Ewa Ożga

The Great Dictionary

Of Law And Economics

Vol. II

Polish-English

Second Edition

Wydawnictwo C.H.Beck
Warszawa 2019

THE GREAT DICTIONARY
OF LAW AND ECONOMICS
Vol. II
POLISH-ENGLISH

Second Edition

© Wydawnictwo C.H.Beck 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Żaden fragment tej książki nie może być powielany, ani rozpowszechniany w jakiejkolwiek formie, za pomocą urządzeń elektronicznych ani mechanicznych, w tym kopiujących oraz nagrywających, ani zapamiętany w jakimkolwiek systemie wyszukującym oraz na jakimkolwiek nośniku elektronicznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawnictwa.

Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o.
ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa

www.ksiegarnia.beck.pl

Skład i łamanie/Typesetting: DTP Service
Przygotowanie wersji elektronicznej/Electronic version: Wydawnictwo C.H.Beck

ISBN: 978-83-8158-541-5

PREFACE

Poland’s accession to the European Union, as well as the Polish economy entering the free market, brings with it numerous requirements to refer to language that, within the framework of integrating Europe, constitutes a specific lingua franca. More and more frequently we deal with documents drawn up in English that have to be translated into Polish, reflecting the content of an original document in an appropriate and precise manner. Even a good knowledge of the everyday language requires precise reference to the language habits and official forms used in the individual English-speaking countries.

In the course of updating the Great Polish-English Dictionary of Law and Economics, new terms, mainly from the area of insurance and trade, have been added, and some of the more commonly known and used terms have been deleted. At present, the dictionary contains almost 65 000 words, phrases and expressions used in specialty areas. It constitutes a collection of terminology covering the basic vocabulary used in law, banking, insurance, accounting, stock exchanges and transport. Abbreviations that are commonly used in business are included in this dictionary, undoubtedly contributing to the quality of this publication.

In addition to terminology used in English-speaking countries, this dictionary has been enriched with a considerable number of terms commonly used in European Union countries, such as the names and abbreviations used by European Union institutions, as well as the names of programmes undertaken by the EU.

This dictionary is especially intended to assist with the translation of texts and will be a very useful tool for lawyers, economists, bankers and students who want to improve their knowledge in this area.

Acknowledgements

I would like to thank Mr George Koverdan, Florida, USA, for his expert advice while the present work was in progress, for his patience and invaluable assistance.

December 2018

Ewa Ożga

WSTĘP

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej a także wejście polskiej gospodarki w sferę wolnego rynku, niesie z sobą rozliczne potrzeby odwołania się do języka, który w ramach integrującej się Europy stanowi swoistą lingua franca. Coraz częściej mamy do czynienia z dokumentami sporządzonymi w języku angielskim, które należy przetłumaczyć na język polski oddając w sposób adekwatny oraz precyzyjny treść dokumentu oryginalnego. Nawet przy dobrej znajomości języka potocznego wymaga to precyzyjnego odwoływania się do zwyczajów językowych oraz form urzędowych stosowanych w poszczególnych krajach posługujących się językiem angielskim.

W trakcie aktualizacji, do Wielkiego polsko-angielskiego słownika terminologii prawniczej i gospodarczej zostały dodane nowe terminy głównie z dziedziny ubezpieczeń oraz handlu, a hasła już powszechnie znane i używane zostały usunięte. Na chwilę obecną słownik zawiera prawie 65 000 wyrazów, terminów oraz wyrażeń właściwych specjalistycznym dziedzinom stanowiącego zbiór terminologii obejmującej podstawowe słownictwo używane w prawie, bankowości, ubezpieczeniach, rachunkowości, giełdy, oraz transportu. Umieszczenie w nim również powszechnie stosowanych w biznesie skrótów stanowi niewątpliwie zaletę tej pozycji.

Oprócz terminologii stosowanej w krajach anglojęzycznych, pozycja ta została dodatkowo wzbogacona o dużą ilość terminów powszechnie stosowanych przez kraje Wspólnoty Europejskiej, o nazwy oraz skróty instytucji Wspólnoty, jak również nazwy programów realizowanych przez UE.

Słownik ten jest przeznaczony szczególnie dla osób zajmujących się tłumaczeniem tekstów, prawników, ekonomistów, bankowców oraz studentów pragnących poszerzyć swoją wiedzę w tej dziedzinie.

Podziękowanie:

Chciałabym złożyć serdeczne podziękowania Panu George’owi Koverdanowi, Floryda, USA, za udzielania fachowych rad w trakcie powstawania niniejszej pracy, jego cierpliwość i wsparcie.

grudzień 2018 r.

Ewa Ożga

BIBLOGRAPHY
BIBLIOGRAFIA

Adam J.H., Longman Dictionary of Business English, Harlow 1989.

