślał o nich wcale często. O oczach koloru bursztynu lub gryczanego miodu, które pozbawione były białek i źrenic. O zielonkawej cerze bez jakichkolwiek znamion, przebarwień, niedoskonałości. O włosach koloru mchu, które wdzięcznie falowały, nawet gdy się nie poruszała, jakby była wiecznie zanurzona w wodzie, a długie kosmyki żyły własnym, suwerennym życiem. O drobniutkim meszku tego samego koloru, który pokrywał jej łono, oraz o piersiach, których aureole i sutki były ciemnobrązowe niczym kora dębu. I o jej smukłych biodrach, które wiecznie tańczyły przed jego oczami, nawet jeśli miał je otwarte. Gdyby tylko miał odwagę przyznać się sam przed sobą, musiałby dojść do wniosku, że myśli te pojawiały się w jego głowie niemal bez ustanku od kilku lat.

Nigdy nie pozwoliła się dotknąć, ba, nigdy nie pozwoliła do siebie podejść bliżej niż na trzy, cztery metry. Patrzyła na niego jak na ciekawostkę, z przyklejonym do ust kpiącym uśmiechem.

A on widział w niej cud, boginię, dla której kaprysu czy zachcianki byłby w stanie poświęcić siebie, złożyć u jej stóp cały świat, byle tylko ją zadowolić.

Czekał na nią, oparłszy się o strzelisty modrzew, i nagle zdał sobie sprawę, że zaciska spotniałe dłonie aż do bólu. Rozluźnił palce, poruszył nimi, aby pozbyć się nieprzyjemnego mrowienia.

Nie dzielił się z nikim opowieściami o swoich spotkaniach. Matula, u której niezawodnie znalazłby wsparcie i ukojenie dla skotłowanych myśli, pokręciłaby głową, westchnęła ciężko i kazała przestać zajmować się dyrdymałami. Ojciec z kolei złoiłby mu tęgo skórę, gdyby tylko dowiedział się, że zamiast pomagać przy obejściu, ugania się po lasach za potworzycą, mitrężąc czas i wystawiając rodzinę na pośmiewisko. A bracia, jak to bracia, pośmialiby się i poczynili kilka rubasznych uwag, oczywiście tak, aby matka nie słyszała, boby się jeszcze zgorszyła, a potem zrugała ich za nieprzyzwoitość.

Jak zwykle nawet nie odnotował momentu, gdy stanęła przed nim. Już dawno przestał przecierać oczy ze zdumienia, gdy jej obecność stawała się faktem, choć z początku powątpiewał w jej istnienie, biorąc ją za jakiś miraż, ułudę, tajemniczą leśną manifestację, która miała zwodzić ludzi na manowce.

Stali tak chwilę nieruchomo, otoczeni morzem krzewów jagodowych, których owoce obrodziły w tym roku nad wyraz hojnie, sprawiając, że gałązki poobwisały pod ciężarem granatowych kuleczek.

A potem zadziało się jak zawsze. On zrobił krok ku niej, ona poczyniła jeden w tył. On zerwał się do obłąkańczego biegu, żywiąc płonną nadzieję, że tym razem finał tego spotkania będzie zgoła inny, taki, jaki niejednokrotnie mu się śnił, nawet na jawie. Ona jednak wykonała płynny zwrot i popędziła przed siebie, gnając ku zbitej gęstwie lasu.

Włożył w swój bieg całą siłę, zmuszając członki do prędkości, na którą nawet nie wiedział, że go stać, ale już nie miał złudzeń. Doskonale wiedział, jak zakończy się ta dzika pogoń, jak zawsze się kończyła.

Gdy leśna panna dopadła ściany drzew, rozpłynęła się w powietrzu, jakby nigdy nie istniała. Chłopak został sam. Pochylił się, wsparł dłońmi o kolana i dyszał ciężko, próbując uspokoić oddech.

– Wróć! – krzyknął za nią. Miał świadomość, że zdziera gardło na próżno. – Wróć! – zawołał mimo to jeszcze raz, niemal błagalnie. – Ja ciebie… ja ciebie…

Nie dokończył. Wiedział, że nie ma sensu. Obrócił się tylko i ze spuszczoną głową pomaszerował do domu, nie obejrzawszy się na miejsce swego kolejnego rozczarowania już ani razu.

*****

W izbie zaległa grobowa cisza.

Choć za oknem panowała noc, w pomieszczeniu zbudowanym na planie prostokąta było dość widno, a to za sprawą górującego nad okolicą bladożółtego księżyca, który teraz widniał na niebie w pełnej krasie.

Drzwi otworzyły się bez najlżejszego skrzypnięcia, najwyraźniej uprzednio dobrze naoliwione przez gospodarza, zamożnego kmiecia, który teraz przebywał nie wiadomo gdzie, mimo że było już późno w noc.

Na sienniku w kącie izby leżał młodzieniec i wbijał wzrok w wejście. Oczy miał szeroko rozwarte z przestrachu, a czoło zroszone kroplami potu. Chłopak nakrył się derką po sam nos, jakby mogła ona stanowić jakąkolwiek formę ochrony przed nadchodzącym gościem.

Chciał zerwać się, wybiec z pomieszczenia i rzucić w diabły przedsięwzięcie, którego stał się częścią. A potem do jego sparaliżowanego strachem umysłu dotarło wreszcie, że choćby i chciał wziąć nogi za pas, nie mógłby uczynić nawet najdrobniejszego ruchu poza obręb siennika, który teraz stał się jego więzieniem. Młodzieniec wiedział, jak to się dalej potoczy: że nie będzie w stanie poruszyć żadną kończyną, że jedyne, na co będzie mógł sobie pozwolić, to zduszony charkot, który od biedy dałoby się wziąć za mowę.

– P… p… panie Rogoście – wydukał ściszonym głosem. – Zaczyna się – powiedział płaczliwie, choć na oko miał dobrze ponad szesnaście lat i można było spodziewać się po nim większej odwagi.

Odpowiedziała mu kompletna cisza.

Z wolna, niemalże leniwie do komory wtoczyła się postać, która dla stojącego obok obserwatora zdałaby się niezwykle opasłym dzieckiem, liczącym sobie nie więcej niż trzy, góra cztery wiosny. Karzełek zbliżał się do siennika, przestawiając otyłą nogę za nogą.

Z siennika dobył się pojedynczy, spanikowany skowyt, co sprawiło, że grubasek zatrzymał się w połowie drogi. Postać poniuchała powietrze, pokręciła głową, pod którą nie widać było szyi, zapewne ukrytej pod kolejnymi fałdami tłuszczu i skóry. Dziecko nie dziecko kontemplowało coś przez krótką chwilę, po czym wbiło sobie z rozmachem pulchną rączkę w trzewia. Gmerało tak wewnątrz krótki czas, po czym szarpnęło bez najmniejszego wysiłku. Coś mlasnęło, coś zaśmierdziało, po czym plasnęło o podłogę, parując. Chłopak ponownie zajęczał, bliski pomieszania zmysłów i utraty przytomności z przerażenia.

Grubasek wznowił pochód, a młodzieniec wbrew własnej woli rozciągnął swoje ciało na całą długość łóżka, pozwalając tym samym czynić przybyszowi jego powinność. Karzeł zwinnie odbił się od klepiska – wyczyn imponujący, jeśli wziąć pod uwagę tuszę skoczka i jednocześnie lekkość, z jaką dokonał tej sztuki – i wylądował z gracją na skraju posłania. A potem bezceremonialnie wszedł na chłopaka, tratując go niewielkim, lecz zwalistym ciałkiem.

Zabolało. Musiało zaboleć, bo chłopak wydał pierwszy przytłumiony jęk bólu, a potem następny i następny. Tłuścioch nie przejmował się tym i przechadzał się w tę i we w tę po ciele ofiary, zatrzymując się za każdym razem przed klatką piersiową, jakby chciał ją zostawić na perfidny koniec, jaki niewątpliwie czekał maltretowanego, jeśli tortury potrwają jeszcze kilka chwil dłużej.

I wówczas zza pokaźnego pieca wyłoniła się kolejna postać. Trzymała w ręku miecz, który połyskiwał groźnie, gdy tylko ostrze uchwyciło refleks sączącego się przed otwarte okno promienia księżyca.

Rogost ominął szerokim łukiem stosik parujących zwojów jelit, które karzełek zostawił za sobą, zanim wskoczył na siennik. Mężczyzna skrzywił się, mimo że przyszło mu w życiu oglądać niepomiernie gorsze widoki, ale zapach, który uderzał w nozdrza, wypełniał je po same brzegi, nie pozwalał się skupić na niczym innym, drażnił.

– Błaaa… ghaaam! – rozdarł się chłopak, gdy spostrzegł zbliżającego się mężczyznę.

Dopiero teraz Rogost miał szanse przyjrzeć się potworkowi z bliska.

