W tym długim monologu jesteś adresatem moich opowieści; jesteś mną, który bacznie mnie słucha – mówiąc krótko, jesteś mym cieniem.

Gao Xingjian, Góra duszy, przeł. Wojsław Brydak

1.

W przedpokoju dzwoni telefon. Dioda natarczywie mruga. Nie zdążyłem przyzwyczaić się do tego elektronicznego dźwięku, jeszcze nie tak dawno słyszałem go tylko na amerykańskich filmach. Pod sufitem kabel telefoniczny przerywa pajęczyny, klej perli się w świetle stuwatowej żarówki.

Podstawiam taboret. Biorę do ręki słuchawkę. Słyszę cię pierwszy raz. Nie spodziewałeś się, nigdy dotąd nie odbierałem, jestem za mały, aby dosięgnąć do wiszącego na ścianie aparatu. Dzwonisz do...? No właśnie! Głos ci się łamie. Wymawiasz się. Rozłączasz.

Dwadzieścia lat później siedzimy naprzeciwko siebie i przeszywa nas elektryczność. Szmer ulicy wciska się przez okno. Okulary w rogowej oprawie zsuwają ci się, poprawiasz je palcem. Głos jednak zupełnie jak tamten, wtedy. Mamy ten sam chód, ale już nie oczy, tego by było za dużo.

2.

Pierwsze, co pamiętasz, to pogrzeb siostry. Kobiety w lnianych, zapiętych pod szyję koszulach ubierają ją do trumny. Plączesz się między nogami. Śnieżna biel komunijnej sukienki parzy. Gromnica topi się na sekretarzyku, parafina ścieka po szufladach na wykładzinę. Gwizd czajnika przewierca powietrze, z kuchni wysnuwa się swąd spalenizny. Drobne ciałko. Niczym woskowa figurka o papierowej cerze. Pod stołem główki kapusty. Wszystko nasycone kapustą. Drewniane klepki podłogi skrzypią przy każdym kroku, depczesz po walających się pod stopami ziemniaczanych obierzynach.

Pierwsze, co pamiętam, to srebrzysta bańka na mleko. Boję się przewrócić z boku na plecy, sen zawiesza odważniki na powiekach, sufit odpływa. Powietrze gęste jak budyń gniecie klatkę piersiową. Leżak żegluje między szafkami. Ściany są pomalowane na beżowo tylko do połowy.

Pierwsza decyzja: muszę wyskoczyć z łóżeczka, żeby sprawdzić, czy powietrze da mi odpór. Celuję w miednicę i rozpłaszczam ciemiączko. Woda rozbryzguje się, wraz z mydlanymi szumowinami i krwią z czoła wsiąka w dywan.

3.

Na twojej tablicy korkowej: ulica Malesherbes przecina Paryż, dzielnice jak skorupa ślimaka okręcają się pierścieniowato wokół centrum. Pragniesz je zobaczyć, ale miasto odbiera pewność siebie, nie wychowały cię wielkie światła. Mapa Paryża zastyga pod powiekami. Rue de Clichy, Trocadéro, Ritz, place de l’Étoile. Palcem po mapie ćwiczysz zrozumienie. Nie odmawiasz bedekerom.

Na mojej ścianie przy piecu kaflowym mapa Tybetu z „Poznaj Świat”. Łuk ośmiotysięczników od Nanga Parbat do Kangchendzöngi zakreślony flamastrem. Plakat FC Liverpool z Jerzym Dudkiem w objęciach Jamiego Carraghera i Stéphane’a Henchoza.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Debiuty prozą
w Biurze Literackim

JULIA FIEDORCZUK

Poranek Marii i inne opowiadania (2010)

FILIP ZAWADA

Psy pociągowe (2011)

KATARZYNA JAKUBIAK

Nieostre widzenia (2012)

BRONKA NOWICKA

Nakarmić kamień (2015)

TADEUSZ DĄBROWSKI

Bezbronna kreska (2016)

ELŻBIETA ŁAPCZYŃSKA

Bestiariusz nowohucki (2020)

MARTA SOKOŁOWSKA

Imperium Dzieci (2021)

KRZYSZTOF CHRONOWSKI

Nieobecność (2021)

JAKUB WIŚNIEWSKI

Myja (2022)

MARIA KRZYWDA

Wszystko dobrze (2022)

PROZA 65

KRZYSZTOF CHRONOWSKI: Nieobecność

REDAKCJA • Jakub Kornhauser

KOREKTA • Joanna Mueller

OKŁADKA, PROJEKT TYPOGRAFICZNY I SKŁAD • Artur Burszta

OBRAZ NA OKŁADCE • Eurohome.pl

Copyright © by Krzysztof Chronowski, 2021
Copyright © by Eurohome.pl, 2021
Copyright © by Biuro Literackie, 2021

BIURO LITERACKIE

poczta@biuroliterackie.pl

www.biuroliterackie.pl

ISBN 978-83-67249-65-2

KONWERSJA: eLitera s.c.