Marcin Modrzewski

Strach

© 2023 WARBOOK Sp. z o.o.

© 2023 Marcin Modrzewski

Redaktor serii: Sławomir Brudny

Redakcja i korekta językowa: Karina Stempel-Gancarczyk, Word_Factor

eBook: Atelier Du Châteaux, atelier@duchateaux.pl

Projekt okładki: Hevi

Ilustracja na okładce: Bartek Bera

ISBN 978-83-66955-54-7

Wydawca: Warbook Sp. z o.o.
ul. Bładnicka 65
43-450 Ustroń
www.warbook.pl

Dzień 1.

Napis pull to eject1) hipnotyzował Stacha o ułamek sekundy za długo. Trzy klarowne słowa tkwiły niewzruszenie na powleczonym żółtą gumą uchwycie katapulty. Uchwyt znajdował się pomiędzy kolanami pilota i czekał cierpliwie wiele lat, żeby zwrócić na siebie aż tyle uwagi. Do tego momentu Stach używał go jedynie w symulatorze, czyli zgodnie z procedurami raz na parę miesięcy. Robił to wówczas machinalnie, bez tego rozszalałego i gorączkowego strumienia myśli upchanego w dziesiątą część sekundy.

1) Pociągnąć, żeby się katapultować.

Teraz miał przed sobą świąteczną choinkę. Tak piloci F-16 nazywali stan rzeczy, w którym zapalone są wszystkie lampki ostrzegawcze w kokpicie i wdzięczny, acz wyzuty z emocji kobiecy głos powtarza jak mantrę: „Warning… warning…”.

Dwie sekundy wcześniej samolotem szarpnęło wściekle i zaczął gwałtownie obracać się w lewą stronę. Przeciążenie rosło. Stach instynktownie pchnął drążek sterowniczy w prawo i do przodu, żeby nie dać się obezwładnić przeciążeniu i zachować świadomość. Wtedy też rozświetliła się świąteczna choinka. W pierwszej kolejności jego uwagę przykuły lampki FIRE i ENGINE, czyli „pożar” i „silnik”. Przeciążenie zelżało, ale umierający samolot tracił życiodajną prędkość i nie pozwalał się już dłużej kontrolować. Żółta dźwignia katapulty ze swoim czarnym krzykliwym napisem pozostała ostatnią opcją na stole. Nie będzie tego wieczora zimnego piwa i czytania Opowieści o dwóch miastach w zaciszu klimatyzowanej kwatery w greckiej bazie. Stach napiął wszystkie mięśnie i pociągnął za uchwyt. Setne części sekundy złudnie i fałszywie przeciągnęły się w jego umyśle do kilku sekund. Trwało to w odczuciu pilota całą wieczność i zdążył pomyśleć ze zgrozą, że system katapultowy nie zadziałał. Nagle potężna fala powietrza grzmotnęła go w twarz i pierś. Wszystkie kartki, mapy i checklisty, które były przymocowane do spodni przeciwprzeciążeniowych, rozleciały się przed jego oczami niczym erupcja przerośniętych konfetti.

*

Pilot skrzydłowy Piotrek Lenkowski patrzył na spadający myśliwiec swojego dowódcy. On sam leciał w odległości około dwóch mil morskich, nieco z tyłu i wyżej. F-16 trafiony pociskiem przeciwlotniczym tworzył spektakularny widok. Płonął w śmiertelnym wirującym tańcu z jasnopomarańczowym kołtunem ognia wykwitającym z dyszy silnika. Kruczoczarny dym wił się z tyłu jak satynowa wstążka.

W miarę uporządkowany do tego momentu rytm percepcji i analizy w głowie Piotrka zachwiał się w posadach. Część jego mózgu żądała, żeby to była jakaś kognitywna halucynacja, jakikolwiek rodzaj nieprawdy. Trwało to w czasie, który w codziennym życiu człowieka jest pomijalnie krótki.

– Stachu, palisz się! Strzelaj się! Strzelaj się, Stachu! – krzyknął, używając zestawu radiostacji przeznaczonego wyłącznie do komunikacji pomiędzy samolotami własnego ugrupowania. Wreszcie dostrzegł oddzielający się od myśliwca lidera fotel katapultowy plujący językiem ognia. Kaleki, płonący samolot spadał już jak kawał skały, ale gdzie… Jest! Jest spadochron!

Kapitan Lenkowski nie pozwolił, aby gorączka myśli przepaliła sobie drogę do ośrodka decyzyjnego jego umysłu. Mentalny żyroskop błyskawicznie ustabilizował się z powrotem we wszystkich niezbędnych osiach. Działania pilota były echem porządnego szkolenia i generował je głównie wytrenowany automatyzm. Obserwował opadający biało-żółto-zielony spadochron, sprawdził status swojego samolotu i ewentualne kolejne zagrożenia z ziemi i z powietrza. Jednym ruchem wskazującego palca lewej ręki zmienił tryb nadawania na rodzaj radiostacji, którego używa się do łączności z nawigatorami i kontrolerami. Zebrał w sobie całą zimną krew i opanowanie, jakie zdołał znaleźć, i nadał wiadomość do nawigatora z samolotu dozoru radiolokacyjnego:

– Avalon, lotnik na dole. Lotnik na dole. Tutaj Devil 02, Devil 01 katapultował się. Bullseye 030/692).

2) Pozycja względem zaszyfrowanego punktu odniesienia.

Niemal jednocześnie przestawił główny przełącznik systemu uzbrojenia w położenie ARM. Przełącznik pozostawał wyłączony po wykonanym kilka minut wcześniej bombardowaniu. Pięćset sztuk amunicji do działka pokładowego czekało przygotowane do użycia. Wystrzelił serię flar i ustabilizował lot w prawym wznoszącym kręgu nad opadającym spadochronem, gotowy, żeby zetrzeć z powierzchni ziemi wszystko, co chciałoby podjechać albo podejść do Staśka. Nakierował głowicę optyczną zasobnika celowniczego na zestrzelonego kolegę. W kadrze monitora widać było czaszę spadochronu z pilotem zbliżającą się do ziemi. A właściwie do pustyni – była jakieś dwieście, trzysta metrów nad nią. Piotrek przybliżył obraz. Przeszył go dreszcz, a usta wyszeptały:

– O, kurwa… Nie…

*

Samolot dozoru radiolokacyjnego przemierzał swoją powietrzną marszrutę po eliptycznym torze lotu w bezpiecznej odległości od potężnych chmur burzowych. Te miały w zwyczaju piętrzyć się wysoko w czasie lata nad wschodnią częścią Morza Śródziemnego. Maszyna była przerobioną dla wojskowych potrzeb wersją pasażerskiego Boeinga 707. Nawigatorzy naprowadzający lotnictwo koalicji, którzy służyli na jej pokładzie, nie mogli widzieć krótkich serii błyskawic w oddali – w kadłubie samolotu nie było bowiem okien, poza tymi w kokpicie pilotów. Ich miejsce pracy przypominało wnętrze wagonu metra, w którym szczelnie pozasłaniano okna. Zamiast siedzeń dla pasażerów można było dostrzec stanowiska pracy nawigatorów – po trzy w rzędzie. Na każde z nich składały się wygodny fotel oraz pulpit i ekran monitora, na którym na niebieskim tle wyświetlano powietrzną sytuację taktyczną w obserwowanym sektorze. Nawigatorzy, pochodzący z różnych państw NATO, mieli na sobie standardowe pustynne lub oliwkowe kombinezony lotnicze.

Jedno z takich stanowisk zajmował major Miguel Reverte z sił powietrznych Hiszpanii. On właśnie był odpowiedzialny za kontrolę w rejonie działań nad Syrią, w którym awaryjnie opuścił swój samolot polski pilot, kapitan Stanisław Ortman.

Reverte wysłuchał w napięciu radiowego meldunku nadanego przez Lenkowskiego. Najechał kursorem na ekranie w miejsce podanej lokalizacji. Zmrużył oczy, zacisnął szerokie, symetryczne usta i lekko skinął głową, jakby zaakceptował i podjął rzucone wyzwanie. Odpowiedział Piotrkowi głosem zabarwionym twardym katalońskim akcentem, ale też pewnym i zdecydowanym:

– Devil 02, Avalon przyjął, bullseye 030/69… Jesteś dowódcą na scenie. Sandy w drodze. Oczekuj.

