Mojej Matce

Imiona, nazwiska i funkcje rozmówczyń zostały zmienione

.

Zadymiara

Patryk Vega: Jak to możliwe, że uduchowiona projektantka wnętrz stała się taką ostrą policjantką?

Sierżant Katarzyna Myko: Pomysł zrodził się w mojej głowie, kiedy byłam jeszcze nastolatką. Mój wujek i ciotka byli policjantami. No i przy okazji rodzinnych imprez wujek często rozmawiał z dziadkiem na tematy zawodowe. Słuchałam tego z wielkim zaciekawieniem, bo wujek bardzo mi imponował.

A o czym opowiadał?

O pracy policyjnej, o różnych zabójstwach, włamaniach. Wujek był naczelnikiem wydziału kryminalnego, miał więc do czynienia z takimi sprawami.

Pamiętam na przykład, że opowiadał kiedyś, jak rozbił szajkę, która handlowała papierosami. To zrobiło na mnie wrażenie. No i chyba wtedy pojawił się w mojej głowie pomysł, żeby zostać policjantką. Aczkolwiek na początku niewiele na to wskazywało. Skończyłam liceum plastyczne i zajmowałam się projektowaniem wnętrz. Ale potem wyszłam pierwszy raz za mąż za policjanta, co było zresztą totalnym błędem. (śmiech)

Z jakiego był pionu?

Pracował w patrolu, a potem poszedł do ruchu drogowego. Tylko że to był taki typ człowieka, który cały sens swojego życia upatruje w pracy. To go określało. Do tej pory tak zresztą jest. No i ja mu zazdrościłam, bo sama spędzałam po kilkanaście godzin dziennie przy komputerze i miałam już tego dość.

Jako projektantka?

Tak. Zarabiałam dużo większe pieniądze niż obecnie.

A ile zarabiasz teraz?

Wstyd mówić. Dwa tysiące siedemset złotych na rękę.

Po ilu latach pracy?

Prawie sześciu. Tak że to jest śmiech na sali. Wracając jednak do mojego małżeństwa: zazdrościłam mu tego, że on przychodził do domu i miał czas dla siebie. Ja takiego czasu nie miałam. Ciągle pracowałam, a marzyłam o tym, żeby usiąść na kanapie z kubkiem herbaty w ręku i odpocząć.

Poza tym całe to małżeństwo było pochopne i nieudane. Skończyło się zresztą w dramatycznych okolicznościach. W pewnym momencie musiałam przed nim uciekać. Nieraz mnie straszył, że jak od niego odejdę, to wyrzuci mnie przez balkon i powie, że popełniłam samobójstwo.

A dlaczego w ogóle z nim byłaś? Zakochałaś się?

Czy ja się w nim zakochałam? Teraz nie jestem w stanie tego stwierdzić. Chyba podobało mi się w nim to, że jest taki zaradny i odpowiedzialny. Zawsze zdecydowany i konkretny. Tylko że to się później obróciło przeciwko mnie, bo on chciał siłą wejść w moje życie i kontrolować je na każdym etapie.

A ile trwał wasz związek?

Prawie sześć lat.

Od początku się psuło?

Nie. Jak za niego wyszłam, miałam dwadzieścia lat. Emocjonalnie byłam jeszcze dzieckiem. Przed nim miałam tylko jednego chłopaka. Później skupiłam się na zarabianiu pieniędzy, a nie na imprezowaniu i życiu towarzyskim. Żałowałam tego.

A jak wyglądały twoje pierwsze kroki w policji?

Trafiłam od razu do kryminalnych. Ani jednego dnia nie robiłam na patrolu. I na dzień dobry posadzili mnie z taką wredną dziewczyną. W pierwszej chwili pomyślałam sobie: „O, fajnie, z kobietą będę siedziała”. Ale ona mi na starcie powiedziała:

– Słuchaj, jak mi naczelnik dodatek podniesie, to ci będę pomagała. A jak nie, to radź sobie sama.

Myślę: „Ja pierdolę, co ja teraz zrobię?”. A wiesz, dali mi od razu jakieś sprawy, kwity, a ja nie wiedziałam w ogóle, co to jest i co z tym zrobić, bo w szkole nas tego nie uczyli.

To był oddział śledczy?

Tak. Ja tam bardzo szybciutko stawiałam kolejne kroki w karierze. Zaczęłam od rejestrówek, trzy miesiące później miałam już poważniejsze sprawy, a na sam koniec pobicia i gwałty. Pracowałam w Wydziale do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu.

Jak się tam w ogóle dostałaś? Bo najpierw miałaś kurs podstawowy.

Tak jak każdy. To był dla mnie dramat – pani bizneswoman oderwana granatem od komputera.

