Copyright © Wydawnictwo Arbitror sp. z.o.o.

Opracowanie graficzne, mapy, projekt okładki

Jarosław Szeremeta

Redakcja

Magdalena M. Baran

Skład, łamanie, korekta

Witold Kowalczyk

Przygotowanie wydania elektronicznego
hachi.media

Wydanie I

ISBN 978-83-66095-05-2

Wydawnictwo Arbitror spółka z o.o.

ul. Krucza 41/43 lok. 67

00-525 Warszawa

www.arbitror.pl

e-mail: kontakt@arbitror.pl

To opowiadanie jest tylko przypuszczeniem, a więc fikcją.
Co nie znaczy, że ta fikcja nie może się ziścić.

Słowniczek

AKMS – polska modyfikacja znanego karabinka piechoty AK-47, ze składaną metalową kolbą. Zwany potocznie, jak jego pierwowzór, kałachem

Beryl – polski karabinek piechoty na naboje 5,56×45 mm, stanowiący podstawowe wyposażenie żołnierzy Sił Zbrojnych RP

BM-21 Grad – radziecka polowa samobieżna wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa skonstruowana w latach 60. przeznaczona dla artylerii dywizyjnej

BM-27 Uragan (ros. 9K57) – radziecki system artylerii rakietowej używany obecnie w armii Federacji Rosyjskiej

BM-37 Tornado-S (ros. 9K555) – rosyjski system artylerii rakietowej kalibru 300 mm przeznaczony dla samodzielnych brygad artylerii frontowej

BMP-2 – radziecki bojowy wóz piechoty, następca BMP-1/BWP-1. Wyposażony w nową wieżę z szybkostrzelną armatą automatyczną 30 mm 2A42, ze sprzężonym karabinem maszynowym PKT oraz wyrzutnią umożliwiającą odpalanie pocisków ppk 9M111 Fagot lub 9M113 Konkurs

BMP-3 – najnowszy bojowy wóz piechoty, konstrukcja powstała jeszcze w ZSRR. Potężnie uzbrojony: armata 100 mm 2A70, armata 30 mm 2A72 i 2×7,62 mm PKT

BMPT-1/2 Terminator (ros. boewaja maszina podderżki tankow) – rosyjski ciężki wóz bojowy wsparcia czołgów, zbudowany na podwoziu czołgu T-72. Wyposażony w dwa działka automatyczne kalibru 30 mm 2A42, karabin maszynowy PK/PKS, wyrzutnie rakiet przeciwpancernych 130 mm 9M120-1 Ataka-T ATGM z laserowym systemem naprowadzania umieszczonym w bezzałogowej wieży i dwa granatniki automatyczne AGS-17 kalibru 30 mm

BWP-1/BMP-1 – jedna z najstarszych konstrukcji bojowych wozów piechoty, opracowana w ZSRR. BWP-1 wprowadzono do służby jako BMP-1 (bojewaja maszyna piechoty). Uzbrojenie wozu składa się z gładkolufowej armaty 73 mm 2A28 Grom, sprzężonego karabinu maszynowego PKT i wyrzutni ppk Malutka

DSzK wz. 1938/46 (Wielkokalibrowy Diegtiariowa i Szpagina) – wielkokalibrowy karabin maszynowy, drugi najpopularniejszy na świecie system wkm

Fennek/fenek (Pustynny Lis) – czterokołowy bojowy wóz rozpoznawczy produkowany przez niemieckie zakłady Krauss-Maffei Wegmann oraz holenderskie zakłady Defence Vehicle Systems. Waży 10 t, zabiera na pokład trzy osoby

Hibneryt-3 – polski samobieżny zestaw przeciwlotniczy złożony z ciężarówki Star 266 oraz zamontowanej na nim armaty przeciwlotniczej ZUR-23-2KG Jodek kalibru 23 mm

Kosovo Force (KFOR) – międzynarodowe siły pokojowe NATO działające na terenie Kosowa w ramach operacji wsparcia pokoju Joint Guardian

Kroton (Inżynieryjny System Minowania ISM „Kroton”) – transporter opancerzony przeznaczony do szybkiego stawiania przeciwpancernych lub przeciwpiechotnych zapór minowych przez pododdziały wojsk inżynieryjnych

Leopard 2PL – zmodyfikowany i zmodernizowany niemiecki czołg leopard 2

Loara PZA – zintegrowany samobieżny artyleryjski zestaw przeciwlotniczy oparty na zmodernizowanym podwoziu czołgu T-72, przeznaczony do zwalczania środków ataku powietrznego działających na bardzo małych, małych i średnich wysokościach. Dotąd zbudowano zaledwie dwa, trzy jego prototypy

Msta-S 2S19 – radziecka samobieżna haubicoarmata kalibru 152 mm

Nona 2S9 (SAO-120) – radziecki moździerz samobieżny zbudowany na podwoziu transportera opancerzonego BTR-D

NOP (Narodowe Odrodzenie Polski) – polska narodowo-radykalna i nacjonalistyczna partia polityczna

ONR (Obóz Narodowo-Radykalny) – narodowo-radykalna i nacjonalistyczna partia polityczna, która wchłonęła część działaczy NOP-u

P-83 – polski pistolet wprowadzony do uzbrojenia w miejsce pistoletu P-64, jeden z najmniejszych pistoletów wojskowych w tej kategorii na świecie

Pilica – nazwa baterii przeciwlotniczej opartej na Przeciwlotniczym Zestawie Rakietowo Artyleryjski PZRA-ZUR-23-2SP Jodek. Uzbrojenie zestawu to zdwojona armata 23 mm o szybkostrzelności teoretycznej 2000 strz./min i zasięgu skutecznym ognia do 3 km oraz dwa przeciwlotnicze pociski rakietowe Grom o zasięgu 5,5 km

PKM – zmodernizowany radziecki ręczny karabin maszynowy PK/PKS/PKM kalibru 7,62×54 mm

PM-84 (pistolet maszynowy wz. 1984 Glauberyt) – polski pistolet maszynowy produkowany od połowy lat 80. XX wieku, samoczynno-samopowtarzalna broń indywidualna

Przeciwlotniczy zestaw rakietowy Grom – przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy produkcji polskiej przeznaczony do zwalczania nisko lecących statków powietrznych, samolotów i śmigłowców. Należy do kategorii broni określanych mianem MANPADS (man-portable air-defense system)

PT-91/PT-16/PT-17 – polski czołg podstawowy, stanowiący modernizację i rozwinięcie T-72. Podstawowa wersja to PT-91 Twardy. PT-16 i PT-17 to modernizacje T-91; czołgi wyposażone w nowy system kierowania ogniem, kamery światła szczątkowego, nowy typ pancerza, silnik oraz armatę ze stabilizacją

Rosomak – polska licencyjna konstrukcja kołowego transportera opancerzonego (KTO) oparta na fińskim transporterze opancerzonym KTO AMV Patria 8×8. Odmiana, w której zamontowano 120-mm dwulufowy moździerz w obrotowej wieży, to RAK

RPD, RPD wz. 1944 (Rucznoj Puliemiot Diegtiariowa) – radziecki ręczny karabinek maszynowy konstrukcji Wasilija Diegtiariowa

RPG-7/RPG-7w – radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny i jego modyfikacja

RPK 7,62 mm rkm – radziecki ręczny karabin maszynowy na naboje 7,62×39 mm, pochodna AKM. Na wyposażeniu armii wszystkich państw byłego Układu Warszawskiego (także Polski) i ZSRR, później Rosji

Su-24 – radziecki bombowiec frontowy o zmiennej geometrii skrzydeł, zdolny do działań w każdych warunkach atmosferycznych, również w nocy, opracowany przez biuro konstrukcyjne Suchoja. Osiąga prędkość do 1400 km/h, uzbrojony w działko GSz-6-23 kalibru 23 mm i uzbrojenie podwieszane

Su-25 – radziecki dwusilnikowy samolot szturmowy, silnie opancerzony i uzbrojony

Su-34 – rosyjski wielozadaniowy bombowiec taktyczny, klasyfikowany również jako samolot myśliwsko-bombowy. Samolot może wykonywać zadania bliskiego wsparcia powietrznego, rozpoznawcze i nękania sił przeciwnika

SVBIED (Suicide Vehicle Borne Improvised Explosive Device) – prowadzony przez kierowcę samobójcę samochód wyładowany materiałem wybuchowym, zwykle ciężarówka. Używany w czasie wojny syryjskiej przez ISIS, ugrupowania talibskie w Afganistanie oraz w czasie wojny w Iraku i kampanii po niej

T-14 Armata – najnowszy rosyjski czołg podstawowy opracowany w roku 2014 i produkowany w zakładach Uralwagonzawod w Niżnym Tagile. Pierwszy rosyjski czołg z bezzałogową wieżą. Wprowadzony na wyposażenie Wojsk Lądowych Federacji Rosyjskiej w roku 2018

T-55AM Merida – polska modernizacja czołgu podstawowego T-55A, najlepsza z modernizacji tego wozu. Zastosowano w nim zintegrowany system kierowania ogniem SKO „Merida”, wykrywacz promieniowania laserowego, wyrzutnię pocisków dymnych

T-72B3 – zmodernizowany czołg podstawowy T-72 stanowiący obecnie podstawowe wyposażenie brygad zmechanizowanych i części związków pancernych Wojsk Lądowych Federacji Rosyjskiej

T-80/T-80UD – radziecki/rosyjski czołg podstawowy trzeciej generacji. Pierwszy czołg napędzany turbiną gazową

T-90 – rosyjski czołg podstawowy zmodernizowany jako T-90A Władimir. Posiada pancerz reaktywny Kontakt-5 na kadłubie i wieży oraz system ochrony Sztora, T-90A dodatkowo wizjer termiczny ESSA

Wiesel – niemiecki lekki pojazd gąsienicowy, jeden z najlżejszych gąsienicowych pojazdów opancerzonych, przypominający nowoczesną tankietkę. Waży 2,7 t, zabiera trzy osoby. Posiada wersję wsparcia z działkiem 20 mm Rh 202, przeciwpancerną, przeciwlotniczą i rozpoznawczą

WOT, OT – Wojska Obrony Terytorialnej, zwane po prostu Obroną Terytorialną

RAMMSTEIN

Pan powie temu amerykańcowi, panie redaktorze, że w końcu było nas czterech. Ja, taki Bartek, Przemas i jeszcze jeden, nazwiska nie pamiętam. Tylu nas zostało z kompanii, bo reszta to był jakiś Ruch czy NOP z Białegostoku i oni, jak tylko dostali giwery, to spierdolili do lasu. Powiedzieli, że za zdrajców i eurokołchoz bić się nie będą, i chuj. No to musieliśmy obsadzić we czterech pozycje całej kompanii. Dowódca był na szczęście swój chłop i powiedział, że jak zobaczymy ruskie czołgi, to mamy spierdalać. Kłóciliśmy się, co to znaczy „czołgi”, ale jak zobaczyliśmy piętnaście sztuk, to już wiedzieliśmy, że będzie chujnia. I była, bo broni tośmy mieli dosyć: RPD, AKMS-y i RPG-7, ale na czołgi z tym? No ale byśmy jakoś spierdolili, bo las był blisko, gdyby ten, co to nie pamiętam, jak się nazywał, nie chciał odgrywać bohatera i nie poszedł na ten ruski T-14 z RPG. Myślał może, że w koło napędowe trafi? Gówno prawda, starał się, ale poszło obok. Nic to T-14 nie zrobiło. Ten jeden i te inne czołgi obróciły wieże i od razu w nas! Teraz myślę, że oni mieli te nasze okopy namierzone już wcześniej, bo rano latał nad nami dron. Ale wysoko, nawet nie opłacało się strzelać. No i jak wtedy te czołgi nam przyłożyły, to z wszystkich tylko ja i Przemas zostaliśmy. Starli w pył. No i słyszę, jak Przemas krzyczy: „Rysiu, chodu!”. Jasne, że nie czekałem, złapałem giwerę i do lasu!