Załogi samolotów i śmigłowców oraz operatorzy dronów uczestniczący tego upalnego dnia w połączonej operacji powietrznej nad Syrią zamilkli. Jeden z nich musiał się katapultować nad terenem zajętym przez bojowników ISIS. Nie było nikogo, kto nie poczułby złowieszczego mrowienia w sercu. Procedura przewidywana na taką sytuację ożyła samoistnie. Wszystkie bieżące misje lotnicze zostały odwołane, wysiłek i potencjał uczestników operacji miały od teraz służyć tylko odzyskaniu pilota zestrzelonego za linią wroga.

Najważniejsze i najaktualniejsze informacje potrzebne do koordynowania misji ratunkowej spływały od dowódcy na scenie – pilota, który był najbliżej fatalnego wydarzenia. Nawigatorzy koordynowali, lokowali i wykorzystywali potencjał i możliwości dostępnych aktualnie w regionie ugrupowań samolotów, śmigłowców i dronów. Najważniejszy akt – odzyskanie lotnika – leżał jednak w rękach, głowach i sercach załogi śmigłowca o kryptonimie Sandy. Był to, należący do amerykańskich sił powietrznych, Pave Hawk z ratownikami na pokładzie. Członkowie jednostki poszukiwawczo-ratowniczej, której motto brzmiało „That others may live”3), zostali poderwani w powietrze w trybie alarmowym z tureckiej bazy Incirlik, ulokowanej nieopodal miasta Adana. Śmigłowiec parł z maksymalną prędkością w kierunku syryjskiego Kobanê. Nad jego bezpieczeństwem czuwały myśliwce rozlokowane przez nawigatorów nad trasą przelotu Pave Hawka, na rozmaitych wysokościach i rubieżach. Duńscy, brytyjscy i amerykańscy piloci myśliwscy wzięli pod opiekę załogę Sandy i węszyli we wszystkich kierunkach, szukając chętnych do upolowania natowskiego śmigłowca ratowniczego. Ich zęby i pazury najbardziej wyostrzone były na rosyjskie samoloty stacjonujące w syryjskiej bazie Humajmim.

3) „Aby inni mogli żyć”.

*

Piotrek z rosnącą zgrozą patrzył na monitor z obrazem wideo generowanym przez zasobnik celowniczy. Przerażał go tłumek ludzi zebranych w miejscu, gdzie niechybnie za góra kilkanaście sekund skończy się opadający lot spadochronu Staśka. Łatwo było zauważyć, że motłoch jest uzbrojony, najeżony lufami, wśród których dało się też wyłuskać ręczne zestawy przeciwlotnicze sowieckiego kroju. Sam był już na wysokości zapewniającej pełne bezpieczeństwo przed takim diabelstwem. Stało się dla niego jasne, że opcje się wyczerpują. Nie mógł użyć działka, strzelając w ludzką masę, w którą za chwilę wtopi się jego dowódca. „Jezu… Co mam robić?” – pytał rozpaczliwie sam siebie. Opisał przez radio w kilku zwięzłych słowach sytuację i obserwował. Tylko obserwował. Patrzył i czekał na instrukcje od głosu, który, o czym nie mógł wiedzieć, należał do Miguela Reverte. Przemknęła mu myśl, że jeśli ci na dole to bojownicy, to może Stasiek uniknie natychmiastowego linczu, a wtedy wszystko byłoby możliwe. Każdą efemeryczną nadzieję dałoby się wówczas podkarmić. W przeciwnym wypadku rozszalały i ogłupiały motłoch rozszarpie jego zwłoki i zbezcześci tak samo jak amerykańskiego żołnierza w Mogadiszu w dziewięćdziesiątym trzecim. Głos nawigatora z platformy dozoru radiolokacyjnego, ten z charakterystycznym południowym akcentem, przywołał Lenkowskiego do pełnej uwagi i przyniósł gryzącą sumienie ulgę, że ktoś inny powie mu teraz, co powinien robić.

– Devil 02, Avalon, twoją robotę przejmuje dron rozpoznawczy, śledzimy Devila 01. Twoje zadanie – nakieruj sensory zasobnika na wrak samolotu i przekaż dokładne, generowane laserowo, koordynaty centrum masy wraku.

– Devil 02 zrozumiałem, wykonam.

Piotrek bez trudu zlokalizował martwe, przyklejone groteskowo do pustyni resztki polskiego F-16. Wygenerował współrzędne i wysłał je, wykorzystując system transmisji danych.

*

Automat oddzielił od pilota fotel, który kontynuował swobodne spadanie ku ziemi. Stach poczuł silne szarpnięcie uprzęży spadochronu. Przez moment zabrakło mu tchu w piersi, jego serce biło jak szalone, mięśnie drżały z nadmiaru adrenaliny. Spojrzał w górę, na trójkolorową czaszę. Wypełniła się prawidłowo. „Co teraz?” – pomyślał, dysząc płytko i łapczywie. Odczepił od hełmu maskę tlenową z przewodem radiowym i odrzucił ją mocno od siebie. Zaczął chciwie chłonąć powietrze. Bezładnie dotykał wyposażenia na kamizelce taktycznej, pistoletu, klamer uprzęży… Machinalnie włączył radiostację. Zerknął w dół, zasobnik z wyposażeniem potrzebnym do przetrwania zwisał na lince, parę metrów niżej. Ziemia zbliżała się tak szybko… Jeszcze tylko maksymalnie jakieś pół minuty… „Trzeba ocenić miejsce lądowania” – pomyślał błyskawicznie. Wtedy ich zobaczył. Dziesiątki rozgestykulowanych ludzi zbitych w ruchomą masę, czekającą, żeby go wessać. Dostrzegł manpady4) falujące w rękach tej rozgorączkowanej ciżby. W pierwszym odruchu odpiął zaczep mocujący pistolet w kaburze z lewej strony, pod sercem. W końcowych sekundach opadania pojął jednak bezwzględny bilans sytuacji, w której się znalazł. Lodowata fala zrozumienia przepłynęła przez jego mózg i pozbawiła go złudzeń. Znał procedury. W ostatnich chwilach, które mu zostały przed wchłonięciem przez tłum, nacisnął przycisk nadawania w małej radiostacji AN/PRC-90 przyczepionej do kamizelki i powiedział, sam siebie nie słysząc:

4) Ręczny zestaw przeciwlotniczy.

– Tu Devil 01. Nie odzyskujcie mnie. Sandy, wracaj do domu. Dziękuję.

*

Słowa Stacha dotarły do wszystkich lotników koalicji, którzy brali udział w operacji tego dnia – każda i każdy z nich byli na ciągłym podsłuchu częstotliwości ratowniczej. Nie musiały wcale paść, żeby misja ratownicza została przerwana. Rozpoznanie obrazkowe, które było realizowane i analizowane w czasie rzeczywistym, uzupełnione informacjami od dowódcy na scenie, wykluczyłoby akcję ratowniczą tak czy inaczej. Ale słowa padły i w radiu nastała cisza, która trwała przez kilka niekończących się sekund. Major Reverte musiał przerwać to misterium milczenia jako pierwszy:

– Sandy, Avalon, wracajcie do bazy.

– Sandy, przyjąłem i wykonuję.

Hiszpański nawigator zamienił kilka krótkich zdań ze swoją grecką koleżanką, służącą na stanowisku z jego prawej strony, po czym zwrócił się przez radio do dowódcy ugrupowania amerykańskich F-15E, major Boyd:

– Reaper 01, Avalon, cel dla ciebie, koordynaty w data linku, generowane laserem, dwie bomby GBU 38, zapalnik natychmiastowy. Cel: wrak samolotu, potwierdź PI5).

5) Probability of Incapacitation – parametr definiujący zasięg rażenia odłamkami danej bomby.

W odpowiedzi popłynął dźwięczny dziewczęcy głos, tak bardzo niepasujący do słów:

– Avalon, Reaper 01, mamy kontakt z celem. PI nie limituje… Jest bezpieczne… Jest bezpieczne dla Devila 01.

– Reaper 01, Avalon, macie zgodę na atak.

– Reaper 01, mamy zgodę na atak, wykonujemy.

