Karta tytułowa

Vladimir Wolff

Żelazny legion

Karta redakcyjna

© 2026 Vladimir Wolff

© 2026 WARBOOK Sp. z o.o.

Redaktor serii: Sławomir Brudny

Redakcja i korekta językowa: Pawel Kozioł

eBook: Atelier Du Châteaux, atelier@duchateaux.pl

Projekt okładki: Katarzyna Gaweł, KASGAV Studio

Ilustracja: Jan Jasiński

ISBN 978-83-68264-53-1

Wydawca: Warbook Sp. z o.o.
ul. Bładnicka 65
43-450 Ustroń
www.warbook.pl

Rozdział pierwszy

GRODNO – REPUBLIKA BIAŁORUSI

15 kwietnia 202…

Okazja sama pchała się w ręce. Druga mogła się już w ogóle nie nadarzyć.

Serce w piersi Iwana Kostura biło jak szalone, gdy spod na wpół przymkniętych powiek obserwował, jak młodszy lejtnant miejscowych organów bezpieczeństwa pogrąża się w pijackiej melancholii.

Pierwszą półlitrówkę wypił w rekordowo krótkim czasie, teraz zabierał się za drugą, jednak do stanu kompletnego upojenia wciąż mu sporo brakowało. Wpływ na to zapewne miała jego masa – facet ważył na pewno dobrze ponad sto dwadzieścia kilogramów, co przy stosunkowo niskim wzroście sprawiało, że wyglądał na chodzącą beczkę smalcu. Z kondycją musiało być u niego tragicznie, ale zwierzchnikom to najwyraźniej nie przeszkadzało – ważne, że lejtnant nie krytykował prezydenta i był gotów wypełnić każdy rozkaz przełożonych. Kraj potrzebował takich jak on.

Kostur pociągnął z obtłuczonego kufla kolejny łyk piwa, próbując stać się mniejszym niż w rzeczywistości.

W tej obskurnej budzie, tylko z litości zwanej lokalem gastronomiczno-rozrywkowym, był po raz pierwszy. Za kufel chrzczonego piwa zapłacił gotówką, z twarzy podobny był zupełnie do nikogo, w rozmowę z bufetową wdał się tylko raz – i to krótko, gdy stał przy barze. Lejtnant pojawił się tu przed nim, bo Kostur już wchodząc widział, jak tamten odpieczętowuje butelkę i zabiera się do picia. Iwan z początku nie zwracał na niego uwagi, problemy człowieka aparatu represji mało go obchodziły. Można powiedzieć, że człowiek go nie interesował, ale jego broń już tak. Facet przyszedł nachlać się do baru ze służbowym automatem. Karabinek AKS-74 z metalową, składaną na bok kolbą stał oparty o ścianę tuż obok stolika, gdzie odbywała się konsumpcja. To właśnie on przyciągał spojrzenie Kostura jak magnes. Oby do speluny nie wszedł nikt więcej, a jakoś sobie poradzi.

Upływały pełne napięcia minuty i nic się nie działo – Iwan małymi łyczkami popijał piwo, a lejtnant wlewał w siebie kolejne porcje wysokoprocentowego alkoholu. W końcu któryś z nich będzie musiał przerwać i domówić więcej. Jak ma ukraść broń, to musi to zrobić tu i teraz.

Za długo to trwało. Był już gotów zrezygnować. Przeciągle westchnął, gapiąc się w dno pustego kufla. Szkoda. Może to i lepiej. Nie wiadomo, dokąd by go to zaprowadziło. I wtedy wydarzył się mały cud: grubas wstał i chwiejnym krokiem poczłapał w stronę przepierzenia, za którym znajdował się kibel. Bufetowa wcześniej znikła gdzieś na zapleczu.

Iwan powoli zdjął z siebie kurtkę, pozostając w samej koszuli. Kufel, na ile mógł, wytarł chusteczką, tak by nie pozostawić śladów. Cicho odstawił krzesło i zerkając w kierunku toalety, przemknął przez salę i złapał karabinek w drżące z emocji dłonie. Ten moment był krytyczny. W zakresie broni palnej nie uważał się za eksperta, ale jak poradzić sobie z automatem, wiedział ze szkoleń, w jakich brał udział na uczelni – wypiął magazynek, który natychmiast schował do kieszeni, złożył kolbę i owinął Kałasznikowa kurtką. Dziwna sprawa, ale już się nie bał. Najgorsze, jak zwykle, okazało się czekanie. Zrobienie tych paru kroków do wyjścia było już czystą formalnością.

Słońce, jakie wyszło spoza chmur i oślepiło Iwana, sprawiło, że wolną ręką przysłonił oczy. Był zgrzany z emocji. Źle, że na parkingu przy lokalu zaparkowała czerwona Łada Samara i wytoczyło się z niej dwóch pogrążonych w rozmowie jegomościów. Na Kostura nie zwracali uwagi, ale dla pewności pomaszerował w bok, nadkładając drogi. Do domu wróci naokoło, czekał więc Iwana co najmniej piętnastokilometrowy marsz. Uważał jednak, że to jedyny sposób, by nie dostać się w łapy miejscowego KGB.

Na zakręcie przyspieszył kroku, rozglądając się na boki, a przy tym pilnie bacząc, by spod kurtki nie wystawał nawet najmniejszy element karabinka. Za to, co zrobił, czekał Iwana wyrok co najmniej dwudziestu lat kolonii karnej, z której zapewne nie wyszedłby już nigdy. Reżim wiedział, jak radzić sobie z niepokornymi. Ci, którzy nie myśleli jak prezydent Aleksandr Łukaszenko, często znikali bez śladu. Potrafił przytoczyć co najmniej kilka takich przykładów. Sam nie chciał stać się jednym z nich. Dość się wycierpiał. On i jego rodzina. Bierny opór już się nie sprawdzał, a dalsze pozostawanie w stagnacji było według Iwana przedłużaniem agonii. Coś się w końcu musiało zmienić. Dyktatura nie mogła trwać wiecznie.

SIEDZIBA KOMITETU BEZPIECZEŃSTWA PAŃSTWOWEGO (KGB), GRODNO – REPUBLIKA BIAŁORUSI

Ból głowy rozsadzał czaszkę kapitana KGB Denisa Kotowa od samego rana.

To nie był wynik nadużycia alkoholu, ale, jak uważał, zwykła grypa. Niepotrzebnie w ostatni weekend wybrał się ze szwagrem na ryby. Tam go przewiało, a na dodatek zmókł. W ogóle było zimno i nieprzyjemnie. Pogoda dopiero się klarowała i na cieplejsze dni należało poczekać jeszcze parę tygodni. W poniedziałek czuł się źle, dziś była środa i ledwie dawał radę. Najchętniej poprosiłby o zwolnienie lekarskie. Problem w tym, że sprawa, która wynikła w międzyczasie, wymagała jego obecności. Siedzący przed nim młodszy lejtnant milicji ludowej miał minę zbitego psa.

I słusznie.

Debil dostanie za swoje. Stracił broń oraz magazynek z trzydziestoma sztukami amunicji. Za coś takiego należała się kara pięciu lub lepiej siedmiu lat obozu w towarzystwie zatwardziałych kryminalistów, którzy dla tej ofiary losu nie będą mieli litości. Co prawda lejtnant jak dotąd był sumiennym funkcjonariuszem, zbierającym same pochwały, ale ukarać go trzeba, dla zasady, niech innym się nie wydaje, że każde zaniedbanie ujdzie im na sucho.

Kotow zacisnął zęby, wysuwając jednocześnie dolną wargę, co sprawiło, że jego twarz nabrała surowego wyrazu. Inna rzecz, że nawet nieszczególnie musiał się starać.

– Przypomnijcie sobie, Dobronin, wszystkie szczegóły. To ważne.

– Już po… powiedziałem.

Dłoń kapitana z całą siłą uderzyła w blat biurka. Odgłos był taki, jak przy wystrzale z pistoletu.

– Wiecie, kim jesteście?

Lejtnant trząsł się jak osika. Drżały jego obwisłe policzki, a w oczach zbierały się łzy. Facet wkrótce się załamie. Ale sam był sobie winny. Zamiast chlać, mógł pilnować broni.

– Nie wiem, co z wami zrobi sąd, ale dla mnie już nie istniejecie – kapitan wygodnie rozwalił się na fotelu, zapalając papierosa. O poczęstowaniu nieszczęśnika nawet nie pomyślał. – Jeżeli przez waszą głupotę zginą ludzie, nigdy się z tego nie wyplączecie.

Gabinet Kotowa w gmachu Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego, położonym blisko centrum Grodna, nie należał do dużych. Mały też nie był. Dla Kotowa w sam raz. Nie lubił się stąd ruszać. Będąc naczelnikiem jednego z wydziałów, nie miał do tego zbyt wielu powodów, jednak teraz, przez tego głupca, rutyna pracy zostanie zachwiana. Na ulicach pracowało pięćdziesięciu wywiadowców, próbujących odzyskać zgubę. Głupio by było nadzorować ich zza biurka.

– Co wam w ogóle strzeliło do łba? Nie mogliście pójść do domu i dopiero tam schlać się jak świnia?

– Ja…

– No wyduś to z siebie, Dobronin. Ile mam czekać?

– Ja… nie mam już domu.

Faktycznie. Z tego, co zeznał na wstępnym przesłuchaniu, lejtnant rozchodził się z żoną i działo się to w mało eleganckich okolicznościach. Cwana baba puściła frajera w jednych spodniach. To, że Dobronin służył w milicji, nic dla niej nie znaczyło. Była żona lejtnanta dysponowała lepszymi dojściami, czemu nie należało się dziwić, bo jej aktualny kochanek pełnił wysoką funkcję w obecnej administracji. Zdaniem Kotowa zamieniła jednego frajera na innego. Z tej to przyczyny od paru już tygodni Dobronin chlał na umór, zaniedbując swoje obowiązki, aż w końcu zdarzyło się to, co się zdarzyło – z fatalnym dla niego skutkiem.

Pogrążony w rozpaczy lejtnant niewiele pamiętał. Lepiej od niego postarała się maglowana przez podwładnych Kotowa barmanka z baru „Pod lipami”. Ostatecznie ona też walczyła o przetrwanie. Na upartego dawało się jej wcisnąć współudział, za co beknie co najmniej trzy lata, było się więc o co starać.

Z zeznań, jakie do tej pory złożyła, wynikało, że w lokalu znajdowała się jeszcze jedna osoba. Dla nikogo nie ulegało wątpliwości, że był nią złodziej. Facet wyszedł, gdy kobieta i Dobronin znikli na zapleczu. Opis sprawcy był enigmatyczny, podobnie jak sporządzony przez rysownika odręczny szkic – typek był mały, chudy, z ciemnymi włosami i spracowanymi dłońmi. Pod rysopis dawało się z powodzeniem podciągnąć co najmniej jedną czwartą populacji Grodna, liczącej 350 tysięcy mieszkańców.

Pod adresem nieznajomego poleciała wiązanka przekleństw. Zabór broni to poważne przestępstwo, a jednak się na nie zdecydował. Jego uraz względem władz musiał być ogromny. Nikt przy zdrowych zmysłach nie decyduje się na coś takiego pod wpływem impulsu. Można skorzystać z okazji, ale planować należy z wyprzedzeniem. Kluczową kwestią w sprawie było to, czy Dobronin znalazł się na celowniku wcześniej, czy sprawca tylko wykorzystał nadarzającą się szansę.

Ta druga ewentualność dawała małe szanse na pochwycenie bandyty. Grodno to nie Londyn czy nawet Warszawa, gdzie monitoring należy do podstawowego wyposażenia sklepu czy baru. Facet rozpłynął się we mgle. Jedyne, czym dysponowali, to na wpół umyty kufel, z którego przestępca pił, i banknot, którym zapłacił. Odciski palców i ewentualne DNA mogą okazać się niekompletne. Laboratorium wciąż nad tym pracowało. Na wszelki wypadek należało znaleźć i przepytać każdego, kto znalazł się w okolicy pomiędzy dwunastą czterdzieści pięć a czternastą trzydzieści, bo mogło okazać się, że przygodny świadek zapamiętał więcej niż Dobronin i barmanka.

W związku z tym czekało ich mnóstwo pracy. Mińsk będzie się im uważnie przyglądał. Tego nie zamiotą pod dywan. Oby nie wynikły z tego większe kłopoty. Denis czuł, że sprawa może okazać się bardziej śmierdząca, niż przypuszczał z początku.

OKOLICE OSZMIANY – GRANICA BIAŁORUSKO-LITEWSKA

16 kwietnia 202…

Dzień zapowiadał się długi i wyczerpujący. Chyba nie każdy w grupie zdawał sobie z tego sprawę. Paru młodych chłopaków wymięknie na pewno. Dobrze znał takich jak oni. W grupie i na ulicy zawsze uważali się za silnych, w terenie nie zawsze tak musiało być. Siąpiący od samego rana deszcz i chłód wyssą z nich siły – tym bardziej, że czekał ich marsz przez trudny teren, a potem skok przez granicę i na koniec dotarcie do punktu kontaktowego.

Z miejsca, gdzie spędzili ostatnią noc, zabrał ich bus i podwiózł ich bliżej granicy. Funkcjonariusze po cywilnemu podzielili ich na mniejsze grupy. Dziś szczęścia spróbuje siedemdziesięciu uciekinierów z państw leżących w Azji i Afryce. Byli wśród nich Irakijczycy, Erytrejczycy, Somalijczycy, Sudańczycy, Syryjczycy, jeden czy dwóch Filipińczyków, Ujgur i Beludż. Afganistan reprezentował on i jeszcze dwóch towarzyszy, którzy gdzieś w tym całym zamieszaniu się zagubili. W sumie każdy odpowiadał za siebie. Innych niańczyć nie będzie. Skończył z tym raz na zawsze. Chciał lepszego życia dla siebie i dla pozostawionej w pakistańskim obozie dla uchodźców rodziny.