A Dictionary of Finance, Oxford Reference, Oxford 1993.

A Dictionary of Law, Oxford Reference, Oxford 1994.

Bannock G., Manser W., The Penguin International Dictionary of Finance, 1989. Bonham H. B., The Complete Investment and Finance Dictionary, 2001.

Bryan A. Garner, A Dictionary of Modern Legal Usage, Oxford 1990.

Collin P.H., Joliffe A., Koźmińska B., Słownik Rachunkowości, Warszawa 2001.

Dietl C., Lorens E., Dictionary of Legal, Commercial and Political Terms, Part I English-German, München 2000.

Hollin P.H., Bartnicki K., Słownik Prawa, Warszawa 2001.

Hollin S.M.H., Słowiński C., Słownik Komputerów Komputerów Internetu, Warszawa 1999.

Hoszowska B., Angielsko-polski słownik potocznego języka biznesu, 2001.

Friedman J.P., Dictionary of Business Terms, 2000.

Funk and Wagnalls, New International Dictionary of the English language, Newark 1984.

Garner B. A., Black’s Law Dictionary, West Publishing Co 1996.

Greener M., The Penguin Business Dictionary, Harmondsworth 1987.

Ivanovic A., Collin P.H., Słupski J., Słownik Marketingu, Warszawa 2000.

Jaślan J., Jaślan H., Słownik terminologii prawniczej i ekonomicznej Angielsko-Polski, Warszawa 1991.

Kodeks Handlowy, Redakcja Naukowa, Warszawa-Poznań 1992.

Kodeks Postępowania Cywilnego, Warszawa 1994.

Międzynarodowy Słownik Podatkowy, Warszawa 1997.

Niedośpiał M., Wzory testamentów z komentarzem, Bielsko-Biała 1994.

Oran D., Oran’s Dictionary of the law, 1991.

Pass C., Lowes B., Davies L., Dictionary of Economics, 2000.

Ratajczak P., Business English Dictionary, Legnica 1990.

Robertson D., The Penguin Dictionary of Politics, Harmondsworth 1985.

Siegel J. G., Dictionary of Accounting Terms, Barron’s Educational Series, Inc. 2000.

Słownik Prawniczy polsko-angielski, Wrocław 1986.

Woytowicz-Neyman M., Kozierkiewicz R., Puławski M., Słownik handlowy angielsko-polski, Warszawa 1991.

Wróblewska J., English-Polish, Polish-English dictionary of finance and banking, Warszawa 1998.

Zbiór przepisów i informacji Ministerstwa Sprawiedliwości z zakresu obrotu prawnego z zagranicą, Warszawa 1971.

www.leksyka.pl

www.ukie.gov.pl

www.moneyline.com

www.pbgc.gov

Ź

źle wrongly; ~ informować misinform; ~ kierować (np. przedsiębiorstwem) mismanage; ~ kogoś osądzać have a poor opinion of sb.; ~ obliczyć miscalculate; ~ płatny (np. praca) low-paying; ~ poinformowany ill-informed; ~ położony badly situated; ~ rozumieć mistake; ~ się obchodzić ill-treat; ~ uzasadniony ill-founded; ~ wynagradzany ill-remunerated; ~ zachowany (utrzymany) badly (ill) preserved; ~ zrozumiany misunderstood

źródł|o derivation; origin; origination; source; ~a energii power supplies; ~a finansowania sources of finance; ~a pochodzenia dowodów sources of evidence; ~a zewnętrzne outside sources; ~o bezpośrednie (podstawowe) primary source; ~o błędów source of errors; ~o części source parts; ~o dochodów source of revenue; source of income; ~o energii energy source; source of energy; ~o finansowania source of financing; ~o informacji source of information; ~o miarodajne authoritative source; ~o miejscowe local source; ~o opodatkowania source of taxation; ~o potrącenia (z poborów na składki) source of deduction; ~o poufnych informacji pot. pipeline; ~o pozaumowne extracontractual source; ~o prawa source of law; ~o zanieczyszczeń source of pollution; ~o zaopatrzenia source of supply; ~o zysku source of profit

źródłow|y fontal; source; przestępstwo ~e predicate offence

Ż

żandarm gendarme; military policeman; ~ brytyjski red cap

żandarmeria military police

żargon jargon; slang; parlance; ~ ekonomistów econospeak; ~ handlowy commercial parlance; ~ prawniczy legal parlance