Jakoś żeśmy się w tym lesie odnaleźli z Przemasem. A dalej to już razem… i był taki Kazio jeszcze. Potem pod Radomiem znaleźliśmy się w Mazowieckiej Brygadzie OT i nas rozbiły grady i artyleria, a czołgi dokończyły, potem byliśmy w Śląskiej Brygadzie OT i nas rozbili pod Częstochową, chociaż przeor z Jasnej Góry nam sztandar poświęcił… Lotnictwo ruskie głównie nas wtedy rozbiło, Su-25 bombardowały, artyleria i grady tylko dokończyły… No i tak cudem jakimś doszliśmy tutaj do Niemiec.

Pan się pyta, czy zawodowych nie było. A byli, byli i nawet ostro się bili, ale nie bardzo wiem gdzie, bo nas za szybko rozbijali. A tych cwaniaczków z Białegostoku, co do lasu spierdolili, to widziałem wczoraj w niemieckiej telewizji. Oni teraz tworzą „nową armię narodową”, bo teraz jest Polska Rzeczpospolita Narodowa. I niech pan powie, że jest, kurwa, jakaś sprawiedliwość na świecie… (fragment wywiadu Radia Wolna Europa ze starszym szeregowym OT, Ryszardem Nowakiem; szpital tymczasowego obozu dla żołnierzy polskich; baza Rammstein, Niemcy).

WIZYTA PIERWSZA

Panie majorze, to o czym mam mówić? Od początku? Świetnie pan mówi po polsku… Pan w amerykańskim wojsku od 2008 roku… Widział pan taki film Jak rozpętałem drugą wojnę światową? No to wie pan, to jakby o mnie. Ja jestem taki Franek Dolas i też mam takie szczęście, że się pakuję tam, gdzie nie powinienem albo gdzie jeszcze nie byłem i po chuj mi było tam chodzić.

Ale od początku: ja z Liwu jestem. Nie muszę panu tłumaczyć, gdzie to jest i jak tam u nas jest. Teraz Unia Europejska nam chodniki wyrównała i wodociągi dała, ale pracy to już nie. Może i nie od tego była? Ale trochę tam kasy dała, nie powiem. Do gimnazjum chodziłem w Liwie, a w liceum byłem w Siedlcach. No, co tu dużo mówić, jak się ma te siedemnaście, osiemnaście lat, to człowiek jest głupi i nie bardzo się chce uczyć, więc nieszczególnie mi to szło… A ile teraz mam? No, idzie mi dwudziesty siódmy rok… A z tą nauką to było tak, że w końcu maturę zrobiłem, ale na trzydzieści parę procent. Matka i ojciec źli byli, bo już mnie widzieli na studiach, pierwszego z domu, a tu taka skucha. Ale wuj pokierował mnie do takiej Wyższej Szkoły Zarządzania na wydział Grantologii Stosowanej. Fajne były te studia, uczyliśmy się, jak te wszystkie papierki urzędowe wypełniać, unijne też, i jak czytać to, co drobnym drukiem. Angielskiego trochę liznąłem… No, nie tak, żeby rozmawiać, ale ze dwa słowa powiedzieć o sobie to może. Trochę prawa też było, matka wniebowzięta, bo już mnie widziała jako urzędnika w gminie.

Tak normalnie to pracowałem w warsztacie u wuja, bo on mi za te studia zapłacił. Wuj to w ogóle bardzo mądry człowiek. Politechnikę skończył, wydział samochodowy, i mówił matce: „Marta, niech się Rysiek orientuje na tę Unię, niech się choć trochę języka jakiegoś nauczy, coś osiągnie”. A w rodzinie powtarzał: „Ja do Unii Europejskiej nic nie mam, bo mi warsztatu kawał sfinansowała, ale pamiętajcie, że ona jest jak ciotka. Pieniądze daje, ale to pożyczka. A co pożyczone, trzeba oddać i nie udawać, że się prezent za urodę i piękny chód po ulicy dostało”. I tu był śmiech przy stole, bo my mieliśmy w Ameryce taką ciotkę, co wujowi pierwszy warsztat samochodowy sfinansowała. A skąpa była jak wielkie nieszczęście i rozliczała go z każdego dolara: „Henry, Henry, ty mi ta faktura za klamki nie przysłał!”.

Na studiach poznałem takich chłopaków, co mówili, że gdyby nie ci złodzieje w Warszawie, Żydzi i klika z Brukseli, to byłoby dobrze, słuchaliby nas w całej Europie i mielibyśmy poważanie. A tak to wszystko rozkradli, przemysł zniszczyli, banki oddali nacji finansowej, czyli Żydom, a w ogóle to sprzedali Polskę Niemcom.

Czy teraz tak myślę? Panie majorze, jak mam tak myśleć, jak to tacy jak oni nas w to gówno wpakowali! Teraz to ja myślę – ale byliśmy głupie chuje, tak się dać podpuścić! No, ale wtedy zacząłem z nimi chodzić na Marsze Niepodległości i czytać… sporo czytałem, zaciekawili mnie żołnierze wyklęci, co to jeszcze w latach sześćdziesiątych walczyli z ubekami.

Potem się okazało, że to nie taka prosta sprawa. Przyniosłem taki tygodnik „DoSieci” czy jakoś podobnie, z jubileuszowym numerem o żołnierzach wyklętych. Wuj jak zobaczył, to się pyta: „Rysiu, co czytasz?”. To mu dałem. Stoi wuj, czyta, czerwony na twarzy robi się coraz bardziej i naraz jak nie trzaśnie tą gazetą o podłogę! I do mnie nie mówi, ale warczy: „Ty to młody jesteś, ale nie wiesz, że tutaj ci wyklęci to byli zwykli bandyci i mordercy! Komuny tu nikt nie kochał, ale jak ich złapali i załatwili, to ludzie odetchnęli!”. Fakt, przypomniałem sobie, że coś tam z pradziadkiem było, co w Batalionach Chłopskich walczył, bił się z takimi, co to mówili, że są z AK, a pradziadek utrzymywał, że to zwykli bandyci byli. Walczyli z nimi, pradziadka i jego syna, znaczy dziadka, nawet chcieli zabić i sprawdzali, czy obrzezani, ale inny oddział im pomógł, razem tych bandytów dopadli i potem nawet kilkunastu złapanym zrobili sąd za zbrodnie i zastrzelili w lesie. Nie taka więc to była prosta sprawa z tymi wyklętymi…

No, wyklęci wyklętymi, ale kiedy ogłosili o powstaniu tych Wojsk Obrony Terytorialnej, to się zgłosiłem. Gadali przecież, że pobór ma wrócić, i jeśli ktoś się ochotniczo do OT zgłosi, to będzie z poboru zwolniony. Okazało się, że szkolenia były fajne, najpierw etap wstępny, szesnaście dni, potem tylko w soboty i niedziele.

Szkolili nas bardzo solidnie. Na przykład zajęcia z taktyki trwały całe dziesięć godzin. Uczyliśmy się wyznaczania azymutu na busoli i na kompasie w stopniach, przeliczania tysięcznych na stopnie, no i zapoznawaliśmy się z mapą, znaczy jak to, co jest w terenie, wygląda na mapie. Uczyliśmy się maskowania pojazdów, malowania gęby, maskowania roślinnością, budowania szałasu i ziemianki, robienia okopów, obrony przeciwlotniczej plutonem, chodzenia „na cygaro”, czyli ubezpieczając wszystkich w drużynie i potem w plutonie oraz kompanii w czasie walki i podchodzenia do linii frontu, rzutu granatem, pokonywania terenu w różny sposób, udzielania pierwszej pomocy – przy okazji dostałem specjalność komunikacji przez radio i skrytego podejścia do wroga.

Dawali nam strzelać z kałacha i z beryla – sam na trzy strzelania ćwiczebne wystrzeliłem dwie piątki i tylko raz poza tarczę. Potem strzelania na skupienie i nauka o broni z czyszczeniem i sprawdzaniem zapałką; całe cztery dni to trwało. Miałem wtedy świetny wynik – na osiemdziesiąt możliwych wystrzelałem siedemdziesiąt siedem.

Strzelaliśmy też z rosyjskiego karabinu maszynowego typu RPD i PKM, a także z granatnika RPG-7 do rozbitych czołgów i transporterów. Mówili, że w Libanie Palestyńczycy z takich każdy żydowski czołg rozwalili… Na koniec był egzamin na Pasie Ćwiczeń Taktycznych, marszami, takimi na dwadzieścia parę kilometrów i nocowaniem w lasach czy na polu. To się nazywało Pętla Taktyczna i zdać można było dopiero po uzyskaniu siedemdziesięciu procent punktów. Ja miałem dziewięćdziesiąt sześć procent. Nie wyszła mi tylko komunikacja radiowa.

Musztra też była, co prawda nudna, ale chodziliśmy potem tak w krok, że trudno się było oduczyć. Po pół roku takiego szkolenia byliśmy pewni, że jesteśmy najlepsi i nikt nam nie podskoczy. Nawet chłopaki, co to się udzielali na forach internetowych, nazywali nas „rangersi z OT”.

Aż się stało, co się stało. A że już wcześniej było widać, na co idzie, to na cztery dni przed wkroczeniem ruskich byliśmy zmobilizowani. Oni zresztą powiedzieli, że to przez tę mobilizację weszli… że niby chodziło o pogromy, jakie Rosjanom urządziliśmy w Polsce… Rzeczywiście, ktoś ruskich w Białymstoku, Wrocławiu i Warszawie potłukł, ale to przecież nie my!

Zaliczyli mnie do Podlaskiej Brygady OT i na front pojechaliśmy starami. Trochę leciwe te stary 266 były, znam się na tym, ale jakoś chodziły. Rozlokowali nas pod Suwałkami niby jako drugi rzut do wspomagania wojska, ale nagle się okazało, że wojsko musi bronić Pomorza i Mazur przed ruskimi z Kaliningradu, i tak zostaliśmy pierwszym rzutem.

