Irmina Piątek

Najcenniejszy LEK

Najcenniejszy lek wydanie pierwsze, ISBN 978-83-66915-45-9 Irmina Piątek i Wydawnictwo Agraaa 2022 Redakcja i Korekta Sylwia Lewandowska Skład i Łamanie Teresa Witkowska Okładka Krzysztof Fabrowski Druk i Oprawa Partner Poligraaa Wydawca Wydawnictwo Agraaa ul. Macierzankowa 15 64-514 Przecław e-mail:wydawnictwo.agraaa@gmail.com www.wydawnictwoagraaa.pl

Moją książkę dedykuję wszystkim tym, którzy w swoim życiu doświadczyli emigracji, tęsknoty za rodzinnym krajem oraz czegoś, co zmieniło wasze poglądy na tematy, których nigdy sobie nie wyobrażaliście. Książka jest dla każdego, który dostał drugą szansę od życia i starał się z niej jak najlepiej skorzystać.

Prolog

Niedziela. To właśnie wtedy podjęłam swoją decyzję. — Mamo… – powiedziałam stanowczym głosem. – W następną niedzielę wylatuję. — Coś ty powiedziała?! – krzyknęła rodzicielka. — To, co słyszałaś. W następną niedzielę wylatuję. Koniec kropka, swojego zdania nie zmienię. Opuszczam Polskę. Taką decyzję podjęłam czy ci się to podoba, czy nie. Czy moja decyzja była słuszna? Starałam się sama sobie odpowiedzieć na to pytanie. Zajęło mi to całe jedenaście lat. Chcecie posłuchać mojej historii? Zatem zacznijmy od początku.

5

Rozdział 1

Cześć. Nie przedstawiłam się wam. Jestem Maria, zdrobniale Marysia, jednak wolę jak zwracają się do mnie – Mania. Mam osiemnaście lat i czuję się jak młody Bóg, pełna sił i energii. Pamiętam, jak nie mogłam doczekać się swojej pełnoletności, dowodu i braku kontroli rodzicielskiej. Pewnie sami znacie to uczucie oczekiwania na te osiemnaście lat. Imprezy, alkohol, papierosy, młodzieńcza miłość. Jednak z biegiem czasu stwierdzam, że to życie samo za nas decyduje. Nie pyta nas o zdanie, nie prosi o rady, układa scenariusz według własnego uznania. Czy życie sprawiło, że jestem szczęśliwym człowiekiem? O tym przekonacie się na kartach tej książki. *** Pochodzę z małej miejscowości na Mazurach. Wcześniej mieszkałam w mieście z mamą, dziadkami i wujkiem, który zastępował mi ojca. To właśnie wujek Radek, brat mojej mamy, był moim starszym

7

bratem, ojcem i przyjacielem. Na niego zawsze mogłam liczyć, nigdy mnie nie zawiódł. Do dnia dzisiejszego pamiętam, jak grupa osiedlowych dzieciaków mi dokuczała i zawsze powtarzałam im: ,,Jak mi coś zrobisz, to zadzwonię po mojego starszego brata i skopie ci tyłek”. Te słowa ich odstraszały i miałam święty spokój. Co się stało z moim ojcem? Od mamy wiem, że się rozwiedli, gdy miałam dwa latka oraz to, że mój tata ma na imię Szymon. Jako mała dziewczynka nie byłam świadoma tego, co to znaczy wychowywać się bez ojca. Szymona, tak po prostu napiszę, widziałam tylko dwa razy w swoim życiu. Po raz pierwszy zobaczyłam go, gdy miałam sześć lat. Przyjechał do przedszkola, do którego uczęszczałam. Zobaczyłam go, jednak nie czułam żadnych emocji. Żadnego najmniejszego uczucia, jakie dzieci mogą obdarzyć swoich rodziców. Tego dnia kupił mi plastikowy domek. To był jedyny prezent, jaki od niego dostałam. Drugi raz widziałam go, gdy miałam trzynaście lat i pojechałam do niego na cały miesiąc wakacji. Dzieliło nas mnóstwo kilometrów, jednak obiecał, że będziemy się częściej widzieć. Kłamał. To był ostatni raz, kiedy go widziałam. Czułam się oszukana i niepotrzebna. Mój ojciec