*

Rozwścieczone dłonie najpierw pochwyciły oliwkowy zasobnik z wyposażeniem do przetrwania. Ciągnąc zachłannie za linkę łączącą zasobnik z uprzężą spadochronową, gardłujący tłum pochłonął Stacha swoim gniewem. Ten nie zdążył rozpiąć zamków uprzęży, kiedy złapali go za ręce i nogi, powalili na pylistą ziemię i zaczęli odzierać ze wszystkiego. Z hełmu, wyposażenia przy kamizelce, rękawiczek, butów. Kłębowisko mężczyzn ubranych w tuniki i sandały przepychało się, żeby go kopnąć, opluć czy uderzyć. Oszołomiony pilot nie był na to gotowy i nie mógł nic zrobić. Jego cały świat stał się wirującą masą nienawistnych twarzy, wydzierających się, że bóg jest wielki. Wrzask został wzbogacony o wystrzały z broni palnej. Ktoś nałożył mu na głowę czarny, przesiąknięty potwornym fetorem wór i obwiązał mu go ciasno wokół szyi. Stach znalazł się na krawędzi paniki. Czuł razy, czuł smród nienawiści i słyszał ją, ale przestał ją widzieć. Poza wściekłymi zapewnieniami o wielkości boga do jego wykolejającej się świadomości docierały wściekłe okrzyki: „Qutil! Qutil!”6).

6) „Zabić! Zabić!” (arab.).

Tłum wokół niego wraz ze zbliżającymi się wystrzałami z broni automatycznej zaczął się wyraźnie rozrzedzać. Ci, którzy go trzymali, położyli na brzuchu i ciasno wiązali mu ręce z tyłu. Czuł, jak nożami rozcinają oplatającą go uprząż, kamizelkę i kombinezon. Szarpiąc, ściągnęli z niego buty, spodnie przeciwprzeciążeniowe i rękawiczki. Ktoś założył mu na szyję sznurek i ponaglające szarpnięcia powroza nakazywały mu wstać. Poczuł, jak krępują mu nogi, próbował rozstawić je dla złapania balansu, ale pęta pozwalały jedynie na kilkanaście centymetrów odstępu między stopami. Ogłuszająca wrzawa ustała i ograniczała się do pojedynczych krzyków. Brutalnie odcinano nożami resztki kombinezonu i bielizny. Pomijając śmierdzący wór na głowie, był kompletnie nagi. Stacha ogarnęła fala irracjonalnego, histerycznego wstydu.

Nagle wszystkich ogłuszyła krótka seria eksplozji, potężnych, jakby dochodziły z głębi piekieł. Choć wybuchy miały miejsce w odległości bezpiecznej dla uczestników ponurego spektaklu, to jednak ich siła wystarczyła, żeby wszyscy padli pokotem na ziemię. F-16, którym polski pilot wystartował trzy godziny wcześniej z lotniska na Krecie, w wyniku trafień dwiema pięćsetfuntowymi bombami zamienił się w poskręcane kawałki metalu, w niczym nieprzypominające smukłego i eleganckiego niegdyś myśliwca. W akcie ostatniej konwulsji samolot zabrał ze sobą w nicość wszystkie tkwiące w nim tajemnice i sekrety.

W pierwszym odruchu po wygaśnięciu eksplozji zgromadzeni w pobliżu Ortmana mężczyźni zaczęli ze zdwojoną siłą okładać go po głowie, nogach, kroczu. Spętane z tyłu ręce nie mogły go chronić przed razami, zresztą i tak nie mógł widzieć, z których kierunków nadchodziły. Po czasie, który mógł być kilkoma minutami, ale też paroma sekundami, pilot stracił przytomność.

Jego nagie i skrępowane ciało zapakowano pospiesznie do terenowej toyoty. Samochód ruszył na wschód, zostawiając za sobą tuman piaszczystego pyłu i wciąż chorobliwie podekscytowany tłum ludzi w tunikach. Kilkukrotnie przerzucano go nieświadomego do innych samochodów w zadaszonych garażach. Ostatecznie rzucono wiotkie i bezwolne ciało na wóz ciągniony przez osła, przywiązano solidnie do kratownicowej konstrukcji dna wózka i obłożono całego kilkoma warstwami szmat. Osiołek poganiany przez woźnicę ruszył drogą biegnącą w kierunku mostu na Eufracie. Wkrótce wtopił się w nurt pojazdów wszelkiej maści i rodzaju.

*

U Lenkowskiego było już krucho z paliwem. Miał go mniej, niż było potrzebne, aby bezpiecznie dolecieć do najbliższej strefy uzupełniania paliwa w locie, usytuowanej nad Morzem Śródziemnym. Nie powinien był do tego dopuścić. Miał w głowie tornado myśli, zbierał w całość to, co właśnie przeżył, a teraz jeszcze do gamy emocji dołączyło uczucie wściekłości na siebie. Do i tak już popierdolonej sytuacji będzie musiał dodać również własną osobę – klauna ze swoim żałosnym stanem paliwa. Zameldował do AWACS-a7) o swoim statusie, także o tym, ile minut może jeszcze pozostać w powietrzu z obecną ilością nafty w zbiornikach, i poprosił o wektory do najbliższego tankowca. Usłyszał spokojny głos Katalończyka, który był dla Piotrka głosem anioła:

7) Airborne Early Warning and Control System – samolot wczesnego ostrzegania i dozoru radiolokacyjnego.

– Devil 02, Avalon, leć z kursem dwieście pięćdziesiąt stopni, wysokość dwadzieścia pięć tysięcy stóp. Zorganizujemy coś dla ciebie. Oczekuj. Potwierdź wyłączone uzbrojenie.

– Devil 02 kurs dwieście pięćdziesiąt, wysokość dwadzieścia pięć tysięcy, uzbrojenie wyłączone, dzięki.

Piotrek wyłączył wszystkie systemy uzbrojenia i rozpoczął powolne wznoszenie do nakazanej wysokości. Na znajdującym się przed jego oczami pulpicie z niewielką klawiaturą, pod wskaźnikiem przeziernym, ustawił prędkość dla maksymalnego zasięgu lotu. Utrzymywał najprecyzyjniej, jak potrafił, wskazaną prędkość, wyliczoną przez komputer pokładowy. Skupiony na monitorowaniu parametrów, usłyszał nawigatora:

– Devil 02, Avalon. Mamy dla ciebie Texaco. Robi zwrot na kurs w twoim kierunku. Spotkacie się w połowie drogi. Odległość osiemdziesiąt mil morskich. Powodzenia.

Lenkowski wykonał pobieżne kalkulacje. Jeżeli tankowiec pędzi do niego, zamiast wykonywać lot po orbitalnej trasie w swojej nakazanej strefie, to on jest zbawiony. Kontynuował pilnowanie nakazanej prędkości co do węzła, jakby zdawał najważniejszy w życiu egzamin z lotu według przyrządów.

Po kilku minutach dostrzegł go w gąszczu symboliki wygenerowanej na wyświetlaczu nahełmowym. Co prawda, tankowiec był na razie tylko kropką na horyzoncie, ale polski pilot wiedział, że ta latająca stacja paliw jest już w jego zasięgu.

– Avalon, Devil 02, widzę Texaco. Nie wiem, jak ci dziękować.

– Devil 02, Avalon, przełącz się na częstotliwość Texaco i powodzenia, trzymamy kciuki za Devila 01, Hasta luego.

– Lećcie bezpiecznie, Avalon, gracias.

Piotrek zmienił częstotliwość radiostacji i nawiązał łączność z załogą latającej cysterny. Usłyszał głos, który ponad wszelką wątpliwość musiał należeć do Teksańczyka:

– Hej, Devil, tu Texaco, klawo cię słyszeć, bracie, my se tu zawracamy na kurs do strefy, możesz się podłączyć do nas w zakręcie, jeśli nie masz nic lepszego do roboty. Prędkość standardowa. Masz zgodę na kontakt. I lepiej se posprawdzaj te klawisze od uzbrojenia.