Faktycznie, wzrostem przypominał dziecko, ale tutaj kończyły się podobieństwa. Niewielka postać była niezwykle upasiona, nawet jak na swój wzrost. Na nagim ciele prezentowała bogaty asortyment zwałów tłuszczu, wałeczków i dołeczków, które u pacholęcia może wyglądałyby uroczo, tutaj jednakowoż odpychały, bo skóra karła była pomarszczona oraz szarawa jak u świeżego trupa. Pysk potwora dopełniał jego szpetotę, jako że w rozdziawionej, szerokiej paszczy, która mimowolnie nasuwała na myśl żabią fizjonomię, dumnie sterczały dwa rzędy malutkich, ale ostro zakończonych kiełków. Nie można było także przejść obojętnie wobec ziejącej czarnej dziury w brzuchu, z której chwilę wcześniej szkarada wyciągnęła sobie trzewia. Oczy – dwa czarne jak węgiel punkciki – skierowała na nadchodzącego Rogosta. Wyszczerzyła się, nie wiadomo, czy w parodii uśmiechu, czy ostrzegawczym grymasie, i syknęła z cicha.

– Nie mogę już, błaaa… aaaa…! – powtórzył chłopak, ale urwał, gdy demon nastąpił na jakieś wrażliwsze miejsce.

Rogost stanął nad siennikiem i, ku olbrzymiemu zdziwieniu młodzika, schował miecz do pochwy.

– Ech, Bratumił, Bratumił – westchnął mężczyzna, pokręcił głową i oparł ręce o biodra. – Ojciec dał ci niezbyt fortunne imię.

Potworek, który wcześniej na chwilę zaprzestał tortur, wznowił pochód, przynosząc swojej ofierze świeżą porcję bólu.

– Nie byłeś z nami szczery, prawda? – rozległ się inny głos od strony drzwi, gdzie oparty o framugę przystanął kolejny mężczyzna. – Szkoda, bo być może udałoby nam się inaczej rozwiązać twój problem.

Nowo przybyły z ciemnymi włosami, które nosił przycięte na wysokości uszu, zaczesał niesforny kosmyk i wszedł do sieni, nie czekając na czyjekolwiek zaproszenie.

– To, co cię męczy, to nie zmora, choć ludzie często mylą ze sobą te dwa demony. Nasz milusiński to gnieciuch lub gniotek, jeśli wola.

– Paaaanie Dalebor, litooooości! – Karzełek musiał nastąpić wyżej niż dotychczas, bo w głosie chłopaka pojawiły się nowe rejestry, dobitnie świadczące o wyższym poziomie cierpienia.

– No to jak naprawdę było z twoim bratem, hę? – Dalebor przystanął obok druha, minąwszy gniotkowe pozostałości. – Bo znając naturę gnieciucha, rzecz ma się zgoła inaczej, niż nam ją przedstawiłeś. Mam rację?

Chłopak nie zaprzeczył Daleborowym rewelacjom ani ich nie potwierdził, tylko jęknął rozpaczliwie, a potem żałośnie zachlipał.

– Nie wiem, o… oooo… o czym mówicie! – Młodzik wbił palce w siennik. Był na skraju wytrzymałości.

– Bratumił, ty chyba nie rozumiesz położenia, w jakim się znalazłeś. Nie jestem w stanie przegnać gnieciucha, jeśli nie wyznasz swojej przewiny. A jeśli nie uczynisz tego wkrótce, to, żal mi to mówić, umrzesz. Bolesną śmiercią umrzesz, Bratumił. Bo gnieciuch cię po prostu zagniecie na śmierć, choć nie wydarzy się to od razu. Pocierpisz, a dopiero gdy udręka stanie się nie do wytrzymania, twój nowy znajomek wkroczy ci na pierś, a twoje serce przestanie bić. Więc jak będzie?

Potworek dalej czynił swoją powinność z niemal obojętną zawziętością, a chłopak jęczał i płakał naprzemiennie, nie dając za wygraną. Próbował się wić, unikać kolejnych nadepnięć, ale czar potworka wiązał go do siennika, nie pozwalając na najdrobniejszą zmianę pozycji. W końcu ból musiał stać się zbyt przytłaczający, bo Bratumił rozdarł się żałośnie:

– Powiem! Wszystko powiem, niech tylko przestanie!

Gnieciuch zatrzymał się, spojrzał na Dalebora.

– Mów – rozkazał mężczyzna.

– To ja zabiłem Biezdara! – Chłopak rozpłakał się niekontrolowanie jak małe dziecko. – Do polewki dodałem muchomorów. Ja… ja nie chciałem tego! Nie chciałem! – Zakrył twarz rękoma, jakby chciał ukryć palący wstyd.

– Nie mnie będzie o tym sądzić.

Dalebor skinął w kierunku drzwi, a chłopak zbladł jeszcze bardziej, jego oczy zrobiły się wielkie. Próbował najwyraźniej upodobnić się do księżyca za oknem.

– Ojcze… – wychrypiał tylko, zdawszy sobie w pełni sprawę, że rodzic był świadkiem każdego wypowiedzianego słowa. – Wybaczcie.

Niski, przysadzisty i łysy jak jajo mężczyzna, właściciel domostwa i ojciec mordercy oraz jego ofiary, przestąpił z nogi na nogę, podrapał się po kilkudniowym zaroście. Z obrzydzeniem przyjrzał się gniotkowi, który stał teraz nieruchomo, jakby czekał na dalszy rozwój wypadków.

– Znikaj, gnieciuchu! Nie masz już tutaj czego szukać! – zawołał z przesadną emfazą Dalebor.

Potworek zeskoczył z siennika i po drodze do drzwi zebrał jednym płynnym ruchem swoje wnętrzności. Minął rodziciela Bratumiła, a ten przylgnął z całych sił do framugi, bojąc się nawet musnąć przechodzącego obok demona.

Gdy gnieciuch zniknął na dobre, mężczyzna obrócił się z powrotem ku swej latorośli. Wzrok miał niedobry.

– Chodź za mną – rzucił jedynie i wyszedł na zewnątrz domostwa.

Dalebor ruszył śladem gospodarza, jego druh natomiast przypilnował, aby Bratumił nie ulotnił się oknem. Gdy tylko chłopak wstał z miejsca męki, Rogost nie silił się na delikatność i pchnął go przed siebie, dając do zrozumienia, że każda myśl o ucieczce jest myślą daremną.

Ku zaskoczeniu mężczyzny przed domem zebrał się niewielki tłumek, składający się z kilkunastu przedstawicieli męskiej populacji wioski. Nie mieli ze sobą pochodni, bo zaczynało już pomału szarzeć na horyzoncie.

Bratumił stanął ze spuszczoną głową przed sąsiadami, naprzeciw ustawił się jego ojciec, a zaraz za nim Dalebor z Rogostem. Obaj wiedzieli, że teraz chłopak zostanie osądzony przez zgromadzenie, a oni mogą jedynie biernie przyglądać się rozwojowi wydarzeń.

Zapadła dłuższa cisza, aż wreszcie odezwał się ojciec Bratumiła:

– Nie mam już syna.

Ludzie zawiercili się niespokojnie, popatrzyli po sobie, czekając na wyjaśnienia.

– Ojcze! – Bratumił próbował wskórać cokolwiek u swego nieprzejednanego rodzica, lecz ktoś z zebranych szarpnął go, nakazał milczenie.

– Z trzech – kontynuował, niczym niewzruszony, gospodarz chaty – ostał mi się jeno najmłodszy. Jeden padł zgładzony podstępnie, taka była jego dola.

Słuchający pokiwali smutno głowami, pamiętając otrucie najstarszego z braci.

– Drugiego takoż zabrał mi smutny los. Jego imię niech będzie przeklęte po stokroć, bo tak dyktuje prawo za przewinę bratobójstwa. Dodać muchomorów do polewki, patrzeć, jak brat zdycha, wijąc się i rzężąc! Hańba i srom! – coraz głośniej i bardziej zapamiętale perorował mężczyzna.

Odpowiedziało mu ponowne nieme potwierdzenie ze strony zgromadzenia.

– Co powiecie? – Ojciec zabójcy popatrzył twardo na swych sąsiadów, czekając na wyrok.

Rogost był pewien, że teraz wygnają chłopaka, że otrzyma on dożywotni zakaz powrotu do rodzinnej wioski pod groźbą kary śmierci. Los okrutny – w większości przypadków dziatwę nań skazaną czekała śmierć głodowa, poniewierka lub zbójowanie i tym samym rychły stryczek bądź wymyślniejsza kaźń zapewniona przez lokalne władze.

Tym bardziej zaskoczyło go, co usłyszał z początku jako pomruk tłumu, a potem coraz wyraźniejsze i głośniejsze wrzaski.

– Śmierć za śmierć! – krzyknął jeden z odważniejszych.

Reszta jednogłośnie przyklasnęła temu pomysłowi.

– Śmierć za śmierć! – skandowanie szybko przybierało na sile.

Rogost podszedł do ojca chłopaka.

– Panie Barnim! – Złapał go za ramię, odwrócił delikatnie ku sobie. – Chyba nie chcecie własnego dziecka skazać na śmierć? Przecież to wasza krew, psiamać!

Gospodarz popatrzył Rogostowi chwilę w oczy, po czym powiódł wzrokiem po zebranych i ledwo zauważalnie kiwnął głową. Raz.

