First published in German under the title: Die Olchis und das Schrumpfpulver

Copyright© by Verlag Friedrich Oetinger, Hamburg, 2017

Published by agreement with Verlag Friedrich Oetinger, Hamburg, Germany

Text and illustrations by Erhard Dietl

Copyright for Polish translation© by Zuzanna Łopatka

Copyright © by Virtualo, 2023

Redakcja: Weronika May

Korekta: Aleksandra Wrońska, Magdalena Gonta-Biernat / To Się Wyda

Skład i łamanie: Tomasz Biernat / To Się Wyda

Projekt okładki: Tomasz Biernat / To Się Wyda

Ilustracja na okładce: Erhard Dietl

Tytuł oryginału: Die Olchis und das Schrumpfpulver

Wydanie I

Warszawa 2024

ISBN 978-83-272-8953-7

Książka jest objęta ochroną prawa autorskiego. Wszelkie udostępnianie osobom trzecim, upowszechnianie i upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Virtualo Sp. z o.o.

ul. Marszałkowska 104/122

00-017 Warszawa

www.virtualo.pl

Chcesz wydać książkę lub audiobook? Wejdź na virtualo.eu lub napisz do nas na adres: redakcja@virtualo.pl.

Zobacz nas na

W serii o Lichotkach ukazały się:

Lichotki i tajny eksperyment

Lichotki lecą na Księżyc

Lichotki i rekin w kratkę

Lichotki i zielona mumia

Lichotki i Diabelskie Leże

Lichotki w sidłach magika

Lichotki i ściekowy detektyw z Londynu

Lichotki i polowanie na Upiora

W trzymającej w napięciu serii o Lichotkach-detektywach ukazały się liczne książeczki i dwa zbiory opowiadań. Materiały pomocnicze i edukacyjne (po niemiecku) można znaleźć na stronie www.vgo-schule.de.

Erhard Dietl urodził się w 1953 roku w Ratyzbonie w Niemczech. Jest pisarzem i ilustratorem odnoszącym sukcesy zarówno w swoim kraju, jak i za granicą. Za swoje prace otrzymał wiele nagród, między innymi nagrodę fundacji Buchkunst za najładniej wydaną książkę czy austriacką nagrodę za najlepszą książkę w dziedzinie literatury dziecięcej i młodzieżowej.

Jednymi z najpopularniejszych bohaterów jego książek są niesforne Lichotki, które rozśmieszą i przyciągną do lektury nawet tych, którzy nie są przekonani do czytania. Czytelnicy z przyjemnością sięgną również po serię o Gustavie Gorkym – kosmicznym reporterze. Przypadnie ona do gustu zwłaszcza fanom Lichotków.

Piękne miasto Szmelc

Szmelc to miasteczko, w którym dobrze się żyło. Uczniowie mieli miłych nauczycieli, a w budce na rynku można było zjeść najlepsze lody czekoladowe pod słońcem. Zwłaszcza latem turyści chętnie odwiedzali to miasto, bo powietrze było tu świeże, a krajobrazy piękne.

Na ulicach spotykało się wielu ludzi w dobrych humorach, pozdrawiających się przyjaźnie. Nawet pan Mruczek, policjant, zawsze był przychylnie nastawiony. Czasami dzieci gwizdały na niego bezczelnie i krzyczały: „Mruczek-kruczek!”. Policjant celował w nich wtedy dla hecy wskazującym palcem i wołał: „Ręce do góry!”, a dzieci rozbiegały się wkoło, krzycząc z uciechy.

W Szmelcu ulice były czyste, a rosnące wzdłuż nich drzewa schludnie przycięte. Śmietniki opróżniano regularnie, mieszkańcy posłusznie segregowali śmieci, a odpadki wywożono na pobliskie wysypisko.

Jednym z najładniejszych budynków w Szmelcu był ozdobny ratusz. Zawsze wyglądał jak świeżo pomalowany, a w jego oknach wisiały kolorowe skrzynki pełne kwiatów.

„Chciałbym, żeby wszyscy się u nas dobrze czuli” – powtarzał zawsze burmistrz. – „Chcę, żeby Szmelc był przytulnym miejscem!”.

A najbardziej przytulnie było na obrzeżach miasta, gdzie znajdowało się swojsko cuchnące wysypisko śmieci.

To tam mieszkała rodzina Lichotków.

Tata-Lichotek brał akurat swoją codzienną kąpiel w śmieciach. Wylegiwał się w zardzewiałej wannie, całkowicie odprężony.

– Stęchłe wiatry, kurza stopka, piękne życie jest Lichotka! – powiedział.

Ziewnął, a pięć zamroczonych muszek wpadło bezwładnie do wanny, bo chuch Taty-Lichotka działał jak środek odurzający.

Obok niego, na obrzydliwym materacu, leżał Dziadek-Lichotek. Ułożył sobie na ramieniu kilka pcheł i próbował uczyć je sztuczek. Nie było to łatwe, bo pchełki były dużo mniej pojętne niż myszy i szczury, które tresował wcześniej.