Lenkowski potwierdził i rozpoczął manewr podejścia do tankowca. Otworzył wlew paliwa i w skupieniu zbliżał się do czterosilnikowego, szarego Stratotankera. Czym bliżej, tym mniejsza nadwyżka prędkości. Wreszcie dostrzegł sztywny przewód do tankowania wystający z odwłoka wielkiego samolotu. W odległości około pięćdziesięciu stóp od niego zredukował nadwyżkę prędkości do zaledwie pięciu węzłów. Leciał tak, jakby końcówka przewodu miała przebić owiewkę kabiny samolotu i wbić się w jego czoło. Wiedział, że w odpowiedniej chwili operator przewodu – boomer – odchyli go tak, aby ominął bezpiecznie kabinę myśliwca, i nakieruje wprost do otwartego wlewu paliwa umieszczonego z tyłu, za kabiną Piotrka. Polak kontynuował powolne wsuwanie się pod brzuch monstrualnego tankowca. Obserwował lampki umieszczone na spodzie samolotu cysterny, pomagające mu sterować własną maszyną tak, aby znajdował się w bezpiecznej strefie tankowania. Nagle poczuł silne szarpnięcie – to boomer wsunął pomyślnie przewód do otworu wlewu. Pilot spojrzał na zieloną lampkę po prawej stronie wyświetlacza przeziernego – zapaliła się, sygnalizując pozytywny kontakt systemu jego myśliwca z przewodem paliwowym. Obserwował wskazania ilości nafty. Rosły. Tak cudownie rosły. Piotrek stale manewrował swoim samolotem i utrzymywał moc silnika odpowiednią dla zmieniającego się ciężaru myśliwca i jego środka ciężkości. Po około dziesięciu minutach zbiorniki F-16 były pełne i Lenkowski odpiął swój samolot od systemu podawania paliwa latającej cysterny. Ostrożnie przechylił maszynę w prawo, odleciał na odległość kilkuset stóp, wyrównał lot w formacji z majestatycznym Boeingiem. Zamknął luk wlewu paliwa, zanotował pobraną ilość nafty i pożegnał się z załogą Stratotankera. Usłyszał odpowiedź, która nie mogłaby być użyta na wykładach z filologii angielskiej, ale zrozumiał mniej więcej tyle:

– Trzymaj się, Devil, wiemy o twoim kumplu. Mamy nadzieję, że wróci.

F-16 z polską szachownicą obrał kurs w kierunku bazy Souda na Krecie. Piotrek kalkulował… Myślał, co się dzieje ze Staśkiem. Jakie ma szanse? Czy ktoś już zastanawia się, jak go wyciągnąć? „O Boże” – modlił się w duchu – „dodaj mu sił”. Po raz setny spojrzał na przełączniki nagrywania. Upewnił się, że jest włączone. Wiedział, że obraz i dźwięk zarejestrowane w tym urządzeniu będą analizowane i trawione co do piksela i każdego pojedynczego bita informacji przez różnej maści analityków i specjalistów. Oby to tylko przyspieszyło wyciągnięcie Stacha z tego gówna.

Na zachodnim horyzoncie zamajaczył znajomy kształt Krety otoczony jasnoniebieskimi wodami Morza Śródziemnego. Lenkowski nawiązał łączność z kontrolerem obszaru. Rozpoczął zniżanie w kierunku wyspy, z której podobno bardzo dawno temu Dedal i Ikar wystartowali do swojego lotu. Pierwszy do wolności, drugi – ku śmierci.

*

Świadomość Stacha powracała wraz z falami bólu. Musiał przewrócić się na ten bok, który nie był zdarty do krwi. Twarz pulsowała i piekła niemiłosiernie. Ciągle była ukryta w mroku śmierdzącego wora, z lewym okiem zupełnie schowanym w fałdach opuchlizny i ustami, które pewnie mogły przywodzić na myśl stare rasistowskie karykatury. Był nagi i leżał na podłodze wyłożonej zmurszałymi, chropowatymi płytkami. Spętane z tyłu ręce ścierpły. Kiedy świadomość wróciła na dobre, dobrze już zadomowiony w jego umyśle wirus strachu spowodował silne mdłości. Zwymiotował w worek. Wymiociny spływały po brodzie i spowodowały, że stary smród osiadły w płótnie uaktywnił się jeszcze bardziej i, w połączeniu z fetorem rzygowin, agresywnie pobudzał jego zmysły i powodował, że pilot wracał do rzeczywistości. Nie był pewny co do stanu swojego kręgosłupa po katapultowaniu się: na ile ból w plecach był efektem razów i kopniaków, a na ile konsekwencją użycia fotela katapultowego.

Nagle usłyszał szczęk metalowej zasuwy, dźwięk otwieranych drzwi, stukot kroków i wyczuł obecność ludzi. Światło, które pojawiło się po zdjęciu szmaty z głowy, spowodowało większy ból. Teraz już był pewny, że nie widzi na lewe oko. Prawym zobaczył dwóch mężczyzn stojących nad nim. Byli ubrani w stare tuniki bez koloru i mieli na głowach kominiarki, przez które patrzyły na niego oczy wyglądające tak, jakby zostały wytoczone z kamienia. Ich nogi były obute w sandały. Jeden z nich chlusnął na niego wodą z wiadra. „Nie pokazują twarzy, więc nie zabiją mnie od razu” – ta automatyczna myśl odbiła się echem w jego głowie mniej jako pocieszenie, bardziej jako slogan usłyszany gdzieś na szkoleniach.

Złapali mocno jego ręce z tyłu i silnym ruchem jeszcze bardziej zbliżyli je do siebie w łokciach, za jego plecami. Pojawił się nowy rodzaj bólu. Związali je na granicy możliwości stawów. Dopingując go kopniakami, kazali mu usiąść na desce, do której przywiązali brutalnie jego wyprostowane nogi. Potem gwałtownie nacisnęli kolanami jego tułów od góry w okolicach karku. Związali teraz jego pochyloną szyję z wyprostowanymi nogami. Więzień wpadał w chciwe szpony bólu i strachu. Nie miał czym wymiotować.

Do pomieszczenia o powierzchni jakieś trzy na cztery metry i wysokości około dwóch i pół metra wpadało światło z małego lufcika zamontowanego na jednej ze ścian blisko sufitu. Przez wciąż otwarte drewniane drzwi weszło do środka jeszcze dwóch mężczyzn z zamaskowanymi twarzami. Ci byli ubrani w spodnie wojskowego kroju, ciężkie buty i munduropodobne bluzy piaskowego koloru. W kaburach mieli pistolety, a w rękach maczety.

Stacha, z deską pod jego wyprostowanymi nogami, rzucono na środek pomieszczenia. Z głową przyciśniętą do kolan nie był zdolny do myślenia, poza fizycznym bólem czuł tylko piekielną, wszechobecną w jego ciele dezolację. Usłyszał kogoś mówiącego wyraźną i poprawną angielszczyzną:

– Jeśli nie będziesz odpowiadał, odetniemy ci rękę, potem drugą, potem nogi. Język na końcu. Czy mnie zrozumiałeś, skurwysynu?

Zrozumiał. Starając się przezwyciężyć obezwładniające go różne gatunki bólu, wystękał potwierdzającą odpowiedź. Opuchnięte wargi zniekształciły ją do ledwo dającego się zrozumieć bełkotu. Wola życia w powyginanym groteskowo ciele więźnia podpowiadała mu podświadomymi kanałami, żeby starał się maksymalnie skupić na tym, w jaki sposób będzie odpowiadał swoim oprawcom.

– Imię, nazwisko, stopień i kraj?

– Stanisław… Ortman… Argh… Kapitan… Polska.

– Organizacja wojskowa w Polsce?

– Dzie… Niee… Dziesiąta es… argh… adra… Lotnictwa… Ta… Taktycznego…

– Gdzie stacjonujecie teraz?

– …Aaa… Souda… Kreta…

– Dlaczego mordujesz kobiety i dzieci? Po co tu przyleciałeś?

Stach wygrzebał z pamięci wyuczony zlepek słów i zaczął powoli go wystękiwać:

– Jestem członkiem… ehmm… operacji wojskowej… Na… na pod… podstawie artykułu pięć… dziesią… pięćdziesiątego pierwszego… Karty Narodów… Zje… Zjedno… czonych… Combined Jo… Joint Tassk… Task Force… Argh… Operacja… Nemesis…

– Na czym polegało twoje zadanie w locie, w którym cię zestrzeliliśmy?

– Na… na wsparciu… żoł… O, kurwa… żołnierzy koalicji… Ja… W…

– Na mordowaniu kobiet i dzieci!!!

Coraz więcej wysiłku kosztowało Polaka utrzymywanie minimalnego poziomu nie tylko uwagi, alei świadomości. Jego nieartykułowane odgłosy i jęki mieszały się ze słowami odpowiedzi.

– Czy myślisz, że twój kraj będzie chciał cię wykupić?

– Chy… Chyba… tak.

– Wystąpisz w specjalnym nagraniu, rozumiesz?