Wszystko potoczyło się niezwykle dynamicznie. Ktoś złapał chłopaka za włosy, grzmotnął go pięścią w nos. Młodzieniec zalał się krwią, zakrył twarz, próbując uchronić się przed kolejnym ciosem. Następnie inny mężczyzna przyskoczył do niego, a w jego dłoni śmignął cep. Bratumił zgiął się wpół, ale kolejny cios zmusił go do padnięcia na kolana. Uderzenie w tył głowy spowodowało, że chłopak rzygnął juchą i runął jak długi na błotniste klepisko. Potem poszło już szybko. Ktoś dźgnął widłami, między opadającymi razami cepów znalazła się i pojedyncza siekiera, która zebrała najkrwawsze żniwo i tym samym zakończyła kaźń skazanego.

I mimo że Barnim patrzył na okrutną śmierć swojego syna, przez cały ten czas nie drgnęła mu nawet powieka, nie odwrócił wzroku od krwawego ochłapu, którym stało się jego własne dziecko.

– Dość już widziałem. – Rogost splunął wymownie, nie wiedząc, jak inaczej podkreślić swoje obrzydzenie. – Panie Barnim, nasza zapłata i przyjdzie nam co rychlej pożegnać waszą osadę.

– Precz – usłyszał w odpowiedzi. Gospodarz głos miał zimny, opanowany, jakby nic dramatycznego nie zaszło, a on przeganiał żebraków błąkających się po jego zagrodzie.

– Co rzekliście? – Dalebor zjawił się u boku druha, założył ręce na piersi i nadstawił ucha, jakby się przesłyszał.

– Precz, powsinogi, czarownicy przeklęci – powtórzył Barnim tak, aby nie słyszeli inni. Nie było złości w jego słowach. – Jak rzeknę moim ziomkom, żeście się kumali z potworami, to znajdziecie się za krótką jeno chwilę o, tam. – Wskazał brodą miejsce, gdzie leżało coś, co już w najmniejszym nawet stopniu nie przypominało jego syna.

Rogost zacisnął zęby, szczęka uwydatniła się znacząco. Był wściekły.

– Jeśli… – zaczął, lecz Dalebor przerwał mu, łapiąc przyjaciela za ramię.

– Niech wam będzie – powiedział. – Rogost, nic tu po nas. Zbierajmy się, nasza robota skończona.

Blondyn obdarzył jeszcze ostatnim pogardliwym spojrzeniem zgraję, która tak ochoczo przystąpiła do wymierzania kary, nie dając chłopakowi nawet cienia szansy na wytłumaczenie swoich motywów. Następnie odwrócił się i skierował kroki do obory, w której stały ich konie, aby jak najszybciej zostawić za sobą obmierzłą mu wioskę i jej mieszkańców.

*****

Zanim słońce na dobre przebiło się przez półmrok jutrzenki, udało im się opuścić osadę i ujechać jakiś dystans.

Szczęśliwie nie musieli bronić swojego dobytku ani torować sobie drogi ku otwartemu traktowi. Nikt nie próbował ich zatrzymywać czy ścigać. Barnim pozwolił im odejść wolno, choć jego zimne, nieustannie kalkulujące spojrzenie towarzyszyło im, aż na dobre nie zatopili się w puszczy.

Nie rozmawiali z początku, wściekli na obrót spraw. Oczywiście nie był to pierwszy raz, kiedy po wykonaniu zadania zostali przegnani bez zapłaty. Mimo wszystko dziękowali w duchu, że tym razem obyło się bez krwawej rozprawy, bo i takie przypadki miały miejsce. Bywało, że musieli bronić swojego życia przed wściekłą, podjudzoną tłuszczą, która gdy raz zwietrzyła krew, pragnęła jej więcej.

– Nie masz wrażenia, że ludzie są coraz gorsi? – Rogost przerwał trwającą ciszę, uchylając się przed wyjątkowo nisko zwieszoną gałęzią. – Myślałem, żeśmy się już wystarczająco tego skurwysyństwa naoglądali, ale zawsze mnie coś zaskoczy, zawsze znajdzie się ktoś, kto odkryje przed nami nowe pokłady podłości w stosunku do drugiego człowieka. – Splunął siarczyście na myśl o świeżych wydarzeniach. – Ten ojciec…

– Barnim szczuł synów przeciwko sobie – Dalebor wszedł mu w słowo. – Skłócił ich o ojcowiznę. Chciał doprowadzić do tego, że zostanie jeden, który położy łapę na wszystkim, bez obawy, że bracia kiedyś zaczną knuć przeciwko sobie lub niemu albo że będzie musiał podzielić ziemię, zmniejszając jej wartość. Pchnął chłopaka do mordu na bracie, bo nie wiedział, jak rozwiązać sprawę dziedziczenia. Zrzucił ciężar winy na własnego syna. Oczywiście nie nakłaniał otwarcie Bratumiła do zbrodni, ale roztaczane przez niego wizje, w których chłopak był jedynym spadkobiercą majątku Barnima, okazały się na tyle sugestywne, że młodzian dał się wreszcie urobić, a w jego myślach począł kiełkować mało chlubny plan. A teraz ojcu ostał się jedynie najmłodszy syn, oczko w głowie, który od początku miał się stać realnym wykonawcą ostatniej woli rodziciela, bez ewentualnej konkurencji.

– Barnim nawet nie dał synowi szansy, aby się obronić, spróbować wytłumaczyć, psiamać.

– Po co miałby to robić? – Dalebor zrównał się z koniem przyjaciela, podrapał się za uchem, przeganiając stamtąd natarczywego owada. – Żeby chłopak zaczął paplać? Żeby coś przypadkiem dało komuś do myślenia, że tatulek poświęcił dwóch synów w imię dobrobytu trzeciego, który nawet nie pojawił się na sądzie brata? Eeee… – Machnął ręką, uważając temat za zbyt oczywisty, aby dalej o nim rozprawiać. – Była niegdyś taka ballada o matce starowince i jej dwóch córkach… Ich domostwo, w którym bieda aż piszczała, zostało odwiedzone przez jakiegoś władykę. Traf chciał, że bogacz szukał naonczas żony, a obie dziewczęta wpadły mu w oko. Trzeba było tylko zdecydować, którą wybrać.

– I?

– I urządzono zawody w zbieraniu malin czy jakoś tak. Nie pamiętam dokładnie. Pamiętam za to, że jedna siostra zamordowała drugą, żeby stać się nową panią na włościach i uciec od nędzy.

– Przyjemnie. – Usta Rogosta rozciągnęły się w sardonicznym uśmiechu.

– W rzeczy samej. Szczegóły tej historii i jej tytuł wyleciały mi z głowy, ale traktowała ona o zdradzie, zbrodni i krwi. Ni mniej, ni więcej jak u naszych znajomków, cośmy ich niedawno mieli szczęście opuścić. Tyle tylko, że w opowieści chyba była jakaś sprawiedliwa kara za popełnione zbrodnie. A może i nie było? – Dalebor zmarszczył brwi w zamyśleniu. – Nie pamiętam zbyt dobrze.

Ptaki, jakby kontrapunktując Daleborową opowieść, rozświergotały się w koronach drzew na znak, że mężczyźni nie są jedynymi istotami, które znajdowały się na leśnym dukcie.

Rogost zasępił się pod wpływem nagłego natłoku myśli. Zwrócił się ku towarzyszowi.

– Skąd ty właściwie to wszystko wiesz? – zapytał, ton miał podejrzliwy.

– O tej balladzie? Dawno temu, goszcząc w kasztelu pewnego szlachetki, położonym niedaleko Werniki…

– Nie to. – Mężczyzna pokręcił głową i poprawił się w siodle. – O konflikcie między braćmi. O planie Barnima. On sam nie przypadł mi do gustu od samego początku, wiedziałem, że coś śmierdzi w całej tej sprawie z nawiedzającą Bratumiła zmorą, ale żeby posunąć się do takiego skurwysyństwa z zimną krwią?

Dalebor z początku nie odpowiedział, tylko zapatrzył się na rozdroże, do którego się zbliżali. Gdy dostrzegł to, czego szukał, wyprostował się i wskazał przed siebie.

– Od niego.

Rogost wytężał wzrok, ale z początku nikogo nie wypatrzył. Dopiero gdy dojechali do dwóch krzyżujących się dróg, zrozumiał, o co chodzi towarzyszowi. Konie stanęły jak na komendę, parsknęły, zastrzygły uszami i gwałtownie przestąpiły z nogi na nogę, zagrzebały przednimi kopytami w piaszczystym gruncie.

– Pokazał mi wizje, które zaczerpnął bezpośrednio od chłopaka. To jest, koniec końców, jego pokarm: koszmary, które dręczą złoczyńcę. – Dalebor wskazał przyczajoną pod drzewem postać, źródło niepokoju ich wierzchowców. – Witaj, gnieciuchu.

Karzeł nie silił się, aby zadośćuczynić grzecznościom, stał tylko lekko przygarbiony w cieniu drzewa, świdrując ciemnowłosego mężczyznę swoimi nieprzeniknionymi onyksowymi oczkami.

– Dzięki za pomoc. – Dalebor postanowił nie rezygnować z prób nawiązania rozmowy z potworem.

Ten jednak uparcie trwał w ciszy, nie zaszczycając go nawet słowem.

– Tę sztuczkę z bebechami na klepisku to mogłeś sobie darować – dorzucił swoje pięć groszy Rogost.

