Spis treści

Karta redakcyjna

Dedykacja

Siostra Trauma

Obrzędy

Artemida pocieszycielka

Alma Mater

Kobieta przy pracy

#idźcieiokupujciejęzyk

Pieśń na okoliczność najdłuższej nocy w roku (drążąc ciszę)

Łaski pełne godziny

W dniu przesilenia wiosennego

Gadka starej baby

Prastara skamielina

Słuchając, jak Micheál Ó Suilleabháin gra na fortepianie „Pożegnanie Carolana z muzyką”

Wyspa. Wizja

Krzyż celtycki – rozkład kart tarota podyktowany Pauli Meehan z Drugiego Brzegu przez W.B. Yeatsa

Maile przedmenstruacyjne

Siedem strof dla Magdalenek

W poczuciu solidarności

Niczym diament, jego ostatnie tchnienie

Ślubna fotografia rodziców

W zatoce Baldoyle

Pierwszy lutego: Howth Head

Ballada o upadłym świecie

Sonety dla Gerarda Dillona

Minimum techniki

Dzieża dla Barbary Korun

Sonet dla Gary’ego Snydera na osiemdziesiąte urodziny

Bez zaproszenia

Taksówka

Odczynianie uroku

Uskrzydlona kobieta z psem

Nad jesienną rzeką

Osiedle Fatima, 1987

Kilka słów dla Paula Durcana

Rudzik zwyczajny

Orłosęp brodaty

Przekraczając próg

List z Agios Kirikos do Philipa Caseya

Buty

Niebo na ziemi

Szczenięca miłość

Muzeum

Inwokacja

Na wykres astrologiczny dni narodzin i dni ostatnich

Przywracanie godności

Dzieci wiatru

Akustyka

„Tańczmy lekko, tańczmy wkoło”

To łóżko, tratwa na wzburzonym morzu

Na różne odyseje i inne opowieści

Żarty nie za bardzo śmieszne i głupawe

Madonna Apokalipsy

Envoi. Córki Pamięci

Wygłodniałym duchom

Pod znakiem Białego Rumaka

Runy

Mała ćpunka

Waga

Na pogrzebie Wattiego Meehana

Otwieram świat jak pudło z farbami

Wynik

Zeszłej nocy sowa

Kąpiel słoneczna

Lwie serce

Cele i środki

Kochankowie

Patrząc na promy

Hymn do nietoperza

Klucz

Małe księżyce

Zaskoczona radością przewracam się

O nożach i innych niedokończonych sprawach z czasów lockdownu

O strzyżykach i innych śpiewakach

Msza pogrzebowa poety

Smutek zwierząt

Elegia na szczenięcą miłość

Wygłodniałe duchy

O oddechu, o bezdechu i o didgeridoo

Erem

Terapia chodzeniem

Odrzucając, co stosowne

Sondowanie słów (Tadeusz Sławek)

Bibliografia tłumacza

Seria „Tu i teraz”

Przypisy

Punkty orientacyjne

Spis treści

Okładka

Strona tytułowa

Początek tekstu

Lista stron

5

7

9

11

12

13

14

15

TU I TERAZ 7

PAULA MEEHAN: Artemida pocieszycielka
tytuł oryginału The Solace of Artemis
przekład z języka angielskiego TADEUSZ SŁAWEK

REDAKCJA I KOREKTA • Magdalena Gembara, Joanna Mueller

PROJEKT OKŁADKI • Ula Pągowska

PROJEKT TYPOGRAFICZNY KSIĄŻKI • Artur Burszta

SKŁAD • Mateusz Martyn

Copyright © by Paula Meehan, 2023
Copyright © by Tadeusz Sławek, 2026
Copyright © by Ula Pągowska, 2026
Copyright © by Biuro Literackie, 2026

BIURO LITERACKIE

poczta@biuroliterackie.pl

www.biuroliterackie.pl

ISBN 978-83-68759-98-3

Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autorki i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nich zawartość merytoryczną.

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.

dla Theo Dorgana

Siostra Trauma

Przynosi mi lebiodę, zioła, kwiatów nie pominie –

Usiądzie tuż obok w smutnej, błękitnej godzinie

Przeklęty szlak mej gwiazdy dla niewydarzonych –

Jej humory, opowieści, czasem proste, czasem niestworzone

Pokazuje, że ta góra to apteka leków na wszelkie choroby –

Mówi, że kto chodzi po ziemi, podwójnie jest błogosławiony

Raz dlatego, że Żyje; dwa, ma Dar Języka i to wystarcza –

Jako przeciw upodleniom historii miłosierdzia tarcza

MacCoitir, Mrs. Grieves, inne stare zielniki tak dobrze nam znane –

Pełne balsamów, traw, ziół, na śmierć zaczytane

Ona za rękę mnie prowadzi na skraj, na granicę –

Gdzie jej skał, rzek, wybrzeży, płotów tajemnice

Siostra Trauma nie daje mi wyboru:

Albo jej głos lub długa cisza grobu.

OBRZĘDY

.

Artemida pocieszycielka

Przeczytałam, że każdy żyjący dzisiaj niedźwiedź polarny ma mitochondrialne DNA

jednej wspólnej matki, irlandzkiej brunatnej niedźwiedzicy, która dawno temu

przewędrowała przez pustynie ostatniej epoki lodowcowej, i znalazłam w tym pocieszenie.