A gdzie byłaś w tej szkole?

W Słupsku. Przez siedem miesięcy. Pamiętam, że miałam takiego trenera, który był strasznym katem. Jak stałyśmy w rządku, takie lale, to on patrzył na nas i mówił:

– Oooooo! Gwiazdy! Ja was, kurwa, zajebię!

No i ćwiczyłyśmy musztry i inne zaprawy. A mnie się chciało płakać.

Myślałam sobie: „Kurwa, co ja tu robię?”. Zawsze spocona, nogi poobcierane. Nie miałyśmy nawet czasu na to, żeby iść do kibla. Taki rytm był. Ja byłam przyzwyczajona do tego, że późno się kładę i wstaję też późno. A tam trzeba było się kłaść wcześniej, bo i wcześnie się wstawało. Miałyśmy taki system, że jedna wstaje o piątej, druga o piątej dwadzieścia, trzecia o piątej czterdzieści, bo na szóstą trzeba na odprawę.

No i co? Nie miałaś odruchu, żeby stamtąd uciekać?

Miałam. Mówiłam sobie: „Nie, to nie dla mnie”. Ale potem zaczęłam sobie powtarzać: „Aaaa, jeszcze tydzień wytrzymam”. No i na tej zasadzie przetrwałam. Potem już się wdrożyłam.

Z czego mieliście wykłady na tej uczelni?

Głównie z prewencji.

To was interesowało?

Tak przynajmniej uważali nasi wykładowcy.

A nie było jakichś wykładów z kryminalistyki, oględzin miejsca zbrodni?

Nie było w ogóle takich rzeczy. Mieliśmy wykłady tylko z typowo patrolowych tematów. Później dopiero doszły szkolenia z oględzin. Ale to też był kosmos. Bo normalnie robi się to inaczej, chyba że są jakieś poważne sprawy.

A jak się to robi prawidłowo?

Wszystko musisz notować w specjalnych protokołach. Już wchodząc do budynku, w którym doszło do zabójstwa, piszesz na przykład: „Budynek typu takiego a takiego, znajdujący się po lewej stronie wjazdu do ulicy od strony północnej czy południowej… Za drzwiami do budynku znajduje się klatka schodowa o liczbie tylu a tylu schodów”. I tak dalej. Pamiętam, że oględziny jednego pokoju robiliśmy osiem godzin.

A po co to tak szczegółowo opisywać?

No właśnie sama nie wiem. Chyba po to, żeby sędzia, który czyta ten raport, mógł sobie wyobrazić, jak to wszystko wyglądało. Aczkolwiek można mieć niezłą bekę z tych opisów.

Ale tak realnie – czyta to ktokolwiek?

Myślę, że nie. Poza tym w rzeczywistości tylko naprawdę ważne sprawy opisuje się tak dokładnie. Aczkolwiek i tak nie odnotowuje się każdego szczegółu, który znajduje się w pomieszczeniu, tylko pisze się, że na przykład po lewej stronie pomieszczenia jest zabudowa meblowa, na wprost są okna, a po prawej stronie stoi kanapa. No i przyjmujesz sobie stałe punkty odniesienia, tak zwane SPO.

Na czym to polega?

Na przykład jednym punktem odniesienia jest ściana po lewej stronie, a drugim ściana z oknami. No i powiedzmy, że w odległości pięćdziesięciu centymetrów od SPO1 i dziesięciu od SPO2 znajduje się jakiś ślad, przykładowo łuska. Z kolei oględziny zwłok opisuje się w oddzielnym protokole.

I co piszesz?

Przy oględzinach zwłok musi być prokurator i to w zasadzie on powinien te oględziny przeprowadzać razem z lekarzem sądowym. My jesteśmy ewentualnie protokolantami.

A co mówi taki lekarz?

Mówi, jaki jest wzrost denata, jaka waga, kolor oczu, zarost, włosy, stan rozkładu, stężenie pośmiertne i tak dalej. Wszystko po kolei. Zawsze zagląda się też w krocze.

Po co?

Żeby sprawdzić, czy narządy płciowe są męskie czy żeńskie.

Nawet jak widać to po trupie?

Tak. Trzeba mieć pewność. Zwraca się też uwagę na znaki szczególne takie jak blizny czy tatuaże. To wszystko trzeba opisać w protokole.

A zdarzały się jakieś zabawne sytuacje na tych waszych wykładach?

