Jan Kochanowski

TRENY

Wydawnictwo Avia Artis

2022

ISBN: 978-83-8226-874-4

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (https://writeapp.io).

Tales sunt hominum mentes, quales pater ipse Jupiter auctiferas lustravit lumine terras.

Umysły ludzkie są jak życiodawcze ziemie, które sam ojciec Jowisz światłem opromienia.

Dedykacja

URSZULI KOCHANOWSKIEJ.

 Wdzięcznej, uciesznej, niepospolitej dziecinie: która cnót wszystkich i dzielności panieńskich początki wielkie pokazawszy: nagle, nieodpowiednie, w niedoszłym wieku swoim, z wielkim a nieznośnym rodziców swych żalem zgasła. Jan Kochanowski, niefortunny ojciec, swojej najmilszej dziewce ze łzami napisał.
Nie masz cię Urszulo moja!

Tren I

Wszystkie płacze, wszystkie łzy Heraklitowe,
I lamenty, i skargi Simonidowe:
Wszystkie troski na świecie, wszystkie wzdychania,
I żale, i frasunki, i rąk łamania:
Wszystkie a wszystkie zaraz w dom się mój znoście,
A mnie płakać mej wdzięcznej dziewki pomożcie:
Z którą mię niepobożna śmierć rozdzieliła,
I wszystkich moich pociech nagle zbawiła.
Tak więc smok, upatrzywszy gniazdo kryjome,
Słowiczki liche zbiera, a swe łakome
Gardło pasie: tym czasem matka szczebiece
Uboga, a na zbójce coraz się miece
Próżno: bo i na samę okrutnik zmierza,

A ta nieboga ledwie umyka pierza.
Próżno płakać, podobno drudzy rzeczecie:
Cóż przez Bóg żywy, nie jest próżno na świecie?
Wszystko próżno: macamy gdzie miękcej w rzeczy,
A ono wszędy ciśnie; błąd wiek człowieczy.
Nie wiem co lżej, czy smutku jawnie żałować,
Czyli się z przyrodzeniem gwałtem mocować.

Tren II

Jeślim kiedy nad dziećmi piórko miał zabawić,
A kwoli temu wieku lekkie rymy stawić:
Bodajżebym był raczej kolebkę kołysał,
I z drugiemi nieważne mamkom pieśni pisał:
Któremiby dziecinki noworodne spiły,
I swoich wychowańców lamenty tuliły.
Takie fraszki mnie zbierać pożyteczniej było,
Niżli w co mię nieszczęście moje dziś wprawiło,
Płakać nad głuchym grobem méj wdzięcznéj dziewczyny
I skarżyć się na srogość ciężkiej Proserpiny.
Alem ulżyć w obojgu jednakiej wolności
Nie mógł: owom ominął, jako w dojrzałości,
Dowcipu coś rannego: na to mię przygoda
Gwałtem wbiła, i moja nienagrodna szkoda.
Ani teraz łacno dowiadać się o tem,
Jaka mię z płaczu mego czeka cześć na potém.
Nie chciałem żywym śpiewać, dziś umarłym muszę
A cudzej śmierci płacząc, sam swe kości suszę.
Próżno to, jakie szczęście ludzi naśladuje,
Tak w nas albo dobrą myśl, albo złą sprawuje.
O prawo krzywdy pełne: o znikomych cieni
Sroga, nieubłagana, nieużyta ksieni!
Takli moja Urszula, jeszcze żyć na świecie
Nie umiawszy, musiała w rannem umrzeć lecie?
I nie napatrzywszy się jasności słonecznej,
Poszła nieboga widzieć kraj ów nocy wiecznej.
A bodaj ani była świata oglądała:
Co bowiem więcej, jeno ród, a śmierć poznała?
A miasto pociech, które winna z czasem była
Rodzicom swym, w ciężkim je smutku zostawiła.

Tren III

Wzgardziłaś mną dziedziczko moja ucieszona,
Zdałać się ojca twego bardziej uszczuplona
Ojczyzna, niźlibyś ty przestać na niej miała.

To prawda, żeby była nigdy nie zrównała
Z rannym rozumem twoim, z pięknemi przymioty,
Z których się już znaczyły twoje przyszłe cnoty.
O słowa, o zabawo, o wdzięczne ukłony,
Jakożem ja dziś po was wielce zasmucony!
A ty pociecho moja, już mi się nie wrócisz
Na wieki, ani mojej tęsknicy ukrócisz.
Nie łza, nie łza, jeno się za tobą gotować,
A stopeczkami twemi ciebie naśladować:
Tam cię ujrzę, da Pan Bóg: a ty więc z drugiem

Rzuć się ojcu na szyję rączetami swemi.

Tren IV

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren V

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren VI

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren VII

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren VIII

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren IX

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren X

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XI

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XII

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XIII

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XIV

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XV

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XVI

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XVII

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XVIII

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tren XIX

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

EPITAPHIUM

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Jan Kochanowski

TRENY

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Jana Kochanowskiego.

Autorzy: Józef Buchbinder oraz Aleksander Regulski

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

© Wydawnictwo Avia Artis

2022