Riffat Nuri miał już swoje lata. Przy młodzieńcach wyglądał na ich ojca, a w niektórych przypadkach i dziadka. Przeżył dokładnie 47 lat i los obszedł się z Nurim ostro. Pewne sprawy próbował wypchnąć z pamięci, co nie zawsze się udawało. Wojenna trauma zbyt głęboko tkwiła w sercu Nuriego, by dało się jej pozbyć z dnia na dzień.

Maszerując przez sosnowy las, obserwował swoich współtowarzyszy. Spośród nich dwóch, może trzech, przejawiało odpowiednie predyspozycje, reszta to niezdyscyplinowana banda. Słyszał, jak niektórzy z nich opowiadali, do jakiego gangu zamierzają się przyłączyć, gdy już dotrą do Szwecji, Niemiec bądź Francji. Oni nie myśleli o ciężkiej pracy, a o tym, co dostaną, jak już znajdą się na miejscu. Riffat nie wróżył im niczego dobrego. Jak nie skończą za kratami, to pójdą do piachu.

Idący z przodu Białorusin odwrócił się i warknął coś, czego żaden z nich nie zrozumiał. Zapewne chodziło mu o ciszę. Grupa zachowywała się hałaśliwie, nic nie robiąc sobie z tego, że znajdują się już blisko granicy. Dla smarkaczy to wciąż była przygoda, dla Nuriego – szansa na wyrwanie się z zaklętego kręgu i odrobinę lepsze życie.

Tenisówki, w jakich przybył na Białoruś, a teraz podjął marsz przez podmokły las, z wolna zaczęły nasiąkać wilgocią. Dawało się w nich chodzić po ulicy w słoneczny dzień, a nie próbować forsować zapory. Dobrze, że do plecaka oprócz butelki z wodą i paru energetycznych batonów zapakował dodatkowo suche skarpetki. Zmieni je już po tym, jak znajdzie się w Unii Europejskiej. Na długo nie wystarczą, ale innej alternatywy nie miał.

Wysoki na jakieś pięć metrów płot, od góry osłonięty zwojami drutu kolczastego, zamajaczył niespełna dwadzieścia metrów przed nimi.

Przewodnik przycupnął przy jednym z pni, uważnie lustrując okolicę. Mężczyzna miał na sobie maskującą kurtkę z kapturem. Wybrzuszenie pod prawym ramieniem wskazywało, że schował tam broń. W tym miejscu jego rola się kończyła. Dalej byli zdani wyłącznie na siebie. Padało coraz mocniej. Oby tak dalej. Nikt nie lubi moknąć, nawet ludzie, od których zależało bezpieczeństwo kraju.

Górą zapory nie pokonają, pręty należało przeciąć lub rozgiąć za pomocą lewara. Żaden z nich nie należał do osób otyłych, ale nim pierwszy z migrantów przedostanie się na drugą stronę, minie co najmniej kwadrans. Cięcie, zwłaszcza elektryczne, będzie szybsze, choć narobią przy tym sporo hałasu.

Szybko okazało się, że odpowiednie kroki podjęto już wcześniej. Przewodnik uruchomił przenośny agregat i wyznaczył jednego z bystrzejszych chłopaków do obsługi flexa.

– Jazda!

Pierwsza piątka wypadła na otwartą przestrzeń, dopadając przeklętego płotu. Zgrzyt ciętego metalu rozszedł się daleko po lesie. Nuri odliczał sekundy, zastanawiając się, ile to może potrwać. Minutę?

Góra dwie. Najbliższy patrol graniczny pojawi się wkrótce.

No już…

Pierwszy z nich przecisnął się pomiędzy prętami, po nim drugi i trzeci.

– Następni!

Nuri ustawił się tak, by znaleźć się w grupie tych, którzy pójdą następni. Umysł wyczyścił ze zbędnych myśli, całkowicie skupiając się na zadaniu.

Przy przejściu powstał mały zator, bo czarny jak noc Afrykańczyk zahaczył spodniami o wystający element i nie potrafił się teraz uwolnić. Gdzieś z lewej strony zaczęło się błyskać, co stanowiło wyraźny znak podążających na miejsce zdarzenia pograniczników.

Nie zdążą. Dla Nuriego było to oczywiste. Pod wpływem impulsu w parę sekund dopadł do łamagi i jednym szarpnięciem uwolnił go z pułapki. Od razu też odepchnął czekającego na swoją kolej Irakijczyka i sam zaczął przeciskać się pomiędzy sztachetami. Nie było źle. Pręty przycięto zdecydowanie za wysoko, ale poza tym poradził sobie całkiem dobrze. Złapał plecak i ile sił w nogach pognał w stronę zagajnika znajdującego się sto metrów dalej. Biegł przez otwartą przestrzeń, słysząc za sobą ryk silnika. Kluczenie w tej sytuacji nic nie da, mógł co najwyżej pobić swój życiowy rekord w sprincie, a i tak nie da rady.

Ostrzegawczy strzał sprawił, że zwolnił, a potem zatrzymał się zupełnie. Kuli nie prześcignie. Słyszał, że na granicy działy się najróżniejsze rzeczy, a on nie zamierzał ginąć. Przynajmniej jeszcze nie teraz. Zresztą w tym, co miał na nogach, długo nie pobiega. Lepiej, gdyby śmigał na bosaka niż w tej chińskiej tandecie, jaką kupił za parę rupii na pakistańskim targu, gdy ruszał w podróż do Europy.

Strażnik, który pojmał Nuriego, kazał mu klęknąć i założyć dłonie na kark. Rozkazy wydawał po angielsku z silnym miejscowym akcentem, przez co Riffat prawie go nie rozumiał. Nie bał się, ale sytuacja dla żadnego z nich nie była komfortowa.

Oprócz Nuriego złapano jeszcze siedmiu innych. Prysnął jeden – ten, który przeszedł pierwszy. Mógł sobie wyobrazić, co się teraz stanie – zostaną odstawieni na Białoruś i cała zabawa zacznie się od początku. Właściwie był na to przygotowany. Wkrótce spróbuje ponownie. Nuri nigdy się nie poddawał. Tylko czy na dłuższą metę miało to w ogóle sens?

GRODNO – REPUBLIKA BIAŁORUSI

Zapraszając Kaktusa, Iwan zdawał sobie sprawę, że od momentu, w którym pokaże przyjacielowi broń, odwrotu już nie będzie.

Kaktus był jego rówieśnikiem, lecz w pewnym sensie również mentorem. Znali się od dzieciństwa, razem przeszli przez szkołę i pierwsze lata studiów. Z tym, że Kaktus zawsze wyróżniał się na korzyść, a Kostur nie. Kaktus uprawiał, z całkiem dobrymi wynikami, sambo, a Iwan kompletnie nie miał do sportu zacięcia. Od fizycznego wysiłku wolał książki, gry i muzykę. Dziewczyny leciały na Kaktusa jak pszczoły do miodu, czym budził zazdrość reszty chłopaków w grupie. Nawet ksywka – Kaktus – pasowała ciemnowłosemu, muskularnemu chłopakowi. Prawie nikt nie pamiętał, jak on naprawdę ma na imię. Kostur pamiętał, ale mówienie do kumpla Stanislau jakoś nie pasowało i zwracał się do niego tak, jak wszyscy.

Inna sprawa, że Kaktus lubił chadzać własnymi drogami. Czasami znikał na parę dni i nikt nie wiedział, gdzie się podziewał. Kostur coś tam podejrzewał, ale nie był wtajemniczony we wszystko i uznawał, że tak jest lepiej. Jak mówiło stare porzekadło – mniej wiesz, lepiej śpisz, a to, co robili, już dawno przestało być zabawą, stając się z wolna działalnością wywrotową.

– Jutro gramy mecz z chłopakami z Gorkiego. Przyjdziesz? – Kaktus wydawał się rozluźniony. Szedł, trzymając się prosto, z rękami w kieszeniach wytartych dżinsów, choć jego oczy uważnie obserwowały okolicę.

– Raczej nie.

– Co ci szkodzi?

– Właściwie to nic – Kostur uśmiechnął się słabo. – Mam egzaminy. Muszę się pouczyć. Nie chcę mieć poprawki u Dziuby. Wiesz, jaki jest upierdliwy.

Minęli ostatni rząd garaży na skraju jednego z grodzieńskich osiedli. Pełno tu było chwastów i śmieci. Trafiały się nawet wraki porzuconych przez właścicieli samochodów. Rzadko zapuszczali się w tę okolicę okolicę. Łatwo tu było dostać po mordzie od okolicznej żulii, która przesiadywała na rozwalających się murkach i przyniesionych nie wiadomo skąd krzesłach, racząc się winkiem, a czasem i czymś mocniejszym.

– Nawet mi nie przypominaj – Kaktus roześmiał się w głos. – Ten facet jest kompletnie pozbawiony poczucia humoru.

– To na pewno.

Kostur obejrzał się za siebie. Od tego momentu należało zachować szczególną ostrożność. Nie sądził, żeby wcześniej ktoś go namierzył, ale nigdy nic nie wiadomo. Nadmierna pewność siebie zgubiła już niejednego.

Za garażami rozciągał się zdziczały sad i resztki stojącego tam domu. W sumie nora jakich mało. Zbutwiała podłoga groziła zawaleniem, dobrze, że chociaż schody prowadzące do piwnicy były murowane. Światła docierało tu niewiele, dlatego też Kostur zaczął przyświecać sobie telefonem. Śmierdziało wilgocią, szczynami i gównem.

– Super miejsce – zauważył Kaktus, próbując trzymać się z dala od zawilgoconych ścian. – Mam nadzieję, że wiesz, co robisz?

Piwnicę podzielono na trzy mniejsze pomieszczenia. W jednym ktoś chyba nawet kiedyś spał, bo w kącie walała się cuchnąca kołdra i puste kartony po winie.

– Tutaj – Iwan mrugnął do przyjaciela. – Przyświeć mi.

Broń wcisnął za resztki regału służącego gospodyni jako miejsce do przechowywania weków. Automat wcześniej owinął brezentem, chroniąc go w ten sposób przed panującym dookoła brudem.

Na widok AKS-a Kaktusowi zaświeciły się oczy.

– Skąd go masz? – natychmiast wziął broń do ręki, sprawdzając każdy element.

– Ukradłem – nie bez dumy powiedział Iwan. – Facet był napruty w trzy dupy. Nawet się nie zorientował. To było…

– Opowiedz mi o tym od początku.

***

W ciągu dwóch dni kapitan Denis Kotow odwiedził to miejsce już trzeci raz i wciąż nic z tego nie wynikało – wydawało się, że służbowa broń lejtnanta Dobronina przepadła na zawsze, a dochodzenie utknęło w martwym punkcie.

Wywiadowcy przetrząsnęli najbliższą okolicę, posiłkując się sporządzonym portretem pamięciowym. Niewiele z ich starań wyszło. Parę osób coś tam sobie kojarzyło, ale ich zeznania rozmijały się z tym, co powiedziała bufetowa. Złodziej dla jednych był młodzieńcem w wieku dwudziestu paru lat, a dla innych człowiekiem w sile wieku, raz chudy, kiedy indziej tęgawy, z włosami bądź łysy, w brązowym swetrze lub też w zielonkawym podkoszulku.

Kotow nie sądził, żeby świadkowie robili im na złość. Tak działała ludzka pamięć. Opieranie się na niej nie daje żadnej pewności. Sprawca ulotnił się, zabierając ze sobą łup. Denis przeklął go już ze sto razy.

Przyglądając się z zewnątrz pustemu barowi, zastanawiał się, co dalej. Raport napisze jeszcze dziś. Informatorzy w środowiskach kryminalnych i opozycyjnych dostaną polecenie zwrócenia baczniejszej uwagi na to, czy w tych kręgach nie będzie się mówiło o broni lub na pokrewne tematy.

Na co komuś Kałasznikow?

On to oczywiście wiedział. Broń kradło się z jednego powodu i na pewno nie był to dreszczyk emocji odczuwany podczas zaboru mienia. Broń szturmowa służyła zabijaniu. To nie sztucer na polowanie ani wiatrówka do popisów w objazdowym cyrku. Pociski wystrzelone z AK wierciły dziury w ludziach, posyłając ich na tamten świat. Zdaniem Kotowa należało się liczyć z tym, że broń padła łupem przestępców, bądź, w co trudno Denisowi było uwierzyć, sabotażystów gotowych zbrojnie rzucić wyzwanie strukturom białoruskiego państwa.

Podskórnie czuł, że będzie z tego smród. Takie rzeczy nie działy się bez powodu. Należało podjąć dodatkowe środki zapobiegawcze, a sprawcę pochwycić za kark i powiesić na haku.

Dopiero po dłuższej chwili Denis otrząsnął się z niewesołych myśli. W weekend pojedzie na daczę i odpocznie. Byle łajza nie pokrzyżuje mu planów. Pokrzepiony nadzieją wsiadł do służbowego auta, każąc kierowcy zawieźć się z powrotem do biura. Jeszcze parę godzin i uwolni się od tego kieratu. Gdy nadejdzie czas emerytury, nie zostanie na służbie ani chwili dłużej.

