Rabindranath Tagore

POCZTA

Wydawnictwo Avia Artis

2021

ISBN: 978-83-8226-276-6

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (http://write.streetlib.com).

Osoby

Amal
Madhav
Lekarz
Ojczulek
Strażnik
Mleczarz
Wójt
Sudha
Chłopiec
Drugi chłopiec
Trzeci chłopiec
Lekarz nadworny
Herold

AKT I

W domu Madhava. — Madhav, Lekarz.

Madhav:

Zanim się zjawił, nie zależało mi na tem; było mi tak swobodnie. Ale teraz, skoro przybył, niebiosa wiedzą skąd, jego ja ukochane przepełnia mi serce; kiedy pójdzie, dom mój przestanie być domem. Lekarzu, czy sądzicie —

Lekarz:

Skoro w gwiazdach i chmurach pisane mu żyć, będzie żył długo. Ale wedle tego, co powiadają księgi lekarskie, zdaje się —

Madhav:

Wielki Boże! Cóż?

Lekarz:

Uczeni twierdzą: „Żółć, czy też udar mózgowy, katar czy podagra, wszystko jednako się rodzi“.

Madhav:

Dajcie spokój, nie zawracajcie mi głowy waszemi księgami. Zwiększacie tylko mą bojaźń. Powiedzcie lepiej co robić.

Lekarz:

(zażywając tabaki:)

Należy jaknajstaranniej pielęgnować chorego.

Madhav:

Słusznie, ale powiedzcie mi w jaki sposób.

Lekarz:

Już wspomniałem. Nie śmie opuścić pokoju.

Madhav:

Biedne dziecko! Gdy pomyślę, że przez cały dzień będzie ślęczeć —

Lekarz:

Cóż innego możecie uczynić? Mgła jesienna i słońce, oto niebezpieczeństwo dla małego chłopaka. Wszak nauczyły mnie księgi: „Jeśli sapiesz lub mdlejesz, masz żółtaczkę, wysypkę, lub oczy przyćmione“...

Madhav:

Proszę, osławcie to! Więc zamknąć biedaczka? Czyż niema innego sposobu leczenia?

Lekarz:

Niema — „bo gdy wiatr wieje, a słońce“...

Madhav:

Cóż pomoże mi teraz „gdy tak, owak i siak“? Mówcie do rzeczy. Cóż robić? Wasz sposób jest bardzo przykry dla biednego chłopaka. Amal przecie tak spokojnie znosi chorobę. Serce mi pęka, ilekroć zadrży, biorąc wasze lekarstwo.

Lekarz:

Im więcej drży, tem pewniejszy skutek. Wszak zauważył już mądry Czyabana: „Lekarstwa i dobre rady: najlepsze są, które najgorzej smakują“. Ach tak! Muszę już odejść.

(Wychodzi. Wchodzi Ojczulek.)

Madhav:

Ojej, do kroćset, w sam raz przybywa ojczulek.

Ojczulek:

Ale, ale, nie kąsam przecie.

Madhav:

Jesteś diabłem, który dzieciom głowę zawraca.

Ojczulek:

Nie jesteś dzieckiem i w domu twym niema dzieci.

Madhav:

Więc nie wiesz jeszcze, że u mnie chowa się synek malutki? Nie pamiętasz, że żona moja pragnęła, byśmy sobie dziecko przybrali?

Ojczulek:

Stara to historja, której nawet słuchać nie chciałeś.

Madhav:

Przypominasz sobie pewnie, z jakim trudem zgarniałem zawsze przebrzydłe pieniądze. A oto, ni stąd, ni zowąd, miał się zjawić przybłęda, by przetrwonić mozolnie uciułany, luby grosz. Znienawidziłem tę myśl. Ale ten chłopak tak jakoś dziwnie przytulił się do mego serca...

Ojczulek:

Taki to więc ból! Puszczasz dla niego pieniądze, a brzęczące wesołki cieszą się swą wędrówką.