– Ja… nie… Nie wolno… mi…

W zdezelowanej psychice Stacha rzeczywistość zaczęła się mieszać z majakami. Walczył, żeby wyłowić pytania oprawcy z gwaru dodatkowych dźwięków i głosów. Pulsujący, nieopisany ból w stawach podszeptywał mu, że najlepiej byłoby odlecieć w niebyt i nie czuć nic więcej. Jego mowa stopniowo zamieniała się w bełkot. Czterech mężczyzn, którzy byli panami jego losu, wymieniło między sobą parę zdań. Ich kiwające z aprobatą głowy świadczyły o tym, że doszli do jakiegoś porozumienia. Dwóch z nich wyjęło pistolety z kabur, przeładowali je i wycelowali w więźnia. Pozostali podeszli do niego. Jeden odwiązał jego szyję i tułów od nóg, a następnie nogi od deski. Drugi z nich odwiązał Stachowi ręce z tyłu, przełożył je do przodu, po czym ponownie związał. Obdarzając leżącego nagiego jeńca uważnymi spojrzeniami, cała czwórka wyszła z pomieszczenia. Masywne drewniane drzwi trzasnęły i zasuwa po drugiej stronie szczęknęła głośno.

Nie był w stanie zrobić elementarnego bilansu miejsca, czasu i swojego położenia. Przyjął z nieopisaną ulgą to, że ręce miał teraz spętane z przodu zamiast z tyłu. Na nogach pozostała linka, która jednak pozwalała na względny ruch każdej z nich. Jego obolałe członki chciwie korzystały z możliwości odpoczynku. Dopływająca do nich pulsująca krew była doświadczeniem prawie tak nieznośnym jak ból. Niosła jednakże ze sobą obietnicę powrotu kończyn do akceptowalnej kondycji. Leżał nagi na plecach na jakichś szpitalnych albo łazienkowych płytkach, z rękami związanymi w nadgarstkach i spoczywającymi na podbrzuszu. Jego mętny wzrok w prawym oku wodził półprzytomnie w ograniczonym polu widzenia. W rogu pomieszczenia leżała sterta starych dywanów i szmat. Przeniósł spojrzenie na ciężkie drzwi, potem do sufitu, ze środka którego wystawał solidny hak. Od haka powiódł widzącym okiem do niegdyś białej ściany z okienkiem. Długi dzień miał się ku końcowi. Kawałek nieba za kratką w lufciku robił się brudnoszary. Ktoś śpiewał islamskie naszidy, ale równie dobrze mógł to być jakiś fantazmat zrodzony w umyśle więźnia.

*

Piotrek toczył się swoim samolotem przez gąszcz krętych dróg kołowania, którym bez wątpienia przydałby się remont. Stanowisko postojowe znajdowało się w półkolistym schronohangarze pomalowanym w szerokie zygzakowate pasy w kolorach beżowo-zielonym i żółtym. Podobny kamuflaż posiadały też wszystkie pozostałe hangary w bazie Souda. Powoli podkołowywał w kierunku technika i na nim skupiał swoją uwagę. Każdy ruch dłoni, palców i ramion mechanika miał jakieś znaczenie i wymagał odpowiedniej reakcji ze strony pilota. W końcu pojawił się gest pozwalający mu wyłączyć silnik. Kiedy turbina przestała wygwizdywać swoją świszczącą melodię, zapadła cisza. Kroplowa, całkowicie przezroczysta osłona kabiny uniosła się powoli i technik podstawił drabinkę do burty myśliwca. Lotnik zdjął hełm z maską tlenową i poprawił zmierzwione, oblepione potem czarne włosy. Wziął głęboki haust przyjaznego greckiego powietrza. Technik wspiął się sprawnie, żeby przejąć od pilota część wyposażenia i zieloną torbę z upchanymi w niej przed chwilą nakolannikami, checklistami i innymi papierami.

– Jedenastka nie wróci, Maciek… Zestrzelili Stacha… Żył jeszcze na spadochronie, jak go ostatni raz widziałem.

– Wiemy, stary… Dzwonili do dowódcy z centrum operacji… Wszyscy o tym mówią… Pomogę ci z tą torbą… Czeka cię teraz pewnie w chuj przesłuchań i bajzlu… Wiesz, gdzie nas szukać, nie?

– Przyjdę do was, jak się poogarniam, OK?

Maciek nie unikał wzroku Piotrka, pokiwał potwierdzająco głową. Był korpulentnym mężczyzną z wiecznie roześmianymi, schowanymi za okularami oczami. Miał przebogate poczucie humoru i gadane za dziesięciu, ale teraz nie umiał znaleźć nawet jednego odpowiedniego słowa.

Nie musieli odstawiać mdłego patosu. Doskonale się rozumieli. Byli sąsiadami i kolegami z wojskowego osiedla w Łasku. Technik omiótł samolot solidnym spojrzeniem, jakby na chwilę dłużej zatrzymując wzrok na pustych belkach bombowych.

Lenkowski wyszedł z maszyny i wykonał proceduralny przegląd po locie, obchodząc ją dookoła, po czym wypełnił dokumentację podaną mu przez Maćka. Z wyjątkowym pietyzmem wyjął kasety z nagranymi danymi i parametrami zrealizowanej misji. Wokół samolotu zdążyli się już zebrać pozostali inżynierowie i technicy. W ciszy, która nastała, słychać było każdy krok postawiony na betonowej nawierzchni. Podawali mu rękę. Znał dobrze ich wszystkich, ale wyglądało na to, że słowa się skończyły i pozostawały już tylko spojrzenia. Wymamrotał jedno „dziękuję” i spojrzał na puste stanowisko postojowe obok – to, na którym powinien był znajdować się myśliwiec zestrzelonego kolegi. Niełatwo mu było oderwać wzrok od nieistniejącego samolotu. Wyszarpnął zaraz umysł z iluzorycznej pułapki, odwrócił się i zaczął iść powolnym krokiem do samochodu, czekającego, żeby zawieźć go do bazy.

Słońce niespiesznie zachodziło już nad kreteńską Chanią i jej pięknymi portami, kiedy Piotr gramolił się do wojskowego Humvee w pustynnym kamuflażu. W powietrzu unosił się charakterystyczny dla tej części wyspy zapach tymianku. Ruszyli w kierunku budynków bazy Sto Piętnastego Skrzydła Lotnictwa Taktycznego Greckich Sił Powietrznych. Pilot starał się panować nad żywiołem pulsujących w nim myśli. Zdziwiony odkrył, że jego dłonie nieznacznie drżą. Podniósł głowę i patrzył za okno jadącego pojazdu szarymi, szeroko rozstawionymi oczami. Popielaty trójkątny szczyt Sklóka wyrastający dumnie na północnym wschodzie dominował nad całym krajobrazem wokół lotniska. Lenkowski przeniósł wzrok w kierunku, w którym jechali. W dali, zza południowego ogrodzenia bazy, wyrastała wieża kościoła św. Aleksandra. Zbliżali się do budynków wojskowej bazy lotniczej. Kolor ich elewacji natrętnie przypominał mu pustynię syryjską w niskim słońcu. Dachy były kryte rudą dachówką, ich koralowe rumieńce przydawały bazie odrobinę życia i optymizmu. Jak okiem sięgnąć, w okolicy dominowały majestatycznie poskręcane stare drzewka oliwne. Te drzewa pamiętały Ottomanów i Wenecjan, a niektóre nawet potęgę Bizancjum. Piotrek nie sięgał myślami aż tak daleko wstecz. Myślał o roku 2019… To chyba wtedy się znowu zaczęło to gówno… Dopasowywał w swojej głowie skrawki politycznej zawieruchy, która doprowadziła go w to miejsce i wepchnęła jego przyjaciela w łapy fanatyków. Składał je ze sobą. Ze zmęczonym wzrokiem ślizgającym się po oliwnych zagajnikach przypominał sobie, że jesienią tamtego roku amerykański prezydent wycofał swoich żołnierzy z Syrii. Tak… To musiało być wtedy… Trump swoim osobliwym rozkazem dał Turkom przyzwolenie na powrót do bezkarnych bombardowań Kurdów. A to głównie Kurdowie pilnowali pozamykanych w więzieniach bojowników ISIS.