Babcia-Lichotka siedziała na skrzyni po owocach przed wejściem do jaskini i karmiła najmłodsze Lichociątko skrawkami torebek foliowych. A Mama-Lichotka przygotowywała posiłek. Obiema rękami mieszała coś w głębokim garnku i podśpiewywała:

Zupa musi być treściwa,
dodam jeszcze ości chyba
i dla smaku trocin wrzucę,
tutaj trzeba mieć wyczucie.

– Kiedy w końcu będzie gotowe? – pytały Lichociątka. – Już nam burczy w brzuchach!

Stały w kałuży błota i rozmontowywały stary rower na części.

– Zrobisz nam makaron ze szprych? – zapytało jedno Lichociątko.

– Dobry pomysł – odparła Mama-Lichotka. – Wrzućcie je po prostu do zupy!

Lichotki chętnie jedzą takie niecodzienne dania. Szprychy od roweru wciągają jak spaghetti. Puszki, butelki, buty i cegły też pałaszują ze smakiem i nigdy nie bolą ich po tym brzuchy.

Jedynie świeże rzeczy i słodycze nie są dla nich. Nie smakują im, a poza tym wyskakują im po nich kolorowe plamy na całym ciele. Najbardziej lubią to, co zaśmierdłe, zgniłe albo zjełczałe.

W ogóle Lichotki są wyjątkowymi istotami. Dzięki swoim trzem uchorogom słyszą, jak mrówki kaszlą, a dżdżownice mlaskają. A za pomocą środkowego uchorogu rozumieją wszystkie języki świata. Ich zielona skóra przypomina w dotyku ośmiornicę, a włosy są sztywne jak druty.

Mięśnie mają jak ze stali i nawet małe Lichociątka potrafią rzucać ciężkimi oponami wysoko ponad wysypisko śmieci.

Lichotki uwielbiają deszcz, chętnie skaczą przed błotniste kałuże i nigdy się nie myją. Za to prukają i bekają, ile wlezie.

Gdy tylko przyjdzie im ochota, obchodzą upierdziny. Uwielbia je zwłaszcza Babcia-Lichotka, która potrafi świętować nawet trzy razy w tygodniu.

Wszystkie Lichotki dożywają sędziwego wieku. Czy to za sprawą niecodziennej diety? Dziadek-Lichotek ma już dziewięćset osiemdziesiąt pięć lat i nadal jest w świetnej formie. Lichociątka są bliźniakami i mają po czterdzieści pięć lat, a najmłodsze Lichociątko – dopiero dwanaście.

Rodzina Lichotków od jakiegoś czasu jest dosyć znana w okolicy. Do Szmelca przyjeżdżają często turyści, żeby zaspokoić swoją ciekawość i rzucić okiem na małe śmierdziuszki.

Naprawdę miło jest popatrzeć, jakie zadowolone z życia i zrelaksowane są Lichotki. Są szczęśliwą rodziną. Trzymają się razem, a jeśli zdarza im się czasem kłótnia, to nie trwa dłużej niż puszczenie bąka.

Mieszkańcy Szmelca już dawno przywykli do zalatujących Lichotków, a wielu było nawet dumnych z takiej lichociej atrakcji. Wszyscy lubili te przyjazne śmierdziuszki.

Wszyscy? No dobrze, prawie wszyscy.

Walka z brudem

Po drugiej stronie Szmelca stał kanarkowożółty domek.

Świeżo pomalowany płot chronił wypielęgnowany ogródek przed psami i innymi intruzami. Trawnik zawsze był równo przycięty i zagrabiony. Mlecze i stokrotki nie miały szans się na nim utrzymać. O to dbały zamieszkujące domek Lidia i Iwona.

Siostry mieszkały tam tylko we dwie. Nie były już najmłodsze, ale nadal w dobrej formie, a gęste włosy nosiły zawsze starannie ułożone.

Zwłaszcza Lidia, młodsza z sióstr, wyglądała w sumie całkiem sympatycznie. Jej kręcone włosy były gęste jak wełna, a błękitne oczy błyszczały jasno i czysto jak kostki lodu. Okrągła twarz sprawiała wrażenie przyjaznej, a gdy Lidia się uśmiechała, w różowych policzkach robiły jej się śmieszne dołeczki.

Ale siostry były okryte złą sławą i wielu mieszkańców Szmelca plotkowało za ich plecami. Bo zwykle widywano je ubrane w szare robocze fartuchy, uzbrojone w szczotki, wiadra, miotły, ścierki i płyny do czyszczenia.

Porządek i czystość były bowiem dla Iwony i Lidii najważniejszymi sprawami na świecie. Prowadziły nieustającą walkę z wszelkimi rodzajami plam, kurzu, kamienia i brudu.

Tak, te dwie były rzeczywiście wyjątkowym zjawiskiem i mówiło się w Szmelcu, że siostry na swoich miotłach nawet czasem latają. Dostały więc przezwisko Porządnice.

Można powiedzieć, że były zupełnym przeciwieństwem Lichotków.

Tego ranka już od świtu pucowały okna i zamiatały ścieżkę przed domkiem. Umyły ciepłą wodą nawet puste śmietniki, żeby były czyste też w środku. A teraz stały na drabinach rozstawionych na chodniku i szorowały pnie drzew rosnących wzdłuż drogi.