***

Kostur wiedział tyle, ile trzeba, ani mniej, ani więcej. Całość ogarniał jedynie Kaktus i to na nim ciążyła największa odpowiedzialność. Oprócz karabinka w przygotowanej przez niego skrytce znajdowała się jeszcze stara, bo z 1952 roku, ale utrzymana w doskonałym stanie TT-tka z charakterystyczną tłoczoną rękojeścią i umieszczoną na niej gwiazdą. Pistolet był sprawny, co sam sprawdził, oddając z niego kilka strzałów. Był zdumiony jego siłą. Nie spodziewał się aż takiego odrzutu. O mało nie urwało mu łapska. O ile z kwestiami technicznymi poradził sobie dobrze, to z celowaniem było słabo. Na dziesięć strzałów w tarczę trafił tylko dwa razy, a odległość wcale nie należała do dużych. Winę za słabe wyniki zrzucił na brak wprawy. Powinien więcej ćwiczyć, jednak z tym był pewien problem. W zapasie zostało zaledwie dwadzieścia nabojów. Na długo to nie wystarczy, a zorganizowanie dodatkowych pestek przekraczało jego możliwości.

TT-tka należała do jego starego kumpla, który nie chciał powiedzieć Kaktusowi, skąd ją ma. Po protestach przeciwko sfałszowanym wyborom prezydenckim w 2020 roku kumpel wyjechał, zostawiając Kaktusowi pistolet na przechowanie. Od tamtej pory się nie widzieli. Stanislau nie sądził, by jeszcze kiedyś się zobaczyli. W życiu tak już było, że jedni odchodzili, a inni przychodzili. Nic tego nie zmieni.

Sam Kaktus nie do końca rozumiał, po co im broń. Z tym, co posiadali, rewolucji nie zrobią, a wybryk Kostura narażał całą grupę na ogromne ryzyko. Siebie Kaktus był pewny, innych mniej. Wiedział, że policyjnymi metodami złamać można każdego. Czy człowieka, który siedział naprzeciwko niego, też – pozostawało sprawą otwartą.

Szczerbaty, ogolony na łyso i poznaczony siniakami chłopak sprawiał wrażenie osoby dopiero co zwolnionej z kolonii karnej. Kaktus wchodził z nim układy wtedy, kiedy naprawdę musiał. Nigdy nie było wiadomo, co takiemu postrzeleńcowi trafi do łba. Już jego ksywka – Szajba – mówiła wiele. Dla Kaktusa stanowił łącznik ze światem przestępczym.

Nora zamieszkiwana przez Szajbę więcej miała wspólnego z meliną niż z zadbanym, robotniczym mieszkaniem, ale o panujący nieporządek nie będzie się przecież czepiał.

Kaktus siedział na chwiejnym krześle, za to Szajba na wpół leżał na trzeszczącym tapczanie. Stolik pomiędzy nimi zastawiono puszkami i butelkami po alkoholu.

– Co tym razem cię sprowadza? – w kąciku ust Szajby tlił się dogasający kiep. – Z dobrego serca byś do mnie nie przyszedł. Mam rację?

– Jesteś sam? – zainteresował się Kaktus, zerkając w stronę drugiego pokoju.

– Irina wyszła do pracy. Ma dziś drugą zmianę. Stęskniłeś się za nią?

Jak porządna dziewczyna wytrzymywała z takim nierobem, tego Kaktus zrozumieć nie potrafił. Może nie należała do szczególnie ładnych, ale zaharowywała się na śmierć, utrzymując siebie i Szajbę.

– Nie wtrącam się w nie swoje sprawy.

– I słusznie – zaśmiał się Szajba. – Tego by jeszcze brakowało. Mów, o co ci chodzi.

– Masz trotyl? – zapytał ze śmiertelną powagą. – Detonatory, spłonki…

– Tobie to kompletnie odwaliło – Szajba pochylił się nad stolikiem, próbując wśród porozstawianego szkła znaleźć niedopity alkohol. – Trudna sprawa.

– Możesz czy nie?

– Mogę – twardo powiedział Szajba. – Ale nie wiem, czy cię będzie na to stać.

– Mam forsę.

– Ile?

– Pięćset dolców – miał więcej, ale na razie nie chciał się z tym zdradzać.

– Na jedną kostkę wystarczy, ale coś mi się zdaje, że ty potrzebujesz całej skrzynki – rezultatem sprawdzenia kilku flaszek było parę kropel mętnego płynu, które ściekły do brudnej szklanki.

– Słuchaj, Kaktus, dobry z ciebie kumpel, ale czy ty wiesz, na co się decydujesz? – małe, świńskie oczka świdrowały Kaktusa na wylot.

Uśmiechnął się, wygodnie rozwalając się na krześle.

– Nie sądziłem, że tak łatwo dasz się wkręcić – ze śmiechu z oczu Kaktusa poleciały łzy. – Ja i trotyl. Co miałbym z tym zrobić?

– Cholera cię wie – Szajba lekko się wkurzył, co od razu dawało się poznać po tym, jak na jego karku i twarzy pojawił się rumieniec.

– Odstaw ten szajs, mam coś lepszego – z kieszeni kurtki Kaktus wyciągnął butelkę dobrej gorzały. – Mam inną sprawę.

Szajba znalazł w miarę czyste kieliszki i nalał do nich alkoholu.

– Twoje zdrowie.

– Twoje też.

– Uhmmm… dobre. Nawet nie potrzeba zakąski – właściciel mieszkania przysłonił dłonią usta i donośnie beknął. – Teraz mów, co ci leży na sercu.

Kaktusowi drugi raz łzy stanęły w oczach, gdy wlał w siebie wysokoprocentowe świństwo. Upłynęła chwila, nim wrócił do normy.

– Wyjechać chcę – powiedział oględnie.

– Co ci szkodzi – Szajba wzruszył ramionami. – Z tym nie powinno być problemu.

– Jak wyjadę, to już nie wrócę.

– Czekaj… czekaj, czy ty przypadkiem nie chcesz wstąpić w szeregi tych, co walczyli na Ukrainie?

– Daj spokój. Mam ważniejsze sprawy – Kaktus oparł łokcie o kolana, pochylając się nad stolikiem. – Matkę mam chorą – tu nie skłamał. – Forsy potrzebuję. Może trochę popracuję i wrócę.

– I myślisz, że władze się nie kapną? – Szajba z politowaniem pokiwał głową.

– Jak wyjadę na mój paszport, to mam przechlapane. Będą mnie ciągać i żyć nie dadzą, a ja nawiązałem kontakt z jedną fundacją z Wilna. Obiecali, że pomogą.

– Spójrz mi w oczy i powiedz, że to nie jest sprawa polityczna.

– Masz moje słowo.

Szajba rozlał drugą kolejkę, lecz nie spieszył się z wypiciem.

– Skoro tak… mam dojście do urzędu paszportowego. Mogę pogadać, z kim trzeba.

– Zrób to.

– Nie tak szybko – Szajba podrapał się po gardle. – Twoje pięć stów nie wystarczy.

– Mam tysiąc.

– Stawki zaczynają się dużo wyżej. Pomyśl o trzech.

– Nie wiem, czy tyle uda mi się zorganizować.

– Jeszcze moja prowizja…

– Szajba, będziesz miał moją dozgonną wdzięczność – Kaktusowi bardzo zależało na pozytywnym załatwieniu sprawy.

– Tak się tylko mówi. Wdzięczność? Co ja konkretnie będę z tego miał? Pomyślałeś o tym?

– Chcesz, żebym został sierotą? – Kaktus spróbował zajść Szajbę z drugiej strony. – Ojca już straciłem, rodzeństwa nie mam. Zostanę sam jak palec.

– Ty mi tu z propagandą nie wyjeżdżaj. Zrobię, co będę mógł, ale koszty bierzesz na siebie.

Szajba przynajmniej jasno stawiał sprawę, a on nie miał innego wyjścia, choć trzy tysiące baksów to mnóstwo forsy. Już pierwszy tysiąc skombinował z trudem, wyprzedając z domu, co się dało, w tym znaczki pocztowe, które zbierał od dzieciństwa. Żal mu się było z nimi rozstać, ale co miał zrobić? Sprawa była ważniejsza niż jego sentymenty.

– Mam…

– No co masz? – natychmiast zainteresował się Szajba, sięgając po kieliszek.

– Automat – wycedził Kaktus powoli.

– Żartujesz? – Szajbie natychmiast zrobiło się gorąco.

– Nie.

– To już wiem, dlaczego psiarnia biega, jakby jej nasypali pieprzu. Wszędzie ich pełno.

– Niech to zostanie pomiędzy nami.

– Nie musisz nic mówić. Znam życie.

Rozstali się pół godziny później. Do domu Kaktus wrócił na chwiejnych nogach, o co sam do siebie miał żal. Powinien odmówić Szajbie. Ważniejszy był efekt jego starań. Jak wszystko pójdzie dobrze, niedługo otrzyma odpowiedni dokument, a wtedy wyjedzie, załatwi, co będzie miał do załatwienia i wróci bez zwracania niczyjej uwagi. Tak to sobie wyobrażał. Niewiele pragnął od życia, ale przynajmniej niech ta jedna sprawa ułoży się tak, jak to sobie zaplanował.

Prawie Szajbie nie skłamał, tylko ciut rozminął się z faktami.

***

Na sumienność Szajby dawało się liczyć jak na kulę wystrzeloną przez żołnierza plutonu egzekucyjnego. Co obiecał, to zrobił. Jeszcze tego samego wieczora umówił się ze swoim znajomym. W państwie takim jak Białoruś za fasadą normalności istniała cała siatka nieformalnych powiązań, pozwalających przetrwać w tak nienormalnym świecie.

Po wielu narzekaniach ze strony urzędnika, koszt wyrobienia nowego paszportu został wyceniony na pięć tysięcy zielonych. Mniej wyjść nie chciało. Ktoś tam jeszcze musiał otrzymać swoją dolę, bo przecież z czystej sympatii nikt nic nie zrobi. To i tak miało być po kosztach. Ostateczną decyzję i tak podejmie Kaktus. Tysiąc baksów i Kałasznikow nie wystarczą. Będzie musiał dorzucić coś jeszcze. Szajby głowa o to nie bolała. Wieczorem ruszył w tango: odwiedzić znajomych i pogadać o interesach, które ostatnimi czasy szły kiepsko.

Co tu kryć, władza wciąż przykręcała im śrubę. Jak to dłużej potrwa, to i on pomyśli o emigracji. Dopiero wtedy pokaże, na co go stać. Rozmarzony nie zorientował się, że podczas rozmowy z kumplem, z którym często chodzili „na robotę”, chlapnął o jedno słowo za dużo.

Gdy rano po niego przyszli, Szajbę jak zwykle męczył kac. Honor kazał mu milczeć, ale… szansa ugaszenia pragnienia sprawiła, że sobie odpuścił. Był szmatą. I co? I nic. Honor honorem, a żyć trzeba. Człowiek jest w końcu tylko człowiekiem. ■

Rozdział drugi

POLIGON W PODBRODZIU – REPUBLIKA LITEWSKA

19 kwietnia 202…

Miejsce cieszyło się złą sławą. To właśnie tutaj, nie tak dawno, 50-tonowy M88 Hercules, wóz zabezpieczenia technicznego amerykańskiej armii z czteroosobową załogą, zagrzebał się w mule i bagnie. Nikogo nie udało się uratować, choć akcja ratunkowa trwała parę dni i pomagały w niej ekipy z różnych krajów. Mimo to efekt ich starań okazał się niewystarczający. Dochodzenie, jakie wszczęto, nie do końca wyjaśniło, dlaczego potężna maszyna znalazła się parę metrów pod lustrem wody, na mulistym dnie. Hipotezy stawiano różne – od pomyłki załogi po ingerencję wrogich służb. Wiele zaangażowanych w dochodzenie osób sądziło, że prawda nigdy nie ujrzy światła dziennego.

Porucznik Grzegorz Sawicki również zaliczał się do tej grupy. Przesądny nigdy nie był, ale pewne sprawy budziły w nim irracjonalną obawę. Przyznawał się do tego niechętnie i tylko w szczególnie trudnych chwilach. Na przykład dziś, gdy nie wiadomo z jakiego powodu złe przeczucie dopadło go z samego rana i do tej pory nie chciało odpuścić. Poligony w Polsce, w Orzyszu, Nowej Dębie czy Drawsku znał jak własną kieszeń; w Podbrodziu on i jego pluton znaleźli się po raz pierwszy.

Przywieźli ich tu niskopodwoziowymi zestawami z Ādaži, z Łotwy, gdzie stacjonował Polski Kontyngent Wojskowy. Zgodnie z rozkazem dowództwa wziąć mieli udział w zaplanowanych na ten tydzień ćwiczeniach, podnosząc umiejętności i zacieśniając sojusznicze więzy. Prawdę mówiąc, Sawicki pragnął, by ten tydzień już się skończył, a on, jego koledzy i czołgi ponownie znalazły się w składzie polskiej jednostki.

Poranną odprawę poprowadził amerykański pułkownik. Postawione przed pododdziałami zadanie nie należało do trudnych – przejazd z punktu A do punktu B, a w międzyczasie strzelanie do celów stacjonarnych i ruchomych. Liczyła się precyzja i czas. W manewrach brali udział Amerykanie na Abramsach M1A2SEPv3, Niemcy na Leopardach 2A7 oraz Polacy na K2 Black Panther, pomoc zapewniali Litwini poruszający się JLTV i Humvee. Utrudnieniem miało być działanie w warunkach blokady informacyjnej i przy silnym oddziaływaniu wojsk radiotechnicznych przeciwnika, zagłuszających sojusznicze systemy satelitarne i łączności.

Nie tylko dla Sawickiego było to coś nowego. Ktoś u góry ruszył w końcu łepetyną i wymyślił realistyczny scenariusz przyszłych działań, a nie, jak to miało miejsce do tej pory, przejażdżkę po znanym sobie terenie i maksymalne posiłkowanie się elektroniką. Po minach Niemców i Amerykanów widać było, że nie jest im to w smak.