Moc adrenaliny ulatniała się powoli z organizmu pilota i ustępowała miejsca potrzebie zrozumienia i myślom, które szukały sensu. Stanęły mu przed oczami żywiołowe dyskusje toczone wtedy w eskadrowym barze. Malowniczy kreteński pejzaż za oknem stał się tłem dla wspomnień tamtych rozmów. Mędrkowali, dlaczego świat przymknął oczy na masowe ucieczki fanatyków islamskich i ich zbrojne organizowanie się na nowo… Toczyli dyskusje o syryjskim dyktatorze i jego ruskich kumplach… Baszar al-Asad razem ze swoją rodzinną klasą rządzącą byli alawitami… „Kurwa… Od kiedy w ogóle zacząłem zawracać sobie głowę tymi rzeczami… Skąd wiem o alawitach i komu to gówno potrzebne… I za te bzdety Stach może umrzeć…?” Ta część jego umysłu, która racjonalizowała i używała logiki, dopowiedziała mu cierpliwie, że te bzdety dopadły jego samego i jego przyjaciół bez pytania o pozwolenie. Jak mógł zapomnieć, że ta sprawa stała się dla nich rzeczą osobistą? Kto powiedział, że wtedy to był koniec, i gdzie było napisane, że ludzie przestali się zabijać dla bogów? Zmartwychwstałe ISIS zarażało sobą ludzkość po raz wtóry, nie atakując tym razem zachodnich i południowych rejonów kraju i nie zagrażając bezpośrednio Damaszkowi. Ruszyło na północ w swoim krwawym pochodzie. Jeszcze krwawszym niż tamten w 2014 roku. Akty masowego ludobójstwa jeszcze raz obudziły sumienie świata i rozpoczęła się legitymizowana przez ONZ i dowodzona przez Stany Zjednoczone operacja Nemesis. Polska wysłała kontyngent lotniczy złożony z czterech myśliwców F-16. Lenkowski znalazł dla siebie miejsce w jego składzie. Ortman też. Tym razem jednak polecieli tam z zielonym światłem na uderzenia kinetyczne, nie tylko na lotniczy rekonesans. „Będziemy bombardować tych pierdolonych fanatyków!” Wysilił się na słaby, zmęczony uśmiech na wspomnienie tamtego żaru.

Większość lotniczych komponentów koalicji stacjonowała tutaj – w bazie lotniczej Souda na Krecie. Były symboliczne ilościowo, ponieważ lwia część potencjału NATO czekała gęsto rozlokowana i przyczajona na wschodniej flance – głównie w Polsce, państwach nadbałtyckich i Rumunii. Komitet Wojskowy NATO zadecydował jednogłośnie, że posiada potencjał zdolny powstrzymać zbrodnie odrodzonego Państwa Islamskiego i jednocześnie kontrolować sytuację na swoich wschodnich przedmurzach, wspomagając walczącą Ukrainę w jej wojnie obronnej, która przerodziła się w krwawą wielomiesięczną stagnację. Dzisiejsza misja była czternastą misją bojową Lenkowskiego w operacji Nemesis.

Po minięciu dwóch punktów kontrolnych samochód dotarł na miejsce, pod budynek operacyjny polskiego kontyngentu, i Piotrek przerwał swoje wspominki. Wyszedł z Humvee, trzymając w jednej ręce lotniczą torbę, a w drugiej drogocenne kasety z nagraniami.

Przekroczył przejście pilnowane przez uzbrojonego wartownika i dotarł do holu, w którym czekała na niego grupa polskich żołnierzy. Najpierw wyłowił z niej Grześka z komórki rozpoznawczej i wręczył mu kasety. Tamten przyjął je bez słowa, po czym odszedł do pomieszczania ze stacjami odtwarzającymi i zgrywającymi. Lenkowski szybko odszukał wzrok dowódcy komponentu, otoczonego przez oficerów wywiadu i innych pilotów.

– Michał, pozdejmuję to z siebie i jestem do dyspozycji. – Wskazał na swoją kamizelkę taktyczną z pistoletem.

Dowódca pokiwał głową z aprobatą.

– Jasne, ogarnij się i przyjdź do mnie.

Kiedy już oddał rozładowany pistolet i magazynki z nabojami, udał się do pomieszczenia sekcji wysokościowo-ratowniczej, gdzie czekali na niego podoficerowie z tego pododdziału – jego koledzy. Pomogli mu zdjąć kamizelkę i uprząż. Jeden z nich wziął maskę tlenową i od razu zaczął ją czyścić w udawanym skupieniu. Piotr przerwał grobową ciszę:

– Kiedy go widziałem przez zasobnik, to żył… Powiedział przez częstotliwość ratowniczą, żeby go nie ratować… I tak nie było na to szans, te skurwysyny już czekały na śmigłowiec z manpadami w rękach…

Wysokościowcy otoczyli go, słuchając tego, co mówił. Żaden z nich się nie odzywał, tylko patrzyli na niego w skupieniu. W powietrzu mieszały się gęstniejące, ale nieme okrzyki solidarności, przyjaźni i niemocy.

– Jak będę miał przerwę w lotach, to podejdę do techników, spotkamy się wtedy i pogadamy, dobra?

– Tak, pewnie, Piotrek. Daj znać, jeśli możemy jakoś pomóc.

Skinął głową potwierdzająco, wyjął ze swojej szafki naszywki, które zostawił tam przed wylotem, i nałożył je na rzepy przepoconego kombinezonu. Wsunął na szyję smycz z kartą identyfikacyjną. Wziął jeszcze swój telefon i zamknął szafkę. Odwrócił się do wyjścia. Przypomniał sobie jednak o czymś.

– Chłopaki, zabiorę rzeczy Staśka z szafki, będą u mnie, OK?

Jeden z nich, Andrzej, starszy sierżant, mężczyzna niewysokiego wzrostu i z przyjaznym spojrzeniem, podszedł do drewnianej gablotki z naklejoną naszywką Ortmana.

– Tutaj. Zostawił naszywki, kartę ID, telefon i portfel.

Piotr podziękował im i ruszył do wyjścia. Minął główne biurko podoficerów operacyjnych i bez pukania wszedł do pokoju dowódcy polskiego komponentu, postawnego blondyna z wysportowaną sylwetką, orlim nosem i wysokim czołem, pułkownika Michała Rubnera. Dowódca siedział za niezmierzonym bałaganem, jaki tworzyły papiery przykrywające biurko. Bez wahania przerwał rozmowę telefoniczną, którą prowadził.

– Siadaj, Piotrek, ci z rozpoznania i wywiadu czekają na ciebie. Powiedz mi tylko w kilku zdaniach, jak to się stało.

– Kurwa, Michał, zdążyłem tylko zobaczyć jebaną kitę ognia za nim. Nie wiem, z którego kierunku go jebnęli. Musiałem mieć wtedy łeb w kabinie… Byliśmy na czterech tysiącach stóp… To znaczy on był, a ja trochę wyżej… Zrzuciliśmy bomby… Zrobiliśmy show of force8)… No i się wznosiliśmy… Mieliśmy już łączność z AWACS-em… Wtedy go trafili…

8) Pokaz siły – niski i szybki przelot odstraszający.

Lenkowski patrzył na swoje ręce, jakby szukał w nich podpowiedzi, i co jakiś czas podnosił wzrok na dowódcę.

– Resztę widać i słychać na nagraniu, chodź – pójdziemy to obejrzeć z rozpoznawczymi, Michał. Mam pustą czachę… Nie wiem, czy czegoś nie popierdolę. Lepiej to po prostu zobaczyć i przesłuchać na wideo…

Rubner otworzył usta, jakby miał coś powiedzieć, zawahał się jednak. Wstał, obszedł swoje biurko. Wreszcie rzucił:

– Dobra, chodźmy to zobaczyć.

*

W dowództwie w Warszawie sensacyjne wieści napływające z centrum operacyjnego w Turcji oraz od dowódcy komponentu Nemesis na Krecie rozchodziły się w błyskawicznym tempie. Gorące popołudnie dla większości pracujących w nim ludzi oznaczało zbliżający się koniec dnia pracy i myślami byli już na przylegającym do jednostki parkingu. Jednakże dowódca, generał Miguła, wyznaczył godzinę odprawy i nakazał, aby uczestniczyli w niej wszyscy dowódcy pionów, oddziałów i komórek. Major Krzysztof Kalamon był najmłodszym stopniem oficerem wśród zebranych w sali konferencyjnej uczestników zarządzonej odprawy.