żądać ask; call; call for; claim; demand; exact; request; sue; (czegoś) stipulate for sth; ~ bonifikaty claim an allowance; demand an allowance; ~ ceny ask the price; charge a price; demand a price; ~ korzyści demand gains; ~ odszkodowania demand indemnity; ~ okupu demand ransom; ~ okupu za kogoś hold sb. to ransom; ~ opłaty charge; ~ orzeczenia rozwodu sue for a divorce; ~ rozliczenia call to account; ~ spełnienia świadczenia demand the performance; ~ stosownego wynagrodzenia demand appropriate remuneration; ~ ukarania demand punishment; ~ wydania werdyktu w sprawie od każdego przysięgłego (odczytując listę imienną) poll a jury; ~ zadośćuczynienia pieniężnego demand pecuniary compensation; ~ zapłaty call in; claim (demand) payment; request payment; ~ zapłaty od kogoś demand payment from sb.; ~ znaleźnego w wysokości demand the finder’s fee in the amount of; ~ zwrotu call in; claim back; reclaim

żądanie call; claim; demand; request; requirement; stipulation; ~ arbitrażu request for arbitration; ~ dodatkowe additional demand; ~ dokumentacji request for documents; ~ gradacji (klasyfikacji) grading requirement; ~ nadmiernej ceny (opłaty) overcharge; ~ naruszające prawo demand against the law; ~ nieformalne informal stipulation; ~ o ponowne rozpatrzenie (sprawy) request for a redetermination; ~ odszkodowania claim for compensation; ~ okupu ransom demand; ~ oparte na prawie własności claim of ownership; ~ pozwu statement of claim; ~ prowizji claim for commission; commission claim; ~ przekazania akt sprawy z sądu niższego do wyższej instancji certiorari; ~ środków pieniężnych call for funds; ~ unieważnienia claim for abatement; ~ wpłaty za subskrybowane akcje call on shares; ~ wykupu call for redemption; ~ zapłaty demand for payment; demand note; request for payment; ~ zapłaty należnej sumy assessment; ~ zawarcia umowy przyrzeczonej demand for the conclusion of the promised contract; ~ zwrotu reclamation; ~ zwrotu nienależnych płatności (kwot, sum) recovery of undue payments; na pisemne ~ upon a written request; oddalać ~ dismiss the claim; występować z ~m to make a demand; zabójstwo na ~ assisted suicide

żądan|y called; required; requisite; ~a cena asked price; ~y i zaoferowany asked and bid

żeglarski nautical

żeglowanie navigation; sailing

żeglowny navigable

żegluga navigation; ~ handlowa merchant shipping; commercial navigation; shipping business; shipping trade; shipping traffic; ~ kabotażowa (przybrzeżna) am. coastwise shipping; coast trade; coastal shipping; coastal trade; coasting; coasting navigation; ~ liniowa line navigation; liner shipping; ~ morska marine navigation; maritime shipping; sea navigation; sea shipping; sea trade; ~ przybrzeżna cabotage; ~ śródlądowa inland navigation; inland water transport; inland waterway transport; ~ trampowa tramp navigation (shipping); tramping

żeglugowy maritime

żelazn|y hard-and-fast; ~a dama (określenie M. Thatcher, pierwszej kobiety–premiera Wielkiej Brytanii) Iron Lady; ~a kurtyna iron curtain; ~y zapas emergency store

żeton counter; token

żołd military pay; military pension; soldier’s pay

żołnierz combatant; soldier; ~ oddziałów specjalnych ranger; ~ zawodowy professional soldier

życie existence; life; lifetime; living; ~ gospodarcze business life; economic life; ~ handlowe (gospodarcze) business life; ~ kulturalne cultural life; ~ nocne night life; ~ prywatne (osobiste) private life; ~ towarzyskie social life; ~ w rozpuście life of immorality; ~ zawodowe professional life

życiorys łac. curriculum vitae (CV)

życzenie request

życzliwość goodwill

życzliw|y favourable; friendly; kind hearted; sympathetic; ~a neutralność friendly neutrality

życzyć (sobie) ask; request

żyć live; ~ osobno live separately; ~ ponad stan live beyond one’s income; live beyond one’s means; ~ w ramach swoich dochodów live within one’s income; ~ w separacji live apart; ~ we wspólnocie cohabit; ~ z kapitału live on one’s capital; ~ ze swoich oszczędności live on one’s savings

żyrant endorser; guarantor

żyro (potwierdzenie adnotacji na odwrocie dokumentu) endorsement; giro

żyrować circulate; countersign; endorse; guarantee

żyrowany guaranteed

żyrowy giro; ~ przekaz pocztowy giro transfer

żywiciel earner; ~ rodziny head-of-family wage earner; supporter of a family

żywność food; ~ konserwowana preserved food; ~ przetworzona processed food; ~ w puszkach tinned food

żywotność durability; life; liveliness

żyw|y live; alive; ~a waga live weight; ~e narodziny (dziecka) live-births; ~y inwentarz livestock