Zdarzały się, bo niektórzy wykładowcy to byli tacy ludzie, którzy nigdy nie pracowali na ulicy. Zawsze dawaliśmy im jakieś pseudonimy. Na jednego mówiliśmy na przykład „Super Mario” – facet był bardzo podobny do tej postaci z gier wideo. No i oni wydawali się totalnie oderwani od rzeczywistości. Uczyli nas takich sztywnych formułek, które trzeba wypowiadać na przykład w trakcie legitymowania. W stylu: „Na podstawie artykułu piętnastego Ustawy o Policji…”. Ciężko to było w ogóle zapamiętać, ale jak odgrywaliśmy scenki przed wykładowcami, to musieliśmy je powtarzać.

Tak swoją drogą… w pewnym momencie wdałam się w romans z jednym z nich.

Ile lat był od ciebie starszy?

Z pięć–sześć. Ja się w ogóle znałam z nim wcześniej. On był mężem policjantki, która przyjaźniła się z moją koleżanką. Poznaliśmy się na Mazurach. Ale tak bardzo przelotnie, pamiętam, że nawet nie gadaliśmy ze sobą za dużo. Zapamiętałam tylko, że był przystojny.

A jak cię poderwał?

To w zasadzie samo wyszło. Zobaczyłam go po trzech miesiącach pobytu w szkole. On akurat wrócił ze zwolnienia lekarskiego.

Czemu był na zwolnieniu?

Bo upuścił sobie krawężnik na stopę.

Jak to?

Był trochę nawalony, chciał się popisać przed znajomymi i przenieść krawężnik. Skończyło się tak, że miał całą stopę pogruchotaną. Pokazywał mi potem zdjęcie rentgenowskie, masakra. Każda kość poprzesuwana w inną stronę.

W każdym razie weszłam pewnego dnia na salę wykładową i zobaczyłam znajomą twarz. Tak się przyglądam i myślę, że podobny do tego znajomego. Okazało się, że to on i że prowadzi zajęcia z ruchu drogowego.

Mówię:

– Kurde, ty tu? Ale numer.

Wywiązała się gadka szmatka, a na odchodne on powiedział:

– Przyjdź do mnie później, to pogadamy.

Pamiętam, że wzięłam jakieś papiery ze sobą, że niby coś tam miałam u niego zaliczyć. Potem zaczęliśmy pisać do siebie SMS-y, spotykać się.

Często?

Nie, bo nie było na to czasu. Najczęściej spotykaliśmy się poza szkołą. Na terenie placówki wszystko było oficjalnie. Nawet nie mówiliśmy do siebie na „ty”.

A gdzie dokładnie się spotykaliście?

W takim hotelu parędziesiąt kilometrów od Słupska.

Aż tak?

No tak. Bo w Słupsku wszyscy go znali. On był miejscowy i nie chciał robić cyrków. Tylko wiesz, podstawą całego tego romansu nie był nawet seks. Między nami nawiązała się taka bardzo przyjacielska relacja. Po czasie myślę, że trochę się w nim zakochałam.

Dlaczego?

Był po prostu fajnym facetem. Dogadywaliśmy się. On był taki… bezpretensjonalny. Bo wiesz, strasznie alergicznie reaguję na facetów, którzy mówią mi, jak na przykład mam się zachowywać. Nie lubię, kiedy ktoś próbuje mi coś narzucić. Uważam, że jeżeli chce się z kimś być, trzeba zaakceptować to, jaki ten ktoś jest. Nie zmieniać w nim niczego. Jak ktoś ma nawyk, kurwa, rzucania skarpetek na podłogę, no to ja tego nawyku go nie oduczę. Ewentualnie zacznę te skarpetki zbierać albo je zostawię – na tej zasadzie.

A czemu nie pociągnęliście tego dalej?

Od początku nie liczyłam na to, że będzie z tego coś więcej. To znaczy podejrzewam, że gdybyśmy się związali ze sobą, toby nam wyszło. No ale tak się nie stało.

A macie jeszcze kontakt?

Tak, od czasu do czasu napiszemy do siebie maila. Ale nie widzieliśmy się od dawna. On mi kiedyś powiedział, że gdybym dała mu do zrozumienia, że chcę z nim być, to on był gotowy zostawić dla mnie żonę i dziecko. Nie zrobiłam tego jednak. Tak wyszło.

Co poczułaś, kiedy ci to powiedział?

Pomyślałam sobie, że widocznie tak miało się to potoczyć. Bo jeśli on chciał czegoś więcej, to przecież sam mógł mi o tym powiedzieć. Ale też nie wiem, czy chciałabym się wpakować w taką relację. Budować swoje szczęście na nieszczęściu kogoś innego.

Tęskniłaś za nim?

Tak, tęskniłam, ale nie miałam żalu o to, że tak się to zakończyło. Właśnie dlatego, że od początku zakładałam, że nic z tego nie będzie.