Byłem w 3 Batalionie, lepszym trochę, w 3 Kompanii, która prócz stara miał taki wóz typu Jeż z ciężkim karabinem maszynowym DszK, mówili na niego deszek. Większość w tej kompanii to były takie cwaniaczki z Białegostoku. Jakiś ONR, a może NOP? Jak nas rozlokowali na pozycje, to ich szef – Maniek – nagle się wyłamał i powiedział, że oni mają to w dupie, a za żydowskich zdrajców z Warszawy i eurokołchoz walczyć nie będą. No i idą do lasu. I czy ktoś idzie z nimi. Porucznik i sierżant wskoczyli do jeża i dawaj do nich, że albo wrócą do szeregu, albo ich załatwią. Tym deszekiem, co na platformie był. A to ma prawie trzynaście milimetrów, z tym nie ma żartów. Ale oni się nie spietrali, zaczęli strzelać pierwsi. Porucznik i sierżant też do nich wygarnęli, oni zygzakiem odskoczyli do tego lasu, ale chyba ze dwóch na polu na amen zostało. I tak zaczęliśmy wojnę, swoi przeciw swoim, zanim jeszcze wroga zobaczyliśmy. Ale on nas chyba widział. Nad głowami słyszeliśmy takie brzęczenie. Sierżant powiedział nawet: „Pierdolony ruski dron, za wysoko, szkoda amunicję marnować”.

Porucznik wylazł z jeża nieswój, bo z całej kompanii zostało nas czterech: ja, taki Bartek z Siedlec, Przemas – chłopak z Izabelina pod Warszawą i jeszcze jeden… nie mogłem sobie przypomnieć, teraz chodzi mi po głowie, że nazywał się Kowalski Jan.

Porucznik spojrzał na nas i mówi: „Chłopaki, teraz wy jesteście 3 Kompania, bierzcie tę pozycję z przodu. Jak zobaczycie czołgi – odskok do lasu, ale po lewo, żeby tych chujów dezerterów nie spotkać”. Źle nie było: mieliśmy na czterech AKMS-y, jeden RPD – mój zresztą – PKM na pace stara i dwa RPG-7. No i amunicję, całkiem sporo.

Kłóciliśmy się nawet, co to znaczy czołgi, ale gdzieś po pół godzinie usłyszeliśmy zza wzgórza silniki. I rzeczywiście – było co oglądać. Przodem szło pięć; znałem trochę ruskie czołgi, z prasy wojskowej głównie, bo ją czytałem, takie na przykład „Wojsko i Technika” czy „Technika Wojskowa”. No to były z przodu T-72 – chyba T-72B3 – za nimi szły na pewno cztery te najnowsze, typu T-14 Armata. Z tyłu jeszcze jakieś inne, chyba T-90, dalej były, więc dokładnie nie widziałem, a lornetkę miał porucznik. Wypadło odskakiwać do lasu i pewnie by się udało, gdyby ten… Kowalski Jan nie chciał robić za bohatera. Złapał jeden RPG i poleciał najpierw okopem, potem polem, za takie duże kamienie. Puścił te T-72B, bo widać było, że się do T-14 przymierza. Miał go z boku i nie wiem, na co liczył, biedny frajer. Myślał może, że w koło napędowe trafi? No i strzelił – nawet trafił, ale nie w koło. T-14 to nic nie zaszkodziło, ale wszystkie jak na komendę odwróciły wieże i… o kurwa, one wiedzą, gdzie jesteśmy. I chyba wcześniej już ci czołgiści wiedzieli – pewnie dzięki temu dronowi. I taką miałem ostatnią myśl, bo jak nam przyjebali, to aż mną o glebę trzepnęło. I jeszcze raz tak samo, aż się poturlałem. I jeszcze raz, ale już jakby dalej. Podnoszę się, w ustach ziemi pełno, na jedno ucho ogłuchłem, ale drugim słyszę, jak Przemas krzyczy: „Rysiu, choduuu!”. Nie było na co czekać, złapałem RPD i skokami, jak nas uczyli, nawiałem do lasu. Nawet za nami nie strzelali, poszli dalej. Znaleźliśmy się w tym lesie z Przemasem i co dalej? Pół godziny minęło i nic. To Przemas mówi: „Ja zobaczę, co z naszymi, a ty idź jeża poszukaj, bo sierżant go tam w dolince zostawił”. Poszedłem, rzeczywiście jeż był, wszystko w porządku, odpalił od razu, nawet kanistry były na pace, tylko gdzie sierżant i porucznik, gdzie chłopaki? A tu Przemas wraca, blady i zielony i mówi: „Kurwa, miał, nic nie ma, chłopaków nie ma, porucznika z sierżantem też nie. Star zjarany, poza tym jedna mogiła, tyle z nich zostało, że nie wiem, jak się na Sądzie Ostatecznym pozbierają. Wszystko, kurwa, te czołgi, tylko my zostaliśmy”.

No dobra, co dalej? Myślę sobie – trzeba pojechać, naszych poszukać. Przemas mówi: „Dobra, to ty, Rysiu, rób za drajwera, a ja stanę na deszeku za gannera”. I pojechaliśmy. Przemas poddał myśl, że w kierunku Warszawy, bo tam powinni być nasi. Tylko jak wyjechać?

Nie znaliśmy dróg, żaden z nas pod Suwałkami dotąd nie był. Oczywiście pierwsza myśl – smartfony. Przemasa pokazał, że jesteśmy w Wagadugu, mój – że w Kampali. Też ładne miasto. Jak chcieliśmy zadzwonić do rodzin, że żyjemy, to okazało się, że w sieci jest jednocześnie razem spiętych tak pewnie z pięćset rozmów i nijak się nie można nie tyle połączyć, ile nawet rozłączyć. A ci nasi wodzowie kombinowali, że wojnę można prowadzić z komórą w kieszeni… Okazało się, że ruscy i o tym pomyśleli i przyszło nam komórki wyłączyć. Na zawsze.

Na szczęście w schowku jeża były mapy i atlas samochodowy. No, z tym to już sobie poradziliśmy bez problemów i pojechaliśmy w stronę Warszawy. Nawet niedaleko ujechaliśmy, bo już za Łomżą trafiliśmy na Mazowiecką Brygadę OT. Na początku nie chcieli nam uwierzyć, brali za dezerterów, ale kiedy się okazało, że „po bohaterskiej obronie Przesmyku Suwalskiego” polegliśmy i jesteśmy na liście zabitych, to nam uwierzyli.

W Mazowieckiej OT zaliczyli nas razem z jeżem do jednostek zwiadu, co mi się trochę nie spodobało, bo jeżyk sterany był i hamulce miał tak słabe, jakby ich wcale nie było. Ale czasu na naprawę niewiele, bo zaraz nas zaczęli przerzucać na południowy wschód, podobno żeby odciążyć Małopolską Brygadę OT. Dziwna rzecz, jakoś o zawodowych, o armii się nie mówiło, jakbyśmy sami walczyli.

Zanim jednak wyjechaliśmy na ten południowy front, to dowódca brygady mazowieckiej ustawił nas w lasku jak do apelu i trzymał mowę. Dużo powiedział o tym, jak to „własną piersią bronimy Ojczyzny przed nową sowiecka nawałą”, jak w 1920 roku „jesteśmy nadzieją Europy” i że „zwyciężymy dzięki męstwu i niezachwianej wierze”. Mowa-trawa, a najbardziej mi się nie spodobało, jak zaczął mówić, że jeśli polegniemy, to „stulecia o nas pamiętać będą” i szkoły nazwą naszym imieniem. Marna pociecha, pomyślałem sobie, patrząc na tego kurdupla, byłego czołgistę czy zmechola podobno. Najlepsze jednak zostawił na koniec. Powiedział, że istnieje duże prawdopodobieństwo przejścia do konspiracji, mamy wybrać sobie pseudonimy i odtąd ich używać, a prawdziwe imiona i nazwiska zapomnieć.

To już mi się, kurwa, w ogóle nie spodobało. Jeszcze nie zaczęliśmy walczyć, a tu dowódca o konspiracji mówi? Już daliśmy dupy? Po chuj nam taki dowódca?

No ale nic. Ja powiedziałem, że pradziadek w Batalionach Chłopskich w drugiej wojnie był „Rola”, to i ja będę „Rola”. Przemas bardziej pomyślał i wybrał sobie pseudo „Spytko”. Gdzieś wyczytał, że był w dawnej Polsce taki rycerz. Niektórzy naprawdę mieli jaja; taki Kazio, nieduży, nabity… wie pan major, jaką on sobie ksywkę wybrał? „Wek”! No taki wek, słój, jak moja matka ogórki kisiła i inne takie… Bardzo szybko żeśmy się zakumplowali, chłopak z Warszawy, student, ale taki naprawdę spoko.

Trochę śmiesznie wyglądaliśmy, bo tak: Kazik niewysoki i taki w sobie nabity, ja metr osiemdziesiąt pięć wzrostu i raczej szczupły jestem, a Przemek to ma ponad metr dziewięćdziesiąt i chudy. To i tak nic w porównaniu z naszym porucznikiem, bo dowódca kompanii miał tak ze dwa metry w pionie. Jako nick oczywiście wpisał sobie „Mały”. I wtedy coś się stało, co jeszcze bardziej mi się nie spodobało niż ta, pożal się Boże, mowa naszego dowodzącego pryka. W kompanii była taka spora grupka, którą ponoć przyprowadził jeden gość. Z bronią przyprowadził, co już było dziwne. Od początku mi się nie spodobał. Niby był od nas, znaczy z Podlasia. Robił się na takiego szlachciurę, włosy w czub, bokiem podgolone, morda krzywa, zarozumiały i o byle co do bitki się rwał. On tymi kolesiami ze swoich stron rządził i mir u nich miał. Zaraz mi się te ONR-y czy NOP-y z Białegostoku przypomniały i lampka alarmowa mi się zaświeciła. Ten niby-szlachciura, jak nicki wybieraliśmy, do porucznika krzyknął: „Kmicic!”. Porucznik spojrzał, nie spodobało mu się i głuchego udał: „Aaa, Kmieć, dobra, zapisałem, następny”. Gość purpurowy się zrobił na gębie, ale widział, że nic nie wskóra, więc odszedł, tylko coś tam pod nosem skomlał.

Nieco później okazało się, że wśród tych swoich kolesi, czyli jak mówił, w swoim oddziale, on ma rzeczywiście ksywę Kmicic i jest po prostu ich szefem. Trzymał ich tak krótko, że bez jego zezwolenia żaden nie ośmieliłby się pójść nawet do kibla. A wszystkiego dowiedzieliśmy się od jego adiutanta, niejakiego Hynia.

Hynio („Hynio jestem, kopsnij szluga i żaru na pojarkę”) był, Panie Boże odpuść, po prostu debilem. I przyczepił się do nas, bo przecież „no kurwa, z tej samej jednostki jesteśmy”.

Hynio mówił, że cała grupa Kmicica została przyjęta do 1 Batalionu naszej Podlaskiej OT. Dlaczego grupa i czemu właściwie Kmicic od początku dowodził, mimo że żadnego doświadczenia z wojska nie miał – ten przygłup nie powiedział. Rzucał tylko takie teksty „wicie, rozumicie”, co mnie ostro wkurwiało. Przemasowi po tych mowach jakoś brwi się schodziły i widać było, że nad czymś myśli, i to mocno.