W spotkaniu uczestniczyło czternaście osób – generałowie, oficerowie i jedyna wśród nich kobieta, w stopniu pułkownika. Trzech żołnierzy miało na sobie kombinezony lotnicze zamiast regularnych mundurów. Jednym z nich był właśnie Kalamon – czarnowłosy trzydziestoczterolatek z lekko wychudzoną sylwetką i gładko ogoloną, pociągłą i młodo wyglądającą twarzą. Uwaga wszystkich, mniej lub bardziej skrywana, skupiona była właśnie na nim, pomimo niskiego stopnia, jaki posiadał. Po pierwsze latał F-16, po drugie Stanisław Ortman był jego przyjacielem.

Krzysiek służył w dowództwie trochę ponad rok, ale zdążył już zapomnieć, czy trafił tu za karę, czy w nagrodę. Siedział teraz w wyznaczonym dla niego miejscu przy stole i przyglądał się pozostałym z obojętnością i z tym wyrazem twarzy, za który tak go tutaj nie lubili. Trwała faza odprawy nazwana przez niego metodyczną grą wstępną. To była ta część, w której dowódca ciągle jeszcze zbierał myśli, a pozostali wertowali swoje terminarze z takim skupieniem i intensywnością, jakby szukane przez nich zapiski mogły mieć kluczowe znaczenie w procesie wykuwania obronności. Wzrok Kalamona zatrzymał się na osobie dowódcy, dobrze odkarmionym starszym mężczyźnie, który siedział u szczytu długiego stołu konferencyjnego. Wyraz twarzy generała nie zdradzał bogatego życia wewnętrznego i zwykle długo gromadził on swoje refleksje w ramach metodycznej gry wstępnej. Wreszcie odchrząknął donośnie i przemówił, co oznaczało zakończenie tego istotnego etapu. Uwaga wszystkich została zelektryzowana i skupiona na słowach prowadzącego odprawę.

– Jestem po rozmowie z generałem Świtalskim z Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

Miguła posiadał inklinację do tworzenia długich pauz w swoich wypowiedziach i czasami jego słuchacze w czasie takich przerw zastanawiali się z niepokojem, czy to aby nie oznacza końca wypowiedzi. Wyglądał wówczas trochę tak, jakby potrzebował odpoczynku po podzieleniu się kilkoma zdaniami.

Generał rozejrzał się po sali i upewniwszy się, że pierwsze zdanie wywarło odpowiednie wrażenie, kontynuował:

– Przekazał mi, że specjaliści w zakresie negocjacji wzięli się ostro do pracy. Ja ze swojej strony zapewniłem go, że zrobimy wszystko, aby ustalić położenie naszego pilota i doprowadzić do jego uwolnienia.

Krzysiek patrzył na tych, którzy robili notatki. Zastanawiał się, co takiego, u diabła, zostało powiedziane, żeby było warte zapisania.

– Jestem w stałym kontakcie z pułkownikiem Rubnerem oraz z naszym oficerem łącznikowym w centrum operacji w Izmirze. Dużo zależy od Amerykanów i ich możliwości wywiadowczych. Na razie odwołuję wszystkie urlopy i zwolnienia inne niż lekarskie.

Większość zebranych domyśliła się, że generał dopełnił swoją preambułę do odprawy. Pierwszy zaryzykował siedzący po lewej stronie dowódcy i noszący lotniczy zielony kombinezon generał Kowadełko:

– Panie generale, mój zespół jest w trakcie ustalania, czy nie zostały naruszone procedury i warunki bezpieczeństwa. Chcemy oczywiście porozmawiać z kapitanem Lenkowskim, żeby uściślić parę detali – wysokość i trasę lotu Ortmana. Zwrócimy uwagę i przeanalizujemy…

Major Kalamon uznał, że usłyszał już wystarczająco dużo bredni. Z wyraźnym zniecierpliwieniem powiedział głośno, przerywając generałowi:

– Musimy mieć plan działania, kiedy jego lokalizacja będzie już znana. A może być znana w każdym momencie. Amerykanie obrabiają zdjęcia i lada chwila możemy spodziewać się…

Nalana twarz Miguły zwróciła się ku podobnie pulchnej twarzy Kowadełki. Generałowie wymienili spojrzenia, a ten ostatni przerwał majorowi:

– Krzysiek, zapominasz się… Nie jesteśmy na straganie… Zaczynasz wszystkich irytować. Pozwól, że dokończę.

Nie dokończył jednak, ponieważ z tyłu sali ktoś odezwał się głośno i zdecydowanie:

– Przepraszam panią i panów!

Głowa i wzrok Krzyśka podążyły w kierunku, z którego padły te słowa. W odstępie trzech osób z jego prawej strony siedział podpułkownik ubrany w mundur polowy wojsk specjalnych. Mógł mieć nie więcej niż czterdzieści – czterdzieści trzy lata. Wyróżniały go szerokie ramiona, kwadratowa, brodata twarz z wyraźnie zarysowanym podbródkiem i zdecydowane spojrzenie. Kalamon pomyślał, że musi tu pracować od niedawna. Podpułkownik kontynuował:

– …W okolicy na północ od Naqut działają nasi operatorzy GROM… Musimy jak najszybciej zmienić albo przerwać ich misję, powinni być w gotowości do operacji odzyskania pilota… Żeby byli gotowi w każdej chwili od teraz i…

Prowadzący odprawę był jawnie zdegustowany niebezpiecznie przyspieszającym rytmem spotkania i wszedł w słowo brodatemu oficerowi:

– Panie pułkowniku Pyciowski, jest pan tu nowy, być może nie zauważył pan, że to nie strzelnica. Nikt pana nie nauczył, żeby nie przerywać generałowi? Major Kalamon już nas przyzwyczaił do swojego pojmowania dyscypliny… Proszę nie brać z niego przykładu…

Pozwolił sobie na ironiczny uśmiech wyższości przysługujący generałom w bizantyjskich systemach dowodzenia i wyraźnie już przekonany, że zawrócił kurs odprawy z powrotem ze wzburzonych wód, dopowiedział:

– Widzę, że ma pan cenną myśl, ale proszę się wstrzymać i troszeczkę poczekać na swoją kolej… Za chwilę udzielę panu głosu.

Na sali zapanowała grobowa cisza. Podpułkownik z wojsk specjalnych stoczył krótką, parosekundową wewnętrzną walkę, którą można było wyczytać w jego oczach. Odwrócił wzrok od Miguły i skierował go na majora Kalamona:

– Panie majorze, pomogłoby pytanie identyfikacyjne9) pojmanego, zdobędzie je pan?

9) Pytanie i odpowiedź identyfikacyjna to część procedury odzyskiwania personelu. Ustalane są na początku danej operacji przez sam personel. To pytanie osobiste, a jednocześnie łatwe, na które zainteresowany jest w stanie odpowiedzieć bez wahania w warunkach ekstremalnego stresu.

Krzysiek nie mógł uwierzyć w to, co słyszał i widział. Uśmiechnął się szeroko po raz pierwszy w tym pomieszczeniu.

– Będę je miał za kwadrans, zadzwonię do Michała Rubnera albo innego z pilociachów. Przyślą zaraz w kryptosieci.

Generałowie zasiadający na spotkaniu, a było ich czterech, zaczęli wiercić się nerwowo. Byli więcej niż zniesmaczeni dezynwolturą oficerów, którzy w ogóle nie powinni byli zabierać głosu na odprawach tak wysokiego szczebla. Miguła czuł na sobie presję, żeby ukrócić ten spektakl bezczeszczenia generalskich lampasów. Spojrzał zniecierpliwiony na impertynenckich podwładnych, łypiąc na przemian na jednego i drugiego.

– Dosyć! Panie majorze, panie pułkowniku, nie wy tu będziecie komuś zmieniać rozkazy i wysyłać gdziekolwiek kogokolwiek, bo nie wy za to będziecie odpowiadać!

Na twarzy Pyciowskiego ledwo zauważalnie drgnęły mięśnie przy kąciku ust. Wycelował w generała swój wzrok i znów się odezwał. Jego głos był prawie pozbawiony emocji i zbyt zmęczony jak na jego wiek.

– Jeszcze się nie zdarzyło, żeby generał u nas za cokolwiek odpowiedział, proszę spać spokojnie… Jak pan podkreślił, jestem tu niezbyt długo, ale myślę, że dużo już tutaj widziałem. Nie będę milczał, kiedy tak karygodnie marnujemy czas… Ci gromowcy w Syrii to autonomiczny Task Force… To ułatwia sprawę… Dzięki temu ominiemy procedury planowania w komórkach targetujących w połączonym dowództwie Nemesis w Izmirze… W sekundę po otrzymaniu lokalizacji ruszą do akcji. Bardzo pana proszę, panie generale, żebyśmy się zajęli tą sprawą teraz.