– Nie, nie mogłem – odezwał się wreszcie demon. Głos miał cienki i skrzekliwy. – Jakbym sobie darował, chłopak zginąłby od razu i nieodwołalnie. Zgniótłbym go na śmierć. Im większy ciężar winy mojej ofiary, tym cięższy się staję, a on przyjął wszystko na siebie. Dręczyło go to, co zrobił, nie dawało mu spokojnie żyć. Wówczas zjawiłem się ja.

Rogost uświadomił sobie nagle, że gniotek nie spuścił wzroku z Dalebora nawet na ułamek sekundy. Wyglądało to tak, jakby demon czekał na coś, na jakiś tylko jemu wiadomy znak ze strony mężczyzny. Nie doczekawszy się jednak, przeniósł spojrzenie na wschodzące na nieboskłon słońce i przerwał trwającą pewien czas niezręczną ciszę.

– Żegnaj – powiedział krótko.

I wraz z ostatnim tchnieniem nocy rozpłynął się w powietrzu, pozostawiając kompanów ponownie samych na trakcie, pod majaczącym złotym okręgiem, który coraz śmielej wznosił się ponad zielone morze drzew.

*****

Po kilku dniach zawędrowali na dno kotliny, uformowanej niczym wielka misa.

Nie zdziwił ich fakt, że pogoda się zmieniła ani że tak późno się zorientowali, trudno bowiem było dostrzec nadciągające warstwy chmur zza zbitej ściany drzew, które może i potraciły już większość swego listowia, ale wciąż utrudniały widoczność. Zmuszało to podróżnych do bycia przygotowanymi na różnorakie ewentualności i przeciwności.

Słoneczna aura ustąpiła miejsca jesiennej słocie. Światem niepodzielnie rządził rzęsisty deszcz, który padał nieprzerwanie od trzech dni. Wierzchowce pospuszczały smętnie łby i mozolnie parły przed siebie, bez choćby krzyny entuzjazmu.

Gdy opuścili kotlinę, teren stał się bardziej grząski, a tempo i tak żółwiego już pochodu jeszcze spowolniło. Bywały miejsca, w których musieli prowadzić konie za uzdy, bacząc na każdy kolejny krok. Bagniska rozlewały się przed nimi jak okiem sięgnąć i nie było sensu zawracać, nadkładając drogi.

Po pięciu dniach opady ustały, przynajmniej chwilowo. Rogost narzekał na wszechobecne komarzyska, które dawały za wygraną jedynie, gdy rozpalali ognisko, zatrzymawszy się na nocny postój. Dalebor z kolei przeklinał brak odpowiednio suchego drewna, które pomogłoby w przeganianiu krwiopijców, bez żadnego skrępowania ssących posokę zarówno z obu mężczyzn, jak i z koni.

Potem powrócił równiusieńko siekący kapuśniaczek, a z nim jeszcze większy problem ze znalezieniem opału. Bywało więc, że musieli spędzić kilka nocy w ciemnicy, okrywając się czym tylko mieli i trzęsąc się z zimna, bo wszystko zostało już przemoczone przez nieustający deszcz. Jedynie komary ostatecznie skapitulowały i nie gnębiły ich swoją namolną obecnością.

Świt zastał ich skulonych pod rozłożystym świerkiem, ale nowy dzień bynajmniej nie oznaczał przerwy w lejących się ciągiem strumieniach wody. Od czasu do czasu intensywność opadów malała, ale niebo pozostawało zasnute ołowianymi chmurami. Nie zanosiło się, aby nieoszczędzająca podróżnych pogoda miała ulec w najbliższym czasie jakiejkolwiek zmianie.

– Nie wiem, co irytuje mnie bardziej: komary czy ten cholerny deszcz – narzekał Dalebor, próbując okryć się przemoczonym kocem.

– Ja stawiam na komary. Jeśli tylko później nie wykończy nas gorączka z powodu wyziębienia. – Rogost ziewnął przeciągle, a z jego ust buchnął kłąb pary. – Wszystko mi zesztywniało od tego spania pod drzewem.

Kompan obdarzył go dość niedwuznacznym spojrzeniem.

– Wiesz – zaczął niefrasobliwym tonem – w zamtuzie mógłbyś zrobić z tego użytek.

– Umysł masz jasny jak, nie przymierzając, niebo nad nami. Aleś ty dowcipny od rana – rzucił kwaśno Rogost.

– O tym właśnie mówię! – kontynuował niczym niezrażony Dalebor. – Dowcipny, doustny czy też oba sposoby. To już zależałoby tylko od ciebie i zasobów twojego mieszka.

– Nawet nie chce mi się mówić, dlaczego nie chce mi się wstać i huknąć cię w okolice potylicy – odparował druh, ale w kąciku jego ust pojawił się nieznaczny uśmiech.

– Słyszałeś to? – ciemnowłosy zmienił nagle temat.

– Co takiego?

– Jakby ktoś krzyczał.

– To pewnie wiatr zawodzi. Na tym pustkowiu raczej na próżno wyglądać jakichkolwiek sadyb, o ludziach nie wspominając.

Dalebor porzucił pozorne ciepło własnego koca, wychynął nieco spod rozłożystych gałęzi, które dawały im jakie takie schronienie, nasłuchiwał jakiś czas.

– Ktoś woła pomocy – stwierdził, nie patrząc na przyjaciela. – Idziemy?

– A mamy jakiekolwiek wyjście? – Rogost zaczął podnosić się ze swojego legowiska, złorzecząc i narzekając na czym świat stoi. – Jeśli okaże się, że ów ktoś wyciągnął mnie spod tego świerku na próżno, to wówczas naprawdę będzie potrzebował pomocy, psiamać.

Zostawiwszy swoje prowizoryczne posłanie oraz przywiązanego do sąsiedniego drzewa wierzchowca, obnażył klingę i pognał za Daleborem.

*****

– Pomooocy! – chłopak rozdarł się na całą okolicę, próbując przebić się przez kurtynę dżdżystego deszczu, który tłumił dźwięki lasu.

Gdy ponownie szarpnął uwięzionym do pasa ciałem w desperackiej próbie oswobodzenia go z lepkiej ciemnej brei i skonstatował, że bagno wciąga go coraz głębiej, panika wzięła górę nad logiką i zdrowym rozsądkiem.

– Błagaaam! Niech mi ktoś pomoże! – zakwilił żałośnie, przeczuwając najgorsze. – Nie chcę umierać! Ojcze! – zawołał ile sił w płucach. – Oooojczeeeee!

Druhowie biegiem dotarli do miejsca, z którego dobiegały rozpaczliwe nawoływania, nie zważając zbytnio na specyfikę terenu, przez co sami omalże nie wylądowali w bagnie.

Pierwszy wyłonił się z chaszczy Dalebor, a biegnący zaraz za nim Rogost wpadł mu na plecy. Niewiele brakowało, a staranowałby przyjaciela i posłał go w grzęzawisko obok uwięzionego chłopaka. Szczęśliwie wyhamował w porę i złapawszy w pasie chwiejącego się nad niewielkim spadem kompana, odciągnął go w tył.

– Nie szarp się, bo tylko pogarszasz sprawę! – Dalebor krzyknął do bezradnego młodzika, mając już jaki taki ogląd sytuacji. – Stój i staraj się nie ruszać! Zaraz cię wyciągniemy.

– Jakoś – Rogost cicho wyraził swoje wątpliwości, tak aby tamten nie słyszał i nie wpadł w jeszcze większą panikę.

Mniej więcej półtora metra pod niewysoką skarpą, na której się znaleźli, rozciągała się szeroka połać smrodliwego bagniska, gdzie chłopak miał pecha wylądować. Obaj mężczyźni przeklinali w duchu brak liny, ale zdawali sobie sprawę, że każda sekunda jest na wagę złota.

– Przytrzymaj mnie za nogi! – zakomenderował Rogost naprędce. – Być może uda mi się chwycić go za ręce. Jeśli nie… – Popatrzył stanowczo na przyjaciela. – Nie zdążymy wrócić po linę.

– Dobra, kładź się – zawyrokował Dalebor, odpinając swój pas z mieczem.

Rogost zdjął mokry i przez to ciężki płaszcz, a następnie położył się na śliskiej od kilkudniowych opadów trawie.

– Co robisz? – zapytał.

– Zepnę ci nogi w kolanach, aby mieć w razie czego za co złapać.

Wahał się przez chwilę, po czym kiwnął głową, że jest gotowy. Dalebor zacisnął mocno pas na jego nogach, aż Rogost syknął, ale wiedział, że to dla jego własnego dobra. Spuścił się ze skarpy głową w dół w stronę chłopaka, który zastygł w bezruchu, walcząc z paraliżującym strachem. Licząc, że Dalebor go utrzyma, Rogost wyciągnął ręce. Kalkulował w myślach, czy jego kompan będzie w stanie poradzić sobie z ciężarem dwóch osób. Pod warunkiem oczywiście, że uda się dosięgnąć młodzika i szarpnąć odpowiednio mocno, aby go oswobodzić z pułapki.

Rogost wychylił się na tyle daleko, na ile mógł, zachowując choć resztki równowagi. Nie miał innego wyjścia, jak zawierzyć krzepie Dalebora. Trawa, na której przed momentem leżał, była mokra i śliska, a brzeg skarpy nie dawał kompletnie żadnego oparcia, do tego brudził zwisającego mężczyznę gliniastym błotem.