Spytaliśmy Hynia, jak to z tym wojowaniem 1 Batalionu było. Owszem, opowiedział chętnie, ale przy tym wstawił takie kawałki, że omal nie zbieraliśmy szczęk z gleby.

– No, mieliśmy wojować na tym Pomorzu, nie… – zaczął. – Pojechaliśmy terenówkami, jak paniska…

– Skąd żeście mieli terenówki? – przerwał mu Przemas.

– No masz – Hynio się nadął. – Andrzej, znaczy Kmicic, nam załatwił. Poszedł do dilerów, powiedział, że rekwiruje na obronę narodową, napisał jakąś gównianą bumagę z pieczątką dla każdego, benzyny do pełna kazał lać i pojechaliśmy. Dobre wozy były: landki, toyoty, mitsubishi, renaulty… Dacie też były.

– I się nie burzyli? – spytałem zdziwiony.

– Pod kałachem mało kto się burzy – Hynio się zaśmiał. – W mundurach poszliśmy, pod giwerami, kto wojsku podskoczy?

– A w batalionie się nie pytali, skąd macie? – Przemas się zdziwił.

– Andrzej powiedział, że samorząd dał. Na wojsko dał – Hynio na to. – Nie pytali o nic więcej, tylko te lepsze wzięli. Dowódca batalionu wziął najlepszego landka, takiego z klimą. Szarże też inne wozy rozebrały. Nam mało co zostało, same francuzy i rumuny.

– A potem co było? – spytałem.

– Potem to kazali nam zająć pozycje i jechać do takiego dużego lasu… ale jaki to tam las, jak drzewa rzędami rosły. Drogi między nimi były, rowami poryte, jakieś miny pozakładali, niby że to pozycje obronne. Andrzej kazał po cichu te rowy pozakopywać, żeby łatwiej było się wynieść, a te niby miny rozebrać, póki nie są podłączone, bo materiał do wybuchów zawsze się przyda. Poza tym to chujowo było. Komór nie można było używać, bo nie działały…

– Myśmy też to mieli. Ruscy sieć uszkodzili, żeby nie działała – wtrąciłem.

– Jacy tam ruscy, gówno wiesz. – Hynio splunął. – To ten Ryży z tą szwabką zrobili, żeby nas wygubić.

Pomyślałem, że chyba mu się mózg zlasował, ale nic nie powiedziałem. Przemas też się nie odezwał.

– Niby żeśmy mieli bronić tego jebanego lasu, ale Andrzej powiedział, że chuj jest do bronienia. Dali nam jakieś radia, żebyśmy wiedzieli, kto jest z boków, no i z tyłu. Łączność na tych radiach działała, ale dziwna była, bo co żeśmy chcieli z sąsiadami pogadać, to waliła w nas ruska artyleria.

– To ruscy już tam byli? – spytał Kazio.

– A byli, kurwa, byli. Od Fromborka podeszli – potwierdził Hynio. – My żeśmy byli niedaleko Elbląga. Z tymi radiami to kolesie mówili, że lewe.

– Jak to lewe? – Kazio nie zrozumiał. Po prawdzie to my też nie.

– No a skąd one się wzięły? To przecież ten niemiecki rząd kupił od szwabów. A szwaby zawsze szły ręka w rękę z ruskimi. Pewnie jakieś czipy namierzające w nich były albo co.

Nic nie odpowiedzieliśmy, bo nas normalnie zatkało. Jezu, a podobno są granice kretyństwa… Ale Hynio, widać, myślał, że się z nim zgadzamy, opowiadał jeszcze.

– Wypierdzieliliśmy te radia w pizdu, ale coś trzeba było mieć, jaką łączność, nie? I ktoś z miejscowych, co się do nas przyłączył, powiedział, że pod Elblągiem czy już w samym Elblągu jest taki sklep… no taki dla myśliwych. Poszliśmy, ale giwer już żadnych nie było. Za to radia, jakie kto chce i ile chce. Na bateryjki, takie paluszki. W sam raz dla nas. No i sprzętu sporo. Kuchenki polowe, bo nudziło nam się żreć te zajumane we Fromborku konserwy… bośmy wcześniej we Fromborku byli. Tośmy ściągnęli wszystko, co tam było.

– Tak sobie leżało i nikt nie pilnował? – spytałem zdziwiony.

– No był jeden chłopek z rodzinką, babą i bachorami… – Hynio się uśmiechnął i zobaczyliśmy, że zęby ma jak płot po wiejskiej zabawie, co drugi jeszcze stał, i to krzywo. – Córkę miał tak szesnastkę, ładną. Tośmy ją za łeb i powiedzieliśmy staremu, że jak będzie grzeczny, to puścimy, a jak nie, to sobie na niej użyjemy, wszyscy jak nas trzydziestu było. No to i chłopek był grzeczny.

Aż nas zatkało. No normalnie banda, nie żadne OT! Pomyślałem, że czort bierz, trzeba tych skurwysynów i ich szefa mieć na oku. Nie tylko ja, bo Przemas tak na mnie spod oka spojrzał i już wiedziałem, że myśli o tym samym. A Hynio zadowolony z zainteresowania dalej ciągnął swoje:

– Jak żeśmy mieli te radia, to już inne życie było. Kto miał służbę i pilnował, to mógł z kolesiami sobie pogadać. Raz włączył się jakiś kacap, ale taki jeden z Bartoszyc, co handlował w zonie, pojechał mu po kacapsku. Tak sobie z dziesięć minut dawali, ale w końcu kacapowi masakrę zrobił. Ale kacapy to chuje, przegrywać nie umieją, bo od razu zaczęli na nas napierdalać artylerią i gradami… z pół tego lasu zaorali. Nie mam pojęcia, skąd wiedzieli, że tam jesteśmy. Taki trep był, sierżant z zawodowych, niby podoficer łącznikowy, mówił, że to przez te maszynki, bo pod wieczór wszyscy żarcie gotowali i cały las się świecił, jak jakie świetliki w lecie. Debil, bo przecież jak pierwsza salwa poszła, tośmy te kuchenki zgasili. Ale może i trochę racji miał, bo te kuchenki szkopskie były, chuj wie, co tam szkopy powsadzały.

– Straty jakieś mieliście? – spytał Przemas.

– Taa, jednego trafiło w piętę, a drugiego w dupsko. Obu tak niespecjalnie, właściwie, żeby jaja tylko były.

– To gdzieście siedzieli, że tylko dwóch rannych było? – zdziwiłem się.

– Jakie tam siedzieli? – Hynio znowu wyszczerzył zęby. – Żeśmy się, kurwa, przy pierwszych strzałach wycofali. Tylko frajer daje się głupio zabić, wojna nie jest dla głupków. W organizacji mówili, że człowiek musi być jak lis, żeby wyjść cało, bo wszędzie na niego jak nie kacapy, to żydki albo islamy czy inne przechrzty się zasadzają i najważniejsze to nie dać się zrobić, a ich potem spuścić do klopa.

– Organizacji? – spytał Kazio. – Coś tam słyszałem… przypadkiem nie mieliście ostatnio zlotu na Ślęży?

– Kurwa, widzę, że jeszcze ludzie o nas pamiętają! Kurwa, super! – Hynio się rozjaśnił.

– Nie tylko pamiętają… zdaje się, żeście to śpiewali – powiedział Kazio i nieco żeśmy się zdziwili, bo zanucił:

Chorągiew wznieś! Szeregi mocno zwarte!

SA to marsz: spokojny, równy krok.

A rozstrzelani przez komunę i reakcję

Są pośród nas, i dumny jest nasz wzrok.

Więc wolny szlak brunatnym batalionom.

Więc wolny szlak przed tym, co niesie grom!

Na hakenkreuz z nadzieją patrzą już miliony

I dzień wolności wstaje nad nasz dom!…

Tu urwał, a mi się zrobiło nieswojo. Ta pieśń i ta melodia… nie znałem tego, ale cholernie mi się źle kojarzyła, cholernie. Przemas był wściekły, widziałem po nim. A Hynio miał oczy jak pięć złoty i się prawie już rozpuścił.

– Chłopie – powtarzał – chłopie… Jak ja tego dawno, kurwa, nie słyszałem… To tylko starzy kamraci znają i mało kto pamięta… Jak się ta wojna skończy, to przyjdziesz do nas i nas nauczysz… Kurwa, ludzie sobie przypomną! – I odszedł, kręcąc łbem prawie zachwycony.

– Co ty, kurwa, nadajesz? – naskoczył na Kazia Przemas.

– Raczej mi podziękuj – powiedział Kazio, ale tak przez zęby. – Gdyby nie moja taktyka, to gówno byście wiedzieli, że mamy tu grupę nazioli. W dodatku bandytów, ze sporym doświadczeniem. Mam z takimi ostro na pieńku, rok za nimi chodzę, sprawa osobista. Ale z tymi tutaj… Co teraz, kurwa, z nimi zrobicie?

– Ach, o to chodziło… – Przemas jakby odetchnął. – No to ładnie go podszedłeś… ale fakt, mamy problem.

– Co to właściwie było? – zapytałem ostrożnie. – Bo mi się kiepsko kojarzy. Z drugą wojną, Hitlerem, SS.

– No i trafnie ci się kojarzy – powiedział powoli Kazio – to Die fahne Hoch, zwana też Horst-Wessel-Lied. Nieoficjalny hymn SA, czyli oddziałów szturmowych hitlerowców… a śpiewają to „starzy kamraci w organizacji” tego chujka… Ciekawe, czy w tłumaczeniu, czy od razu w oryginale, po niemiecku… teraz rozumiesz, Rysiu?

Zrozumiałem w mig i gorąco mi się zrobiło. No to mamy sytuację! Nooo… brunatnego pomiotła to ja nie znosiłem od dawna. W końcu w liceum było się tym anarchistą i napierdalało z naziolami, z brunatnymi koszulami. Prawda, że w teorii byłem kiepski, od tego byli u nas licealni mózgowcy, ale to, co słyszałem od nich o wojnie i o nowych naziolach – neonazi – sprawiało, że każdego z nich miałem ochotę potraktować cegłówką.

Nie ma przecież lepszych czy gorszych ludzi, wszyscy są równi przed Panem Bogiem. A że jedni są lepsi, a inni gorsi, to już sprawa, jaki kto dom miał i jaki ma charakter. I tak jedni wychodzą podli, a inni – dobrzy. A czystych ras nie ma – inaczej na świecie byliby tylko tacy jak Hynio. A do dobrych to on się nie zaliczał, dość usłyszeliśmy.