Twoje pierwsze wrażenia, jak już poszłaś do policji?

Powiem ci, że policja to jest tak naprawdę jeden wielki konflikt. Tam się ciągle toczą jakieś wojny, cały czas coś się zmienia. To, co się tam dzieje, jest w rzeczywistości odzwierciedleniem wydarzeń w polityce. Ciągle ktoś chce kogoś wygryźć albo komuś świnię podłożyć. No i tak się to toczy.

Na niższych szczeblach też?

Tak. Dam ci przykład. Jak byłam w kryminalnych, to w pewnym momencie komendant zaproponował mi stanowisko rzecznika. Nawet nie masz pojęcia, ilu zyskałam przez to wrogów. Od razu zaczęły się pojawiać głosy w stylu: „Jak to? Po pięciu latach służby została rzecznikiem prasowym? Przecież to skandal! Jak tak może być!? Tylu chętnych było na to miejsce!”. A ja dostałam to stanowisko tylko dlatego, że umiałam malować. No, namalowałam komendantowi portrety dla wojewódzkich, które on im zawiózł w prezencie.

W ogóle ten komendant miał różne dziwne historie. Kilka razy był zawieszany, a raz znalazł się już nawet na wylocie za gorzałę i dupy.

Jak to za dupy?

No bo miał różne dziwne sprawy o molestowanie i mobbing. Generalnie to był cham i prostak. Strasznie go nie lubiłam.

Wobec ciebie też się tak zachowywał?

Masz na myśli molestowanie? Nie, nie wykorzystywał okazji do macanek. Ale niestety są tacy, którzy nie umieją się powstrzymać.

A jak w ogóle oceniasz sytuację kobiet w policji?

Różnie. Nie można udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Wiele kobiet musi nauczyć się pracy tutaj. Bo mają tak naprawdę dwa razy trudniej niż faceci. Od samych dziewczyn zależy, jak do tego podejdą i jaką drogę wybiorą. Czy im nie przeszkadza to, że są uważane za idiotki, i spokojnie pną się po kolejnych szczeblach kariery różnymi sposobami, czy może wolą pokazać, że są warte więcej niż to, co mają pod bluzką. Znam takie i takie policjantki. Z tym że idiotki mają znacznie łatwiej, nie oszukujmy się. Tylko zastanawiam się, jak dużo muszę wypić wcześniej. (śmiech)

Są też policjantki, które są przełożonymi i sypiają ze swoimi podwładnymi. Mam taką jedną u siebie w Koluszkach.

Sypia z podwładnymi?

No tak. To chora sytuacja. Jak któryś da się w to wciągnąć, to później ma problemy. A ona jest takim zaborczym typem.

Ale co, wszyscy o tym wiedzą?

To po prostu widać.

Trzeba się dobrze ukrywać, żeby nikt nie zauważył. A ona miewała akurat romanse z takimi, którzy niekoniecznie cenili sobie dyskrecję. Jak to mawiała moja koleżanka: „Byłoby więcej rozwiązłych kobiet, gdyby było więcej dyskretnych mężczyzn”.

A czemu po szkole nie trafiłaś do patrolówki?

Wolałam tego uniknąć, bo zawsze wszyscy straszyli nas patrolem. W szkole, jak ktoś coś przeskrobał, to się go straszyło, że trafi do patrolówki, że tam jest najgorzej. A to jest bzdura – wszystko zależy od tego, jakie masz predyspozycje.

Są tacy, którzy się realizują w takiej pracy, a inni lepiej się sprawdzają w dochodzeniówce.

Do tego nie każdy może być policjantem operacyjnym. Zresztą u nas w Koluszkach praca operacyjna praktycznie nie istnieje. Bo tu są miejscowi policjanci zamieszani w wiele brudnych, lokalnych spraw. Chodzi o to, że u nas rządziły kiedyś grupy przestępcze. Policjanci się ich bali i praktycznie nie podejmowali interwencji.

Ale jakieś poważne grupy?

Tak. Strzelaniny były dosyć częste. Policjanci z nimi współpracowali. Za pięćdziesiąt złotych kserowali im akta albo inne papiery. To było co prawda dziesięć lat temu, ale pewne rzeczy cały czas się ciągną.

No i, choć zabrzmi to śmiesznie w moich ustach, bo jestem kobietą, ja tam zaczęłam w pewnym momencie robić porządki.

Masz poczucie, że kobiet w takiej sytuacji nie traktuje się poważnie?

Trochę tak jest. Bo wiesz, ja się czuję stuprocentową kobietą, która w domu ceni sobie zapach jedzenia, prania i tak dalej. Lubię ciszę, spokój, na nikogo nie krzyczę. Ale jak idę do pracy, to zmieniam się o sto osiemdziesiąt stopni.