Rogost wyprężył tułów, wysunął niepewnie jedną rękę ku szamoczącej się sylwetce. Młodzian, czując szansę na wybawienie z opresji, wznowił swe daremne wysiłki, przez co zagrzebywał się coraz głębiej w mulastej brei.

– Spróbuj chwycić mnie za rękę – wystękał Rogost, wyciągając kończynę najdalej, jak tylko potrafił.

Chłopak rzucił się gwałtownie na źródło ratunku, niczym zwierzę przyparte do muru, doprowadzone do ostateczności. Dłonie ratującego i ratowanego się zetknęły, śliskie od błocka i wody palce szczepiły się na ułamek sekundy. Niestety niemal od razu musieli dać za wygraną. Ich dłonie się rozłączyły.

– Rogost, pośpiesz się, bo zaczynasz mi ciążyć, a nie mam żadnego oparcia! – zawołał rozpaczliwie Dalebor.

Mężczyzna zacisnął szczęki, nie chcąc odpuścić.

– Posłuchaj mnie, chłopcze. – Rogost spojrzał młodzianowi twardo w oczy, aby zrozumiał, że to ostatnia próba, że następnej nie będzie, tak samo jak kolejnego wschodu słońca w jego żywocie, jeśli to w ogóle postanowi kiedykolwiek wychynąć zza stalowoszarej masy chmur. – Wyciągniesz do mnie lewą rękę na trzy, zrozumiałeś? Najdalej jak się da. I trzymaj, gdy złapiesz, jeśli ci życie miłe.

Uwięziony nieborak pokiwał gorliwie głową, w jego oczach zapłonął płomień determinacji, który przyćmił ogłupienie spowodowane przerażeniem.

– Dobrze. – Rogost przełknął ślinę, prawą ręką starł z brwi ściekającą wodę dla lepszej widoczności. Zabieg pomógł jedynie na króciusieńką chwilę, ponieważ momentalnie jego twarz na nowo zalał deszcz. – Jeden! – zaczął liczyć, patrząc chłopakowi w oczy, dając do zrozumienia, że tak łatwo nie zostawi go na pastwę losu. – Dwa…

– Rogost, na miłość bogów! – Dalebor sapnął, mocując się z ciężarem przyjaciela. – Jeśli się nie pospieszysz, będę musiał znaleźć jakiś magiczny sposób, aby wyciągnąć was obu!

– Trzy! – krzyknął mężczyzna, wykręcając maksymalnie tułów i wyrzucając rękę przed siebie.

Chłopak uczynił to samo, próbując wykonać polecenie co do joty. Palce obu postaci szczepiły się i gdy już wydawało się, że niczego nie wskórają również przy tej próbie, Rogost uchwycił pewniej dłoń młodzika, nadwyrężając rękę do tego stopnia, że coś niebezpiecznie zatrzeszczało mu w stawie. Jęknął z bólu pod nosem, ale nie puścił otroka.

– Trzymaj, chłopcze, trzymaj z całych sił! Ostatni wysiłek i będziesz bezpieczny.

– Rogost! – Dalebor był u kresu wytrzymałości.

Blondyn szarpnął chłopakiem, potem jeszcze raz i następny, próbując oswobodzić go i wciągnąć na skarpę.

I właśnie wtedy, gdy mięśnie Dalebora miały dać za wygraną, a bark jego druha eksplodować nowym paroksyzmem bólu, który zniweczyłby całą dotychczasową walkę, ktoś złapał Rogosta za pas i szarpnął z nową werwą. Powoli, lecz pewnie uwięzione ciało młodzika poczęło wysuwać się z niemiłym dla ucha mlaśnięciem z błotnej pułapki i zbliżać do bezpiecznej skarpy.

Chwilę później Dalebor leżał na wznak na mokrej trawie, dysząc i śmiejąc się do siebie, że jest po wszystkim. Rogost na klęczkach masował obolałe ramię i przyglądał się dwóm obejmującym się postaciom.

Obie miały na sobie podobne szarobure, niewyszukane stroje, z tą różnicą, że chłopak do piersi oblepiony był ciemnym mułem.

Nagle mężczyzna odsunął gwałtownie młodziana i zdzielił go kułakiem w bok głowy, a ten syknął i może nawet pożałował, że jednak udało mu się wyjść cało z opresji.

– Mówiłem, smarku jeden, tyle razy mówiłem! – Mężczyzna zamierzył się jeszcze raz, a otrok skulił w sobie w oczekiwaniu na kolejny cios. – Gdzie ci samemu do lasu, gdzie na łowy, pusta głowo? Hę? Czekaj jeno, niech cię matka dostanie w swoje ręce! A jeśli cokolwiek z ciebie po tym zostanie, to i ja swoje dołożę!

A potem mężczyzna, najwyraźniej ojciec uratowanego, złapał młodzika za front przemoczonej koszuli, przyciągnął do siebie, ponownie zamykając w objęciach, i głośno rozpłakał się z ulgi.

*****

– Tropiłem watahę przez dwa dni, a potem się okazało, że to wilki tropią mnie, że bawią się ze mną w kotka i myszkę, zastawiając powoli pułapkę. Próbowałem je zwodzić, zacierać ślady, ale zapachu nijak nie mogłem się pozbyć. – Chłopak maszerował obok ojca, relacjonując ostatnie wydarzenia, które doprowadziły niemalże do jego śmierci, a za nimi kroczyli Dalebor z Rogostem, prowadząc swoje wierzchowce i przysłuchując się rozmowie. – No i wtedy zagnały mnie w tamto miejsce. Biegłem co sił i już miały mnie chapnąć, gdy przede mną wyrosło bagno. Miałem do wyboru: skoczyć albo dać się pożreć. To skoczyłem. Resztę znacie, ojcze.

Mężczyzna, nieco przygarbiony, o głowę wyższy od syna, ale i tak niski, o niemalże identycznej jak on patykowatej budowie ciała i lekkim chodzie, przeszedł kilkanaście kroków, nie komentując opowieści.

Niebo nie przejaśniło się, ale najwidoczniej uznało, że dość opadów na jakiś czas, i zaprzestało zsyłania kolejnych strug deszczu, doszczętnie przemaczających wszystko, na co tylko spadły. Tak czy inaczej, słońce wciąż otwarcie sobie bimbało na zwykłą ludzką potrzebę ogrzania członków czy wysuszenia odzienia i nadal trwało za masywem chmur, które teraz kolorem przypominały Rogostowi klingę miecza.

– Wziąłeś bez pozwolenia mój łuk, zostawiłeś dom, nie racząc nikomu powiedzieć, że idziesz do kniei samopas. Nawet nie liczyłeś się z tym, jak będziemy się z matką czuć, że będziemy umierać ze strachu o ciebie – wyliczał rodzic z lekką irytacją w głosie. – Żeś się wpakował w niezłą kabałę, nie wspomnę. Dziękuj opatrzności i tym dwóm dobrym ludziom, że jeszcze dychasz. Bo gdyby nie oni… – Pokręcił głową i postanowił nie dopowiadać tego, co dla wszystkich było oczywiste.

– Los chciał, żeśmy posłyszeli waszego syna, to i nie wypadało nie pójść mu w sukurs. – Rogost cmoknął na konia, aby ten przyśpieszył chód. – Dobrze, że to nie niedźwiedź ruszył na chłopaka, boby nie było pewnie co zbierać.

Mężczyzna zatrzymał się wpół kroku, obrócił ku towarzyszom, a minę miał skrzywioną, jakby zjadł coś kwaśnego lub mało smacznego.

– Panie, wdzięcznym wam dozgonnie za zratowanie jedynego dziecka, którym obdarzyła mnie dobra dola, ale pomnijcie, aby nie wypowiadać w puszczy czarnego słowa. W stepie czyńcie tak bez ochyby i ile tylko wola, lecz w lesie go nie wspominajcie. Teraz jeszcze nie zima, ciemna siła nie śpi pod ziemią. Jest nad wyraz chytra i może posłyszeć, że ją wzywamy. A wtedy o kłopoty nietrudno.

– Mówicie o… – Dalebor chciał się upewnić, że mężczyzna ma na myśli dzikiego zwierza, a nie jakiegoś demona, gdy przerwał mu chłopak:

– Ojciec mówi o miodojadzie.

Mężczyzna kiwnął głową, położył rękę na ramieniu jedynaka.

– Myśmy są prości myśliwi, z dziada pradziada. I są pewne prawa dziczy, których przestrzegamy od pokoleń. Stąd i moja prośba, bo to tereny, które nie oszczędzą tych, co w poważaniu mają leśne przykazania. Wołają mnie Dziebor, a to – poklepał z dumą syna po plecach – Namir.

– Rogost. – Mężczyźni wymienili uściski dłoni. – A to Dalebor. To on posłyszał wołania Namira.