Pyta pan major, skąd u mnie takie poglądy? A, to akurat jest proste. Moja babcia mieszkała z nami do śmierci, umarła w wieku słusznym, dziewięćdziesiąty dziewiąty roczek jej szedł. Ale do końca głowa jasna i nogi silne, jeszcze na swoje dziewięćdziesiąte ósme urodziny nam zrobiła taką wyżerkę, że na samo wspomnienie nawet teraz ślinka mi cieknie… Babcia urodziła się przed drugą wojną. Miała koleżanki: Polki, Żydówki, Białorusinki albo Rosjanki, znaczy prawosławne, i nawet Niemki. Nikt tam nikomu od Żydów czy szkopów czy ruskich nie wymyślał, normalnie na podwórku się bawili, jak to dzieciaki. No jasne, że bywało różnie, na przykład jak przed wojną była ta akcja, żeby nie kupować w żydowskich sklepach, i szyby wtedy w niejednym domu i sklepie poleciały… Babcia mówiła, że niektórzy sąsiedzi, co to przedtem niby do Żyda nic nie mieli, wtedy pierwsi lecieli szyby wybijać kamieniami… w drugą wojnę było to samo, pierwsi lecieli pożydowskie rabować, sklepy przejmowali… Babcia głową kiwała, że pochodzenie do trzeciego pokolenia wychodzi: „Rysiu – mówiła – my z Nowaków zawsze byliśmy z wolnych chłopów, swoją ziemię mieliśmy, nie robiliśmy na pańskim, każdy przykazań boskich i ludzkiej przyzwoitości przestrzegać musiał, bo rodzina by się go wyrzekła. A ci tutaj, z fornali i parobków, na cudzej krzywdzie i nieszczęściu panami ich wojna zrobiła. Oj, Rysiu, na cudzej krzywdzie nigdy bogactwa nie ma, zwłaszcza jak się po zamordowanych bierze, bez błogosławieństwa i zapłaty”. Fakt, zawsze działo się coś złego tym, co najbardziej się na żydowskim nachapali. A to jednemu sklep się spalił, drugiemu córka obwiesiła, bo w ciążę zaszła z jakimś łapciuchem, trzeciemu syn się zapił… Czyli tak jak babcia mówiła, z cudzego i kradzionego pociechy nie mieli.

A z tych Niemców, co w okolicy byli, na reichslistę zapisały się tylko trzy rodziny i szybko wywiały do Rzeszy, jak po Stalingradzie Niemcom się pod nogami zaczęło palić. Reszta to byli tacy Niemcy przez pół na volksliście. Babcia mówiła, że pamięta, jak stary Klapmann – on z tych pół-Niemców był – głośno na Hitlera pomstował, bo mu syna do wojska wzięli i pod Charkowem ruscy go zabili. Potem po wojnie wszystkich wysłali do Niemiec, ale niektórzy przyjeżdżali i bez gniewu byli, pamiętam młodego Klapmanna, młodszego brata tego, co zginął, jak z babcią rozmawiał… zresztą nic dziwnego, bo razem do szkoły powszechnej chodzili.

A poza tym babcia miała duży mir wśród Żydów, bo ocaliła koleżankę szkolną Miriam. Opowiadała, że w nocy matka z tą dziewczyną przyszła i mówi do pradziadka, znaczy babci ojca: „Panie Nowak, niech pan co pomoże, żeby choć córka ocalała, bo nas na pewno na śmierć zawiozą”. Pradziadek się po głowie podrapał i zaraz tej samej nocy dziewczynę wyprawił do brata, co był leśnikiem. Tam powiedzieli, że Miriam ma na imię Marysia, a dlatego taka uroda, że jej matka, czyli siostra pradziadka, się zadała z marynarzem Grekiem. Trochę to śliskie było, bo nie mieli żadnej siostry, ale dziadek i pradziadek byli w konspiracji i pradziadek od razu poszedł do znajomych z AK. Tamci piorunem załatwili, że od ich organizacji, co się nazywała Żegota, przyszły dla Miriam papiery na nazwisko Nowak Maria, nawet lewa metryka z chrztu świętego, lepsza niż prawdziwa…

I tak Maryśka w lesie doczekała wolności, ale zabujał się w niej wuja syn i zaraz po wojnie tak powiedział: „Maryśka czy Miriam, dla mnie to jedno, wyjdź za mnie, dziewczyno”. Ona na to: „Stachu, a ty wiesz, kim ja jestem? Wnuczką żydowskiego rabina”. A on: „A to teraz ważne? Ważne to, czy chcesz ze mną być”. Ona chciała i tak wzięli ślub. Syn wuja już wtedy na politechnice był, okręty chciał budować. I budował, w Gdańsku mieszkali. Ale po sześćdziesiątym ósmym zaczęło wokół niego śmierdzieć. Znowu jakieś wypierdki, synowie i córki tych, co żydowskie mienie pokradli, zaczęły mu „po linii partyjnej” robić wonty. No to nie mieli wyjścia i do USA wyjechali, gdzie ich dzieci i wnuki teraz mieszkają, do tej wojny żeśmy mieli stały kontakt…

No tak; trochę, jak to się mówi, od tematu odbiegliśmy, więc pora wrócić do tego, co się działo potem. A było w Mazowieckiej Brygadzie ciekawie. Na początku żarcie. A raczej jego brak. Jak się okazało, zapasy brygada miała pobrać ze składu logistycznego, ale z jakichś powodów – myślę, że nasz wielki bojowy dowódca tak się na wojnę spieszył – uprzedzili nas podlasiacy, czyli Podlaska Brygada. Legitymowali się podobno rozkazami z samego MON-u i wyczyścili skład do gołej ziemi. Znaczy nie wszystko, bo jak przyjechaliśmy, to usłyszeliśmy, że amunicję i granaty owszem, dostaniemy, ale poza tym nic. Wyskrobali łącznie dwadzieścia puszek konserw mięsnych. Na trzystu ludzi, czyli cały batalion. No to nie było wyjścia, kwatermistrzostwo kupiło u miejscowych kartofle. W worach po pięćdziesiąt kilo. Ile tych worów było – nie wiem, ale jeździły z nami samochodami; zalegały pod nogami, albo nawet były jedynym ładunkiem na ciężarówkach, jak musieliśmy iść pieszo. Potwierdziła się też prawda, że czasy obecne zrobiły z ludzi kurwy i cwaniaczków – wiedzieli, dla kogo te ziemniory pójdą, ale sprzedali nam najgorsze. Jak mieliśmy służbę w kuchni, to obierania i oczkowania było od metra. Nieraz z wielkiego kartofla zostawało coś na kształt orzecha, więcej nie było. No i żarliśmy te ziemniaki. W stu potrawach: gotowane z jakimś sosem i smażoną cebulą – nazywało się to sałatka paryska – placki, które i tak wszyscy lubili, jakieś zapiekanki, do których wkładali stare suszone grzyby, czy kopytka albo śląskie. Mąka na szczęście była. Nasz pułkownik kazał ponoć zarekwirować we młynie jakieś worki; różnie o tym mówili, byli tacy co twierdzili, że za te ziemniory i mąkę było płacone w dolarach, ze specjalnego funduszu brygady.

A wracając do sprawy tych ludków od Kmicica… Zanim zdołaliśmy coś zrobić, problem sam się rozwiązał. No, może częściowo, nie do końca, ale sytuacja załatwiła się jakby za nas.

A było tak: robiliśmy przy jeżyku i nagle podszedł do nas sam Kmicic. Od razu zaczął gadkę, że tylko frajer pójdzie do piachu za tych, co się i tak dobrze urządzą, że na chuj taka wojna, bo jak się ma głowę na karku i giwerę w garści, to można niejedno zyskać, a kasę to już zwłaszcza, i że on do piachu nie pójdzie, jego ludzie też nie i nam proponuje to samo. I że chce nas awansować z chama na pana, oczywiście pod jego ręką. Miałem coś powiedzieć, ale Przemas mnie ubiegł. Dwa długie kroki zrobił, tego Kmicica za wszarz chwycił i tak mu walnął: „Słuchaj, palancie! Dla mnie jesteś nie szlachcic, ale menel. Szlachcic bije się za ojczyznę, na nic nie zważa, tylko na to, żeby nazwiska i klejnotu nie zbrukać! A ty – kim jesteś? Zwykły mafijny gnojek… Jaki tam szlachcic z ciebie? Gdybym miał pradziadkową szablę, to już byś bez uszu został!”. A że Przemas chłop wysoki i solidny, a ten co najwyżej średni i chudy, to mógł mu na warsztat skoczyć, chociaż się wyrywał. A na koniec mu Przemas mówi: „Won mi stąd, i to migiem, bo jeszcze kopa w dupsko od PANA Sieniawskiego zarobisz!”. Tamten poszedł, ale na odchodnym jeszcze pod nogi Przemasowi splunął. Patrzę na Przemasa, tak mi głupio trochę, i pytam:

– Przemas, ty naprawdę jesteś herbowy?

A on mi na to:

– Rysiu, to prawda, nie kłamałem temu chłystkowi, ale co to zmienia?

Ale to jeszcze nie był koniec całej sprawy. Jeszcze mieliśmy się na tego herbowego podobno dresa i jego przydupasów natknąć.

Właściwie mogę panu powiedzieć, panie majorze, że w Mazowieckiej OT poznałem i zaprzyjaźniłem się z dwoma facetami, z którymi pewnie będę się przyjaźnił do końca życia, bo to jest, wie pan, taka przyjaźń na lata. Taka jaką moi rodzice i dziadkowie mieli – do dziadka przychodził kolega z żoną i oni byli tak jak rodzina. Pamiętam zresztą, jak babcia płakała, gdy ta pani Zosia – Zosia po prostu się u mnie w domu mówiło – na raka umarła. I wszyscy na pogrzebie byliśmy, bo oni jak rodzina.

Tak samo jest w moim życiu z Przemasem i Kazikiem. Mówią, że z człowiekiem trzeba zjeść beczkę soli. W czasie pokoju może to i prawda, ale nie na wojnie! Na wojnie wystarczy razem tydzień powojować i już wiesz, jaki kto jest: dobry czy zły, w porządku czy będzie się krył, czy można na nim polegać, czy nie. A myśmy we trzech po prostu jakoś naturalnie do siebie przylgnęli, mimo że fizycznie spora między nami jest różnica: Kazio niewysoki i w sobie nabity, ja raczej szczupły i metr osiemdziesiąt pięć, a Przemek, chudy i prawie dwa metry. A tak nas połączyło wszystko, co na wojnie przeżyliśmy. Mogę powiedzieć, że zaczęło się właśnie w Mazowieckiej OT, a nigdy i nigdzie nie widziałem ani wcześniej, ani później takiego pierdolniku jak tam.

Zaczęło się od łączności. Czy ja mówiłem panu majorowi, że nasi wodzowie to wojnę chcieli prowadzić z komórą w garści? No, jak się zrobił ten zamiąch i okazało się, że wszystkie komórki można do Wisły wyrzucić, to sięgnęli po to, co dostaliśmy. A dostaliśmy radiostacje R-107, aż trzeba było ściągać takich dziadków po sześćdziesiąt kilka lat, żeby umieli je obsłużyć. U nas nie było inaczej. Był jeden taki dziadek, rezerwista po sześćdziesiątce, radioamator w cywilu, no i dwóch studenciaków z jakiejś politechniki, przyuczonych. Dziadek cuda robił, radiostacje ruskie łapał, ale mówił, że nic zrozumieć nie można, bo kryptonimami jadą. Mieliśmy pełną łączność z innymi brygadami OT, bo te też na takim samym sprzęcie jechały. Z wojskiem za to – zero, null. No, było jedno supernowoczesne radio w żbiku rozpoznania. Ale dla odmiany tak nowoczesne, że nikt nie wiedział, jak się je obsługuje. Nasz magik zdołał tyle z niego uzyskać, że działało i można było mieć kontakt z całą brygadą i innymi jednostkami. Mówił, że jakby ktoś mu pokazał, to pewnie byłaby łączność i z wojskiem, ale to radio było jakieś porąbane, prototyp chyba, i nie można się było w nim zorientować.

