Nie na każdą rzecz istnieje słowo.

Słownik literackiego języka słoweńskiego

A

Umarł A. I nie umarł. Tak jak jego ojciec

A, tak jak jego dziadek, utonął na wiejskim cmentarzu.

Utonął, ale nie utonął. Poszedł do błota.

Do błota i niemych kamieni w błocie.

Tam teraz milczy. Zapomina. Wymazuje. Tam jest i go nie ma.

Bo nie ma kresu. Jest bez początku i końca. AAA.

Ktoś umarł. Nikt. Jego imię –

Zapomniane. I imię jego ojca, i jego dziadka.

Ale czasem odezwą się rzeczy. Czasem wstaje ten,

Kto położył się spać, i dalej umiera ten, kto czuwał przy zmarłym.

Czasem AAA nieznośny terror przestrzeni szukającej swojego głosu.

Czasem AAA jednostajny smutek deszczu nad ścieżkami.

AAA bulgoce, kiedy wytacza się z morza.

AAA westchnienie krzemu w zegarach.

Pewne jest tylko, że A nie żyje.

Kto sądzi, że czasem go słyszy, niech nadstawi drugie ucho.

A kto nie – będzie dalej nasłuchiwał na próżno.

I

Jajko

Kiedy tłuczesz je o brzeg patelni, nie widzisz,

Że jajku w chwili śmierci wyrasta oko.

Jest takie małe, że nie zaspokaja

Nawet najskromniejszego porannego apetytu.

A już patrzy, gapi się na ten twój świat.

Jakie są jego horyzonty, w czyje perspektywy jest zapatrzone?

Czy widzi czas obojętnie wędrujący przez przestrzeń?

Gałki oczne, gałki oczne, pęknięte skorupy, chaos czy porządek?

Wielkie pytania jak na tak niewielkie jajko.

O tak wczesnej porze. A ty – naprawdę chcesz wiedzieć?

Kiedy siadacie, oko w oko, za stołem,

Skórką od chleba w samą porę je oślepiasz.

Węzły

Są węzły, których kunsztowność znasz na pamięć.

I takie, co wywodzą się ze Smyrny.

Są siostry, których nie uwalniasz z pamięci.

I bracia związani z tobą plecy w plecy.

I matki utkane w połatane swetry.

I ojcowie, co nocami rzucają się we własnych sidłach.

A z tymi węzłami jest tak, jakby ktoś

Po kryjomu przeciągnął sznur przez twoje ucho.

Jakbyś to ty był sznurem, a węzły – twoją rodziną.

Nie są gordyjskiego rodu i nie wywodzą się ze Smyrny.

Są z bliska i daleka i łatwo i z trudem

Zamieszkały w tobie. Niedawno od zawsze.

Bądź wyrozumiały dla swoich węzłów.

Daj im rosnąć, daj im się spokojnie zacisnąć.

Przychodzi dzień, kiedy sznur podnosi się w ospałej ciszy.

Jak fakir wspinasz się z siebie.

Kamień

Nikt nie słyszy tego, co chowa w sobie kamień.

Jest niepozorne, wyłącznie jego, jak ból

Złapany między skórę buta i podeszwę.

Kiedy go zdejmujesz, wirują liście w nagich alejach.

Tego, co było, już nigdy nie będzie;

I masa innych znaków w butwieniu.

Zapach okolicznych przychodni. Niemo idziesz dalej.

Nikt nie słyszy tego, co chowasz w sobie.

Jesteś jedynym mieszkańcem swojego kamienia.

Właśnie go odrzuciłeś.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

NOWY EUROPEJSKI KANON LITERACKI

HAŁYNA KRUK Ktokolwiek, tylko nie ja
(przekład Bohdan Zadura)

MAREK VADAS Ucieczka
(przekład Weronika Gogola)

NAJAT EL HACHMI Ostatni patriarcha
(przekład Anna Sawicka)

ALEŠ ŠTEGER Księga rzeczy
(przekład Miłosz Biedrzycki)

Spis treści

Motto

A

I

Jajko

Węzły

Kamień

Tarka

Kot

Kiełbasa

Pisuar

II

Czekolada

Rodzynki

Łopata

Kapelusz

Mrówka

Parasol

Chleb

III

Wycieraczka

Suszarka do rąk

Mydło

Żołądek

Poczwarka

Noże

Płaszcz

IV

Galareta

Bandaż

Mięta

Buty

Konik morski

Ślina

Wykałaczka

V

Okno

Sól

Korek

Wycieraczki

Tasiemiec

Kozolec

Taczka

VI

Trąbka

Ziemniak

Kolczyk

Stroboskop

Łososie

Gówno

Spinacz

VII

Aspiryna

Mur

Grządka

Paczka

Cocker spaniel

Krzesło

Świeca

Przypisy tłumacza

Nowy europejski kanon literacki

Karta redakcyjna

NOWY EUROPEJSKI KANON LITERACKI 4

ALEŠ ŠTEGER: Księga rzeczy

PRZEKŁAD Z JĘZYKA SŁOWEŃSKIEGO • Miłosz Biedrzycki

REDAKCJA I KOREKTA • Joanna Mueller

ILUSTRACJA NA OKŁADCE • Gosia Herba

PROJEKT LAYOUTU OKŁADKI • Mikołaj Pasiński

PROJEKT TYPOGRAFICZNY ŚRODKA KSIĄŻKI • Artur Burszta

Copyright © by Aleš Šteger, 2022
Copyright © by Miłosz Biedrzycki, 2022
Copyright © by Gosia Herba, 2022
Copyright © by Biuro Literackie, 2022

Tłumaczenie i publikację książki dofinansowano ze środków Publicznej Agencji ds. Książki Republiki Słowenii i Fundacji Trubara działającej przy Stowarzyszeniu Pisarzy Słoweńskich

Wydanie książki wsparło Miasto Kołobrzeg

BIURO LITERACKIE

poczta@biuroliterackie.pl

www.biuroliterackie.pl

ISBN 978-83-67249-71-3

KONWERSJA: eLitera s.c.