Zabawne – pomyślała pani Niechlujka, która akurat odprowadzała do przedszkola swojego Tomeczka. Nie mogła się powstrzymać od chichotu, gdy zobaczyła dwie kobiety wysoko na drabinach. Jeszcze w życiu nie widziała, żeby ktoś mył drzewa.

– Dzień dobry – pozdrowiła je przyjaźnie. – Ależ panie dziś sumiennie pracują!

– Ktoś przecież musi zadbać o porządek, prawda?! – odkrzyknęła ponuro Iwona ze swojej drabiny.

– Poza nami nikt się nie troszczy o takie sprawy – dodała Lidia i zanurzyła swoją szczotkę głęboko w wiadrze z wodą.

– Jeśli będziecie panie miały ochotę, możecie później wymyć naszą klatkę schodową – powiedziała ze śmiechem pani Niechlujka. – Tomeczek całą zasypał dziś rano ziemią od kwiatków!

Iwona pokręciła głową z niedowierzaniem.

– Cóż, jak ktoś się decyduje na dzieci, sam jest sobie winien. Wiadomo, że takie małe urwisy wszystko brudzą.

– Daj spokój, Iwono – powiedziała po cichu Lidia do swojej siostry. – Przecież nie miała nic złego na myśli.

– Miłego dnia – burknęła zirytowana pani Niechlujka i odeszła szybkim krokiem.

Serdecznie wam współczuję! – pomyślała. Jak ktoś ma takiego bzika na punkcie sprzątania, nie ma dla niego ratunku.

Dopiero co zniknęła za rogiem pani Niechlujka, a już pod domem Porządnic pojawił się burmistrz. Szedł właśnie do ratusza, gdzie jak zwykle czekało go mnóstwo pracy.

– Panie burmistrzu! – zawołała do niego Iwona. – Dobrze, że pana widzimy!

Pospiesznie zeszła z drabiny i odstawiła szczotkę.

– Musimy z panem porozmawiać.

– Znowu? – mruknął burmistrz i spojrzał na zegarek. – Niestety nie mam zbyt wiele czasu.

Lidia i Iwona już kilka razy przychodziły do niego do ratusza i za każdym razem były to wysoce nieprzyjemne wizyty.

– Więc niech pan go znajdzie! – krzyknęła Lidia, która też zeszła z drabiny. – Mamy przecież ważną sprawę!

– O co chodzi tym razem? – Burmistrz uniósł brwi. – Chyba nie znowu o Lichotki, prawda?

– A właśnie, że tak! – odparła Iwona. – Dokładnie o nie chodzi! Te Lichotki to skandal! Kiedy w końcu pozbędzie się pan tego paskudnego wysypiska śmieci? Czy przemyślał pan już tę sprawę? – Zrobiła zawziętą minę i wymachiwała palcem wskazującym tuż przed nosem burmistrza.

Burmistrz nie lubił, jak ktoś mu machał przed nosem. A te dwie Porządnice z ich bzikiem na punkcie czystości porządnie działały mu na nerwy.

– Tak, tak, już dobrze – burknął. – Ale lichocie wysypisko jest przecież po drugiej stronie miasta. Z tego domu nawet go nie widać. Dlaczego tak bardzo paniom przeszkadza?

– Zwyczajnie, przeszkadza nam – powiedziała ostrożnie Lidia.

– I to jak! Przeszkadza nam nawet nadzwyczajnie. Szmelc to schludne miasto! – krzyknęła Iwona. – A w schludnym mieście nie ma miejsca na śmierdzące wysypisko śmieci. A dla tych pomylonych Lichotków tym bardziej nie. Powinniśmy się wstydzić!

– Też coś. Po prostu są trochę inne niż my – stwierdził burmistrz. – Są spokojnymi mieszkańcami i nikomu nie robią krzywdy. Powinniśmy zostawić je w spokoju.

– Ale nie ma tu dla nich miejsca! – powtórzyła Iwona. – Śmierdzą i żywią się śmieciami. Żaden porządny człowiek się tak nie zachowuje.

– Ale Lichotki przecież nie są ludźmi! – Spróbował jeszcze raz burmistrz.

Iwona się wzdrygnęła.

– Zgroza! Nawet nie chcę o nich myśleć!

– To niech pani nie myśli! – Burmistrz się zaśmiał i wzruszył ramionami. – Przykro mi, ale nie mogę paniom pomóc. Lichotki też mają prawo żyć tak, jak lubią. A do tego potrzebują swoich śmieci. Powinny się panie nad tym zastanowić. Życzę miłego dnia. Proszę spokojnie sprzątać dalej. Do widzenia!

I odszedł.

– Niemożliwy jest ten człowiek – powiedziała Iwona. – I on się tytułuje burmistrzem.

– Kiedyś na pewno uda nam się go przekonać – stwierdziła uspokajająco Lidia. – W końcu dobro zawsze zwycięża!

Dla Lidii i Iwony dobro oznaczało porządek. A w walce z Lichotkami dalekie były od kapitulacji.

Spis treści

Piękne miasto Szmelc

Walka z brudem