mimo wszystko jest dla mnie obcym człowiekiem, nic do niego nie czuję, nawet żalu o to, że jestem mu obojętna. Byłam jedynaczką, jednak wszystko zmieniło się w momencie pojawienia się Mirka, nowego męża mojej mamy. Miałam wtedy sześć lat i wiedziałam, że nie jest on moim prawdziwym ojcem, mimo wszystko zwracałam się do niego: ,,tato”. Ogólnie gość wydawał się przyzwoitym facetem. Miał trzydzieści trzy lata, był wysoki, miał blond włosy i niebieskie oczy. Nie ukrywam, zawsze chciałam mieć rodzeństwo, móc się z kimś bawić, opiekować, wspólnie spędzać czas. Zazdrościłam kolegom z klasy posiadania młodszego czy starszego rodzeństwa. Długo nie musiałam czekać. Moja mama urodziła Anię. Na początku bardzo cieszyłam się, że będę miała siostrę, jednak z czasem zaczęło mnie to wkurzać, że wszyscy się nią zachwycali, a mnie spychali na boczny tor. Zazdrość to towarzyszyło mi przez kilka lat. To było głupie uczucie, bo jak mogłam być zazdrosna o własną siostrę? No jak? Dorastałyśmy razem i jak w każdej rodzinie zdarzały się dobre i złe momenty, tak samo było z relacjami rodzinnymi. Rodzina ze strony ojczyma, może

nie wszyscy, ale większość traktowała mnie jak piąte koło u wozu. Ania była faworyzowana i chwalona na każdym kroku. Mnie omijali szerokim łukiem, a wręcz docinali i mówili: ,, Ania ma takie piękne włoski, grube, błyszczące, a Mania to ma pięć włosów na krzyż, bądź Ania to chyba dobrze się uczy, bo widać, a Mania to głąb jeden”. Rodzina powinna wspierać, doceniać, a co robiła? Podcinała skrzydła i porównywała. Nienawidziłam tego. Nienawidziłam tych ludzi, którzy byli moją rodziną. W moim życiu ważną rolę odegrała babcia. Babcia zmarła, kiedy miałam cztery latka. Nie mogłam pojąć, dlaczego jej nie ma, co to pogrzeb i dlaczego mówią mi, że babcia teraz patrzy na mnie z nieba, że będzie się mną opiekowała. Jako małe dziecko nie byłam świadoma jej choroby, jednak wiem, że bardzo mnie kochała, a ja ją. Babcia była kobieta o brązowych włosach, dużych, zielonych oczach i bardzo kobiecej figurze. Jej głos był ciepły, niósł ze sobą ulgę i ukojenie, zawsze, gdy się do mnie zwracała. Babcia zmarła w dniu moich urodzin. Ta data zawsze będzie w moim sercu, tak samo jak wspomnienia o niej. Żałuję, że dłużej nie mogła być ze mną. Na pewno wiele by mi doradziła i pomogła. Wiem jednak,

że patrzyła i patrzy na mnie z góry i obserwuje każdy mój ruch i każdą moją decyzję. Babcia to mój Anioł Stróż! Nie śmiejcie się, ale naprawdę tak uważam. Mając szesnaście lat, ukończyłam gimnazjum. Potem przyszła szkoła zawodowa na kierunku – sprzedawca, jednak ją przerwałam. Myślcie sobie, co chcecie. Proszę, abyście nie oceniali mnie, póki nie poznaliście całej, mojej historii. Czy żałuję swojej decyzji? Ani trochę. Zawsze myślałam, że z upływem lat przyjdzie to pytanie: ,,Czemu zrezygnowałam ze szkoły? Czy było warto”? Jednak nigdy ono nie przyszło, a ja zawsze powtarzałam sobie: ,,Że jeśli coś zrobiłaś, to nie żałuj tego, a jeśli już to robisz, to następnym razem przemyśl to pięć razy i podejmij decyzję zgodnie ze swoim sumieniem”. *** To była zima dwa tysiące dziewiątego roku. Dokładnie czternastego lutego byłam ostatni dzień w szkole. Rzuciłam ją i nie miałam żadnego planu na to, co będę dalej robiła, jak będę dalej żyła i za co żyła. Wiedziałam jedno… że muszę jak najszybciej uciekać z domu, w którym zaczęło się źle dziać, a wszystkiemu winny był alkohol. 11