W jego ostatnich słowach nie było cienia buty, może nawet porozumiewawczo trąciły prośbą, ale dla wszystkich zebranych stało się oczywiste, że podpułkownik długo nie popracuje w tym dowództwie. Prawdopodobnie w żadnym już nie popracuje. Pyciowski nie miał nic przeciwko temu, żeby ich myśli ucieleśniły się możliwie prędko.

*

Piotrek Lenkowski, wciąż w przepoconym kombinezonie, siedział przy stoliku w bazowym lotniczym barze. Obracał powoli w ręku zieloną butelkę heinekena. Patrzył na nią i ustalił, że jest do połowy pusta. Przy głównej ladzie baru snuli się piloci, z których większość była tego dnia nad Syrią. Wszyscy mieli identyczną naszywkę na ramieniu kombinezonu – z białym napisem „Operation Nemesis”, opasającym logo operacji. Z głośników dolatywał mocny barytonowy głos Axla Rose z Guns N’ Roses. Głos obiecywał, że „wszystko się jakoś ułoży”. I że „wszystko, czego potrzebujemy, to odrobina cierpliwości”.

Obecni w barze lotnicy nie chcieli naprzykrzać się Polakowi. Składali subtelny salut ze swoich miejsc toastami i skinięciami głowy. Od grupy odłączył się duński pilot F-16 i dosiadł się do Piotrka. Ten spojrzał na jasnowłosego Duńczyka i uśmiechnął się słabo.

– Hej, Jens… To ty byłeś ze Stanem na TLP10) parę lat temu, nie?

10) Tactical Leadership Course – lotnicze szkolenie taktyczne organizowane w bazie Albacete w Hiszpanii.

– Tak, tak. Byłem razem z nim. To porządny skurwiel. Trzymamy za niego kciuki.

Lenkowski wrócił do wpatrywania się w szmaragdową butelkę, zmrużył oczy i po chwili przewrócił nimi, jakby o czymś sobie przypomniał.

– To prawda, że odpaliliście wtedy gaśnicę przeciwpożarową w Memphis Bell?

Kapitan Jens Andersen ożywił się wyraźnie.

– Tak… Tak było… Kurwa… Wolałbym o tym zapomnieć. Ale się zrobił wtedy burdel, człowieku. Byłem pewny, że nas wywalą ze szkolenia na zbity pysk…

Nastrojowe dźwięki gitary Slasha dostroiły się do ich słów, spojrzeń i smaku piwa. Niektórzy z obecnych w barze podchodzili do nich, żeby przekazać Polakowi słowa solidarności i wsparcia. Ktoś był ciekawy takich czy innych szczegółów katapultowania się Stacha. Padały lakoniczne i zdawkowe odpowiedzi. Tak naprawdę zbyt dużo było niewiadomych, każdy to wiedział. Dopóki los zestrzelonego żołnierza nie będzie jasny, nie ma co wyrażać jakichś szczególnych deklaracji, obaw czy nadziei. „Wszystko, czego potrzebujemy, to odrobina cierpliwości, dziecino…”

Podeszła też Layla Boyd. Lenkowski nie zauważył wcześniej, że była w barze. „A to dziwne”, pomyślał, zważywszy na jej wyróżniającą się figurę opiętą lotniczym kombinezonem i kasztanowe, lekko falujące włosy. Postawiła swoje piwo obok butelek, które stały już przed nimi.

– Jak się masz, Polish devil? – zapytała.

– W porządku, Layla, dzięki.

– …To nie było takie łatwe, zrzucić bomby… Żeby zniszczyć tego polskiego Vipera, wiesz… Mam nadzieję, że Stan wyjdzie z tego cały, to dobry skurwiel.

Piotrek przytaknął. Przez jego twarz przemknął blady, ledwo dostrzegalny cień uśmiechu.

– Tak, dobry skurwiel… Gdyby nie był dobry, latałby piętnastkami.

Oczy całej trójki rozjaśniły się po tym celnym żarcie, który, bez dodatkowych słów, stał się dobrym powodem do uniesienia trzech heinekenów w górę. „Za powrót Stacha” – pomyślał Piotrek. Toast w tym miejscu miał większą wagę niż gdziekolwiek indziej. Bar był ich sanktuarium. Jego wnętrze przypominało swoim wystrojem, że nie są pierwszymi lotnikami, którzy zrzucili bomby na cele i powrócili bezpiecznie do Soudy. Ściany były wypełnione naszywkami i zdjęciami lotników z Norwegii, Stanów, Kanady, Danii… Nawet myśliwcy z Kataru w swoich Mirage’ach uśmiechali się do następców ze ścian tej lotniczej świątyni. Patrzyły na nich godła operacji, w ramach których lotnicy startowali stąd do misji bojowych. United Protector… Odyssey Dawn… Inherent Resolve…

W drzwiach baru pojawił się pułkownik Rubner. Odnalazł najpierw miejsce, w którym można było wziąć butelkę piwa, a potem to, przy którym siedział Lenkowski. Przywitał się z każdym w barze i dołączył do trójki przy stoliku. Duńczyk i Amerykanka zrozumieli, że na nich już czas.

– Jestem wykończona dzisiejszym przesłuchaniem u rozpoznawczych, będę spadać, trzymajcie się.

Jens Andersen poszedł w jej ślady. Obaj Polacy milczeli przez moment, wsłuchując się w muzykę w tle.

– Świetna piosenka – zaczął Rubner.

Piotrek obserwował wyraz twarzy Michała. Uwolnił ich obydwu od zbędnych wstępów do tematu.

– Coś już robią w Polsce, żeby go wyciągnąć, dowódco? Jakie wieści od Amerykanów?

– Rozmawiałem z generałem Kowadełko i…

Na twarzy kapitana pojawił się nieprzyjemny grymas, jego oczy zaiskrzyły lodowato.

– Z generałem Kowadełko? Czy ty siebie słyszysz, Michał? Czy ktoś myśli gdzieś poważnie, żeby wyciągnąć Stacha i żeby…

– Piotrek, daruj sobie to pierdolenie – uciął pułkownik. – Gramy takimi kartami, jakie mamy. Ludzie nie będą dziś spać i wychodzą z siebie, żeby coś ustalić i mu pomóc. Jutro rano Dawid będzie na briefingu koalicyjnym i dowiemy się czegoś od Amerykanów. Wiem, że w Polsce uruchomili gości od negocjacji. Nawet nie wiedziałem, że tacy są u nas. Ale są i zaczęli działać.

Lenkowski rozejrzał się po sali i przetrawiał usłyszane słowa. Buzowały w nim emocje. Sprzeczne myśli zderzały się jak kulki we fliperach. Skierował do Rubnera słowa pretensji, ale może to właśnie on był winny. Może mógł w porę zobaczyć nadlatujący pocisk i ostrzec kolegę. Lotnicy siedzący przy barze i innych stolikach zajęci byli własnymi sprawami. Jego wzrok wrócił do oczu dowódcy.

– Mam prośbę… Chciałbym polecieć pojutrze… Proszę cię, stary.

– Po to tu jesteśmy, Piotrek. Nie będę cię teraz niańczył ani wysyłał na kozetkę do łapiduchów. Na to będzie czas w Polsce… Pojutrze rano będą testy na alkohol – nie rozpędzaj się z browarem. Ja też mam do ciebie prośbę.

– Jasne, dowódco, co tam?

– Idź jutro do pokoju Stacha i zbierz jego rzeczy. I zadzwoń do Alicji… Wiem, że nasze żony i dziewczyny już u niej są… Pogadaj z nią, dobra? Powiedz jej, że wiesz na pewno… że Staś żyje. ■

Dzień 2.

Stach nie przespał nocy, choć na razie nikt do niego nie przychodził. Był środek lata, ale w nocy temperatura spadła do kilkunastu stopni Celsjusza. Rześkie i ziębiące powietrze napływało przez niewielkie okienko i cuciło więźnia. Kiedy stan świadomości pozwolił mu na uporządkowanie podstawowych faktów, doczołgał się do sterty dywaników, derek i szmat. Sklecił z tego…

.

.

.

…(fragment)…

Całość dostępna w wersji pełnej