Następnego dnia okazało się, że mamy zająć pozycję w okolicy Radomia i „przeprowadzić kontratak na prawe skrzydło brygady zmechanizowanej wroga po rozpoznaniu jego pozycji”. Nie bardzo wiedziałem jak, bo z broni przeciwpancernej znowu mieliśmy tylko RPG-7 i jakieś dwie wyrzutnie PPK, ukraińskie podobno czy ruskie. Było czterech ludzi, co je umieli obsługiwać, i razem tymi wyrzutniami mieli stanowić „odwód”. Nas oczywiście zamierzano posłać przodem, w tym mnie z Kaziem Wekiem i Przemasem, czyli Spytkiem, na jeżu. Dodali nam jeszcze dwóch chłopaków, nawet nie wiem, jakie mieli pseudo, ani jak się nazywali, jak to śpiewał u nas organista: „anielski orszak niech ich dusze przyjmie”, kurwa mać…

Przed dotarciem na pozycje trafiliśmy do lasu pod Wilgą. Tam się wyjaśniło, że Brygada przejdzie do Maciejowic, skąd pójdzie zwiad i rozpoznanie na wschód, czyli my. Ale przedtem trzeba się zorientować, bo w okolicy podobno jest jakieś wojsko, i to 10 Brygada Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa, czyli leopardy. Nasz wódz więc postanowił się popisać i zaczął szukać ochotnika do pójścia na rozpoznanie i nawiązanie łączności z wojskowymi. Zaraz też zgłosiły się te wszystkie chłopaczki od Kmicica i oczywiście on sam. Bardzo mi to nie pasiło, ta czerwona lampka się paliła, Przemasowi chyba też, bo strasznie się krzywił, ale co robić? Kablować tak bez dowodów? Bo jeden kutas coś powiedział? No tak nie można, myśleliśmy, ale potem przyszło żałować. No ale to był dopiero początek trzeciego tygodnia wojny, jeszcze do końca nie wiedzieliśmy, co ona z ludźmi robi…

Staliśmy w tym lesie długo, noc się zrobiła, tamci nie wracali, w końcu zostaliśmy. Ta noc ładna była, dyżurnymi mnie, Kazia i Przemasa wyznaczyli. Kurdupel, czyli pułkownik, kazał ogniska zapalić… Tak około północy to było. Może godzinę później. W każdym razie nie minęło z pół godziny, a tu nagle od lasu pełnym gazem jedzie terenowy mercedes G-klasy. Mój ulubiony wóz, to się od razu zainteresowałem. Hamuje prawie z piskiem na tym majdanie przed ogniskami. Zaraz za nim pojawił się honker i wypadli z niego żołnierze, a mają te gogle nocne, więc wyglądają jak jakieś robocopy. Z mercedesa też wyskoczyło czterech – znaczy szarże z eskortą – i jeden z nich od razu z mordą: „Kto tu, kurwa, dowodzi tym burdelem?! Co to, biwak harcerski czy, kurwa, grupa rekonstrukcyjna, partyzanci? Zgasić mi natychmiast te ogniska!”. Kurdupel zaraz jak spod ziemi wyrósł i do niego:

– Kto wy w ogóle jesteście i co mi tu będziecie rozkazywać? – I w ten deseń.

– PODPUŁKOWNIKU, wyższych szarżą i stanowiskiem służbowym się słucha! Jak nie chcecie tu mieć zaraz góry trupów, to zgaście zaraz te pierdolone ogniska! – Tak ten najwyższy go rozjechał. Kurdupla przytkało i od razu z mordą do mnie, Kazia i Przemasa:

– Dyżurni, kurwa, zaraz mi zgasić te ogniska!

Szarża każe, to zgasiliśmy, choć mi to chyba mocno gęba ze śmiechu chodziła. A wódz chyba poznał tego, co go obciął, bo się naraz szybciutko zmył, tak że tamci tylko spojrzeli – i już nie mieli z kim rozmawiać.

To jest, owszem, nie mieli z kim rozmawiać, jeśli chodzi o szarże z dowództwa. Bo z oficerów to zaraz podszedł do nich nasz porucznik, nie mam pojęcia, skąd wiedział, pewnie ktoś mu doniósł, że zawodowi przyjechali.

Zaraz jak podszedł, to ten oficer, co naszego wodza tak obciął, przyjrzał mu się i naraz woła:

– Strupiechowski, kurwa, chorąży, co ty robisz w tym burdelu?! – Ale tak z radością… A porucznik mu na to:

– Kurwa, co za spotkanie, panie pułkowniku, kopę lat! – Więcej nie usłyszałem, bo za lasem jak nie pierdolnie! I tak cztery wybuchy, jeden głośniejszy od drugiego, wszystko, co żyło, to się pobudziło i dało ryjem w glebę. Jak wstaliśmy, to jeden z tych oficerów, co przyjechali, major chyba, ciemno było, a oni w moro, mówi:

– No właśnie to my napaliliśmy te ogniska na polu pod lasem, żeby ruscy spuścili wszystko z samolotów tam i nie fatygowali się szukaniem gdzie indziej. Dlatego nas te głupoty, coście zrobili, zdenerwowały. – Aż zimno mi się zrobiło i pomyślałem o naszym wodzu… no, nietrudno zgadnąć, co pomyślałem.

Tymczasem ci zawodowi odstawili merca pod drzewa i zabrali się z naszym porucznikiem do takiego wykrotu jakieś pięćdziesiąt metrów od namiotu. Było ich, jak mówiłem, czterech i mieli czterech żołnierzy eskorty; jeden z nich to był radzik z radiem na plecach. Chyba na wszelki wypadek, żeby mieć jakiegoś żołnierza pod ręką i nie wołać, porucznik kazał mi ze sobą iść. I super, bo się wszystkiego dowiedziałem.

Jak siedli w tym wykrocie, to wypili wszyscy po łyku z manierki za szczęśliwe spotkanie, jak ich czterech było, kierowcy nie licząc, bo ten nie pił. Nie powiem, tych chłopaków z eskorty też poczęstowali, mnie też łyczka dali, dobry był koniak… I zaraz zaczęli, a ja tylko ucha nadstawiałem:

– Chorąży, co ty w tym burdelu robisz? Z emki wyszedłeś?

– Pewnie, że tak, kiepska była wyjątkowo, a jak się te podwyżki zrobiły, to było jeszcze cieniej… Więc gdy mi zaproponowali, że pójdę szkolić do OT z awansem oficerskim, zaliczeniem do korpusu i prawa do emki, to poszedłem. Ale, kurwa, nie tak miało być… puszczałem mimo uszu te chujowe polityczne gadki, ale przecież, kurwa, OT to nie wojsko! Szkoliliśmy ich pół roku i właściwie teraz to jest materiał na pełne szkolenie rezerwy. Wysłać ich na wojnę to wysłać na rzeź… Są tacy, którzy nigdy nie powinni broni do ręki dostać.

– Właśnie, kolego – mówi ten major – kogo wy tu, kurwa, macie?! Jakichś psycholi, dirlewangerowców? – Tu głos zniżył i tak się do tamtego przychylił, że słyszałem tylko pojedyncze słowa – …ogrodnik… cała rodzina… nawet czternastolatce nie darowali, też zgwałcili i zastrzelili, złoto i dolary podobno facet miał… jeden w szpitalu umarł, przed śmiercią powiedział, że jak go męczyli, to ten ich szef mówił, że szlachta teraz nad chamami rządzić będzie.

Tego już nie wytrzymałem i nie zważając na szarżę, walnąłem:

– Kurwa, Kmicic!

– Co mówisz, synu? – od razu spytał ten pułkownik, cienkie miał ucho.

No to ja im opowiedziałem od początku, jak to było z tym pożal się Boże szlachcicem i jak go Przemas odprawił. Przemasa też wezwali i wypytali o wszystko. Odesłali potem, ale mnie zostawili; obu nam powiedzieli, że morda na kłódkę i, jak zrozumiałem, gdy złapią tych skurwysynów, to sąd polowy i kula w łeb albo najbliższe drzewo. Miałem nadzieję, że im się uda… i – jak się okazało później – błędnie.

A potem już było ciekawiej, bo zaczęli o sytuacji mówić, a ja przecież nic nie wiedziałem. Inna rzecz, że oni sami też chyba do końca nie… Okazało się, że wojsko się odgryza ruskim i jakoś się cofa w porządku, moje rodzinne strony stracone, Warmia i Mazury praktycznie też, ale Pomorze i Śląsk się bronią, Mazowsze niecałe zajęte i na razie blokują marsz ruskich dwóch brygad – pancernej i zmechanizowanej – na Kujawy w kierunku na Toruń i Bydgoszcz.

– Kto teraz dowodzi? – spytał nasz porucznik

I wtedy zaczęli się śmiać jak cholera. Taki porucznik w jego wieku, ale w gustliku na głowie, znaczy czołgista, mówi:

– Kolego, my teraz dwa rządy mamy!

Zbaranieliśmy obaj, a porucznik chyba jeszcze bardziej niż ja i spytał tylko:

– Jak to?

– No cóż, kolego – mówi ten starszy porucznik w gustliku – zaraz jak się zaczęło, to nasz wspaniały rząd z prezydentem od razu się zapakowali i dali drapaka. Ale że się bali strącenia ich samolotu przez Rosjan, to postanowili uciec drogą lądową. Wzięli ze sobą eskortę, Brygadę Rezerwy OT, tą napakowaną nowoczesnym sprzętem…

– Aha – mówi mój porucznik – no to już wiem, gdzie spajki poszły.

– Spajki i nie tylko spajki. Rośki kilku wersji, na przykład wozy dowodzenia, które teraz bardzo by się przydały – powiedział major.

– No i tak przedefilowali przez pół Europy, ku uciesze nielicznych i chyba pogardzani przez większość, bo rzadko się chyba zdarza, żeby z walczącego kraju jako pierwszy uciekał rząd w komplecie z prezydentem – mówił dalej ten czołgista. – Przez Niemcy, Francję i Beneluks zajechali do Londynu, o którym, zdaje się, od początku myśleli. A angole udowodnili, że mają poczucie humoru… wiecie, gdzie ich ulokowali? W hotelu Rubens! – mówił dalej porucznik.

Tu mnie zatkało i znowu, nie zważając na szarżę, wtrąciłem, że przecież tam to był rząd na emigracji, ale w drugą wojnę i potem.

– Słusznie, młody. – Pułkownik się zaśmiał. – Dlatego to taki dobry dowcip.

– No i co, chcą z tego Londynu rządzić? – spytał mój porucznik.

– A jakże… – Pułkownik pokiwał głową. – Nawet przysłali mi takiego łachudrę, z pełnomocnictwami jako delegata na kraj, który chciał mi wojskiem dowodzić.

– No i?

