Redakcja

Autor: dr Katarzyna Trzpioła

Redaktor: Katarzyna Brzozowska

Wydawca: Barbara Plucińska

Korekta: Zespół

Skład i łamanie: IGAWA Ireneusz Gawliński

Projekt okładki: Piotr Fedorczyk

Druk: Miller Druk sp. z o.o.

Copyright © by Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2023

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całości

lub fragmentów niniejszej pracy bez zgody wydawcy zabronione.

ISBN: 978-83-8344-139-9

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

Dystrybucja:

tel.: 22 518 29 29

faks: 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

Publikacja „Ustawa o podatku od towarów i usług z komentarzem do zmian” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk opublikowanych materiałów, bez zgody wydawcy, jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autora oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przykładów.

Dział I. Komentarz do zmian w ustawie o podatku od towarów i usług

Od 1 lipca br. obowiązuje większość przepisów wprowadzonych do ustawy o podatku od towarów i usług, tzw. pakiet SLIM VAT 3. Nowelizacja ta przewiduje szereg zmian, które mają uprościć zasady rozliczania podatku od towarów i usług. Część zmienionych przepisów dot. m.in. dodatkowego zobowiązania podatkowego i rachunków w grupach VAT zaczęła jednak obowiązywać już 6 czerwca 2023 r.

Zmiany obowiązujące od 6 czerwca 2023 r.

Ustalanie dodatkowego zobowiązania podatkowego

Przepisy art. 112b ustawy o VAT przewidują możliwość ustalania podatnikom (przez naczelników urzędów skarbowych oraz naczelników urzędów celno-skarbowych) sankcji VAT w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Do 5 czerwca 2023 r. sankcje te ustalane były – niezależnie od przyczyny stwierdzonych nieprawidłowości – w sztywnej wysokości, tj. w wysokości 15%, 20% lub 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe (zob. art. 112b ust. 1, 2 i 2a ustawy o VAT).

Od 6 czerwca 2023 r. nastąpiła zmiana w tym zakresie. Obecnie dodatkowe zobowiązania podatkowe mogą być ustalane do określonej przepisami wysokości, tj. do wysokości 15%, 20% lub 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe (zob. nowe brzmienie art. 112b ust. 1, 2 i 2a ustawy o VAT). A zatem stawki 15%, 20% i 30% są obecnie stawkami maksymalnymi.

Zmiana ta umożliwia organom podatkowym ustalającym dodatkowe zobowiązanie podatkowe obniżenie jej wysokości w sposób uwzględniający charakter i wagę naruszenia przepisów. Kryteria uwzględniane w tym zakresie określa dodany art. 112b ust. 2b ustawy o VAT.

Kryteria uwzględniane przy ustalaniu wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego:

1) okoliczności powstania nieprawidłowości;

2) rodzaj i stopień naruszenia ciążącego na podatniku obowiązku, które skutkowało powstaniem nieprawidłowości;

3) rodzaj, stopień i częstotliwość stwierdzanych dotychczas nieprawidłowości dotyczących nieprzedawnionych zobowiązań w podatku;

4) kwotę stwierdzonych nieprawidłowości, w tym kwotę zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwotę zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe;

5) działania podjęte przez podatnika po stwierdzeniu nieprawidłowości w celu usunięcia skutków nieprawidłowości.

Od 6 czerwca 2023 r. obowiązuje ponadto dodatkowy warunek ustalania dodatkowego zobowiązania z zastosowaniem podwyższonej stawki 100%.

Warunkiem tym jest to, aby – jak wynika z nowego brzmienia art. 112c ust. 1 ustawy o VAT – nieprawidłowość była skutkiem celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę. Zmiana ta spowodowała, że – jak czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z 26 maja 2023 r. – „przypadki, w których dojdzie co prawda do odliczenia z wadliwych faktur, ale będzie to związane z brakiem należytej staranności, nie będą objęte taką samą sankcją jak w przypadku gdy dojdzie do oszustwa”.

Zauważmy, że wprawdzie te zmiany zostały wprowadzone od 6 czerwca 2023 r., to mają zastosowanie do postępowań podatkowych, kontroli podatkowych lub kontroli celnoskarbowych wszczętych i niezakończonych przed 6 czerwca 2023 r. Wynika to z art. 25 ustawy nowelizującej z 26 maja 2023 r.

Przekazywanie środków między rachunkami VAT posiadanych przez członków grup VAT

Przepisami art. 108a ustawy o VAT określony jest tzw. mechanizm podzielonej płatności. Jego istotą jest rozdzielenie płatności za nabyty towar lub usługę w taki sposób, że część zapłaty odpowiadająca wartości sprzedaży netto jest płacona przez nabywcę na rachunek bankowy dostawcy, pozostała zaś część odpowiadająca kwocie VAT – na specjalne konto dostawcy (tzw. rachunek VAT), którego środkami dostawca może dysponować w bardzo ograniczony sposób. Rachunki VAT mogą być bowiem uznawane i obciążane wyłącznie w zakresie określonym przepisami art. 62b ustawy Prawo bankowe.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Dział I. Komentarz do zmian w ustawie o podatku od towarów i usług

Zmiany obowiązujące od 6 czerwca 2023 r.

Ustalanie dodatkowego zobowiązania podatkowego

Przekazywanie środków między rachunkami VAT posiadanych przez członków grup VAT

Zmiany obowiązujące od 1 lipca 2023 r.

Podwyższenie limitu sprzedaży dla małych podatników

Korekty VAT w związku z prawem do stawki 0% w WDT

Podatnik odliczy VAT z tytułu WNT bez faktury

Zastąpienie prognoz uzgadnianych z naczelnikiem urzędu skarbowego szacunkami

Rozszerzenie możliwości zaokrąglania proporcji do 100%

Korekta roczna

Drukowanie raportów fiskalnych i dokumentów niefiskalnych

Zwrot VAT w terminie 15 dni

Zmiany w przepisach o wydawaniu WIS

Przepisy przejściowe

Dział II. Odpowiedzi na pytania dotyczące SLIM VAT 3

Wybór metody kasowej od 1 lipca 2023 r.

Kurs przeliczeniowy stosowany przy wewnątrzwspólnotowych nabyciach towarów

Kurs przeliczeniowy stosowany w przypadku wystawienia zbiorczej faktury korygującej

Kurs przeliczeniowy obowiązujący w przypadku wystawienia faktury korygującej podwyższającej cenę

Okres rozliczeniowy wykazywania korekty w związku z otrzymaniem dokumentów uprawniających do opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów stawką 0%

Proporcja stosowana przez podatnika rozpoczynającego działalność

Postępowanie w przypadku wystawienia faktury do sprzedaży udokumentowanej paragonem fiskalnym w postaci elektronicznej

Upływ terminu płatności VAT tytułem deklaracji VIU-DO

Dział III. Ustawa o podatku od towarów i usług

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71