– Wdzięczny jestem wam obu, boście nie ostawili chłopaka na zmarnowanie, na pewną, jak to mówią, śmierć. Powiadają we wsi, żem mruk… Pewnie to prawda, na łowach gęby nijak do kogo otworzyć, bo i nie lza, gdy zwierz słucha… Ale wiem, co to wdzięczność. Zapraszam do siebie. Wysuszycie się, najecie do syta, a i ostała mi się jeszcze baryłka miodu, to pokrzepimy serducha, a co! Dom mam niewielki, ale się pomieścimy. Co rzekniecie?

Przyjaciele wymienili spojrzenia, a na ich ustach zawitał uśmiech. Nie zamierzali oponować, ponieważ potrzebowali odpoczynku, miejsca, gdzie zmyją z siebie niemiłe wspomnienia ostatnich wydarzeń.

– Jak to mawiają: goście w dom, bogi w dom. Z chęcią przyjmiemy wasze zaproszenie, żywiąc nadzieję, że żona wasza nie będzie miała za złe naszego towarzystwa – odparł Dalebor.

– Moja Mszczujka natarłaby mi uszu, gdyby tylko się dowiedziała, żem puścił samopas i bez należytego podziękowania tych, co zratowali jej dziecko. – Myśliwy pogładził twarz porośniętą rzadką czarniawą brodą. – A z tymi bogami to też uważajcie – wypalił ni z tego, ni z owego, po czym poprawił przewieszony przez ramię łuk oraz kołczan, w którym tkwiło raptem kilka strzał. – Oni też słuchają i nie wiadomo, kiedy zechcą objawić swoją wolę. Na dobre czy na złe.

Rzekłszy to, Dziebor objął syna ramieniem i wznowił marsz przez puszczę, prowadząc za sobą zdziwionych jego osobliwym wywodem Dalebora i Rogosta.

*****

Dalebor nie znał Dziebora, ale gołym okiem widać było, że mężczyzna jest wściekły.

Choć myśliwy starał się nie okazywać swoich emocji, prezentując światu chłodną maskę pełną rezerwy, w środku kipiało w nim jak w kotle, który zawisł nad gorejącym paleniskiem.

– Jak można być tak głupim? – powtarzał co chwilę, nie spodziewając się odpowiedzi od nikogo konkretnego.

Już szósty raz obchodził kamienną rzeźbę ustawioną na skraju lasu. Z początku prowadzeni przez Dziebora kompani mieli niejakie problemy ze zidentyfikowaniem zwierzęcia odwzorowanego przez mało zdolnego rzeźbiarza, ale gdy zdali sobie sprawę, że pomnik stoi tam w celach obrzędowych, postanowili nie naigrywać się z braku wyobraźni autora. Okuty z grubsza posąg wyobrażał, jak się dowiedzieli od Namira, niedźwiedzia, który według wyjaśnień chłopaka odgrywał tutaj znaczącą rolę – obiektu kultu miejscowej ludności.

– Oddajecie cześć zwierzęciu? – zaciekawił się Rogost, któremu sprawy i dogmaty wiary nie były obce, wskazując na porozrzucane dookoła miseczki z ofiarą.

– Nie, to nie tak. – Dziebor pokręcił głową, nie odrywając przy tym wzroku od zbezczeszczonej rzeźby. – Miodojad – nawet teraz myśliwy unikał nazwy mocarnego mieszkańca puszczy – jest… jest… – Szukał odpowiedniego argumentu, aż ubiegł go syn.

– Jest sługą lasowego – wyjaśnił krótko, jakby było to dla wszystkich oczywiste.

Zapadła cisza.

– Jak rzekłeś, chłopcze? Sługą kogo? – dociekał Dalebor, głos miał poważny.

– Lasowego – powtórzył Namir. – Od zawsze nasi dziadowie przychodzili tutaj, aby prosić go o bezpieczną drogę przez puszczę, o spokojne, dobre łowy – tłumaczył dalej. – Dobrze mówię, ojcze?

– Dobrze, tylko niestety czasy się zmieniły. – Mężczyzna począł ustawiać miseczki na ich pierwotnych miejscach na niewielkiej skalnej półeczce pod posągiem. Czynił to z pietyzmem, zaglądając do każdej z osobna i sprawdzając, czy zostało w niej cokolwiek z obiaty. – Kiedyś cała wieś zbierała się tutaj, coby układać ofiary dla lasowego, a gdy przychodzi pora, układać miodojady do zimowego snu, żeby ich nie korciło biegać po puszczy i przeszkadzać w spokojnych łowach. Ale dzisiaj, gdy ognie Barora płoną coraz częściej i szerzej, stare obyczaje uważa się za przeżytek. I u nas, we wsi, stoi jego bożnica.

– Czy ja dobrze rozumiem, że składacie ofiary leszemu?

Dziebor zaprzestał czyszczenia rzeźby, popatrzył na Dalebora.

– Wiecie o takich demonach? – zapytał.

– Wiemy – odparł ciemnowłosy po krótkim namyśle, ważąc, ile może zdradzić obcemu. – Wiemy dość sporo. Choćby to, że wy tutaj wołacie na tę istotę „lasowy”. Gdzie indziej mówi się „wilczy pasterz”, „borowy”, a ja nazywam ją „leszy”.

– Ja nie wiem – wtrącił się Rogost. – Dalebor, co to za demon?

– Jeszcze nigdy się z takim nie spotkałem oko w oko. Słyszałem jedynie plotki, klechdy i bajędy przekazywane z ust do ust. Według podań to wyjątkowo rzadki demon, obdarzony niepospolitą mocą. Ma na swych usługach siły fauny i flory. Nie przepada za ludźmi, ale od czasu do czasu im pomaga: a to wyprowadzi jakąś zagubioną duszyczkę z lasu, a to naprowadzi myśliwego na stado jeleni. Ale w gniewie podobno jest straszny i lepiej nie mieć w nim wroga, bo bywa śmiertelnie niebezpieczny.

– Dlaczego mówią na niego także „wilczy pasterz”, skoro ta rzeźba przedstawia niedźwiedzia? – zaciekawił się Rogost.

– Bo powiadają, że niedźwiedzie tworzą jego straż przyboczną, a widziano go ponoć, jak wypasał stada jeleni, zajęcy czy wilcze watahy. W niektórych legendach wspomina się, że potrafi przybierać postać sowy, wilka czy niedźwiedzia właśnie. – Dalebor wskazał na posąg. – A nawet wichru.

– Szczerze mówiąc, sporo wiadomo o demonie, którego uważa się za jakże niespotykanego. – Rogost nie potrafił ukryć sarkazmu w swoim komentarzu.

– Czy wszystko, co słyszałem, jest prawdą, to zupełnie inna sprawa – trzeźwo spuentował jego druh.

– Skąd wy to wszystko wiecie? – Dziebor zrobił wielkie oczy, jakby to nie człowiek stał przed nim, ale jakaś zjawa nie z tego świata, której pojmowanie wykracza poza to dostępne zwykłemu śmiertelnikowi.

– Bywało się to tu, to tam – odparł lakonicznie Dalebor. – Poza tym naszą rzeczą jest znać takie zjawiska, bo wcale często wypada nam mieć z nimi styczność. Taki to nasz chleb powszedni.

Myśliwy przyjrzał się krytycznie i nader bojaźliwie obu mężczyznom, jakby samo rozprawianie o tych sprawach było proszeniem się o kłopoty. Zapewne żałował w duchu wcześniejszego zaproszenia do własnego sioła. Musiał jednak być człowiekiem honorowym, ponieważ nie zmienił zdania i po dłuższej chwili milczenia powiedział:

– Chodźmy. Wioska już niedaleko.

– Rzeknijcie tylko, kto próbuje niszczyć ofiarę dla leszego. – Rogost postanowił wrócić do źródła dyskusji, jaka się między nimi wywiązała.

– Mam kilka pomysłów. – Dziebor splunął.

Wskazał synowi ostatnią miseczkę z obiatą, którą ten przeniósł na właściwe jej miejsce, po czym myśliwy skierował się ku niewielkiemu pagórkowi porośniętemu rzednącymi drzewami, znaczącemu granicę między tym, co leśne i co ludzkie.

*****

Chłopi nie wychodzili w pole od kilku dni, mitrężąc czas przymusowego zastoju w pracy na rozmowy i wlewanie w siebie dość podłego piwa. Nikt jednak nie deprecjonował dodatkowo jakości trunku, jako że dla większości bywalców – tych stałych, jak i tych sporadycznych – było to po prostu bez znaczenia.

Naturalnie mógł być tylko jeden winowajca kilkudniowego powszechnego i w pełni oficjalnego urzynania się, niekiedy w trupa, a był nim nie kto inny, jak pogoda. Otwarcie utyskiwano na lejący deszcz, podtopione pola, przyszłe liche zbiory i – jak zawsze – na parszywych poborców i zbierane przez nich podatki, które tym trudniej będzie zapłacić, jeśli nie odmieni się raptownie na lepsze.

Mając przed sobą takie perspektywy, tym chętniej folgowano sobie w karczmie. Chłopi wlewali w siebie takie ilości złotego trunku i z takim zapałem, że karczmarz już dawno przestał się martwić, czy ktokolwiek odkryje rozwadnianie piwa, aby go wystarczyło dla wszystkich i na dłużej.

Gdy jeden z chłopów oparł się o framugę drzwi, kiwając się niczym samotny łan zboża na porywistym wietrze, właściciel przybytku doskonale wiedział, co nastąpi za krótką chwilę. Pracował w zawodzie od kilkunastu lat, nie pomylił się i tym razem.