Nim zajął miejsce w swoim wozie, przywołał dowódców pozostałych maszyn. Wspólnie ćwiczyli od miesięcy, więc znał ich możliwości. Nie nawalą, chyba że wydarzy się coś nieprzewidzianego. Krótka pogadanka miała ich zmotywować do dodatkowego wysiłku.

– Widzicie tamtego hauptmana? – wskazał na barczystego oficera o włosach koloru słomy. Jego pancerniacki kombinezon pokrywał maskujący wzór Bundeswehry. – Podobno dowodzi najlepszą jednostką w całej 21 Brygadzie Pancernej.

– On? – zainteresował się chorąży Kruk, pełniący obowiązki zastępcy Sawickiego. – Kto tak powiedział?

– Rozmawiałem z nim w Orzyszu, w zeszłym roku. Sensowny gość.

– Może i tak, ale co do załóg mam spore wątpliwości. Sami gówniarze, którym brak doświadczenia.

– Przemawiają przez ciebie uprzedzenia, Mareczku. Czego nie wiedzą, nadrobią entuzjazmem.

– Tak się tylko mówi – Kruk i tak wiedział swoje. – A ci Jankesi? Wiesz coś o nich?

– Mają załogę, która wygrała zawody o Puchar Sullivana – Sawickiemu chodziło o challenge rozgrywany raz do roku w Kanadzie, gdzie mierzyły się ze sobą załogi wozów bojowych. – Jak znam życie, zrobią wszystko, by i tym razem zdobyć komplet punktów.

– W takim razie co nam zostaje? – zapytał najniższy wśród nich, starszy sierżant Mazurek, dowodzący wozem numer cztery. Facet może i był mikrusem, ale w siłowaniu się na rękę dawał radę każdemu, kto chciał się z nim zmierzyć.

– Chyba się ich nie boisz?

– Ja? – twarz Mazurka pod czarnym beretem zrobiła się purpurowa z oburzenia. – Niech się tylko trzymają reguł.

– Tego ci obiecać nie mogę – bywało, że dla podbicia wyników niektóre ekipy oszukiwały. Przy strzelaniu miało to mniejsze znaczenie, ale tym razem posługiwać się mają mapą i kompasem, a to niektórym sprawiało trudność. O wiele prościej sprawdzić lokalizację na GPS-ie.

– Oby nie padało – zaśmiał się drugi z sierżantów, którego pomiędzy sobą nazywali Korkiem. – Jeszcze trochę i zagrzebiemy się w tym sakramenckim błocku.

To akurat była prawda. Poranna mżawka przeszła w silniejszy deszcz i nic nie wskazywało na to, że gęste, ołowiane chmury zostaną rozgonione przez silniejsze podmuchy wiatru.

– Będziecie bardziej uważali. I tak mamy najlżejsze wozy. Błockiem niech się martwią Amerykanie.

Abramsy w najnowszej wersji ważyły 67 ton, Leopardy podobnie, czołgi Black Panther były od nich lżejsze o 12 ton.

– Oby nie było z tego burzy – Mazurek uniósł głowę, wystawiając twarz na zimne podmuchy wiatru. – Niech już przyjdzie lato.

– Wtedy będziesz marudził, że za bardzo się kurzy – przygadał koledze Kruk. – Mam rację? I że jest za gorąco. Co roku słyszę to samo.

– Pomarudzicie później – upomniał ich Sawicki. – Jazda do maszyn. Ruszamy za pięć minut.

Terenówka obserwatorów ustawiła się na samym końcu złożonej tylko z czterech wozów kolumny. Litwini ich tylko ubezpieczali i w niczym im nie pomogą. Każdy z zespołów poruszał się inną trasą. Kto pierwszy wypełni wszystkie zadania, zdobędzie uznanie i dodatkowe parę dni urlopu. Było więc o co kruszyć kopie.

Sawicki kolejny raz zerknął na mapę. Na osobnej kartce dostał zapisane współrzędne. Znalezienie punktu wymarszu i docelowego nie stanowiło problemu. To bez mała było abecadło żołnierskiego rzemiosła. Od razu zaplanował też trasę przejazdu. Teren był zróżnicowany. W samym środku największego litewskiego poligonu rozciągał się dziesięciokilometrowy pas do strzelań. Do tego dochodziły pagórki, łąki, lasy, jeziora i bagna. Należało uważać. Tamtym chłopakom, co zginęli, też wydawało się, że wiedzą, dokąd zmierzają. Spory niepokój budziła też znajdująca się bez mała na wyciągnięcie ręki białoruska granica, co dodatkowo podnosiło Sawickiemu ciśnienie.

Wysokoprężne silniki o mocy 1500 KM każdy, ożyły w parosekundowych odstępach. Powietrze wypełniły kłęby błękitnych spalin. Ruszyli o wyznaczonym czasie. Przemarsz nie był szybki, a wozy sunęły w pięćdziesięciometrowych odstępach od siebie, z lufami wymierzonymi w gęsty las, jaki rozciągał się po obu stronach piaszczystego duktu.

Korek miał rację – nie jazda i nie strzelanie będzie ich problemem, a droga, jaką się poruszali.

Wkrótce byli zbryzgani błotem aż po samą wieżę. Sawicki obserwował podmokły teren, porównując pokonaną trasę z trzymaną przed sobą mapą. Snujące się przy gruncie pasma mgły nie ułatwiały zadania. Jak na kwiecień pogoda była fatalna. Maj, w opiniach synoptyków, nie zapowiadał się lepiej. Całe lato miało być pod psem – zimne, wietrzne i deszczowe.

– Zatrzymaj – rzucił przez interkom do kierowcy.

Droga rozwidlała się, co wyraźnie zostało pokazane na mapie. Osiemset metrów dalej schodziła się ponownie. Odcinek pomiędzy tymi dwoma punktami przebiegał przez sosnowy las bez punktów charakterystycznych. Normalnie skorzystałby z BMS-a, systemu zarządzania polem walki, próbując dowiedzieć się czegoś więcej, bądź z drona, na jakiego złożyli przed wyjazdem, lecz teraz, zgodnie z narzuconymi im zasadami, był zdany na własną intuicję, a ta, jak się przekonał o tym nie raz, najczęściej wyprowadzała go na manowce.

Dylemat wcale nie należał do takich błahych, jak się na pozór wydawało – niewłaściwa decyzja sprawi, że manewry ukończą na końcu. Wystarczyło, że pierwszy wóz dojechałby do przeszkody, której nie dałby rady pokonać. Niepotrzebnie stracą czas i przewagę, o ile ta w ogóle została wypracowana. Brak decyzji oznaczał to samo.

– Jedź w lewo – zdecydował się po chwili wahania.

Minęli splątany zagajnik. Widok czterech żołnierzy niosących na rozpostartej pelerynie piątego nieszczególnie zaskoczył Sawickiego. Wiedział, że będą kłopoty.

– Stój!

Jeżeli na poligonie doszło do wypadku, nie mogli tego tak zostawić. Spocona z wysiłku twarz litewskiego kaprala wyrażała przygnębienie.

– Co się stało? – wciąż pozostawał na swoim miejscu. Nie był medykiem, więc im nie pomoże, co najwyżej przekażą informacje dalej i wtedy na pododdział czekać będzie wykwalifikowany zespół medyczny.

– Nie wiem – żołnierze ostrożnie ułożyli ciało. – Biegł i nagle złapał się za serce. Może zawał? Oddycha, ale słabo wygląda.

To się zdarzało. Mimo komisji lekarskich co jakiś czas któryś z żołnierzy odchodził z tego świata naturalną śmiercią. Zawał, tętniak albo cholera wie, co jeszcze, potrafiły dopaść człowieka na każdym etapie życia.

– Za nami jadą obserwatorzy. Oni się wami zajmą – obrócił się, wypatrując wielozadaniowego pojazdu litewskiej armii.

Kapral zdjął hełm i rękawem bluzy przetarł zmierzwione ryże włosy, a potem splunął na ziemię, prostując obolałe ramiona. Pozostali nie wyglądali lepiej – utytłani, z twarzami ściągniętymi troską i zmęczeniem. Wyglądali na weteranów, którzy z niejednego pieca jedli chleb.

– Gdzie oni są? – JLTV dopiero wyjechał zza zakrętu. – No, nareszcie.

Pojazd z braku miejsca zatrzymał się za czołgiem dowodzonym przez Korka. Wyskoczyły z niego dwie osoby. Litwini pędem ruszyli w stronę grupki żołnierzy. Wymiana zdań nie trwała długo. Liczyło się zdrowie i życie poszkodowanego. To już na szczęście nie był jego problem. Tyle z tego dobrego, że ćwiczenia zakończą bez asysty, co nie wiedzieć czemu poprawiło Sawickiemu humor.

Strzelanie wykonali celująco. Tuż za nimi uplasowali się Niemcy. Jankesi, z lekkim poślizgiem, zameldowali się na mecie jako trzeci zespół, były więc powody do radości.

Fala zadowolenia opadła, gdy pojawił się kontrwywiad. Kto mógł przypuszczać, że skończy się to w taki sposób? NATO dało ciała. Nie pierwszy zresztą raz.

PRZEDMIEŚCIA MOSKWY – FEDERACJA ROSYJSKA

Generał Andriej Władimirowicz Awersjanow, dowodzący Jednostką 29155, spędził w kwaterze głównej 161 Centrum Szkolenia Specjalistycznego cały dzień, ani na krok nie odchodząc od telefonu i internetu. Grupa, którą dowodził, miała jedno zadanie – podejmować działania mające zdestabilizować Europę. Jego ludzie odpowiadali za otrucie Siergieja Skripala, byłego oficera i podwójnego agenta brytyjskich służb oraz za próbę zamachu na bułgarskiego handlarza bronią Emiliana Gebreva. Stali też za wybuchem amunicji w składach w Vrbieticach w Czechach, nagrodami oferowanymi talibom za zabijanie żołnierzy NATO w Afganistanie i za szeregiem równie destrukcyjnych działań na przestrzeni wielu lat. Trwająca operacja miała się wpisać w ten trend. Akcję planowano długo. Ewentualne potknięcie przyniosłoby niepowetowane szkody, na co nie było zezwolenia. Najdalej za godzinę wszystko będzie jasne, choć już na obecnym etapie mógł sobie pozwolić na ostrożny optymizm. Z odtrąbieniem sukcesu należało się jeszcze wstrzymać. Najważniejsze, że nie nadszarpnęli zaufania kierownictwa. Kreml potrafił ocenić jego pracę. To, że praca Awersjanowa sprowadzała się do zabójstw, sabotażu i siania chaosu, to już zupełnie inna sprawa. Ktoś to przecież musiał robić.

POLIGON W PODBRODZIU – REPUBLIKA LITEWSKA

Widok dwóch ponurych typów – jeden był w mundurze litewskiego kapitana, a drugi po cywilnemu – sprawił, że Sawickiemu zmiękły kolana. Ich pojawienie się nie wróżyło niczego dobrego. Na kilometr zalatywali służbami, a od tych porucznik zawsze starał się trzymać jak najdalej. Nie miał powodów do obaw, a jednak się bał.

Zdziwione spojrzenia bywalców kantyny spoczęły na Polakach.

– Poruczniku, pozwoli pan z nami – gest cywila nie pozostawiał najmniejszych wątpliwości.

– Z kim mam… przyjemność? – pozwolił sobie na odrobinę asertywności.

– Dojdziemy i do tego. Na razie proszę nie utrudniać.

– Podlegam…

– Pańscy przełożeni już zostali powiadomieni – powiedział ten w mundurze. – Im szybciej to załatwimy, tym będzie lepiej dla wszystkich.

Nie dostał wyboru. Teraz to już gapili się na nich wszyscy w kantynie, rozmowy przycichły i zrobiło się nieprzyjemnie. Wyszli, kierując się w stronę komendantury. Pokój, do jakiego został wprowadzony, mieścił w sobie tylko stół, parę krzeseł i pancerną szafę na akta. Czekał w nim na nich jeszcze wysoki, dobrze zbudowany pułkownik w polowym mundurze. W powietrzu unosiły się drobinki kurzu. Sawicki nie kichnął tylko dlatego, że był zbyt przejęty.

– Jestem pułkownik Tadas Alekna – przedstawił się oficer – a to kapitanowie Kajus Remeika i Evaldas Petrik. Z tym, że pan Petrik reprezentuje Departament Bezpieczeństwa Państwowego Republiki.

Trybiki w głowie Sawickiego natychmiast ułożyły się same. VSD, czyli wywiad i kontrwywiad litewskiego państwa. Co to miało wspólnego z jego skromną osobą?

– Ale… – otworzył usta, lecz nie dane mu było zadać pytania.

– Zaginęło dwóch naszych żołnierzy – wyjaśnił Alekna. – Podporucznicy Grigas i Popov.

– Nigdy o nich nie słyszałem – odpowiedział, zachodząc w głowę, dokąd ta cała sprawa zmierza.

– Byli… – podpułkownik niespodziewanie westchnął – …waszymi obserwatorami.

– Rozumiem – Sawicki ostrożnie kiwnął głową. – Zdaje się, że zaszło nieporozumienie. Podczas ćwiczeń doszło do wypadku. Jednego z żołnierzy należało pilnie odwieźć do punktu medycznego. Być może pojechali do najbliższego szpitala. Stan poszkodowanego budził poważne obawy.

– Powinni się trzymać pańskiego plutonu. Ja rozumiem, że zaszły nieprzewidziane okoliczności, ale o niczym takim nie zameldowali. Ich komórki milczą, a GPS wozu został wyłączony.

– Niemożliwe – Sawickiemu zrobiło się słabo.

– Proszę nam całe to zdarzenie opisać ze szczegółami. Każdy detal się liczy – zasugerował Remeika, wyciągając z kieszeni papierosa. – Zapali pan?