Z czego to wynika?

Inaczej się nie da. Trzeba tak robić, żeby tam przetrwać. Muszę zachować dystans, a także być stanowcza i zdecydowana, żeby ludzie na ulicy mnie słuchali. Oni muszą robić to, co im każę, i rozumieć, czego od nich w danej sytuacji wymagam. Czyli niejako ich wychowuję.

Miałam kiedyś partnera w patrolu, który wychodził z podobnych założeń, ale długo nie pojeździliśmy razem, bo komendant się zesrał i nas rozdzielił.

Dlaczego?

Była skarga za skargą. Cała sprawa otarła się o BSW, czyli Biuro Spraw Wewnętrznych.

Jak to?

Pierwsza skarga była związana z interwencją na domówce. Dostaliśmy zgłoszenie, że w jednym z mieszkań odbywa się impreza i jest za głośno. No to pojechaliśmy tam na spokojnie, żeby uciszyć towarzystwo. Nawet nie chcieliśmy mandatów wystawiać, tylko pouczenie dać, żeby ściszyli muzykę. Okej, wchodzimy do mieszkania, a tam trzech chłopaków i jedna dziewczyna. No i ona spokojna, dwóch z tych chłopaków też, ale trzeci zaczął się wyrywać. Poleciały jakieś ostre wyzwiska w stylu: „Psy, kurwa, przyjechały” i tak dalej.

No to mówię do jego kolegów:

– Uspokoją panowie swojego gościa? Bo zaraz się to dla niego źle skończy.

Ten się jednak jeszcze bardziej podkręcił i mówi:

– A co, kurwa? Chuja możecie mi zrobić. – I dalej leci z wyzwiskami.

No to odparowałam:

– Zamknij się, kurwa, człowieku, bo zaraz z nami pojedziesz!

– Mogę, kurwa, jechać!

– Okej, no to chodź.

Krzyknął do mnie coś jeszcze, a ja już nie wytrzymałam i lutnęłam mu z pięści. Facet się wyłożył na ziemi, doskoczył jeszcze ten mój partner i go zawinęliśmy. Potem, jak już jechaliśmy w radiowozie, to dalej się darł. Więc pizdnęłam go jeszcze z liścia w twarz. No i zamilkł w końcu.

Jak to się dalej potoczyło?

Pojechaliśmy z nim do lekarza. Bo przed osadzeniem na dołku trzeba gościa zawsze zbadać.

Dlaczego?

Chodzi o to, że w trakcie interwencji możemy użyć środków przymusu bezpośredniego. Ale jeżeli obrażenia u gościa pojawiłyby się, kiedy już siedział na dołku, to zrobiłby się problem. W każdym razie zawieźliśmy go do lekarza.

Ale ja w tej adrenalinie postanowiłam się jeszcze nad nim poznęcać. Wzięłam go do takiego zagajnika przed szpitalem, rzuciłam na ziemię i zaczęłam mu łeb wycierać w tym piachu, co tam był. Jeszcze mu na dokładkę gazem mordę natarłam. Powiem ci, że wył jak piesek. Ale powiedziałam tylko:

– Zamknij się, kurwa! Tam domy są zaraz obok!

Na koniec dostał jeszcze pod żebra od mojego kolegi takim ciosem, że się zesrał. Dosłownie.

Co było dalej?

Wzięliśmy go do szpitala z tą obdartą mordą. Lekarz się pyta:

– Ma jakieś obrażenia?

Bo wiesz, oni nie sprawdzają nawet specjalnie. A facet na pewno miał jakieś sińce na udach i pośladkach, bo dostał też parę pał w międzyczasie. My go dobre dziesięć minut oprawialiśmy w tym lesie… Później nam się jeszcze odgrażał na komendzie, to ponownie gazem dostał.

Jak to się skończyło?

Zaskarżył nas. My oczywiście powiedzieliśmy, że to brednie. No bo jak? To niedorzeczne, żebym ja kogoś do lasu wywiozła. Nawet pani z BSW powiedziała:

– No bo jak tak na panią popatrzyłam, to właśnie pomyślałam, że to jakaś bzdura! On napisał tak, jakby pani jakąś psychopatką była.

A ja mówię na to:

– No absolutnie nie. (śmiech)

(śmiech)

Jestem znana z używania gazu, miesięcznie średnio zużywam pięć pojemników. Do kierownika nawet kiedyś powiedziałam, żeby na weekend po prostu dawał mi litrowy. (śmiech) Gaz jest najlepszy. No bo jakie ja mam szanse w konfrontacji z facetem na pięści? Nie mam najmniejszych!