Madhav:

Przedtem gnała mnie tylko namiętność. Nie mogłem poprostu inaczej, musiałem pracować za grosz. Odkąd trudzę się dla dziecka, radość sprawia mi praca; ot, matka, która je żywi.

Ojczulek:

Dziwne powiadasz mi rzeczy. A gdzie znalazłeś chłopaka?

Madhav:

Jest to synek męża, który był druhem przysiężnym mej żony i pochodził z tej samej wsi, co i ona. Matkę stracił jeszcze jako dziecię małe, a niedawno odumarł go także ojciec.

Ojczulek:

Biedaczek! tembardziej mnie potrzebuje.

Madhav:

Lekarz mówi, że wszystkie wnętrzności w jego ciałku szamocą się i że niema wiele nadziei, by go utrzymać przy życiu. Istnieje dlań tylko jedna możliwość ratunku: należy go strzedz przed słońcem i wiatrem jesiennym. Dlatego przerażasz mnie co się zowie! Doprawdy, zabawa taka nie przystoi twym latom. Wabić dzieci na wolne powietrze!

Ojczulek:

Boże, chroń moją duszę! Więc jestem równie szkodliwy jak wiatr jesienny i słońce? Ależ przyjacielu! Znam także inną zabawę. Wiem, jak się dziatki przytrzymuje w pokoju. Wieczorem po skończonej robocie, przyjdę i zaprzyjaźnię się z dzieciakiem.

(Wychodzi. Wchodzi Amal.)

Madhav:

Oho! To ty Amal?

Amal:

Nie wolno mi wyjść z dworka? Ani na chwilę?

Madhav:

Nie, nie kochanie!

Amal:

Patrz, tam gdzie ciotka soczewicę w młynku miele, siedzi wiewiórka, ogon podnosi, maciupeńkiemi rączkami ziarnka zbiera i rozgryza je. Nie wolno mi tam pobiedz?

Madhav:

Nie, kochanie, nie!

Amal:

Chciałbym być wiewiórką. Skakałbym po drzewach i cieszyłbym się bardzo. Wujaszku, czemu nie chcesz, bym tam pobiegł?

Madhav:

Lekarz mówi, że zabawa na dworze może ci zaszkodzić.

Amal:

Skąd lekarz wie o tem?

Madhav:

Dniami i nocami czyta przecie książki. A z nich dowiaduje się o wszystkiem. O pogodzie, która jutro będzie, o lekarstwach na ból głowy, kaszel, lub inne dolegliwości.

Amal:

(wzdychając)

Ach, jaki ja głupi! Nie umiem czytać książek!

Madhav:

A wiesz Ty, że ludzie uczeni nigdy z dworka nie wychodzą?

Amal:

Naprawdę?

Madhav:

Jakżeż-by mogli? Rankiem i wieczorem pracują i harują nad księgami. Tak i ty, gdy dorośniesz, będziesz wciąż siedzieć w domu i czytać bez ustanku. Zostaniesz uczonym.

Amal:

Nie, nie, wujaszku, proszę cię, bardzo cię proszę, ja nie chcę zostać uczonym. Doprawdy nie mam ochoty.

Madhav:

Gdybym był mógł się uczyć! Jesteś jeszcze mały, nie rozumiesz, że to popłaca.

Amal:

Wolę ot tak chodzić sobie i oglądać wszystko.

Madhav:

Cóż tu jest do oglądania? Poco wciąż się gapić?

Amal:

Popatrz na górę, którą widać z naszego okna. Chciałbym pójść dalej, daleko — daleko —

Madhav:

O, ty głuptasku! Wejść na szczyt i znowu zejść w dół. Jakgdyby nie było nic innego do czynienia! Widzisz przecie, że góra wyrasta prościuteńko, niby słup graniczny. To znaczy, że nie można pójść dalej. Nienapróżno wzniesiono ją z tylu grubych kamieni.

Amal:

Wujaszku, myślisz, że to znak, który mówi: zostańcie tutaj! A mnie się zdaje, że to ręce ziemi ku niebu wyciągnięte. Ludzie, siedzący przy oknie kochają te dłonie. Sądzę, że ludzie uczeni —

Madhav:

Nie, na takie sprawy nie mają czasu. Nie są głupcami, jak ty.

