Bratu Bogusiowi

1. MAŁA EPIKA

PAŁAC, ZEGAR, WINDA

Stoję pod Centralnym, mgła, nie widać wieżyczki Pałacu, nie widać na nim godziny.

Dawno temu w całej stolicy jeden był tylko zegar, ten właśnie. Czwórpostaciowy, na każdą stronę jeden. I gdy przyszła mgła, nikt nie wiedział, która godzina. Mężczyźni z pracy nie mogli wyjść, a kobiety za mąż.

Nie tylko w Warszawie, w całej Polsce jeden to był tylko zegar. Ludność z całego kraju nadciągała, najwięcej chłopów na furmankach, patrzyli, która godzina, i od razu wracali na swoje wsie. A tam już wszyscy na nich czekali, każdy chciał wiedzieć, która to ta godzina, myśleli, że ona stoi w miejscu aż do chwili, w której się o niej dowiedzą.

Pojechał raz do stolicy mój przyszły ojciec i nie wrócił z godziną, a z żoną. Było tak, że trafił na mgłę, więc żeby cała ta wyprawa nie była na darmo, postanowił przejechać się windą. Nie, nie dla widoku, bo przecież mgła, a dla samej windy, słyszał o nich, ale nigdy nie widział. W windziarce zakochał się już na wysokości piętra pierwszego, na drugim w nim ona, o tym, że są w windzie, przypomnieli sobie na piętrze trzydziestym, prawie że w niebie wzięli ślub i kiedy wrócili na ziemię, panna młoda była już w ciąży.

Tak to poczęty zostałem w windzie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie i urodziłem się w Koźlu – ciekawsze miałbym życie, gdyby było odwrotnie.

DANE OSOBOWE

Imię i nazwisko, data urodzenia? Nie dotyczy. Miejsce urodzenia? Okno życia.

Leżałem jako podrzutek, bez żadnej karteczki, nie chciały mnie nawet pielęgniarki. Pory roku poznawałem na własnej skórze. Była zima, zamarzałem, przychodziła wiosna, tajałem, w lecie gotowałem się w ukropie własnym, udusiłbym się, gdyby nie jesień.

Za mamki miałem chmury, kiedy karmiły mnie śniegiem, wyglądałem, jakby ulepiły mnie dzieci. A deszczu piłem tyle, że jako zbiornik na deszczówkę ratowałem pola przed suszą.

Po posiłkach często się dusiłem, nie było nikogo, kto by mnie podniósł do odbicia, potem grałem obrażonego, ale to śmieszne, nie było przecież przed kim.

Kiedy wyrastał mi pierwszy ząbek, bałem się, żeby to nie był ostatni.

Pewnego dnia poczułem, że muszę wychylić się z tego okna, wstałem i ruszyłem w świat. Tak się zwykło pisać, ale dokąd można iść, jak nie w świat. Zaraz na pierwszym rozwidleniu cztery miałem drogi do wyboru, na cztery strony świata, myślałem, że chodzi o cztery pory roku, i nie wiedziałem, w którą skręcić, wychowywała mnie przecież każda z nich. Stałem tak długo, aż ludzie wzięli mnie za słup przydrożny, rozłożyli mi ręce, przybili do nich tabliczki, i tak zacząłem nowe życie. W pionie, pokazując drogę do miejscowości, w których nigdy nie byłem.

Zapuściłem włosy i korzenie, siadały na mnie ptaki, wyglądałem majestatycznie, myślałem, że umrę jak drzewo, stojąc. Ale przyszło małe trzęsienie ziemi i straciłem rację istnienia, bo niewielkie miejscowości przestały istnieć. Ścięli mnie i zrobili ze mnie trociny, ale i tak miałem szczęście. Mogłem skończyć w worku treningowym lub gorzej, sprasowany posłużyłbym na opał, ale nie, zostałem izolacją podłogi w Muzeum Ziemi Kozielskiej.

Jest dobrze, mam widok na sufit i mało kto po mnie chodzi, bo mało kto tu przychodzi. Jest dobrze, jako syn tejże Ziemi mam przecież matkę. Czasami sprzątaczka przeleci mnie mokrą szmatą, ostatnio czyni to coraz bardziej filuternie. Nie, nie, niczego sobie nie obiecuję. Tak najlepiej, wtedy cieszy wszystko, co się wydarzy.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Spis treści

Dedykacja

1. MAŁA EPIKA

Pałac, zegar, winda

Dane osobowe

Armia Czerwona i świnie

Na kolanach dookoła świata

Podłoga mokra, podłoga sucha

Kot, drzewo, straż pożarna

Ano weźmy dziadka mojego...

Myślnik w nazwie „Kędzierzyn-Koźle”

Schabowy, ziemniaki, mizeria

Latarnik

Podejście do lądowania

Na palmie

Mój czas

Podcinanie żył

A wy, co dzisiaj robiliście?

Leżąc

Nie zawsze jest tak, że los puka do drzwi

Poczta polska

Zorro ciąg dalszy

Kiedy pada, przeciekam

Apostazja, mon amour

Całkowity rozkład jazdy konduktora

Śmierć obywatela Lityńskiego

Psyt

Ostatni dzień lata

Ja i mój kumpel Ceju

W oku kozielskiego Boga

Polski pacjent. Miłość wiosną 2020

Pętle czasu w komunikacji miejskiej

Koszmar z ulicy Wiejskiej

Z pamiętnika warszawskiego męczennika

Ostatnie życzenie ostatniego powstańca

Przewrócony

Są w życiu takie doliny, o których się żadnym górom nie śniło

Ile krzyży ma plac Trzech Krzyży?

Nekropolia Kędzierzyn-Koźle (nekrolog)

Człowiek cierpi

O bombach zegarowych i ludziach

2. Z poczty do autora

Bycie sobą

Głośniej od bomb

Sam Polakiem będąc

O rybach i ludziach

Dzień, w którym pewien człowiek stracił wszystkie żappsy

Nikt nie chce kochać

Czerwone na białym

Sposób na bycie kimś, gdy jest się nikim

Odkurzacz

Rosół i szkło

Stolica Brazylii

Człowiek na rondzie

3. Moje ostatnie samobójstwo

Moje ostatnie samobójstwo

4. Tok wydarzeń

Tok wydarzeń

Od autora

Karta redakcyjna

PROZA 70

JANUSZ RUDNICKI: Człowiek na rondzie

REDAKCJA I KOREKTA • Joanna Mueller

OKŁADKA, PROJEKT TYPOGRAFICZNY I SKŁAD • Artur Burszta

SKŁAD • Marcin Spartak

Copyright © by Janusz Rudnicki, 2023
Copyright © by Biuro Literackie, 2023

Wydanie książki wsparło Miasto Kołobrzeg

BIURO LITERACKIE

poczta@biuroliterackie.pl

www.biuroliterackie.pl

ISBN 978-83-67706-93-3

KONWERSJA: eLitera s.c.