– No i drzwi mu pokazałem, mówiąc, że my tu walczymy, rząd mamy i niech spada, bo tchórzy i hotelowych bohaterów słuchać nie będziemy.

– Rząd? Jaki rząd? – Obaj z porucznikiem nie mogliśmy się powstrzymać.

– Jest rząd w Gdańsku, taki zgody narodowej od prawa do lewa, skoro ten powołany w drodze wyborów zdradził i uciekł. I młodzi są w nim, i starzy… Też się kłócą, ale zawsze dogadują i w miarę działa… Słuchamy ich, bo trzeba mieć jaja, żeby teraz w Gdańsku siedzieć.

– Dlaczego?

– Dlatego, że miasta praktycznie już nie ma. Od góry bombowce, opelotka ich tam trochę naskubała, tak ze dwanaście się w zatoce podobno utopiło, od morza rosyjskie okręty…

– Strącili aż dwanaście? – Porucznikowi wierzyć się nie chciało, a i mnie też nie bardzo.

– Może nawet więcej – wtrącił się pułkownik. – Bo to było tak: wiecie, że ta nasza stara fregata od Amerykanów, typu OHP, ledwie się wlokła. Stary okręt, to i maszynownia taka sobie, więcej niż dziesięć, piętnaście węzłów w końcu przestała dawać. Dla okrętu to śmierć. No to paru łebskich chłopaków i techników z MarWoju przerobiło ją na pływającą baterię przeciwlotniczą, a facet, który był scenografem w teatrze w Gdańsku, wymyślił takie maskowanie, że wyglądała jak kawałek nabrzeża, z magazynami. No i Rosjanie się kilka razy narwali, i to solidnie. Spuścili im kilka maszyn i ci, co u nas robili nasłuch, mówili, że ostrzegają się przez radio: na nabrzeżu silne baterie artylerii przeciwlotniczej. Chłopaki się przestraszyli i żeby tego „Kościuszki” nie wymacali, przepłynął pod Hel. Aktualnie podobno udaje przetwórnię rybacką. Żeby było jeszcze ciekawiej, jakieś pistolety po czterdziestce i pięćdziesiątce z rezerwy Marynarki Wojennej przywróciły do służby Błyskawicę. Uruchomili całą maszynownię, dołożyli jakiś radar nie wiadomo skąd i głowicę optoelektroniczną z Radwaru, skombinowali jakieś oprogramowanie, połączyli to i powiedzieli, że działa. A najlepsze, co na koniec wywalili, że mamy nowoczesny okręt artyleryjski. Na szczęście ktoś z głową zakazał im od razu walczyć, mieli pełnić wraz z siłami NATO służbę dozorową pod Bornholmem, co podobno robią z dużym zapałem. Rosjanie wolą Bornholm omijać, bo bałach o tym niszczycielu dotarł i do nich. Boją się, że to jakiś amerykański… O tym wszystkim powiedział nam porucznik z lotnictwa, który przyleciał do nas takim ultralekkim śmigłowcem z Aeroklubu… no i pewnie pójdziemy na pomoc Gdańskowi, może uda się Rosjanom przydepnąć ogon, bo ponoć długi mają.

– A reszta naszej marynarki? – pyta mój szef.

– Naszej marynarki? Nie mamy już naszej marynarki! – odpowiedział czołgista. – Cztery dni przed tym, zanim się zaczęło, okręty wyszły na ćwiczenia. Wszystkie. Na noc miały wrócić do baz wojennych, ale się Ślązak, Miecznik, Kormoran, Albatros, Mewa, Wodnik, rozpoznawcze Hydrograf i Nawigator, hydrograficzne Arctowski i Heweliusz i ten najnowszy, leasingowany okręt podwodny odłączyły i poszły na zachód… potem się okazało, że nakazali im „iść całą mocą do najbliższego portu brytyjskiego i podporządkować się dowództwu Royal Navy”. Czyli wysłano poza kraj połowę Marynarki Wojennej RP. Na szczęście angole nie są głupi, oddali je do dyspozycji amerykańskiemu admirałowi… A starym kobbenom przywróconym do służby nakazali agresywne minowanie i zaatakowanie Rosjan w Kaliningradzie… Orzeł poszedł na agresywny patrol pod bazy rosyjskie. No i mieli chłopcy szczęście, są w Szwecji, o reszcie nic nie wiadomo. Połowy trałowców też nie ma. Orkanom nakazali rajd na Bałtyjsk, podobno ludzie przed wyjściem testamenty pisali. I rzeczywiście, bo wrócił tylko jeden, tak postrzelany że zatonął na redzie Helu. Na NDR-y poluje całe rosyjskie lotnictwo, bo udało im się rozwalić dwie fregaty i niszczyciel. Razem to sporo jednostek Rosjanie stracili, tak prosto im załatwienie naszych nie przyszło. Ale w końcu to ich jest więcej, a nam niewiele zostało. Z lotnictwem lepiej, bo większość zdołała się wycofać do Niemiec i działa z tamtych baz, bo naszych już nie ma, rozwalone w drobiazgi. Ale nasi są jeszcze w powietrzu i Rosjanie to odczuwają… choć niestety nie nad frontem, gdzie mają przewagę jak cholera. Na razie nie wiadomo, co zamierzają zrobić poza zajęciem kraju, tak gdzieś prawie do Odry… Przepraszam, koledzy, ale natura wzywa… – powiedział i oddalił się w zakrzaczenie.

– Skąd żeście go wzięli? Z rezerwy? Przecież ten facet jest w moim wieku albo i jeszcze starszy, i porucznik… łeb na karku ma, ale go nie pamiętam. Skąd on u was? Na leosiach jeździ? – spytał mój porucznik.

Zaczęli się śmiać.

– Kolego – mówi ten pułkownik – to jest taka historia, jaka się tylko w wojnę może przytrafić. Zaraz na początku, pięć dni po wybuchu wojny wysłali Rosjanie brygadę zmechanizowaną na Sandomierz, w kierunku na Kraków i Katowice. W Radomyślu nad Sanem jest most, więc go zaminowaliśmy i wysłaliśmy patrol rozpoznania: dwa humvee ze spajkiem i NSW na drogę Radomyśl–Żabno, bo tamci jakoś zawsze lubią atakować wzdłuż dróg i przesiek. Doszli chłopcy do takiego nasypu w połowie drogi i nagle patrzą – coś drogą jedzie. No to zrobili odskok do lasku po lewej od drogi i czekają. Za chwilę się okazało, że drogą idą: nowy rosyjski transporter kołowy bumierang, potem BMPT terminator i drugi bumierang. Cholera, to już spora siła, zwłaszcza terminator, z tym to i czołg się musi liczyć. Ma cztery pociski typu Ataka i może zniszczyć praktycznie wszystko, co mu na drodze stanie. Wjechali na ten nasyp, a zaraz za nim zaczynały się zarośla – taki niby-las, niby-krzewina. Gęste to było, zbite, na oko bez siekiery nie przystąp. I właśnie z tych cholernych krzaków coś pieprznęło w terminatora! Nawet stu metrów nie było. Od razu widać, że spory kaliber, bo BMPT aż się zatrząsł. Ale ten ktoś zaraz poprawił i nasi już wiedzieli, że czołg. Terminator stanął i zaczął się palić; już było po nim, ale ten dowódca bumieranga zamykającego kolumnę zrobił bardzo głupio, bo zachciało mu się walki, zaczął strzelać i przyszykował PPK. Czołg z krzaków przyłożył mu też dwa razy i to celnie; po tym drugim razie ten bumierang się dosłownie rozsypał. Pierwszy chciał nawiać, ale nasi się nim zajęli. Przywalili mu spajkiem i się zapalił. Nasi poprawili z NSW i kaemów, z lasu też dwa kaemy strzelały. Rosjanie zostali na polu, chyba kilku tylko ocalało.

Patrzą moi chłopcy, a z krzaków wyjeżdża merida! Na zielony mat pomalowany, na wieży na szaro numer 102, a na burtach też szary napis „Rudy” i odciski rąk. Low visibility niby takie… Porucznik, który tym naszym zwiadem dowodził, mówił, że oczy przecierał, bo mu się wydawało, że z niewyspania coś mu się z głową porobiło… Ale nie, za chwilę wyłazi dowódca tych bohaterskich czołgistów i okazuje się, że to chłop po pięćdziesiątce, jak i cała załoga!

– To on? – spytał porucznik.

– Tak, on – potwierdził pułkownik. – To ochotnicy, tacy fanatycy pancerni, sami się przeszkolili, na starych T-34, IS-2, meridzie i na T-72. Chcieli jeździć w grupach rekonstrukcyjnych i udziałem w filmach dorabiać do pensji. Skierowali ich do Mazowieckiej OT, w której, nawiasem mówiąc, wcale nie chcieli walczyć, bo nie lubią polityki, jak sami powiedzieli, a OT potraktowała ich tak: „dziadki jesteście, to uruchomicie nasze czołgi”. Bo się okazało, że OT uruchomiła stare struple – dwa T-34/85, ISa-2M, kilka merid – i przetransportowała do Kopanej. Wyremontowali je przedtem trochę i sobie wyobrazili, że będą na nich walczyć. Tym naszym czołgistom kazali je przyprowadzić pod Sandomierz. Sensu to nie miało żadnego, bez map i łączności do Sandomierza, i po co akurat tam… Ale ci ochotnicy to bystrzy faceci – jeden to był elektronik-informatyk, drugi to dziennikarz wojskowy i ekonomiczny, trzeci chorąży, z wojsk pancernych zresztą, z emki, pracujący w muzeum wojskowym, i czwarty – leśnik. Skombinowali nawet jakieś radio – i pojechali. Aha, przedtem wzięli z magazynu pełną jednostkę amunicji i załadowali na meridę. A ponieważ im się nie podobało malowanie OT, bo błyszczało jak psu jajca, to kupili matową farbę w sprayu i pomalowali cały czołg. Numer zrobili na szaro, że niby gorzej widać, te ręce i napis też… Tyle że zamiast pod Sandomierz ci czterej pancerni trafili do Żabna, bo ich dowódca kompanii z OT nie potrafił czytać mapy i wydał im rozkaz rozpoznania i objechania takim łukiem, aż wylądowali w Żabnie…

– Psa też mieli? – zainteresował się porucznik.

– A tak, mieli nawet wilczura – zaśmiał się major – no i od razu im dali odpowiednie ksywki… Ten tutaj to oczywiście Janek. Jest też i Gustlik, bo ten chorąży jest Gustaw i spod Cieszyna, jest Grigorij, a tu śmiesznie, bo ten elektronik jest rzeczywiście Grześ, pół Gruzin, pół Estończyk. Pół-Estończyk z matki i Rosjan nie kocha, a u nas siedzi już piętnasty rok… Ten leśnik to oczywiście Tomasz i się o to nie obraża, bo faktycznie Tomasz mu na chrzcie świętym dali… no i jest pies Szarik, rzecz jasna.

– Przygarnęliśmy ich – kończył pułkownik. – W OT by pewnie zginęli, a udowodnili, że mają jaja, i to jak arbuzy. Za tą akcję pod Żabnem mają dostać KW, już my tego dopilnujemy. A na razie szkolimy ich na PT-91, bo merida na wojnę nie bardzo się nadaje.