– Raczej nie – myśli Sawickiego galopowały jak szalone. Wiedział, że wdepnął w gówno, nie chciał się tylko na nim poślizgnąć.

– Być może nie wszystko jest stracone – kapitan się nie krępował, puszczając dymka. Pozostałym to nie przeszkadzało.

– Pomogę, na ile potrafię.

Zajęli pierwsze miejsce, tylko jakie to teraz miało znaczenie?

GRODNO – REPUBLIKA BIAŁORUSI

21 kwietnia 202…

Iwan Kostur właśnie jadł kolację, spoglądając w telewizor jednym okiem, gdy w programie gruchnęła wiadomość o dwóch litewskich żołnierzach, którzy świadomie przekroczyli granicę, zapędzając się na ponad 500 metrów w głąb suwerennego państwa. Obu aresztowała Straż Graniczna. Ich motywy pozostawały niejasne. Podobno próbowali złapać przemytnika, który od dłuższego czasu grał im na nosie. Na razie były to jednak tylko domysły.

Kosturowi nie chciało się w to wierzyć. Nikt przy zdrowych zmysłach nie wjedzie nielegalnie na Białoruś, choćby przyświecał mu najbardziej szczytny cel, a już na pewno nie przedstawiciele sił zbrojnych. Prowokacją zalatywało to na kilometr.

Iwan był ciekaw, co z tego wyniknie. Dla zatrzymanych na pewno nic dobrego. Służby bezpieczeństwa rozdmuchają incydent i spróbują wycisnąć z tego maksymalne korzyści.

Dopił herbatę i umył szklankę tak samo, jak wcześniej talerzyk, na którym leżały kanapki.

– Wychodzę – powiedział do matki, sięgając po kurtkę.

– Kiedy wrócisz? – starsza pani poprawiła okulary, przyglądając się synowi.

– Nie wiem.

– Nic nie robisz, tylko włóczysz się po nocach!

Zarzut był tylko po części uzasadniony – faktycznie niekiedy musiał wieczorami wyjść i coś załatwić albo zwyczajnie odreagować stres.

– Nieprawda.

– Nie kłóć się ze mną. Wiem, co mówię. Kiedyś się doigrasz.

Dalej nie słuchał. Zatrzasnął za sobą drzwi i zbiegł po schodach z pierwszego piętra, wychodząc przed klatkę domu wybudowanego z prefabrykowanych płyt. Dziś też siąpił deszcz. Na stojącego trzydzieści metrów dalej SUV-a z dwójką pasażerów nie zwrócił uwagi. Nie było w tym niczego dziwnego. Iwanowi brakowało wprawy doświadczonego konspiratora. O tym, jak namierzać obserwatorów i gubić tropy, poczytał w książkach sensacyjnych. Jako amator i tak całkiem dobrze dawał sobie radę, ale przy możliwościach, jakimi dysponował Komitet Bezpieczeństwa Państwowego, było to niewiele.

W swoim mniemaniu był bezpieczny. Karabinka się pozbył, a w mieszkaniu nie trzymał trefnych rzeczy. Dziś umówił się z kolesiem, który, jak twierdził, brał udział w akcjach partyzantów kolejowych. Jeżeli nie rozminął się z prawdą, to oznaczało, że jest ostrym zawodnikiem. Za palenie skrzynek przekaźnikowych przy torach groziły kary wieloletniego więzienia. Władze uznawały takie działania za dywersję i sabotaż. Większość partyzantów wyłapano, a mimo to incydenty wciąż się powtarzały. Iwan zachodził w głowę, czego się dowie. Najwyżej podziękuje i wyjdzie. Nie będzie marnował czasu na palanta, bo z takich znajomości nic dobrego nie wynikało.

***

– Mamy i naszego gagatka – pierwszy z wywiadowców zastukał palcami po kierownicy. – Tyle kłopotów z powodu jednego gnoja!

– Jest ich więcej. To spora siatka – powiedział drugi. – Siedem albo nawet osiem osób, a wciąż łapiemy nowe namiary.

– Stary mówił, kiedy ich zdejmiemy?

– Nie tak prędko. Niech im się wydaje, że są bezkarni.

W ślad za Kosturem ruszyło trzech tajniaków. Wywiadowcy w samochodzie pozostali pod klatką schodową, zachodząc w głowę, czy pod blokiem pojawi się ktoś z niezapowiedzianą wizytą.

– Jak myślisz, co zrobił z automatem? Taki głupi, żeby go trzymać w domu, chyba nie jest?

– Schował albo przehandlował – wysunął przypuszczenie kierowca. – Po takim wszystkiego można się spodziewać. Nie będę zdziwiony, gdy okaże się narkomanem.

– Całkiem możliwe.

– Dostanie po mordzie, to od razu zacznie śpiewać, zresztą stary ma na takich sposoby.

– Niepotrzebnie tak się z nim pieścimy. Ja bym od razu jednego z drugim…

– Za wcześnie.

– Wy i te wasze metody…

***

– Iwan, proszę, nie rób mi tego.

Kostur najchętniej już po pierwszym kwadransie wróciłby do domu. Sasza sporo mówił, szkoda, że nie na interesujący Iwana temat.

– Wiesz, że nie lubię alkoholu.

– Dziś są moje urodziny.

– Dobrze, ale to ostatnia kolejka.

Kopsnął się do baru, gdzie zamówił dwa następne piwa. Obskurny lokal był zapełniony do połowy. Z różnych stron sali dochodziły śmiechy i podniesione głosy, co maskowało prowadzoną przez niego i Saszę rozmowę.

– A wiesz, co ci powiem – Sasza zaczął bełkotać, co wyraźnie wskazywało, że zbliża się do granicy trzeźwości.

– Masz brata w Warszawie.

– To też, ale nie o to się rozchodzi.

– No.

– Planujemy akcję – Sasza rozejrzał się na boki. – Dużą, na głównej magistrali.

Iwan wytężył słuch, ale jego rozmówca umoczył usta w piwie, pociągając solidny łyk.

– Wspaniale – podsumował krótką w sumie wypowiedź.

– Zobaczycie, na co nas stać.

– Nigdy w to nie wątpiłem – przy omawianiu tej kwestii Kostur wolał zachować ostrożność. – Na kiedy?

– Wkrótce – chełpliwie odparł Sasza. – Jak pier…

– Spokojnie – upomniał Kostur rozmówcę. – Potrzebujecie pomocy? Bo ja wiem, coś wam trzeba przewieźć albo przyfilować?

– A wiesz, że do czegoś możecie się przydać – Sasza łaskawie zgodził się z Iwanem. – Roboty jest dla kilku.

Serce w piersi Kostura zatrzepotało tak samo jak wtedy, gdy kradł automat. Kaktus, gdy się dowie, będzie zachwycony. Dokładnie o takiej robocie marzył.

– Kiedy omówimy szczegóły?

– Brachu… nie tak szybko, to delikatna sprawa. Wciąż jesteśmy na etapie planowania.

Kostur zorientował się, że Sasza wcale nie jest tak pijany, za jakiego pragnął uchodzić. To dobrze. Maskował się. Ograniczone zaufanie to w tej zabawie podstawa.

– W miesiąc się wyrobicie?

– Myślę, że szybciej – Sasza mankietem nie za czystej koszuli starł pianę z ust. – Jest przy tym trochę roboty. Za to efekt będzie murowany.

– Nie boicie się wpadki? – ostrożnie zapytał Kostur.

– Za swoich ręczę. Żaden nie puści pary z gęby. Nie wiem tylko, jak to wygląda u was.

– O nas się nie martw.

– Zobaczymy.

Dokończyli piwo. W zasadzie nic już nie było do omówienia. Rozeszli się do domów parę minut później. Kostur aż dygotał z nadmiaru emocji. Nawet nie pamiętał, kiedy ostatnim razem aż tak go wzięło. Ciekawiło go też, co powie Kaktus, bo to do niego należało ostatnie słowo w tej sprawie.

SIEDZIBA KOMITETU BEZPIECZEŃSTWA PAŃSTWOWEGO (KGB), GRODNO – REPUBLIKA BIAŁORUSI

22 kwietnia 202…

Kapitan Denis Kotow po raz pierwszy od paru dni miał powody do zadowolenia. Szerokie zarzucenie sieci przyniosło niespodziewany efekt. Nie chciał ich jeszcze płoszyć, z tym akurat nikomu się nie spieszyło – wyjmą ich jednego po drugim i ścisną za jaja, aż tamci zaczną śpiewać cieniutkimi głosikami.

Zdaje się, że solistę w nielegalnej organizacji, która obrosła w piórka tuż pod ich bokiem, grał niejaki Stanislau Drozd. Na razie materiałów na niego posiadali niewiele, ale to się zmieni. Pracowali nad tym najlepsi ludzie Kotowa. Złożenie informacji w całość zajmie im trochę czasu, ale powoli, nigdzie im się nie spieszyło. Podsłuch w komórce założyli mu dopiero dwa dni temu, ale już wychodziły ciekawe rzeczy. W kręgu zainteresowania grodzieńskiej ekspozytury KGB znalazło się sto czterdzieści osób. Nie każdy z nich był oczywiście zadeklarowanym wrogiem prezydenta i kraju, ale wystarczyło raz otrzeć się o działalność wywrotową, nawet nie wprost, a pośrednio i już na zawsze pozostawało się w kręgu zainteresowania struktur bezpieczeństwa.

Kotow, gdy przeanalizował listę, zastanowił się nad nią głębiej. Stu czterdziestu podejrzanych to sporo. Co powie Mińsk, gdy zobaczy raport? Istniało ryzyko, że spadną na nich gromy za dopuszczenie do takich zaniedbań. Wnioski należało więc wyciągać ostrożnie, tak żeby samemu nie oberwać rykoszetem, a przedstawić się w jak najlepszym świetle.

Dobra, co my tu oprócz Drozda mamy…

Kolejną kanalią ryjącą dołki był Iwan Kostur, rówieśnik Stanislaua Drozda, osoba, która podprowadziła lejtnantowi Dobroninowi automat wraz z amunicją. Z pozoru pilny student czwartego roku Państwowego Uniwersytetu Rolniczego. Z tego, co już wiedzieli, po obronie ma zostać asystentem na wydziale ochrony roślin. Kostur najwyraźniej szykował się do kariery naukowej. No zobaczymy. Wszystko zależało od niego. Nie od razu będą im łamali kręgosłupy.

Sprawa broni wciąż pozostawała otwarta. Sam Kotow był ciekawy, dokąd ich to zaprowadzi. Ostatnio na odcinku, jaki reprezentował, odnosili same sukcesy. Sprawa z Litwinami była tego wyraźnym dowodem. Z akcją ich schwytania nie miał nic wspólnego, ale i tak wiedział swoje. Na korytarzach obwodowej siedziby KGB, przy ulicy Telmana, sporo się o tym mówiło – choć opinie o tym wydarzeniu sprowadzały się do jednego – zagrali Zachodowi na nosie. Kwestie techniczne były drugorzędne. Co, gdzie, kiedy i dlaczego – nie miało znaczenia. Ciekawa gra zacznie się dopiero teraz. Wilno na pewno spróbuje odzyskać swoich ludzi, a tu otwierało się pole do negocjacji. Co z tego wyjdzie, dopiero się okaże, jednak Kotow był dobrej myśli. Zyskali dodatkowe punkty, a to może zaowocować w przyszłości. Oficjalne czynniki chyba wiedziały, co robią.

POLIGON W PODBRODZIU – REPUBLIKA LITEWSKA

Z początku się jeszcze łudzili, lecz z każdą mijającą godziną nadzieja słabła, aż w końcu umarła zupełnie. Pojawił się za to szereg pytań, na które nikt nie potrafił znaleźć sensownej odpowiedzi.

Najważniejsze z nich brzmiało: jak to się do cholery stało, że grupa dywersyjna niezauważenie przekroczyła granicę i przeprowadziła akcję wśród ćwiczących na poligonie żołnierzy z kilku państw NATO?

W ciągu paru godzin do Podbrodzia przybyły dodatkowe siły, manewry odwołano i rozpoczęło się systematyczne czesanie terenu, które jednak nic nie dało.

Od samego początku w centrum zainteresowania znalazł się Sawicki ze swoim plutonem. Porucznika przesłuchiwano cztery razy, bo to on rozmawiał z dowódcą komandosów i mógł najwięcej na ich temat powiedzieć. Nikt też nie miał do niego żalu, ale z powodu tego, co się stało, sympatią też nikt go nie darzył.

Na siłę próbowano znaleźć dziurę w całym i tu natrafiono na problem – system wydawał się szczelny. Podobnego zdarzenia nikt nie mógł przewidzieć. JLTV, jakim dysponowali obserwatorzy, został odnaleziony w porzuconej szopie blisko granicy. Co wydarzyło się później, pozostawało zagadką. Rozgłos, jaki nadały zdarzeniu rosyjskie i białoruskie media, nie wróżył najlepiej na przyszłość.

Sawickiego od początku tej afery gryzło sumienie. Nie był winny, a jednocześnie czuł, że nawalił. Mógł się bardziej przyłożyć. Tylko co takiego miał zrobić? W tej sprawie dzwonili do niego zarówno dowódca kontyngentu w Estonii, pułkownik Horzanowski, jak i oficerowie ze Służby Kontrwywiadu Wojskowego z Warszawy. Podskórnie czuł, że jego przygoda z mundurem dobiega końca. Już na zawsze zostanie tym, który… no właściwie co? Nie dopełnił obowiązku? Szansa, że na litewskim poligonie spotka dywersantów, praktycznie nie istniała. Od tamtej pory nie tylko on, ale i pozostali chodzili jak struci. Zwłaszcza Kruk wziął sobie tę sprawę głęboko do serca. Siedząc z Sawickim w kantynie, wciąż wracał do tematu.