Upity w sztok chłop szczęśliwym dla gospodarza trafem wychylił się za próg. Grawitacja momentalnie zrobiła swoje, ciągnąc nieboraka w błotnistą maź, w którą ten zwalił się całym ciężarem ciała. Natychmiast zaczął okrutnie rzygać, wydając z siebie dźwięki, których nie powstydziłby się dopuszczony do koryta knur. Całe zajście spotkało się z rechotem pozostałych zebranych i gorącymi zachętami do czym rychlejszego powrotu do picia, gdy nieszczęśnik pozbędzie się nadmiaru alkoholu z organizmu.

Karczmarz, patrząc na leżącego w błocie mężczyznę, gratulował sobie w duchu wybornej decyzji o pozostawieniu drzwi otwartych, gdyż w przeciwnym razie jego córka zamiast nalewać gościom piwo, obarczona by została niepomiernie mniej przyjemnym zajęciem. A tak wejście pozostało czyste, a on mógł spokojnie wrócić do liczenia zapasów przed zbliżającą się powoli zimą.

Kątem oka złowił jeszcze, jak Kuna, jego serdeczny druh, przekłada niepewnie nad rzygającym gościem najpierw jedną nogę, potem drugą, chwiejąc się przy tym z lekka, i wchodzi z powrotem do środka. Kuna, choć już nieźle podchmielony, od razu zawołał jego biedną, wiecznie zapracowaną córuchnę, aby ta przyniosła świeżą porcję piwa.

– Gospodarzu! – rozdarł się. – Coby tylko napitek nie miał znowu styczności z wodą! – Pogroził karczmarzowi palcem z udawaną przyganą.

Karczmarz zbył jego oskarżenia, udając po prostu, że ich nie słyszy, bo jest zbyt zajęty inwentaryzacją.

Postawny mężczyzna poprawił portki i przysiadł się znów do kompanów, którzy najwyraźniej czekali, aż ten ulży pęcherzowi.

– Jak mawiał mój tatunio – klapnął ciężko na wąską ławeczkę, sadowiąc się między dwoma innymi gośćmi – dobre lanko jest jak pół chędożonka.

Odpowiedziały mu liczne kiwnięcia głową wyrażające aprobatę dla starej, acz jakże prawdziwej mądrości ludowej.

– No, dalejże! Mów, bo to zajmujące! – zachęcał do wznowienia opowieści jednego z kamratów, siedzącego przy najbardziej obleganej ławie.

– A co ja wam będę prawił…

Młodszy od Kuny mężczyzna, najwyżej dwudziestoletni, podniósł do ust gliniane naczynie ociekające piwną pianą i pociągnął z niego łapczywie. Gdy skończył, otarł zwilżony rzadki wąs i zamlaskał – może w ramach efektownej pauzy, a może aby reszta otaczających go wianuszkiem gości dołączyła się do błagań o dalszą opowieść, mimo że ta toczyła się po raz nie wiadomo który. Nikomu z urżniętych bywalców karczmy nie wydawało się to jednakowoż w najmniejszym stopniu przeszkadzać.

– No więc – podjął wreszcie, gdy uznał, że dłużej nie należy się ociągać ze spełnieniem prośby ziomków – cycki to one mają, o! Taaakie! – Nie omieszkał przy tym zaprezentować jakie, nader szczodrze i niezbyt realistycznie podchodząc do omawianych walorów płci pięknej. – A chędożyć to je może kto chce, jak chce i kiedy chce.

Ochy i achy, które dobywały się z ust słuchającej z zapartym tchem gawiedzi, dobitnie świadczyły o tym, że większość poczęła natychmiast wyobrażać sobie siebie samych jako owych ktosiów, mogących kogo, jak i kiedy chcą.

– Dużo w mieście jest tych, no, ladacznic? – zapytał ktoś mniej przytomnym głosem.

– Na pęczki. – Opowiadający prychnął, jakby musiał tłumaczyć coś oczywistego.

– A burdeli? – zapytał inny.

– Co drugi dom, a tych to jest, że ho, ho!

Wybrzmiała kolejna salwa zachwytów rozmarzonych, dobrze już podpitych chłopów.

– Dość o dziewkach – zawyrokował Kuna, nie bez protestów ze strony otaczających go sąsiadów. – Powiedz no nam lepiej, Witan, jak tam się żyje, w tym mieście?

Młody mężczyzna podrapał się w tył głowy, zastanawiając się nad odpowiedzią.

– Inaczej – odparł enigmatycznie.

– Też mi rewelacja: „inaczej”. – Kuna wydął poliki niezadowolony.

– Witan, rzeknij nam, czy życie tam jest lepsze, czy w ogóle do rzyci? – doprecyzował pytanie poprzednika siedzący obok starszawy mężczyzna.

– Lepsze, pewnikiem, że lepsze – oznajmił wszystkim młodzian, wstając z miejsca. – A bo tutaj tylko lasy i pola, pola i lasy. W koło to samo. Jak nie siewy, to żniwa, jak nie wiosna, to zima. Życie leci, a my poza pługiem łajno widzimy i łajno zobaczymy. Świat idzie do przodu i nie będzie czekał, aż zechcemy się do niego przyłączyć.

– Przynajmniej u nas spokojniej – wtrącił się ktoś, kto nie brał wcześniej udziału w dywagacjach mieszkańców wioski.

Wszystkie głowy zwróciły się jak na komendę ku wejściu, w którym stanęło czterech mężczyzn.

– U was pewnikiem! – zaperzył się Witan, jakby nowo przybyły podawał cały jego wywód w wątpliwość, zadając mu kłam przy wszystkich zebranych. – W chaszczach, gdzie cięgiem przebywacie, nic, jeno spokój i spokój. I nuda!

– Ktoś zapaskudził posąg miodojada, powywracał miseczki z obiatą – zmienił temat Dziebor, uważając poprzedni za skończony.

– I? – Witan przyjmował coraz bardziej buńczuczną postawę.

Dalebor i Rogost przysłuchiwali się w milczeniu tej wymianie zdań, wiedząc, że to nie ich zmartwienie. Towarzyszyli jedynie Dzieborowi, aby ten po drodze do domu mógł sprzedać karczmarzowi dwa upolowane bażanty.

– I nic. – Myśliwy nie zamierzał wchodzić z młodym mężczyzną w spór, tym bardziej że ten miał za sobą licznych popleczników. – Idziemy, synu. Nic tu po nas. Nie wiem, co w ciebie wstąpiło, Witan. Żeś się do cna zbiesił w tym twoim mieście.

Nie czekając na ripostę, obrócił się na pięcie i wyszedł, nawet nie spróbowawszy sprzedać swoich łuczniczych trofeów. Rogost już miał pójść w jego ślady, gdy zauważył, że Dalebor uważnie przygląda się Witanowi. Uniósł jedną brew, wyraz twarzy miał zamyślony.

– Idziesz, Dalebor? – zapytał Rogost przyjaciela.

– Tak, tak. Oczywiście.

Ciemnowłosy z ociąganiem oderwał wzrok od Witana oraz reszty chłopów, którzy na nowo pogrążyli się w dyskusji, i opuścił karczmę.

*****

Sadyba z dachem pokrytym trzciną była prosta i niewyszukana, ale gołym okiem można było dostrzec, że zamieszkująca ją rodzina dokłada wszelkich starań, aby chałupa wraz z obejściem były zadbane i dobrze spełniały swoją rolę.

Dziebor osiedlił się wraz z żoną i synem zaraz na obrzeżach lasu, co było posunięciem zarazem praktycznym i wygodnym ze względu na jego profesję. W stojącej obok sioła szopie przez otwarte na oścież drzwi rzucały się w oczy dwa pokaźne stojaki, na których suszyły się bobrze skóry.

Gdy czterech mężczyzn wkroczyło na podwórzec, płosząc gdakający inwentarz, od strony kurnika nadeszła niewiasta. Gdy tylko dostrzegła Namira raźno maszerującego u boku ojca, natychmiast odstawiła misę z ziarnem dla kur i przypadła do chłopaka. Nie wiedziała zapewne, czy go uściskać i radować się z jego powrotu, czy dać mu do wiwatu w ramach życiowej nauczki. Uczucie niewysłowionej ulgi na widok dziecka całego i zdrowego musiało wziąć górę, ponieważ wtuliła się w syna i zaniosła się płaczem.

– Gdyby nie goście – oderwała się od Namira, skoncentrowała swoją uwagę na Daleborze i Rogoście, ocierając łzę z policzka – zapewniam cię, że już teraz tarłbyś rzycią po klepisku, ojcowski rzemień zapadłby ci w pamięć na zawsze, a głupoty wywietrzały z durnego łba.

– Matulu, głupio zrobiłem. Wybaczcie – chłopak zwrócił się skruszony do matki, miękcząc jej serce i rozpraszając gniewne myśli. – Gdyby nie ci dwaj chwaccy panowie, nie wróciłbym już do domu.

Kobieta spojrzała z wdzięcznością na obu mężczyzn i bez cienia skrępowania podeszła do nich, po czym cmoknęła w policzek najpierw Rogosta, a potem Dalebora.