Rozdział 2

W każdą sobotę w naszym domu pojawiały się imprezki do białego rana. Imprezki, kłótnie rodzinne i wyciąganie starych brudów. Na samą myśl o tym robi mi się niedobrze. Mirek wyglądał na normalnego i przyzwoitego człowieka, jednak pozory czasem mylą i to jeszcze jak. Zawsze gdy sobie popił, to wszczynał awantury. Uważałam, że jest toksycznym człowiekiem, od którego jak najszybciej należy uciekać. Czułam do niego wstręt i obrzydzenie, a także nienawiść i złość za to, co mi zrobił. Takich sytuacji było całkiem sporo, jednak ja podzielę się z wami tylko tymi, które utkwiły mi w pamięci i sprawiały ból, o którym nie mogę zapomnieć pomimo upływu lat. Każdy, kto był, bądź jest uczestnikiem przemocy domowej, będzie wiedział, o czym mówię. Każdy ból pozostawia w twojej głowie bliznę, której nigdy się nie pozbędziesz, choćbyś się starał nie wiadomo jak, ten ból zawsze z tobą będzie. Dla kochającej się rodziny weekendy były czasem, w którym można było wspólnie spędzać czas, ale 13

nie… U mnie w domu w weekendy były imprezy. Mirek pił do nieprzytomności. Potrafił się w moim towarzystwie zesikać w spodnie albo na moich i kuzynek oczach zdjąć spodnie, majtki i sikać w pokoju. To było upokarzające i poniżające widzieć taką scenę. Jednego wydarzenia nie jestem w stanie wymazać z pamięci. Pod wpływem alkoholu uderzył mnie w twarz. Siła uderzenia była tak duża, że wylądowałam na łóżku za sobą. Byłam zalana krwią, która z nosa ściekała na moją brodę, ubrania i podłogę. Nie miałam siły się ruszyć, straciłam kontrolę nad swoim ciałem, jednak moja świadomość kodowała wszystko, co działo się wokół mnie. Słyszałam krzyk mojej mamy i płacz małej Ani. Moja rodzicielka była przerażona zaistniałą sytuacją. Ania próbowała podejść do mnie, przytulić, ale moje ciało nie reagowało. Zaczęłam płakać i krzyczeć: ,,Nienawidzę was, dlaczego?” Nie chciałam, aby Ania oglądała tę sytuację. Po co, małe dziecko ma widzieć skutki alkoholu i przemoc domową? Chciałam ją chronić, tylko jak miałam to zrobić, skoro sama nie potrafiłam ochronić się przed uderzeniem Mirka? No jak? Mimo upływu lat dalej czuję żal, złość i gniew. Pojawiają się łzy na wspomnienie o tym. Co zawiniłam, 14

że mnie coś takiego spotkało? Czy tak się zachowują osoby, które kochają? Szybko wstałam, ubrałam kurtkę i wyszłam z domu. Nie miałam ochoty ich oglądać. Sama nie wiedziałam, gdzie mam iść. Błąkałam się bez celu. Próbowałam poukładać swoje myśli, próbowałam wytłumaczyć zachowanie ojczyma, bo może go czymś zdenerwowałam, może powiedziałam coś nie tak… Ale czy to upoważnia drugiego człowieka do przemocy i bicia? A co jeśli Anię, bądź moją mamę także uderzy? Tysiąc myśli przelatywało przez moją głowę i wszystkie sprowadzały się do jednej: ,,muszę wyjechać, muszę uciekać z tego domu”. *** Po kilku godzinach wróciłam do domu. Byłam zmarznięta, zła, obolała. W kuchni siedziała moje mama i płakała. Obok niej była Ania, która do końca nie była świadoma tego, co się wydarzyło kilka godzin wcześniej w domu. Podeszłam do nich i przytuliłam je do siebie. Byłam złamana psychicznie, jednak nie mogłam pokazać swojej słabości. Musiałam być silna, bo obie mnie potrzebowały. Mówią, że czas leczy rany. Zgadzam się. Czas leczy, ale potrzeba go całkiem sporo. I ja zdecydowanie 15

tego czasu potrzebowałam. Człowiek popełnia błędy i każdemu należy się druga szansa. Czy Mirek na nią zasługiwał? Czy był w stanie się zmienić, i czy w ogóle tego chciał?