– Na siedemnastą zapowiedzieli się nasi z SKW.

– Aha.

– Nie wiem, czego od nas jeszcze chcą – chorąży upił z kubka kawę. – Niech się czepią swoich. Jak chronili poligon? Nie mają tu żadnego zabezpieczenia? A granica? Na pewno dziurawa jak durszlak.

– Spore odcinki zostały zaminowane.

– No patrz… a tym się udało. Swoją drogą wycięli niezły numer. Nie wiem, czy naszych byłoby na to stać.

– Akcja na terenie Rosji?

– Albo Białorusi – Kruk nie widział problemu.

– Na jedno wychodzi. Ale masz rację. Tylko nie wiem, po co mielibyśmy tam wysyłać nasze siły.

– Ważne, żeby tamci wiedzieli, że nas na to stać. My, jak do tej pory, chowamy głowę w piasek i udajemy, że nie ma problemu.

– Chyba nie do końca masz rację – Sawicki kolejny raz obrzucił spojrzeniem osobę wchodzącą do kantyny.

Podświadomie spodziewał się, że zostanie zatrzymany i odstawiony do aresztu w Wilnie.

– Tak mi się zdaje, że porwanie tych dwóch kolesi to nie jedyne, co zamierzali zrobić.

– To mało?

– Mogli rozwalić któryś z wozów. Wtedy by się dopiero działo.

Taka perspektywa ścinała krew w żyłach. Dobrze zamaskowani operatorzy mogli dokonać masakry. Dla nikogo nie było tajemnicą, że boczne pancerze K2 nie należały do szczególnie wytrzymałych. Wozy były lżejsze, ale kosztem opancerzenia. Dopiero od niedawna na niektórych montowano system aktywnej obrony, proces ten jednak trochę potrwa i być może nigdy nie zostanie zakończony. Wojskowa machina działała własnym trybem, nie zawsze racjonalnie ani w dobrze pojętym interesie. Kto jak kto, ale oni wiedzieli o tym najlepiej.

Dziś wracali do Estonii. Decyzją litewskiego ministra obrony poligon w Podbrodziu został zamknięty, a planowane ćwiczenia odwołane. Ryzyko kolejnej prowokacji wydawało się zbyt duże, żeby na to pozwolić. Niemcy już wyjechali, Amerykanie właśnie ładowali sprzęt. Wkrótce przyjdzie pora również na nich.

Żegnali się z tym miejscem bez szczególnego sentymentu. Sawicki raczej czuł ulgę. Pobyt najchętniej wymazałby z pamięci. To samo dotyczyło pozostałych. Krótka chwila chwały i cała masa kłopotów. Tego wyjazdu nie zapamiętają dobrze.

PUNKT TRANZYTOWY DLA MIGRANTÓW, MIŃSK – REPUBLIKA BIAŁORUSI

23 kwietnia 202…

– Który to już był raz?

– Trzeci – odparł Riffat ponuro.

Człowiek siedzący po drugiej stronie biurka odnosił się do Nuriego całkiem przyjaźnie, co od razu wzbudziło w nim podejrzenia. Do tej pory od białoruskich pograniczników doznał tylko upokorzeń – był rażony prądem, bity milicyjną pałką i szczuty psem. Byli mięsem, którego należało się pozbyć. Ten facet należał do zupełnie innej kategorii. Jego angielski może nie był perfekcyjny i nikt by go nie wziął za absolwenta Eton czy Oxfordu, ale mówił płynnie i bez twardego akcentu.

– Zapalisz? – w stronę Afgańczyka wysunął paczka chińskich papierosów.

– Nie.

– Wybacz. Zapomniałem. Religia ci nie pozwala – gość oderwał wzrok od leżących na biurku papierów i spojrzał na Riffata.

– Nigdy nie paliłem – Nuri był spięty w oczekiwaniu na nieuchronne. Czegoś od niego przecież chcieli.

– Trzy razy byłeś zawracany na naszą stronę. Prawdziwy pech.

Milczał. Tak przedstawiały się fakty.

– Nie nudzi cię to?

– Spróbuję ponownie.

– Pod warunkiem, że my się zgodzimy – w oczach mężczyzny zabłysły wesołe iskierki.

– Nie rozumiem.

– Jeszcze dziś możemy cię deportować do Afganistanu.

– Dlaczego? – pogróżka wydawała się szczera.

– Jak to się u nas mówi, do trzech razy sztuka. Próbowałeś, nie udało się. Może pora wrócić do domu?

– Nic dobrego mnie tam nie czeka – panika powoli zaczynała wkradać się do serca Nuriego.

– A, faktycznie… talibski rząd jest zainteresowany twoją osobą, kapitanie.

Nuri wbił wzrok w podłogę. Nie po to uciekał z Afganistanu, żeby tam wrócić i zgnić w więzieniu.

– Powiedz mi: aż tak ci się nie podoba tu, gdzie jesteś, że tak bardzo próbujesz wyjechać na Zachód? Jaka przyszłość tam cię czeka?

Nuri nie potrafił znaleźć odpowiedzi na zadane pytanie. Wiedział, że zrobi wszystko, by nie skończyć na ulicy. Musi zarobić. Ta konieczność determinowała każdy jego krok.

– Nie będę ukrywał, że mamy dla ciebie pracę.

– Jaką?

– A kim byłeś w Afganistanie?

Nuri zacisnął zęby i zmrużył oczy. Nie lubił do tego wracać.

– Tropiłem przestępców – powiedział, jak potrafił najoględniej.

– To też, ale… przede wszystkim byłeś najskuteczniejszym oficerem sił specjalnych. Twój oddział odnosił same sukcesy.

– Stare czasy.

– Doprawdy? Nie chcesz do tego wrócić? – oficer bezpieki rozwalił się na krześle, strzepując popiół wprost na podłogę.

– Raczej nie.

– Dostaniesz mieszkanie, służbowy samochód i całkiem pokaźną gażę – kusił Białorusin. – Obiecuję, że ściągniemy twoją rodzinę. Będziecie żyć jak ludzie. Przecież dokładnie o to ci chodzi.

Brzmiało pięknie, aż trudno w to było uwierzyć.

– Zrobicie ze mnie cyngla do wynajęcia.

– Nic z tych rzeczy. Potrenujesz z naszymi specjalsami. Wymienicie doświadczenia, że tak powiem, później się zobaczy. Być może stworzysz własną grupę.

– Do czego?

– Do ochrony porządku publicznego. Samych Pakistańczyków mamy już sto pięćdziesiąt tysięcy, a do końca przyszłego roku przyjedzie drugie tyle. Białoruś się rozwija, ale na każdym kroku czai się wiele zagrożeń. Lepiej im zapobiegać. Znasz paszto, dari i urdu, więc łatwo nawiążesz kontakt. Budujemy parę fabryk, a ci z Zachodu nie są nam życzliwi. Ciebie też wystawili.

– Ile zarobię?

– To mi się podoba – oficer zarżał jak koń. – Dogadamy się. Nikt nie będzie stratny. Jak chcesz, jeszcze dziś możesz spać we własnym łóżku, w niedzielę odpoczniesz, a w poniedziałek wrócisz do treningów. Jak odmówisz, to wiesz, co cię czeka. ■

Rozdział trzeci

GRODNO – REPUBLIKA BIAŁORUSI

25 kwietnia 202…

– Ufasz im?

Kostur nabrał powietrza do płuc, zastanawiając się nad odpowiedzią.

– Tak czy nie? To ważne – Kaktus kolejny raz przycisnął przyjaciela. – Długo ich znasz?

– Saszę jakieś pół roku.

Wiedział, jak to zabrzmiało. Pół roku to tyle, co nic.

– Co konkretnie planują zrobić?

– Sabotaż na głównej magistrali. Wczoraj z nim o tym rozmawiałem. Są zdecydowani – powiedział Iwan z przekonaniem. – Ktoś ich musi ubezpieczać. To ma być nasze zadanie.

– Ubezpieczać? – Kaktus podrapał się po policzku. – Co konkretnie miał na myśli?

– Sam go zapytaj. Niedługo tu będzie.

W mieszkaniu Kostura oprócz nich nie było nikogo. Matka wyszła do pracy, a siostra do szkoły, mogli więc swobodnie porozmawiać bez ryzyka, że podsłucha ich przypadkowa osoba.

– Zaprosiłeś go tutaj? – zdziwił się Kaktus.

– I tak wie, gdzie mieszkam – Kostur z rezygnacją machnął ręką.

– Mówił przynajmniej, ilu ich jest?

– Kilku. Trzy, góra cztery osoby. Zdziwiłbym się, gdyby było więcej.

Dzwonek u drzwi przerwał wymianę zdań. Kaktus zastygł jak słup soli. Wiedział, że ktoś ma przyjść, a jednak podświadomie się wystraszył. Gospodarz domu był bardziej rozluźniony.

– To Saszka – natychmiast domyślił się Iwan.

– Idź i zobacz.

Siedział sam jak na szpilkach, bojąc się, że usłyszy krzyki wpadających do mieszkania milicjantów i agentów KGB. Jednak nic takiego nie zaszło. Zamiast tego rozległy się śmiechy i przyjacielskie docinki. Po chwili do pokoju wszedł niski, krępy mężczyzna o kosym spojrzeniu.

– To Sasza.

Podali sobie dłonie, bacznie obserwując się nawzajem.

– Iwan wspomniał, że jesteście liczną grupą – zaczął Sasza, siadając w fotelu. – Cieszę się, że w końcu możemy porozmawiać.

– Co jeszcze mówił?

– Że naszła was chęć na działanie. Tak się składa, że nam przyda się pomoc.

– Jakim „nam”? – Kaktus lubił konkrety. – Właściwie to kogo reprezentujesz?

– Jest nas kilku – enigmatycznie odparł Sasza. – Byłoby więcej, bo jest paru chętnych. Ludzie boją się represji.

– Was to jednak nie zraża.

– Czy nie czujesz, że jak zaniechasz oporu, to twoje życie straci sens?

– Coś w tym jest – Kaktusowi nie pozostało nic innego, niż zgodzić się z rozmówcą.

– Sprawa jest delikatna – Sasza w końcu przeszedł do meritum. – Zaobserwowaliśmy, że w ostatnim czasie został rozbudowany węzeł północny. Na pewno kojarzycie, gdzie to jest.

Kostur kiwnął głową. Również Kaktus doskonale znał wspomniane przez Saszę miejsce. Szła tamtędy linia na północ, w kierunku Litwy. Miejsce leżało tuż poza granicami miasta. Nie pamiętał dokładnie, ile torowisk tamtędy przebiegało, ale na pewno nie mniej niż dziesięć. Z tego, co mówił Sasza, wkrótce pojawią się kolejne. Modernizacja równie dobrze mogła usprawnić obrót towarowy, co pomóc przy transportach wojskowych. Dawno się tam nie kręcił, więc może pora nadrobić zaległości?

– I co dalej?

– Przekierujemy skład z paliwem na tor równoległy z transportem wojskowym.

Kostur wytrzeszczył oczy z niedowierzaniem. Drobny sabotaż to jak najbardziej, ale to, co proponował Sasza, zapowiadało zamach terrorystyczny na ogromną skalę. Na taki pomysł się nie pisał. Kaktus podobnie. Wyraźna niechęć musiała odbić się na ich twarzach, bo Sasza natychmiast sprostował to, co powiedział wcześniej.

– Transport przewozi amunicję. Przecież wiecie, gdzie to trafi, a tak istnieje szansa pozbycia się tysięcy ton paliwa i amunicji za jednym razem.

– To niewykonalne – Kaktus sięgnął po wystygłą herbatę. – Jak ty to sobie wyobrażasz? Wejdziecie tam i co? Miejsce jest na pewno pilnowane.

– Milicja cię rozszarpie – Kostur nie miał wątpliwości, jak to się skończy. Niepotrzebnie tak się zapalił do pomysłu.

– Ładunki podłożymy wcześniej. Wy nas tylko podwieziecie na miejsce i odbierzecie po robocie. Resztę bierzemy na siebie. Samochód podobno macie?

– Jakiś się znajdzie – Kaktus na razie nie wchodził w szczegóły.

– Nikt z nas nie pojawi się na miejscu. Co trzeba, odpalimy zdalnie, więc ryzyko jest praktycznie żadne. Nikt nas z tym nie połączy. Nie ma szans.

Gdy się głębiej nad tym zastanowić i dobrze pokombinować, to pomysł powoli nabierał racjonalnego kształtu, tym bardziej, że większość spraw związanych z akcją brali na siebie kolejarze.

– Jak się namyślicie, dajcie mi odpowiedź. Nie zwlekajcie z tym długo. Najwyżej poszukamy kogoś innego – Sasza wstał. – Na razie tyle.

Kostur odprowadził gościa do drzwi. Gdy wrócił, usiadł tam, gdzie wcześniej, spoglądając na Kaktusa.

– Nie sądziłem, że chodzi o taki numer.

– Idą na całość – przytaknął Stanislau. – Bardzo im na tym zależy.

– Piszemy się na to, czy nie?

– Sprawdzę parę rzeczy i dam ci znać – również Kaktus zaczął się zbierać do wyjścia.

– Wiesz, gdzie mnie szukać.

– To na razie.

***

Paszport to była pierwsza sprawa, jaką miał do załatwienia. Szajba jakby zaczął go unikać. Już dwa razy przełożył termin spotkania. Podobno coś się skomplikowało, w urzędzie trwała kontrola i ze wszystkimi sprawami należało się wstrzymać do jej końca.