– Dziękuję, żeście mi syna zratowali – powiedziała.

Mszczujka głos miała serdeczny, przyjemny dla ucha. Była korpulentną, niewysoką kobietą o jasnoniebieskich, roześmianych oczach.

– Nic to. – Rogost zdawał się onieśmielony nagłą bezpośredniością kobiety. – Byliśmy akurat w pobliżu, to i szkoda było ostawić chłopaka na zmarnowanie.

– Dziebor, coś ty tam znowu ustrzelił? – zaczęła dociekać, aby przerwać nieco przydługą ciszę. – Bażanty! W karczmie ich nie chcieli?

– Może i by chcieli – odpowiedział z odrobiną złości w głosie jej mąż. – Ale mądrości Witana sprawiły, żem zapomniał, po co tam w ogóle poszedłem. Mszczujka, jak ten chłopak się zmienił! Jakby mu kto do głowy nasrał.

– Zważ na słowa! – skarciła go kobieta. – Później o tym pogwarzymy. Nie wypada tak na podwórzu, jakbyśmy domu nie mieli. Zaproś gości do środka, uracz miodem, a ja narychtuję wieczerzę.

*****

– Od berbecia było z nim utrapienie, że hej! Miał dar do pakowania się w kłopoty, ale i smykałkę do fachu Dziebora. Nie odstępował ojca na krok, a gdy mąż musiał zniknąć w lesie na kilka dni, nie było innego wyjścia, jak wymknąć się w nocy, gdy Namir spał. Rano, gdy tylko mały się zbudził, były wrzask i płacz, które zakończyć mogły tylko jego ukochane orzechy maczane w miodzie. Zresztą z tymi orzechami to nic się nie zmieniło, prawda, Namir? – Mszczujka zaczerpnęła drewnianą chochlą z gara nad paleniskiem i przelała zawartość do sporej misy.

Pomieszczenie, gdzie odbywał się posiłek, miało kształt prostokąta. Część kuchenna wraz z paleniskiem znajdowała się w szczycie izby, a obok pieca – przejście do komory sypialnianej. Było tutaj prosto, ale wygodnie.

Mszczujka przeszła od paleniska przez całą długość pomieszczenia i parującą jeszcze polewkę postawiła na stole obok obgryzionego do cna bażanciego szkieletu. Gdzieniegdzie można było jeszcze znaleźć kawałeczki jabłek, z którymi ptak został upieczony.

– Pamiętasz, jak raz przyprowadził do domu psa? – zagaiła męża.

Dziebor właśnie uzupełniał niewielkie gliniane czarki świeżą porcją miodu, który sam nauczył się sycić.

– Myślałem, że skonam ze strachu – odparł poważnie, chociaż Rogost złowił cień uśmiechu formujący się w kąciku ust mężczyzny pod wpływem wspomnień. – Siedzieliśmy z Mszczujką przed domem, sprawialiśmy jelonka, gdy zza wędzarni wyszedł bodaj czteroletni Namir, niosąc na rękach jakąś puchatą kulkę. „Tata, piesek!”, zawołał podekscytowany. No to wstałem i momentalnie zdębiałem. Na rękach miał młode miodojada. Skąd je wziął i jakim sposobem, nie wiemy do dziś, ale dzięki bogom nic mu się nie stało. Odniosłem młode głęboko w bór, przeprosiłem duchy lasu za niewiedzę syna i poprosiłem, aby zostało mu to darowane. Chyba mnie wysłuchano, bo nic złego mu się nie przydarzyło. Mało to jest opowieści o ludziach, co rozgniewali duchy lasu, a potem zaginęli i nigdy nie powrócili do domów, rodzin? – Myśliwy urwał, zasępił się na chwilę, ale szybko odzyskał dobry humor.

– Mój mąż – podjęła Mszczujka, patrząc na Dziebora – niezwykle poważnie podchodzi do praw puszczy, ale nigdy jeszcze nie wyszło nam to na złe. Knieja nas karmi, ubiera. Resztę bierzemy z osady.

– A leszy? – zaciekawił się Dalebor. – Jakie macie z nim stosunki?

– Żadne – odpowiedział Dziebor. – Lasowy to część puszczy, włada nią. Dopóki nie ma powodu do gniewu, zostawia nas w spokoju. Nie lubi on myśliwych, oj, bardzo nie lubi. Ale nie zabrania łowów, a i czasem naprowadzi na zwierzynę, gdy polowanie poprzedzi się dobrą ofiarą.

– To po co rozdrażniać go takim wybrykiem jak bezczeszczenie rzeźby? – Rogost przesunął zydel, na którym spoczął, pod ścianę i oparł się wygodnie, zakładając ręce na mile napełnionym brzuchu.

– Witan, ten, coście go widzieli w karczmie… To mogła być jego sprawka. Niegdyś to był swój chłopak, najczęściej można go było spotkać w lesie, uganiającego się za bogowie wiedzą czym. Jego ojciec zawsze psioczył, że gdy przychodzi czas żniw, to Witan zamiast pomagać jak należy, błąka się gdzieś bez ładu i składu. A potem coś mu się w głowie poprzestawiało i wyjechał do Starogrodu. Nie chciał żony, nie miał chętki, aby gospodarzyć jak jego ojciec, to i uciekł. Wszyscy myśleli, że przepadł na zawsze, ale wrócił po trzech latach, wiodąc za sobą trzech podejrzanych typów. Będzie to jakieś pół roku wstecz. Dobrze im z gęby nie patrzyło. Zresztą co wam będę prawił, nieskorzy byli do jakiejkolwiek roboty, nic, tylko pić, byczyć się… A i za dziewkami poczęli się rychło oglądać, często nie swoimi, ale tutejsi wiedzą, jak własnych kobiet strzec, to i nie zapędzali się tamci zanadto.

– Przyjechał i został? Bez sensu. Miał w tym jakiś cel? – Dalebor podrapał się po lekko zarośniętej twarzy, zaczesał kosmyk ciemnych włosów za ucho gestem tak wyćwiczonym, że stał się jego drugą naturą.

– Ojciec dał mu wybór: pracuje na roli jak inni, żeni się z dziewką swojego wyboru, statkuje, coby sąsiedzi rodziny palcami nie wytykali, a jego draby harują, żeby zarobić na wikt i opierunek. Jeśli nie – fora ze dwora.

– Przegnałby syna? – Rogost z początku nie chciał uwierzyć w tak twarde warunki stawiane własnemu dziecku, ale potem przypomniał sobie Barnima i jego dziatwę.

– Pewnie nie – odparł Dziebor. – Witan to jego czwarty syn, ale wciąż syn, więc posarkałby, posarkał, a potem pogodził się z myślą, że nie każdy został stworzony do roli. Poza tym cieszył się, że chłopak wrócił do domu. Tak czy inaczej, wbrew wszystkiemu, co o nim sądzono, Witan przystał na warunki ojca i wziął sobie za żonę Samboję, miłe dziewczę, które niestety nie trafiło najlepiej z zamążpójściem.

– Ponieważ? – Dalebor przechylił czarkę z miodem, upił nieco i zamlaskał z lubością.

– On jej nie kocha – odpowiedziała za męża Mszczujka. – Nigdy nie zrobiłby jej krzywdy ani nie ubliżył, ale jeśli plotki z wioski mają w sobie choć ziarno prawdy, to dzieci z tego związku nie będzie. Ponoć w łożnicy… mhm… – Kobieta poczerwieniała nieco.

– Nic nie zaszło? Małżeństwo nie zostało skonsumowane? – podpowiedział Rogost.

Mszczujka pokiwała jedynie głową.

– A szkoda, bo dziewczyna ma coś w sobie – odezwał się nagle Namir ku ogólnemu zdziwieniu zebranych. – No co?

Spojrzenia wszystkich skoncentrowały się na nim, a Rogost uśmiechnął się pod nosem.

Z opresji wybawiło chłopaka natarczywe pukanie do drzwi.

– Jakie znowu licho…? – Dziebor podniósł się, aby sprawdzić, któż taki się do nich dobija.

Nachalny stukot rozległ się jeszcze raz, tym razem mocniejszy. Gdy tylko mężczyzna odsunął skobel i niespiesznie otworzył wejście do chałupy, do środka, nie czekając na niczyje zaproszenie, wgramolił się średniego wzrostu jegomość o kasztanowych włosach, kręconych i gęstych jak owcze runo.

– Dzieborze! – Natręt nie myślał wykazywać się grzecznością, nie przywitał się ani z gospodarzem, ani z jego rodziną. – Przemyślałem sobie to wszystko i tak dłużej być nie może! – Wymachiwał chaotycznie rękoma i tylko było patrzeć, jak zdzieli nimi swojego rozmówcę. – Mszczujka, powiedz mu! – zwrócił się nagle do kobiety, nie zaszczycając jej jednak nawet przelotnym spojrzeniem. – Nie godzi się oddawać czci boskiej demonowi. Ludzie zaczną was wytykać palcami, zaczną z was szydzić! – Dopiero teraz obejrzał się w kierunku stołu. – Przemów mu do rozsądku, bo ma mir u chłopów, a oni podążą za… – Urwał, widząc…

.

.

.

…(fragment)…

Całość dostępna w wersji pełnej