Dla faceta to musiał być szok, że kobieta tak go sprała.

Nie spodziewał się tego. Zresztą to nie był jedyny, którego tak spraliśmy. Kiedyś wywieźliśmy w nocy faceta głęboko do lasu za stacją Koluszki i tam zostawiliśmy. Żeby na drugi raz zapamiętał.

Gołego?

Nie, ale z gazem na jajkach.

To też piecze?

O ho, ho, ho, ho, ho! (śmiech) Nawet na dłoniach piecze, a co dopiero na błonach śluzowych.

A po tym nie ma się uszkodzonych oczu?

No niby jakoś minimalnie tak, ale po co ktoś fika? Jak jest grzeczny, to nie dostanie. Zawsze tak mówię, bo to prawda.

Ostatnio mieliśmy taką interwencję, że czterech gówniarzy siedziało nawalonych na przystanku. Podjechaliśmy i zaczęliśmy ich legitymować. Oni w pewnym momencie zaczęli pajacować przy radiowozie. Powiedziałam, żeby się zachowywali normalnie, ale nie posłuchali. No to wyjęłam gaz. Wszyscy od razu uciekli za przystanek. (śmiech)

To jest małe miasto, te same twarze ciągle się przewijają. Muszę do nich uderzyć ostro, żeby później mieć spokój.

Ale z tym gazem na jajkach, to na samą myśl boli.

Najczęściej robimy tak z domowymi agresorami. Widzę, że biedna rodzina, a każde zawiezienie takiego pana na dołek to jest minus trzysta złotych. Dla nich to ogromne pieniądze. No więc oprawiamy go po swojemu – tak żeby zapamiętał na drugi raz. Był kiedyś jeden typ, u którego interwencje zdarzały się co tydzień. My pojechaliśmy tam raz i się skończyło.

A pamiętasz swoją pierwszą interwencję?

Tak, była dość śmieszna. Pani nas wezwała, bo sąsiedzi imprezę robili na górze. Wchodzimy do niej, a ona mówi:

– Słyszycie to? Oni tam seks uprawiają na dwa pokoje! Ich tam jest ze dwudziestu! Czuję się zgwałcona emocjonalnie!

Nie wytrzymałam. Odwróciłam się i zaczęłam się śmiać.

Ludzie w ogóle często mają jakieś zwidy, omamy. Wzywają nas, a my nic nie możemy zrobić. Wtedy trzeba kombinować. Kiedyś – pracowałam wtedy w kryminalnych w Łodzi – miałam taką sytuację, że przyszła pani, która chciała zgłosić gwałt. Już po głosie dyżurnego zorientowałam się, że coś jest nie tak. Patrzę – pani stoi w przedsionku z butelką wody i co chwilę przemywa sobie twarz. Myślę: „O kurwa, znowu jakaś wariatka”. No ale dobra, idę do niej i pytam, co się stało. A ona mówi, że chodzi o gwałt. Pytam, w jakich okolicznościach, kiedy to się stało. Ona na to, że to się dzieje cały czas od trzech dni. Bo w nocy do jej domu przyszły duchy, ona wypiła z nimi flaszkę, a potem te duchy zamontowały jej w macicy urządzenie do nagrywania. I to nas cały czas nagrywa.

Pomyślałam sobie wtedy: „Chryste Panie, gdyby moja matka to zobaczyła i posłuchała, jakimi rzeczami się zajmuję…”. No ale co z tą babą zrobić?

Poszłam do dyżurnego, wyśmiałam się i powiedziałam, żeby dał mi jakiś patrol. W międzyczasie przekonałam tę babkę, że pojedziemy do ginekologa, żeby on wyjął jej ten sprzęt z macicy. Uwierzyła, ale tak naprawdę pojechaliśmy do psychiatryka. No i tam ją zostawiliśmy.

Tak że nieraz trzeba improwizować. Szczególnie jak się ma do czynienia z chorymi ludźmi, z którymi nie da się normalnie porozmawiać.

A jak sobie radzą inne kobiety?

Mam na przykład koleżankę Anielkę. Drobniutka, malutka, ze czterdzieści pięć kilo wagi, ale ma takie jaja, że niejeden facet mógłby jej pozazdrościć. Kiedyś pacyfikowałyśmy takiego strasznie agresywnego ćpuna. Aniela była świeżo od fryzjera, a ten jej napluł na włosy. To ona do niego:

– Skurwysynu, dopiero u fryzjera byłam! – I luta mu z pięści prosto w nochal. Potem z kolana go okładała.

A wiesz, facet był tak naćpany, że fugi zaczął wciągać, bo myślał, że to krecha.

Masakra.