Trwał długi upalny poranek spędzany z dziećmi maszyny,

z ich gadką o pamięci, o tym, jak by ją kupić, i po dobrej cenie, ale ja,

strażniczka pamięci z zawodu, skanuję myślą czas zakodowany w złocistym ulu

umysłu wieczności. Palę książki, palę swe archiwum:

płomień osmala skórę, synapsy strzelają między komórkami, w których

pamięć śpi w woskowych sześciobokach mojego skazanego na stopienie plastra.

Widzę go, jak sadzi susami w moją stronę przez wielkie pole lodu,

a ja siedzę u wejścia do jaskini, śni mi się, że moje małe baraszkują w gawrze,

moje słodziaki, pachnące śniegiem i słodką niepamięcią.

dla Catriony Crowe

.

Alma Mater

Kiedy dawno temu chodziłam tu do szkoły,

ścinali te wiązy – przechodziłam przez Front Gate

i siadałam gdzieś na końcu auli, by posłuchać wykładu Eiléan Ní Chuilleanáin,

taka była ze mnie dziewczyna, co to zawsze w ostatnim rzędzie, z tyłu autobusu,

nieopierzona siedemnastolatka stawiająca czoła

nauczycielom, którzy wiedli mnie w stronę światła

wbrew mnie samej, która wolałam schodzić na manowce.

Ścinali te wiązy – koncentryczne słoje,

kręgi mego życia niczym winylowa płyta

z nagraną muzyką. Świat dla mnie układał się w rymy,

a ja miałam sukienkę zieloną, z aksamitu, którą uszyła

mi matka – asymetryczne liście wiązów świetnie

pasowały do tego materiału w tureckie wzory. Pieśń

była straceńczo odważna, wiernie powtarzała uderzenia serca.

W słowach, powiedział poeta Pasternak, zamieszkują duchy.

Widzę je codziennie w miejskiej gadaninie,

w zgarbionych starych kobietach niosących w plastikowych torbach

cały swój dobytek, w językach, o których śniłam w dzieciństwie,

patrząc, jak satyrowie ścigają nereidy na śnieżnobiałym

pustkowiu sufitu naszego mieszkania,

a sufit był obrzeżony fletniami, liśćmi akantu, lirami orfików.

Dopóki o tym nie powiedzieli nam w szkole,

nie pomyślałabym wtedy, że byliśmy jakoś pokrzywdzeni,

ale dosłownie wbili nam to do głowy. Według nich

byliśmy głupi; ja wiedziałam, że tylko biedni.

Ale ja byłam królową wszystkich rozkwitających rzeczy,

które potrafiłam nazwać lub zgadnąć ich znaczenie.

Drogie mi duchy zlatywały stadami jak szpaki na gałęzie wiązu!

Nie ma już wiązów, nie ma ich zielonego cienia,

nie ma szorstkiej kory, na której niegdysiejsi uczniowie wycinali

serca, a w nich swe nazwiska, nie ma księżyców, chmur i gwiazd nie ma,

co się zaplątywały w olinowaniu gałęzi, a ja odkrywałam swe stopy

i stałam na nich mocno, na swych własnych nogach, obutych w martensy

albo w sandały, i byłam gotowa na wędrówkę ścieżką pieśni

wiedzy, gotowa, by stworzyć trwałą pieśń domu.

I tak kiedyś, na lekcji, blisko Wszystkich Świętych, siedziałam w ostatnim rzędzie

i doszło do mnie, że „galaktyka” mieści w sobie greckie słowo

„gala” – czyli „mleko”! Mogłam poczuć na własnym języku

niczym sakrament smak Mlecznej Drogi, naszej kosmicznej matki.

I lekkim tanecznym krokiem wprowadziłam do wiersza

to niezwykłe światło – mleko ludzkiej dobroci i pokrewieństwa,

życiodajne mleko. Co mnie znów sprowadza

do Alma Mater, matki żywicielki, matki opiekunki, bliskiej

krewnej Ceres oraz Marii Panny, Królowej Niebios dla uczonego

mediewisty, do tego złotego łańcucha pamięci, którego każde

lśniące ogniwo wiąże mnie z tym miejscem,

daje mi poczuć się jak w domu, osesek u cycka

ludzkiej i nie-ludzkiej wiedzy,

to moje życiodajne metrum, litościwe, nieprzebrane złoże.

dla Eiléan Ní Chuilleanáin

.

Kobieta przy pracy

Myślę, że teraz przy świetle gwiazd i księżyca

lapis lazuli w jakimś skryptorium uciera,

sama promienna, swój gniew i smutek mieszając

w zachwycający pigment błękitu. Sygnały

rozbrzmiewają na alarm, słychać syren wycie,

pośród tego wszystkiego, choć groza napiera,

ona zważa na język, każdy dźwięk badając,

sonduje każdą głoskę i każdą literę,

śpiewa pieśń wody, płynnego lustra wszechświata.

Jak porwany przez kosa niegdysiejszy skryba,

co na marginesach kreślił dom lekki jak piórko,

przez wieki tropiliśmy tę gwałtowną miłość,

silniejszą od boskich surowych przykazań:

nasze gniazdo tam, na krawędzi, którą zwiemy wiersz.

dla Ailbhe Smyth

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

MUZEUM

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

WYGŁODNIAŁYM DUCHOM

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Sondowanie słów

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Bibliografia tłumacza

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu

Przypisy

Ten rozdział jest dostępny
tylko w pełnej wersji książki.

Zapraszamy do zakupu