Rozdział 3

Przerwana szkoła, brak pieniędzy i słowa mojej mamy: ,,Masz osiemnaście lat. Jesteś już dorosła. Radź sobie sama.” Przez moją głowę przewijało się milion myśli. Praca, muszę poszukać pracy, tylko gdzie? Mieszkanie, bądź pokój też muszę znaleźć, ale najpierw praca, bo niby jak zapłacę za lokum, jak nie mam pieniędzy? Co ze mną będzie, skoro nie mam żadnych oszczędności? W dodatku zero wsparcia i zero pomocy. Pełnoletność miała być najszczęśliwszym dniem w moim życiu, a okazała się wielką próbą i pytaniami: ,,Czy dam sobie radę sama”? Szukałam czegoś dorywczego, czegoś, co pozwoli mi zarobić jakiś grosz. Miałam potrzeby zwykłej nastolatki, chciałam mieć pieniądze na kosmetyki i ubrania. W naszym domu nigdy się nie przelewało, poznałam smak biedy. Mama siedziała w domu, nic nie robiła, nie miała żadnych perspektyw na własne życie. Ja nie chciałam skończyć jak ona. Pewnie myślicie, jak chciałam tego dokonać, skoro przerwałam szkołę. Chciałam się wyrwać stąd i żyć 17

po swojemu, bez przemocy, awantur i kłótni. Ojczym, mimo iż pił, to ciężko pracował po szesnaście godzin dziennie. Wracał zmęczony i zdenerwowany. Może właśnie to alkohol był jego sposobem na rozluźnienie po ciężkim dniu? A może dlatego uważał, że skoro jest panem domu, ciężko pracuje, zarabia, to może robić, co chce? To on stawiał w tym domu warunki, które mi przeszkadzały. *** Nadszedł ten dzień. Dzień mojego wylotu. Pamiętam jak dziś, był to dwudziesty dziewiąty marca dwa tysiące dziewiątego roku. Pierwszy lot, stres, bóle brzucha mimo wszystko cieszyłam się, że w końcu wyrywam się z tego domu. Nie wiedziałam tylko jednego, że potem tak za nim zatęsknię… Tymon, to właśnie z nim wyleciałam do Anglii. Kim on był? Otóż był moim sąsiadem z bloku, a także nie do końca spełnioną podwórkową miłością. Już jako dzieci różnie między nami było. Tymon był starszy ode mnie o sześć lat i wiadomo, ja będąc dzieckiem, psociłam się mu, a on skarżył mojej mamie i mówił: ,,Pani Andziu, a Mania rzuca we mnie kamieniem”. Jakie to było słodkie, bo wiedziałam, 18

że mama zawsze będzie po mojej stronie i nic mi nie zrobi. A ja tylko próbowałam zwrócić na siebie uwagę, ponieważ Tymek był męski. Był dobrze zbudowanym brunetem, wysokim, opalonym, włosy miał zawsze ostrzyżone i ułożone na bok. Przyciągał nie jedno spojrzenie kobiet, nawet moje, głupiutkiej i malutkiej Mani. Jaką rolę odegrał w moim życiu Tymon? Co w nim zmienił, czego mnie nauczył?

19

Rozdział 4

Wylatując do Wielkiej Brytanii, wyobrażałam sobie ją inaczej, niż przedstawiana była na zdjęciach i w filmach. Każdego dnia starałam się miejsce mojego życia poznawać. Czy mi się udało? Czy zyskałam nowych znajomych? Czy praca okazała się strzałem w dziesiątkę? A co z barierą językową, czy udało mi się ją przełamać? Czułam, że wylatując w nieznane, moje życie się zmieni. Jeszcze do końca nie wiedziałam w jaki sposób, jednak ta wyspa cały czas siedziała w mojej głowie. Do podjęcia tej decyzji zmusił mnie właśnie Tymon. Pamiętam naszą rozmowę na ten temat. — Przestań, co będziesz tutaj w Polsce robiła? Zrezygnowałaś ze szkoły, nie masz pracy i pieniędzy. Polecisz ze mną! Nie masz wyjścia i nie masz już nic do stracenia! — Jak ty to sobie wyobrażasz? Nie znam języka, i nikogo bliskiego tam nie mam…Gwarantuję ci nietykalność. Ze mną będziesz bezpieczna. Pomogę ci. Czy mogłam mu zaufać? Czy był osobą, która mnie nie skrzywdzi i nie zostawi na pastwę losu? Znam go 21