Po tej interwencji on nam dosłownie łaził po ścianach. Wspinał się nogami na kaloryfer i tak dalej. No i non stop pluł. Nie wiem, skąd miał tyle śliny. Chłopaki kombinowały, żeby mu skarpetę do ust wsadzić. Bo normalnie nie dawaliśmy rady, wszyscy byliśmy opluci. (śmiech)

Najbardziej mnie dyżurny wkurwił. Kiedy zobaczył, że gość ma oczy załzawione od gazu, wziął chusteczkę i poszedł mu je wytrzeć. Jak wróciłam, to mu jeszcze raz psiknęłam. Dyżurny – a to był taki młody policjant – mówi do mnie:

– Co ty robisz?

To mu odpowiedziałam:

– Wypierdalaj stąd! Możesz się poskarżyć naczelnikowi, ale teraz wypierdalaj i się nie wtrącaj!

Bo wiesz, pomagał temu ćpunowi, a on się jeszcze bardziej agresywny robił w stosunku do nas. Tak że czasami mamy takie historie.

A to w ogóle legalne? Tak ludzi gazem traktować?

Legalne, oczywiście. Jak ktoś nie wykonuje moich poleceń, to mogę. Gaz jest akurat na tyle bezpiecznym środkiem przymusu, że można go używać tak naprawdę do woli. Jedyne, czego nie można, to łączyć go z kajdankami. Ale niestety zdarzają się też takie sytuacje, że trzeba użyć gazu wobec zakajdankowanego. Nie da rady inaczej tego ogarnąć. A gaz trochę osłabia człowieka i skupia jego uwagę na bólu oczu, a nie na tym, że chce się z nami szarpać.

Poza tym ja się nigdy nie będę godziła na to, żeby ktoś mnie wyzywał, obrażał albo na mnie pluł. W życiu umiem wybaczać, ale na służbie nie. Mamy na przykład jednego takiego skurwysyna, z którym zawsze trzeba się lać na interwencji.

Ile ma lat?

Już taki po pięćdziesiątce. Ma ryj wytatuowany i jak się tylko na niego spojrzy, to od razu wiadomo, że coś z nim nie tak. Jest też właścicielem dwóch amstaffów.

Kiedyś była taka sytuacja, że jednego zostawił w samochodzie. A to było lato. Co prawda wieczór, ale i tak gorąco. Zaglądam do tego auta i widzę, że ten amstaff cały pokaleczony. No to wołam tego pojeba i mu mówię:

– Co ty sobie, kurwa, człowieku, wyobrażasz? Masz natychmiast tego psa zabrać do siebie albo pootwierać okna i dać mu wodę. Przyjdę tu jutro o ósmej rano i jak nie będzie z nim wszystko w porządku, to ci łeb odjebię!

Wyobraź sobie, że w tym wypadku zadziałało.

Pootwierał szyby i przyniósł temu psu wodę.

A zdarzyła ci się taka sytuacja, że ktoś cię zaatakował?

Oczywiście. Opowiem ci jedną historię. Trzepaliśmy kiedyś chłopaków na blokowisku. No i jeden z nich miał przy sobie sporo takiego suszu zielonego. Mówię sobie: „Bingo, mamy cię, chłopczyku”. A on do nas:

– Chuja mi zrobicie! To dopalacze ze sklepu, i to legalne.

– To się jeszcze zobaczy – odparłam.

No i zabraliśmy go na komendę. Był mocno pijany i naćpany, a w komendzie wyskoczył do mnie z łapami. Normalnie mnie za szyję złapał. Ale ja mu od razu wywinęłam kopa w jaja. W dodatku obok stał mój kolega i szybko go powalił na ziemię. Na to wszystko wszedł dyżurny i zaczął jęczeć:

– Olaboga, co wy robicie?

Zresztą ten sam obsraniec co wcześniej.

Ten, co gaz wycierał?

Tak. To mówię:

– Co ty, człowieku? Nie wpierdalaj się, nie przychodź tu. Nie chcesz nam pomóc, to wypierdalaj.

Już później to jechałam z nim na ostro, wcale się nie czaiłam.

Ale wracając do sprawy: w komendzie był wtedy jeszcze jeden kolega policjant, który również nie lubi, jak mu się na głowę wchodzi. No to od razu sprzedał chłopu sierpa w brzuch i na glebę. Klęczeliśmy na nim we troje. I tak go prostowaliśmy, że mu połamaliśmy żebra i rękę. Ząb miał też ukruszony z przodu. No ale naprawdę bardzo się rzucał. Dostał jeszcze pałą, bo dyskutował.

A znęcaliście się potem nad nim?