Amal:

Wiesz, wczoraj spotkałem człowieka, który był głupi jak ja.

Madhav:

Niemożliwe!

Amal:

Na barkach niósł kij bambusowy, u kija chwiał się z przodu tłumoczek, w lewej ręce trzymał garnek miedziany i szedł tak przez łąkę, w starych butach, jak wymierzył, prosto w góry. Spytałem go: „Dokąd idziesz?“ Odpowiedział: „Nie wiem“. Spytałem znów: „Po co idziesz?“ Rzekł: „Rozglądam się za pracą“.

Powiedz, wujaszku, czy ty także musisz rozglądać się za pracą?

Madhav:

Pewno, że muszę; wielu z nas rozgląda się po drodze.

Amal:

Cudownie! Chciałbym wędrować jak oni, możebym przecie znalazł robotę.

Madhav:

A jeśli będziesz szukał i nie znajdziesz nic?

Amal:

Wówczas pójdę dalej i będę się cieszył.

Patrzyłem na człowieka, który w podartych butach powoli kroczył drogą. A kiedy przyszedł nad wodę, płynącą u stóp figowca, zatrzymał się i nogi obmył w strumieniu. Potem dobył z zawiniątka nieco mąki, utartej fasoli, zwilżył je wodą i począł spożywać. Potem związał węzełek, włożył go na plecy i przeszedł wbród rzeczułkę. Prosiłem ciotkę, by pozwoliła mi zjeść śniadanie, tak jak ten człowiek, nad brzegiem strumienia.

Madhav:

A cóż ciotka na to?

Amal:

Powiedziała: „Wpierw musisz być rumiany i silny. Gdy wyzdrowiejesz, będziesz mógł się bawić, gdzie ci się spodoba.“

Wujaszku, czy ja wnet wyzdrowieję?

Madhav:

Wkrótce, z pewnością, kochanie.

Amal:

Ale wtedy natychmiast pójdę sobie stąd.

Madhav:

A czy wiesz już, dokąd?

Amal:

Będę wędrować poprzez wiele rzek i będę wbród przechodzić strumienie. Upalny dzień, wszyscy śpią w dworkach, już zamknęli drzwi, a ja gościńcem idę —

Madhav:

Aha, rozumiem. No, no, — zobaczymy!

Amal:

Wujaszku, nie zostanę uczonym? Prawda, że nie?

Madhav:

A czem wołałbyś zostać?

Amal:

Nie wiem jeszcze. Zastanowię się nad tem. Powiem ci może jutro.

Madhav:

Jeźli nie będziesz wołał obcych ludzi —

Amal:

Ale ja tak lubię rozmawiać ze wszystkimi!

Madhav:

Ukradną cię! Zobaczysz!

Amal:

O! To byłoby cudownie! Czemu mnie nikt nie zabiera? Wszyscy chcą, bym tu został, bym wciąż siedział tutaj.

Madhav:

Czas iść do pracy. Amal, słyszysz? Nie wychodź z pokoju.

Amal:

Nie wyjdę, wujaszku! — (po chwili) Wolno mi patrzeć przez okno?

(Madhav wychodzi).

Głos:

Kwaśne mleko, kwaśne mleko, dobre świeże mleko!

Amal:

Człowieku, hej, człowieku!

Mleczarz:

Chcesz kupić nieco kwaśnego mleka?

Amal:

Gdybym mógł! Ale nie mam pieniędzy.

Mleczarz:

Poco więc wołasz? Tracę czas napróżno.

Amal:

Szkoda, że nie mogę pójść z Tobą.

RESZTA TEKSTU DOSTĘPNA W PEŁNEJ WERSJI.

AKT II

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Rabindranath Tagore

POCZTA

Tłumaczenie:

Jan Stur

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Rabindranatha Tagore'a

Autor: anonim

oraz portret Alfreda Nobla

Autor: anonim

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

©Wydawnictwo Avia Artis

2021