Kaktus postanowił, że jutro zatelefonuje do Szajby jeszcze raz i dowie się, na czym stoi. Mógł poczekać jeszcze tydzień, góra dwa. Co stanie się dalej, tego sam nie wiedział. Liczył na Szajbę i chyba się przejechał. Wileński kontakt kiedyś w końcu się urwie. Miesiące starań zakończą się niepowodzeniem, ale tak to bywa, gdy ma się ograniczone możliwości.

Trochę się zamyślił i nie wyczuł zagrożenia. Z mroku odrapanej bramy wyłoniło się trzech typków. Mógł jeszcze przejść na drugą stronę ulicy, choć mieszkał dosłownie parę kroków dalej.

– Długo każesz na siebie czekać.

Głos wydał się Kaktusowi znajomy. Musiał się mocno skoncentrować, by przypomnieć sobie, kim jest człowiek, który go zaczepił.

– Aleś…

– Krzycz na całą ulicę – mruknął tamten, wciąż pozostając w cieniu.

– Przecież… – Kaktus nie potrafił złapać tchu z emocji. – Jak to się stało?

– Że przyjechałem? Pomyślałem, że tak będzie najlepiej. Przy okazji rozejrzę się na miejscu i sprawdzę, jak się sprawy mają.

Alesia znał, dwóch pozostałych już nie. Wydawało się, że robią za obstawę, co wcale nie wydawało się takim bezsensownym pomysłem, jak się na pozór wydawało. Aleś to gość. Walczył w ostatniej wojnie. To z nim Kaktus był umówiony w Wilnie. Facet nie należał do szczególnie dużych, za to od ostatniego razu, gdy się widzieli, nabrał mięśni.

– Nie stójmy na ulicy – skinął na całą trójkę. – Twój przyjazd wszystko upraszcza. Przekroczyliście granicę z Litwą?

– Nie żartuj – Aleś rozejrzał się na boki, sprawdzając, czy wszystko jest w porządku. – Pociągiem prosto z Moskwy. Tak bezpieczniej.

Nie zapytał, kto pomógł Alesiowi w tej podróży. To rozumiało się samo przez się. Ukraiński wywiad wojskowy rozsyłał swoich ludzi po całej Federacji Rosyjskiej. Aleś najwyraźniej pracował dla nich.

– Jak nastroje?

– Słabe. KGB wszędzie węszy. Ludzie się boją. Entuzjazmu nie ma żadnego. Większość uważa, że nie dojdzie do zmian.

– Potrzeba im iskry.

– To nie to – powiedział Kaktus z rozgoryczeniem. – Kogo nie spotkasz, przeważnie mówi o wyjeździe albo na Zachód, albo do Rosji.

– I faktycznie wyjeżdżają? – Aleś głębiej na oczy nasunął czapkę z daszkiem.

– Dziwisz się im? Każdy chce lepszego życia. Tu nic ich nie czeka. Władza wiele obiecuje, ale nic nie daje. Mają wybudować nową fabrykę, a ja się pytam: kto w niej będzie pracował?

– To chyba zrozumiałe.

– Tak. Naściągali całe tabuny robotników z Pakistanu. Mówi się, że w Mińsku w niektórych miejscach to już strach wyjść na ulicę.

– No faktycznie… sporo tam tego jest.

– U nas jeszcze nie jest tak źle, ale to się powoli zmienia.

– Ostatnia chwila, żeby coś zmienić.

Dotarli do mieszkania Kaktusa i po skrzypiących schodach weszli na piętro. W małym pokoju ledwie się zmieścili, ale nikt nie robił z tego problemu. Na luksusy nie liczyli, przedkładając bezpieczeństwo nad wygodę.

– Dużą masz grupę?

Tego pytania ze strony Alesia Kaktus obawiał się najbardziej. Jak powiedzieć staremu kumplowi, że zdecydowane na działanie są tylko dwie osoby – on i Kostur, no i grupa partyzantów kolejowych, o których wiedział rozpaczliwie niewiele?

– Kilku się znajdzie – odpowiedział. – Szykujecie akcję?

– Ja? – Aleś wyglądał na zaskoczonego. – Raczej nie. Myślałem, że ty masz konkretny plan.

– Może i mam – powoli i najdokładniej, jak potrafił, opowiedział to, co usłyszał od Saszy.

– Mają rozmach, sukinsyny – pomysł wprawił Alesia w nieukrywany zachwyt. – Zgódź się.

– Mam co do tego spore wątpliwości.

– Nie przesadzaj. Ile cię to kosztuje? Całą robotę odwalą za was.

– Obawiam się, że ktoś dostanie po dupie.

– Spokojnie – Aleś promieniował samozadowoleniem. – Będziemy was ubezpieczać, tylko im o tym nie wspominaj.

– Jak chcesz.

Przy Alesiu stopniały wątpliwości, jakie miał względem Saszy. Może właśnie tego potrzebował? Może należało złapać byka za rogi i trochę się z nim potarmosić? Najważniejsze, że Aleś był osobą, na którą mógł liczyć. W kręgu znajomych Kaktusa to chyba wyjątek. O większości szkoda było gadać.

KOMPLEKS BUDYNKÓW KGB PRZY PROSPEKCIE NIEPODLEGŁOŚCI, MIŃSK – REPUBLIKA BIAŁORUSI

28 kwietnia 202…

Nuri z trudem mógł uwierzyć w to, co się stało – wyfasował nowy mundur, dostał mały pokoik w centrum Mińska, w kompleksie należącym do KGB, odebrał samochód i klucze do mieszkania na jednym z nowych, podmiejskich osiedli… no żyć, nie umierać. Obiecano mu też przywrócenie stopnia kapitana, choć to, jak zaznaczono, trochę potrwa.

Nie szkodzi. Na razie przyzwyczajał się do nowego życia. Z zaszczutego zwierzęcia, jakim był do niedawna, stał się człowiekiem, i to nie takim pierwszym lepszym, a kimś ważnym. Co chwila zerkał na rękaw munduru, gdzie naszyto małą białoruską flagę. Powoli zaczynał być z niej dumny.

Pracę zaczął o ósmej od załatwienia przepustki i zorientowania się w panujących tu zasadach. Barierą była słaba znajomość języka. Z rosyjskiego pamiętał co najwyżej sto słów, a to za mało na swobodną rozmowę. Bez powrotu do szkolnej ławy się nie obejdzie. Lekcje zaczynał o czternastej. Do tej pory na Nuriego czekały inne zajęcia. Kondycja była równie ważna, a z tą u niego nie było najlepiej. Ostatni rok to kompletna porażka. Schudł i zaniedbał się. Często cały jego posiłek sprowadzał się do miski ryżu bądź makaronu zalanego wrzątkiem, a i to tylko wtedy, gdy była grzałka. Stracił dwa zęby i często odczuwał ból w lewym boku oraz w okolicach mostka. To mógł być stres, ale i objaw poważniejszej choroby. Odkąd opuścił Afganistan, ledwie wiązał koniec z końcem. Jego bliskim było równie ciężko. Niedługo, o ile Allah pozwoli, zobaczy się z nimi. Do tego czasu należało zacisnąć zęby i robić swoje.

– Gotowy?

Drzwi niespodziewanie trzasnęły i ukazał się w nich kapitan Borys Łazunow – człowiek, który wyciągnął Riffata z niebytu i dał mu szansę.

– Możemy iść – odpowiedział, choć bez szczególnego entuzjazmu.

Na korytarzach kręciło się niewiele osób, a ci, których mijali, na widok Afgańczyka w polowym mundurze najczęściej reagowali uniesieniem brwi. W państwie, gdzie prezydenturę sprawował Aleksandr Łukaszenko, widywano nie takie cuda.

W kompleksie sprawy ciała i ducha były tak samo ważne. Oprócz stołówki, wydającej ciepłe posiłki całą dobę, były jeszcze sale konferencyjne, aula i spora, wyłożona boazerią sala, w której czekało na Nuriego dziewięciu typków z oddziału specjalnego KGB. Dziś ich zadaniem było wyciśnięcie z Afgańczyka siódmych potów.

Ćwiczyli w tym, co mieli na sobie, rozpoczynając zajęcia od krótkiej rozgrzewki. Po pięciu minutach przeszli do konkretów – ułożono materace, a naprzeciwko Nuriego stanął mięśniak o tępym obliczu i złym spojrzeniu. Na bank nie trawił kolorowych. Na stołówce czy korytarzu pewnie nic by mu nie zrobił, ale oto nadarzała się okazja, by pokazać przybłędzie, kto tu jest panem.

Walka nie miała nic wspólnego z boksem czy karate. Najbliżej jej było do mieszanych sztuk walki, choć też nie do końca. Nuri zasłonił się przed serią prostych i wyhaczył kopniaka w żebra. Typek ważył co najmniej dwadzieścia kilo więcej i był od niego wyższy o pół głowy. Na razie trzymali dystans, próbując ocenić, na co stać drugiego z nich.

Nuri schodził z linii ataku to w prawo, to w lewo, markując ciosy. Przeciwnik bez żadnych oporów szedł na full contact. Jeden zbyt późny unik i Nuri zaliczył bombę w głowę, aż z ledwością ustał na nogach. Nikt nie ogłosił przerwy, walczyli dalej, aż w Riffacie eksplodowała wściekłość. Zachwiał się, prowokując partnera do bliższego kontaktu i gdy ten przypuścił furiacki atak na nogi, próbując Nuriego wywrócić, ten wymierzył mu uderzenie kolanem w podbródek. Facet padł, gubiąc zęby. Nikt się tego nie spodziewał.

– Wystarczy! – krzyknął Łazunow. – Dobrze. Widzę, że nie zmarnujemy czasu i pieniędzy, jakie w ciebie włożyliśmy.

Nuri wzruszył ramionami. Ledwie oddychał, a pot lał się z niego strumieniami. Najchętniej posiedziałby w kącie i odpoczął.

– Dalej.

Sparring okazał się przygrywką do dalszych zajęć. Koleś z rozwaloną gębą powędrował do ambulatorium, a oni ćwiczyli dalej, tyle że bez trzaskania się po mordach. Na samym końcu Nuri ledwie stał na nogach, dostał skurczów mięśni, a z wysiłku chciało mu się rzygać.

To jednak nie był koniec – z sali gimnastycznej powędrowali na podziemną strzelnicę. Z broni krótkiej oprócz konstrukcji Makarowa i Stieczkina do wyboru był Colt, Walther i tureckie wynalazki. Z karabinków – AK wszelkich rodzajów, AR-y i ich klony oraz czeski Bren-2. Ten szczególnie przypadł Nuriemu do gustu. Każdy detal broni starannie przemyślano, nic się nie haczyło i nie wypinało, jak przy innych modelach. Dwieście sztuk amunicji zużył w pół godziny. Nie uzyskał życiowych wyników, ale Łazunow wyglądał na zadowolonego.

– Potrafiłbyś dotrzeć do swoich kumpli? – zapytał kapitan, gdy już zajęcia sportowe na ten dzień mieli zaliczone.

– Do jednego, może dwóch – odparł niepewnie. – Reszta się rozpierzchła po całym świecie.

– My znaleźliśmy piętnastu – Łazunow z bocznej kieszeni spodni wyciągnął pomiętą kartkę z zapisanymi nazwiskami i położył ją przed Riffatem.

Pierwszym na liście okazał się dawny zastępca Nuriego, porucznik Yanis Jalat.

– Myślałem, że zginął – doskonale pamiętał, jak Jalat osłaniał ich odwrót w górach, na północ od Heratu. Próbowali wtedy dopaść karawanę przemytników opium. Ktoś ich wystawił, akcja posypała się, stracił kilku ludzi. To tyle, jeżeli chodziło o konkrety.

– Został ranny i wzięty do niewoli. Pojęcia nie mam, co go uratowało. Niektórym sprzyja fart.

– Co teraz robi? – zmęczenie znikło, gdy do głosu doszły emocje.

– Siedzi – beznamiętnie odpowiedział białoruski oficer. – Został przymknięty przez Włochów za handel narkotykami.

– Jalat? Zawsze trzymał się od nich z daleka.

– Być może, ale żyć z czegoś trzeba, tym bardziej, jak się weszło w układy z narkotykowymi klanami – Łazunow wyglądał na świetnie poinformowanego.

– Możecie go wyciągnąć?

– A nie lepiej poczekać, aż zostanie deportowany? – w stołówce można było palić, więc kapitan skwapliwie skorzystał z tej możliwości. – To idealne rozwiązanie. Z Pakistanu łatwiej będzie go przerzucić do nas niż z Rzymu.

– A sierżant Zarin? – Nuri wskazał kolejne nazwisko na liście.

– Został buddystą.

– On? – Riffat pamiętał sierżanta jako maszynę do zabijania. Najwyraźniej ktoś nasypał piachu w tryby.

– Przedostał się do Tajlandii, ogolił głowę i łazi po Bangkoku z metalową miską, żebrząc o jałmużnę.

– Ale się porobiło.

– Ataza stracił rękę i do niczego się nam nie przyda, a Mihrab opiekuje się dziećmi. Ma ich chyba siedmioro. Namawialiśmy go do wyjazdu, ale stanowczo odmówił – kapitan ćmił papierosa, mrużąc oczy za każdym razem, gdy wypuszczał dym.

Przed oczami Nuriego stawała każda osoba z listy. Świetnie ich pamiętał. Stanowili zgrany oddział. Mogli walczyć dalej, ale zostali zdradzeni zarówno przez swoich, jak i przez sojuszników. Pospieszna ewakuacja Jankesów z Kabulu to najgorsze wspomnienie w całym jego życiu. Panika, jaka wówczas zapanowała, kojarzyła się z pożarem prerii – wiał każdy, kto miał coś do stracenia. Grupę Nuriego próbowano ściągnąć do Kabulu, choć byli uwikłani w walki na północ od miasta. Gdy przybyli, nie było już co zbierać i należało minimalizować straty. Nawet jego oddział zaczęły nękać dezercje.