Trochę tak. Na przykład jak przysypiał, to waliliśmy z całej siły pałą w ławkę. A to jest taki hałas, jakby ktoś z broni wystrzelił. Gość się budził, a my:

– Nie spać, kurwa! To nie jest Ciechocinek! Co ty tu, kurwa, spał będziesz?

No bo wiesz, my tak odreagowujemy, bo to pomaga zachować jakąś przytomność umysłu i równowagę. W przeciwnym razie, jakbyśmy tak po prostu przyjmowali na siebie wszystkie te ciosy, to szybko nabawilibyśmy się nerwicy.

Jak to się dalej potoczyło?

Jak wytrzeźwiał, wyszedł i z marszu pojechał z siostrą do prokuratora złożyć zawiadomienie, że go pobiliśmy. Czyli przekroczenie uprawnień. Pół komendy wtedy przesłuchali. BSW robiło rekonstrukcję zdarzeń. (śmiech) Sprawa się ciągnie nadal, ale idzie w dobrym kierunku. Tylko wiesz, faceci dzisiaj w ogóle honoru nie mają. Dostał wpieprz, to powinien usiąść, a nie pajacować. Ale nie, lecą od razu do prokuratora. Jak tu się nie denerwować?

Ty zachowujesz pogodę ducha.

Ja w ogóle jestem pogodnym człowiekiem.

Znam policjantki, które po sześciu latach pracy przychodzą do firmy i po prostu rzygać im się chce. Są tak dojechane psychicznie.

Wiesz co? Też tak miałam przez jakiś czas, gdy pracowałam jako rzecznik w Łodzi. Byłam na przykład umówiona z kimś z naszej prasy lokalnej, żeby napisać artykuł, a przychodził pan komendant i przynosił mi czterysta kopert do wysłania. Zajmowałam się tym, a potem na koniec dnia była zjeba, że artykuł nienapisany. Generalnie ciągle ktoś czegoś ode mnie chciał i miałam dość. Kompletnie nie mogłam swojej pracy usystematyzować. Dlatego najpierw przeszłam do ruchu drogowego, a potem na własne życzenie do patrolówki.

A jak pracowałaś w ruchu drogowym, to brałaś w łapę?

Nie, nigdy w życiu. Myślałam sobie: „Co mi da te pięćdziesiąt czy sto złotych? To nie zmieni mojego życia”. Mogłabym wziąć łapówkę w wysokości pięćdziesięciu milionów dolarów. To by była kwota, którą warto przyjąć. Ale mnie proponowano tylko jakieś drobne sumy. (śmiech) Zdecydowanie mówiłam wtedy:

– Proszę pani czy pana, czy naprawdę pan/pani uważa, że zaryzykowałabym pracę dla pięćdziesięciu czy stu złotych? Ja chyba już nie muszę więcej mówić. Proszę się nad tym zastanowić. Do widzenia. – Bo to naprawdę łatwy pieniądz.

Jeszcze zrozumiem policjanta, który ma dużą rodzinę na utrzymaniu, kredyty, chore dziecko czy coś w tym stylu i jest niewydolny finansowo. Ale ja? Po co mam to brać? Żeby sobie jakieś nowe buty kupić? To sobie inaczej na to zarobię albo będę żyła na tyle, na ile mnie stać.

Masz powołanie i lubisz tę pracę.

Czasami jestem osłabiona. Miałam ostatnio taki okres, kiedy nas rozdzielili w tym patrolu, że trochę zwątpiłam, czy to ma sens. Myślałam nawet, żeby zmienić tę robotę. Bo kiedy mam pracować, jak nic nie mogę zrobić i muszę omijać tych wszystkich gnojów i uważać, żeby im przypadkiem siniaczka nie nabić, to mi się odechciewa. Naprawdę miałam moment stagnacji i jeszcze trochę w nim tkwię. To znaczy robię swoje, nie daję sobie włazić na łeb, ale przystopowałam z wynikami.

Przełożeni tego nie widzą?

Pewnie niedługo komendant mnie wezwie i zapyta, dlaczego tak się dzieje. Wtedy mu powiem. Ale – tak swoją drogą – mamy od paru miesięcy nowego komendanta. Takiego, co z plebsem nie rozmawia. Czyli zwykłemu policjantowi ręki nie poda.

Więc jeśli kogoś wzywa, to tylko po to, żeby go zjebać albo wkręcić mu jakieś postępowanie.

Ostatnio miałam taką sytuację, że mnie wezwał. Miałam akurat wolne. Zostawiłam w mieszkaniu telefon do adwokata, bo mam teraz taką manię, że oddaję go swojemu bratu – na wypadek gdyby mnie za coś zamknęli. No i poszłam do komendanta z marszu, w szortach, nawet włosów nie umyłam.