mnóstwo lat i naprawdę bardzo się lubimy. Nie było sensu dłużej się zastanawiać i powiedziałam: — Dobra… Zgadzam się, lecę z tobą. Raz się żyje. – Tymon odetchnął z ulgą. Prawdę mówiąc, sama poczułam się odrobinę lepiej. Nadal myślałam, co mam zrobić z mamą i z Anią. Czy dadzą sobie radę z Mirkiem, kiedy je zostawię tutaj? Tymon uprzedził mnie, że mieszka razem z bratem w małym domku, w niedużym miasteczku. — Maniu, ty będziesz pracowała i zajmowała się pakowaniem wcześniej przywiezionymi przez nas warzyw, tylko w innym dziale. My zbieramy warzywa, które ty musisz sprawdzić i spakować. — Super. Nie widzę problemu. Jakoś powinnam dać radę. — Powiedz mi dokładnie, na czym będzie moja praca polegała, w tym packhouse? — Kochana, to taki wielki magazyn, w którym znajdują się maszyny i pracownicy oraz biuro. Ty będziesz pakowała w kartoniki lub skrzynki podaną liczbę sztuk warzyw. Mam nadzieję, że twoja matematyka jest ok? — Chyba dam radę. Muszę – odpowiedziałam Tymkowi. 22

— Dla przykładu będziesz musiała zapakować cebule po trzy sztuki w paczce, a pomidory muszą mieć po trzysta gramów w pudełeczku. Pakujesz i sprawdzasz, czy wszystko się zgadza. Jak nie dasz rady, to na każdej zmianie jest lider zmiany. — Kto? Jaki lider? Przecież dobrze wiesz, że nie mówię po angielsku. Jak niby mam się z nim dogadać? — Mańka, spokojnie. Połowa pracowników tej firmy to Polacy, którzy ci pomogą. Nie zginiesz. Odpowiedź Tymona nieco mnie uspokoiła, jednak ja w dalszym ciągu nie potrafiłam sobie wyobrazić swojej pracy i tej niemożności dogadania się ze współpracownikami. Co mnie też podkusiło, że zgodziłam się na propozycję sąsiada? Obym nie żałowała swojej decyzji. Jak to mówią: ,, jak się powiedziało A, trzeba powiedzieć B”. *** W sezonie letnim, gdy byłam nastolatką, może czternastoletnią dziewczyną, pracowałam dorywczo jako kelnerka w małym barze we Władysławowie. Potem pracowałam z moim ukochanym wujkiem, który miał tam mały biznes i sprzedawał biżuterię. To właśnie tam poznałam moje trzy przyjaciółki, 23

z którymi po dzień dzisiejszy utrzymuję kontakt. Zawsze mogę na nie liczyć. *** Z zamyślenia wyrwało mnie pytanie: — Hej królewno, obudź się! — Oj przepraszam… Coś mówiłeś? — Słuchaj, pakujesz do skrzynki po trzydzieści sześć sztuk cukinii i odkładasz je na paletę, i tak za każdym razem powtarzasz czynność. Zrozumiałaś? — Tak, pewnie. Właśnie tego dnia miałam przyjemność pracować w gronie Polaków. Nawet nie wiecie, jak dali mi popalić. Ten dzień zapamiętam do końca życia. Zawsze sądziłam, że my jako naród powinniśmy się trzymać razem niezależnie od miejsca zamieszkania i miejsca migracji, ale nie… Swój swojemu musi wbić szpilkę i udowodnić ci, że jest lepszy od ciebie. Gdzie szacunek do drugiego człowieka? Gdzie wsparcie i pomoc, o której mówił Tymon? Czy coś takiego w ogóle istnieje?

24