– Na ilu z nich mogę liczyć? – zapytał, oddając kartkę.

– Zobaczymy. Dwóch, może trzech, to wszystko – Łazunow zgasił kiepa i dla odmiany zaczął wykałaczką dłubać w zębach. – Znajdziemy innych.

– Kogo?

– Siedzi u nas taki jeden Uzbek z Buchary. Dźgnął nożem jednego ze swoich, drugiego pobił. Myślę, że się nada.

– To bandyta, nie żołnierz.

– Już twoja w tym głowa, by wyrobić sobie posłuch. Mają się ciebie bać i bez wahania wypełnić każdy rozkaz. Jutro przyjrzysz się pierwszym kandydatom. Jest też kilku pakistańskich żołnierzy, bierzemy głównie takich po szkoleniu – zaznaczył Białorusin. – Bangladesz, Sri Lanka, partyzant FARC.

– Kto? – wolał zapytać teraz niż później wyjść na głupka.

– Członek Rewolucyjnych Sił Zbrojnych Kolumbii – wyjaśnił kapitan nie bez satysfakcji. – Twój oddział będzie prawdziwą legią cudzoziemską.

Nuri niespokojnie poruszył się na krześle.

– Właściwie do czego jesteśmy wam potrzebni?

Kąciki ust Łazunowa opadły, co sprawiło, że zaczął przypominać buldoga.

– To rozkaz ministra – już nie dodał, że pomysł narodził się w Moskwie. Ten afgański przygłup nie musiał przecież o tym wiedzieć.

MINISTERSTWO OBRONY, HELSINKI – FINLANDIA

29 kwietnia 202…

Od pewnego czasu do spotkań najbliższych współpracowników fińskiego ministra obrony Erkki Anderssona dochodziło co trzy-cztery dni, a bywało, że częściej. Nie była to duża grupa, bo zaledwie pięcioosobowa, a na dodatek z powodu nawału pracy nie wszyscy uczestniczyli w każdym spotkaniu, ale ci ludzie w swoich rękach posiadali realne możliwości wpływania na wydarzenia, które najczęściej pozostawały ukryte przed opinią publiczną. Spośród zgromadzonych najwięcej do powiedzenia miał szef wywiadu wojskowego fińskich sił zbrojnych, kontradmirał Juha Rinne. Przeważnie to on referował wszystko, co udało się ustalić jego służbom. Oprócz niego obecni byli dowódcy floty oraz lotnictwa, jak również szef sztabu – razem stanowili ścisłe kierownictwo armii. Dziś dodatkowo dołączył do nich estoński podpułkownik będący łącznikiem pomiędzy ministerstwami obu zaprzyjaźnionych krajów. Temat wałkowali wciąż ten sam – Federacja Rosyjska od dłuższego już czasu przerzucała do Leningradzkiego Okręgu Wojskowego świeże jednostki. Budowano nowe obiekty, a stare modernizowano, co dla budżetu kraju objętego wieloma sankcjami musiało być sporym wysiłkiem. Tląca się na Ukrainie wojna wciąż angażowała spore siły i środki, więc to, co robiono na północy, wyglądało na działanie pozbawione sensu, chyba że był to wstęp do zupełnie nowej agresji, bo i tego nie dawało się zupełnie wykluczyć. Spływające informacje bardziej zaciemniały obraz niż go rozjaśniały.

– To jeden z batalionów 138 brygady zmotoryzowanej – Rinne, jak przystało na osobę, która wie, jak stopniować napięcie, uruchomił rzutnik i wyświetlił pierwszy slajd uzyskany ze zwiadu satelitarnego. – Niedawno powrócili z Ukrainy. Oceniamy, że straty, jakie ponieśli, oscylują pomiędzy trzydziestoma a czterdziestoma procentami stanów wyjściowych.

Na zdjęciu przy barakach ustawionych na kompletnym zadupiu kręciło się tylko paru żołnierzy. Rinne kontynuował:

– Tak to wyglądało przed miesiącem. Tymczasem to są zdjęcia z wczoraj.

Ten sam teren, nawet kąt, pod jakim wykonano zdjęcie, niewiele się różnił, ale plac apelowy wypełniał tłum ludzi.

– Uzupełnili stany w ciągu miesiąca – zauważył Matti Laiho, dowodzący fińskim lotnictwem.

– Nie tylko w ludziach, w sprzęcie też – Rinne przeszedł do kolejnego obrazka. Tym razem można było na nim dostrzec co najmniej kilkadziesiąt BTR-82 i parę taktycznych Tigrów, a także… Laiho pochylił się, próbując dostrzec szczegóły.

– Nowy wynalazek?

Zgromadzeni spojrzeli na kontradmirała z zainteresowaniem, oczekując odpowiedzi.

– Bystrzak z ciebie, Matti. To chiński PTL-02 z armatą 105 mm, a nie, jak przy BTR-82, 30 mm.

– Skąd się tam wziął? – zapytał szef sztabu, generał Jaakkola. – Na zdjęciu widzę tylko jednego. Są inne?

– Nie można tego wykluczyć. Analitycy sądzą, że ten konkretny egzemplarz może służyć do szkolenia.

– Rosjanie zakupili ich więcej – zaniepokoił się Andersson.

– Albo dostali. Brak informacji na ten temat. Dysponujemy tylko tą jedną fotografią – odpowiedział Rinne. – Problem leży gdzie indziej. Ukraina pokazała, że sprzęt, jakim dysponują Rosjanie, jest pełen wad. Na dodatek straty okazały się wyższe niż jakiekolwiek szacunki. Odtworzenie stanów zajmie lata. W tym przypadku mogą pójść dwoma drogami. Zacząć produkować sprzęt dorównujący naszemu, co okaże się czasochłonne i pochłonie olbrzymie nakłady, ale sprzęt i tak w konfrontacji z naszym będzie stał na niższym poziomie i nie będzie go wiele. Albo skoncentrują się na typach uzbrojenia, które można produkować masowo, tworząc enklawy nowoczesności.

– Pozostaje im też opcja kupna.

– Jeżeli się na nią zdecydują, to istnieje tylko jedno państwo gotowe zabezpieczyć dostawy – szef wywiadu wskazał na slajd. – I tu wracamy do punktu wyjścia.

– Nigdzie indziej nie zaobserwowano chińskich wozów bojowych? – Jaakkola chciał mieć pewność w tej sprawie.

– Takich jak PTL-02 to nie, są za to inne. Nie ma ich na zdjęciach, ale powtarzają się w co najmniej trzech meldunkach. Na wszelki wypadek przygotowałem zdjęcie poglądowe.

Oczom zebranych ukazała się chińska kopia poczciwego, amerykańskiego Humvee, czyli Dong Feng EQ2050.

– Ciekawe – Laiho nie potrafił ukryć zdziwienia.

– Wozy niekoniecznie muszą pochodzić z Chin. Jakiś czas temu białoruska armia zakupiła kilkadziesiąt sztuk, a mówi się też, że zaczną je klepać na licencji. Nie wykluczam, że trafią do armii obu państw związkowych.

– Jednocześnie otwierając Białorusinom możliwość produkcji cięższych pojazdów.

– Od czegoś muszą zacząć.

Rinne nie miał więcej zdjęć do pokazania.

– Wiadomo, co stało się z tymi dwoma litewskimi żołnierzami? – korzystając z okazji, minister zmienił temat. – Te oficjalne przekazy brzmią fatalnie.

– Z naszych ustaleń wynika, że są przetrzymywani na przedmieściach Mińska, w obiekcie zarządzanym przez KGB.

– Pracują nad nimi – bardziej stwierdził niż zapytał Jaakkola.

– To na pewno. Zrobią im pranie mózgu i wtedy pokażą ich w telewizji. Wcale się nie zdziwię, jak biedacy zaczną opluwać własny kraj i rząd.

– Jestem zaskoczony, że Białorusini zdecydowali się na tak ryzykowną akcję.

– To zrobili Rosjanie – Rinne sprostował informacje szefa sztabu. – Dokonali tego ludzie z jednostki 29155.

– Jesteś pewny?

– Konsultowałem to z sojusznikami – z przekonaniem odpowiedział szef wywiadu. – Mińsk nie miał z tym nic wspólnego. O wszystkim wiedzieli, ale całością kierowała Moskwa.

– Domyślacie się, jaki był tego powód?

– Sądzimy, że chodzi o pomoc, jaką Wilno zapewnia Ukrainie. Szerzej mówiąc, również Łotwa i Estonia. To liderzy, jeżeli chodzi o wsparcie militarne i polityczne dla Kijowa. Kolejne pakiety wojskowe są wciąż przygotowywane. Jak na możliwości trzech niewielkich krajów, odwalono kawał porządnej roboty. Dla Moskwy musi być to solą w oku.

– Wciąż zachodzę w głowę, jak do tego mogło dojść. Bądź co bądź do incydentu doszło na poligonie. Czy na pewno nie mieli wsparcia po litewskiej stronie?

– Tego akurat wykluczyć się nie da – Rinne podzielał wątpliwości szefa sztabu. – Ostatnimi, którzy ich widzieli, byli czołgiści z polskiego kontyngentu na Łotwie. Prześwietlono każdego z nich. Dochodzenie niczego nie wykazało. Ich dowódca… moment, mam tu gdzieś zapisane jego nazwisko – szef wywiadu poszperał w leżących na jego kolanach dokumentach – Porucznik Sałicki, nigdy nie wiem, jak się to czyta – dodał tonem usprawiedliwienia – ma wzorowy przebieg służby. Całe zdarzenie opisał jako przypadkowe.

– Możesz to rozwinąć? – Anderssona zainteresowały słowa Rinnego.

– Na trasie przejazdu miał dwie drogi do wyboru. Zaryzykował i po kilkuset metrach doszło do zdarzenia, o którym wszyscy wiemy.

– Ja tam w przypadki nie wierzę – Matti Laiho założył nogę na nogę, a przy okazji poprawił nogawki spodni. – Moim zdaniem za płytko kopiecie.

Anderssona nagle zaswędział kark. Jemu również cała ta historia wydawała się mocno podejrzana. Mimo wysiłków, jakie Warszawa włożyła w działania na wschodniej flance NATO, wobec Polaków Andersson zawsze zachowywał daleko idącą powściągliwość, co wynikało z jego uprzedzeń. Nie w każdym towarzystwie czuł się swobodnie. Parę razy w życiu przejechał się na zbytniej otwartości.

– Ja im ufam – po raz pierwszy do rozmowy włączył się estoński podpułkownik. – Może trudno w to uwierzyć, ale przypadki czasami się zdarzają. Równie dobrze mogło paść na Niemców albo Amerykanów.

– Padło jednak na Polaków.

– Marszrutę wyznaczyli oficerowie organizujący ćwiczenia. Może wśród nich należy poszukać czarnej owcy?

– To są przecież koledzy porwanych – zdziwienie ministra wydawało się szczere.

– Nie do końca – powiedział Estończyk. – Z tego, co mi przekazano, manewry zaplanowało litewskie dowództwo we współpracy z kontyngentami innych państw. To nam rozszerza listę osób powiązanych z tym zdarzeniem do co najmniej kilkudziesięciu.

Andersson zapadł się głębiej w fotelu. Również Jaakkola nie podjął tematu, jedynie Rinne nie mógł zignorować słów podpułkownika.

– Prędzej spodziewałbym się zhakowania naszego systemu.

– Niczego takiego nie odnotowaliśmy – dla nikogo z obecnych nie był tajemnicą fakt, że Estończycy dysponowali najlepszymi w regionie specjalistami do walki w cyberprzestrzeni.

– Skoro tak…

– Problemem jest samo położenie poligonu w Podbrodziu. To zaledwie parę kilometrów od granicy. Wprowadzono zabezpieczenia, te jednak nie dają gwarancji. Codziennie dochodzi do prób nielegalnego przekroczenia linii granicznej. Wiele z nich jest udanych. Skoro migranci radzą sobie z utrudnieniami, to tym bardziej jest to możliwe dla grupy dywersyjnej.

Zdaje się, że Estończyk uchwycił istotę problemu – całej ciągnącej się przez bagna i lasy granicy nie uda się zabezpieczyć. Można tego próbować, lecz zawsze z tym będzie problem. Litwa, Łotwa i Estonia to jeszcze, ale Finlandia miała z tym gigantyczny kłopot. Zwiad satelitarny i drony pozwalały dostrzec większą grupę. Pojedyncze osoby czy maskujące się oddziały dywersyjne wiedziały, jak sobie z tym radzić.

W drugą stronę to nie działało. NATO nie zaatakuje Federacji. Obie strony wiedziały, że pakt jest strukturą obronną i kąsać zacznie dopiero wtedy, gdy rzuci się na nich większy zwierz.

No właśnie, rzuci się czy nie rzuci? Pytanie dręczyło ministra od dawna. Rozważał wszystkie za i przeciw, stawiając się na miejscu kierownictwa rosyjskiego państwa i za każdym razem dochodził do odmiennych wniosków. Konwencjonalnego starcia na dłuższą metę nie wygrają, artykuł piąty i tak dalej, jednak zmobilizowanie potencjału sojuszu trochę potrwa i nie stanie się to z dnia na dzień.

Wszystko rozbijało się o to, jak wysoko Rosjanie są w stanie licytować.

Pójdą na całość, anihilując całe brygady wroga taktyczną bronią jądrową i chemiczną, czy też wybiorą bardziej racjonalną opcję, co w tym przypadku sprowadzało się do konwencjonalnego ataku na pełną skalę łącznie z bombardowaniem miast i infrastruktury cywilnej?

Obawy wcale nie były takie bezpodstawne. Na Ukrainie do przełamania frontu wykorzystywano…

.

.

.

…(fragment)…

Całość dostępna w wersji pełnej