– Panowie, trzeba się zbierać – powiedział nagle major. – Kończy się czas ochronny, Rosjanie za moment wrócą na niebo i będą polowali na wszystko, co się rusza.

– Jak to? – spytał mój porucznik. – Przecież to nie druga wojna.

– Nocą nasi działają z baz w Niemczech i przybysze ze Wschodu nie dają sobie z nimi rady. Nie wszystkie ich maszyny mają pełne wyposażenie do walki nocnej, nie zawsze działa prawidłowo, no i noc należy do naszych. W dzień Rosjanie gniotą nas liczbą. A nasi muszą wrócić do niemieckich baz… podobno Niemcy też biorą po cichu udział w tych patrolach. Zresztą Rosjanie zajęli Przesmyk Suwalski, ale Litwy, Łotwy i Estonii nie ruszyli…

– Aha – mruknął pułkownik – pewnie liczą na rozłam w NATO.

Później dowiedziałem się jeszcze ciekawszych rzeczy – na przykład, że Amerykanie się zbierają i przysyłają nam takie różne wyrazy poparcia i żebyśmy wytrzymali jeszcze dwa tygodnie, to razem damy ruskim łupnia. No i już pomagają, na przykład te systemy plot. S-300, które przekroczyły naszą granicę, „coś” wystrzelonego z zachodniej Polski rozjebało w drobiazgi, a my przecież takiej broni nie mamy. Nawet legł ponoć jeden S-400.

Gorzej, jeśli chodzi o naszych sojuszników z NATO. Tych najbliższych. Węgrzy, Czesi i Słowacy naraz mają jakieś straszne braki na lotniskach, wszystko im przestało działać i żadne samoloty NATO nie mogą tam lądować. Pewnie jak się to wszystko skończy, to Amerykanie się z nimi policzą. Niewiele mogą też pomóc Ukraińcy, chociaż wola u nich jest. Ale separy z ruskimi też im zafundowali uderzenie kleszczowe, jedno na Charków, a drugie w kierunku Naddniestrza. No i z Kijowa przysyłają tylko ochotników. Zresztą batalion ochotniczy z zagraniczniaków bije się pod Gdańskiem i nieźle daje ruskim w kość. Za to u Niemców, Szwedów, Finów i Norwegów mobilizacja, Francuzi też się zbierają, ale jak to oni, powoli i „głównie to robią logistykę”.

Pewnie byłoby więcej tych nowin, ale radzik zaczął wołać, że zaraz świt będzie i trzeba się zwijać, więc posłuchali go i zaczęli się pakować. Przed samym wyjazdem pułkownik z 10 Brygady odwołał na bok naszego porucznika. Blisko byłem, to usłyszałem, co mu klarował:

– Strupiechu, masz dobrych chłopaków, ale kompletnie niewyszkolonych. Pilnuj ich i siebie, bo naprzeciwko masz może nie rosyjską elitę, ale dobrze wyszkolonych zawodowców. Żadnego kozakowania, martwi bohaterowie nikomu nie są potrzebni, zresztą w tej wojnie już i tak ich zbyt dużo. Jak cię przycisną, to żadnej obrony Częstochowy, wyprowadzasz ludzi i wycofujesz się na Śląsk i próbujesz przytulić do naszych ludzi. Uważaj na swojego wodza, już na szkółce miał ksywę „Rycerz”, od zakutego łba. Dla niego szczyt taktyki to bitwa pod Lenino, o Al-Alamajn jeszcze nie doczytał.

Porucznik przytakiwał, a mnie robiło się coraz bardziej łyso. Nie ma co, w niezłe gówno wdepnąłem, a chłopaki ze mną.

Następnego dnia rano ruszyliśmy pod Maciejowice i tam mieliśmy się przegrupować do ataku. Ale żeby wiedzieć, co i kiedy atakować, trzeba mieć pewność, gdzie wróg jest, a o tym nasz kurdupel zdaje się miał bardzo blade pojęcie, więc postanowił dowiedzieć się tego od nas, to znaczy wysłać zwiad. I tu się okazało, że nie ma kogo wysłać. Jedyny kierowca żbika został zabrany przez kawalerzystów, bo – jak się okazało – był zawodowym wypożyczonym tylko do OT. Zdziwiłem się wtedy bardzo, bo na papierze stało jak byk, że kierowcą żbika jestem w razie czego ja! Problem w tym, że ja nigdy w tym wozie nie siedziałem, a co dopiero nim powozić… Major, zastępca naszego wodza, uprosił odchodzącego plutonowego, żeby mi dał „kilka lekcji”. Powiem szczerze, jakbym u wuja nie nauczył się prowadzić wszystkiego, co ma silnik i koła, to niewiele by z tego wyszło. A tak po godzinie zacząłem się mniej więcej orientować, a po dwóch jakoś tam powozić. Ale z duszą na ramieniu.

Wszystkie te przygody spowodowały, że siedzieliśmy do popołudnia w lesie pod taką wsią, która nazywa się Polik. O piętnastej kazali nam się zbierać z patrolem; mieliśmy iść na Oronne i sprawdzić, co się tam dzieje. Wiadomo było, że ruscy pójdą na Dęblin przejąć most. Nasz wódz wyobraził sobie, że „uderzymy im na skrzydło”. Nie podobało mi się to wszystko… Jakoś miałem złe przeczucia, ludzie po lesie się rozleźli, jak w jakimś obozie cygańskim, jeden się goli, inny śpi pod drzewem, jeszcze inni radia usiłują słuchać, reszta gdzieś łazi, nie wiadomo, dokąd mamy iść, jakby wszyscy czekali, że pojedziemy i powiemy: „Tam jest wróg” i wtedy wszyscy ruszą z pieśnią na ustach do boju… Na dodatek wyraźnie słyszałem nad głową brzęczenie, i to niejedno. Porucznik też słyszał, bo zrobił się nerwowy. A tu jak na złość żbik nie chce odpalić. Przemas i Kazio „Wek” już siedzą w wozie, inni załoganci przyszykowani pod sosną, a tu dupa. Starter kręci i nic. Wlazłem pod stanowisko kierowcy sprawdzić kable, koledzy chcieli mi pomóc i też wleźli… Wtedy się zaczęło.

Kiedyś czytałem taką książkę science fiction; główny bohater, komandor jakiejś ziemskiej floty, walczył przeciw obcym. I kiedy zaczęła się bitwa z ich przeważającymi siłami, padło takie zdanie: „I otwarły się przed nim wrota piekieł”. Wtedy się z tego śmiałem, no bo skąd autor może wiedzieć, jak wyglądają wrota piekieł, nigdy tam nie był i nie będzie, chyba że po śmierci. Teraz wiem, że to prawda, piekło właśnie tak wygląda.

Las eksplodował. Był jednym wielkim ogniem, który tryskał ze wszystkich stron. Latały w nim płonące gałęzie, a nawet całe konary. I chyba metal, dużo metalu, bo wyglądało to jak błyszczący deszcz, ale padający na boki i czasem do góry. Płomienie były wszędzie. Dziwne – nie słyszałem huku. Słyszałem tylko jakieś dzwonienie obok i kogoś, kto się modlił: „Zdrowaś Maryjo, łaskiś pełna”. Ja sam nie czułem nic. Poza tym, że wokół był sam żar i starałem się nie oddychać, żeby nie spalił mi płuc. Nie wiem, ile to trwało. Zegarek mi stanął i miałem wrażenie, że wszystko na świecie też się zatrzymało. Czułem się dziwnie. Te płomienie były wszędzie, tak że nawet nie widziałem, gdzie się zaczynają i kończą. Żbik chybotał się jak drewniana komórka w czasie burzy. Jeszcze kilka błyskawic, znaczy płomieni, i… cisza? Nie, nie cisza, bo nic nie słyszałem. Zorientowałem się, że w ręce ściskam medalik z Matką Boską Kodeńską. Dostałem go od matki, gdy ruszałem na wojnę. Pradziadek miał go w 1920 roku, miał wtedy piętnaście lat i walczył z bolszewikami. Czy to znaczy, że się modliłem? A to dzwonienie? Spojrzałem w bok. Kaziowi jeszcze latała szczęka, Przemas trząsł się cały jak dziecinna zabawka ze sprężyn.

Wyczołgaliśmy się spod żbika. Coś zaczynałem słyszeć… coś? Rany boskie, to było jedno wielkie wycie i jęk! Może dobrze, że na początku trochę ogłuchłem, patrzyłem tylko. Najlepiej chyba wyszedł ten, który spał pod drzewem. Miał w piersi kawał żelastwa, ale twarz spokojną. Nie zdążył się obudzić i poszedł do Pana Boga. Jego szczęście, bo inni tyle go nie mieli. Z tych, co słuchali radia, została jakaś masa krwawo-biało-zielona. Wolałem się nie przyglądać. Ten, który się golił, nie musi już tego kończyć, bo nie miał połowy głowy. Trzech nadziało się na gałęzie. Nawet nie wiedziałem, że takie coś jest możliwe. Z tych dwóch, co mieli z nami jechać, zostały z jednego piersi i głowa, z drugiego nogi. Reszty nie było. Może się chłopaki na Sądzie Ostatecznym pozbierają. Jeden odpoczywał pod drzewem. Nawet spokojny był, kałacha luźno trzymał, tyle że nie można się było dowiedzieć kto, bo mu głowę ucięło. Normalnie, u szyi, jakby kat z toporem się na niego zamierzył.

Z lasu wyszedł porucznik. Cały tylko trząsł się jak paralityk i miał całkiem białą twarz. Pomyślałem, że sam pewnie mam taką.

Ktoś tam się trząsł i płakał. Porucznik podszedł do niego, zobaczyliśmy na spodniach moro rozlewającą się szeroką plamę. Zsikał się ze strachu. Nie było to nic śmiesznego, lej po wybuchu był jakieś dwadzieścia metrów od niego.

– Wstań, skończyło się – powiedział porucznik jak do małego dziecka. Ten podniósł zapłakaną twarz i jak dziecko spytał:

– Panie poruczniku, a jak oni wrócą?

Co można było na to odpowiedzieć?

Najgorsze były martwe twarze. Tylko ten pod drzewem miał normalną, ale na tych, którzy je jeszcze mieli, było coś takiego… strach, ale taki, jak to się mówi, zwierzęcy. Lekkiej śmierci nie mieli, oj, nie. Z tyłu coś się paliło i słychać było krzyki… O Jezu…

Dziękuję za fajkę. Już nie palę, ale kiedy sobie przypomnę ten las… Bo oni do mnie przychodzą. W nocy, we śnie. Patrzą na mnie tymi martwymi oczami, nie mają głowy, rąk i nóg, powbijane w nich te odłamki, tak jak wtedy. Słyszę ich głosy: „Widzisz, Rysiek, zginęliśmy, ale jesteśmy… Ty żyjesz, więc może nam powiesz dlaczego? Po co była ta nasza śmierć?”. I patrzą na mnie te szklane oczy… Wtedy budzę się z krzykiem. Tak będzie i teraz. Nie chcę więcej mówić. Zadzwonię, kiedy już będę mógł.