Jack Schafer, Marvin Karlins: Wykrywacz prawdy. Praktyczny przewodnik agentów FBI

Wydawca: Kompania Mediowa sp. z o.o.
ul. Chełmska 21, budynek 4A
00–724 Warszawa
www.kmbooks.pl

Wszystkie publikacje Wydawnictwa Kompania Mediowa dostępne są także w formie audiobooków i ebooków

Śledź nasze nowości:
https://www.youtube.com/channel/UCGiZnOXxmBy3n7K7Z6LVY8A
https://pl-pl.facebook.com/kompaniamediowa/

Jack Schafer, Marvin Karlins: The Truth Detector:
An Ex-FBI Agent’s Guide for Getting People to Reveal the Truth
Opinie opisane w tej książce są wyrazem poglądów autorów, a nie oficjalnymi opiniami Federalnego Biura Śledczego
Copyright © 2020 by John Schafer Ph.D. and Marvin Karlins Ph.D.
All rights reserved.
Copyright © Polish edition Kompania Mediowa, 2022
Copyright © Polish translation Władysław Bibrowski, 2022

ISBN 978-83-959653-5-7

Projekt okładki: Katarzyna Konior / studio.bluemango.pl

Redakcja: Mirosława Kostrzyńska

Korekta: Marzenna Kłos

Skład i łamanie: TYPO 2 Jolanta Ugorowska

Produkcja: Leszek Marcinkowski

Wszystkie prawa zastrzeżone

Konwersja: eLitera s.c.

Mojej żonie, Helenie

Czy będzie lepiej, czy gorzej, zamożnie czy biednie,
w chorobie czy w zdrowiu, byśmy się kochali i dbali
o siebie, dopóki śmierć nas nie rozłączy.

Jack Schafer

Wszystkim mężczyznom i kobietom codziennie
narażającym swoje życie, aby chronić Amerykę:

Wasze akty heroizmu wyznaczają najwyższy
standard ludzkiej szlachetności.

Marvin Karlins

WPROWADZENIE

POPRZEDZANIE KŁAMSTWA PRAWDĄ

Gdyby ludzie częściej słuchali tego, co mówią, mówiliby o wiele mniej.

EDWARD A. MURPHY, JR

Wyobraź sobie, że podchodzisz do nieznajomego w centrum handlowym, zaczynasz rozmowę i w ciągu pięciu minut uzyskujesz jego dane osobowe, takie jak numer ubezpieczenia społecznego, hasło do komputera, datę urodzenia lub nazwisko panieńskie matki. Odchodzi nieświadomy tego, że podał poufne informacje osobiste. Może się to wydawać niemożliwe, ale jest łatwiejsze, niż ci się wydaje. Zdumiewa mnie, jak łatwo jest skłonić ludzi do bezwiednego podawania poufnych informacji i ujawniania prawdy.

Wydano już wiele książek na temat wykrywania oszustw. To nie jest jedna z nich. Wyróżnia ją to, że naucza sposobów, które można zastosować, aby wydobyć rzetelne informacje od przyjaciół, członków rodziny, współpracowników, a nawet zupełnie obcych osób, tak aby nie zdawali sobie sprawy z tego, co robią. Dzięki tym sposobom ludzie powiedzą ci prawdę o tym, co zazwyczaj zachowaliby w tajemnicy lub zakłamali. Z tej przyczyny niniejsza książka nosi tytuł Wykrywacz prawdy a nie Wykrywacz kłamstwa, ponieważ kiedy nauczysz się metod w niej opisanych, będziesz w stanie skłaniać ludzi do ujawnienia prawdy, zanim nabiorą jakichkolwiek podejrzeń, zanim „się opancerzą” lub odpowiedzą zwodniczo. Następnie możesz wykorzystać te informacje w sposób, który przyniesie jak największe korzyści. Wiedza o tym, co ludzie naprawdę myślą, może nawet pomóc w ustaleniu, kto jest twoim przyjacielem, a kto potencjalnym wrogiem, który może wyrządzić ci krzywdę. Ponieważ metoda ta została opracowana w celu uzyskania od rozmówców odpowiedzi zgodnych z prawdą, jest określana jako pozyskiwanie informacji (inaczej: elicytacja).

Jako agent specjalny FBI miałem za zadanie uzyskiwać informacje od osób podejrzanych, świadków i szpiegów, którzy z różnych powodów nie chcieli ich ujawniać. Pozyskiwanie informacji jest podstawowym, nieinwazyjnym narzędziem służb wywiadowczych. W trakcie mojej kariery uczestniczyłem w udoskonalaniu tej metody. Ze względu na moje wieloletnie doświadczenie jako członka programu analizy behawioralnej FBI często proszono, abym uczył stażystów FBI korzystania z metody elicytacji w celu osiągania jak najlepszych rezultatów. Oficerowie wywiadu często muszą zdobywać informacje, które nie są publicznie dostępne.

Aby zademonstrować siłę i skuteczność metody, przeprowadziłem prezentację. Z pełnym przekonaniem zapewniłem studentów, że pod koniec ośmiogodzinnego szkolenia w zakresie elicytacji, w kilka minut będą mogli uzyskać datę urodzenia, numer PIN, numer ubezpieczenia społecznego, informacje o koncie bankowym oraz hasła komputerowe od zupełnie obcej im osoby.

Studenci odnieśli się do tego z wielkim sceptycyzmem. Wyrażali przekonanie, że nikt nie przekaże poufnych danych osobowych komuś kogo nie zna, a tym bardziej, nie zdając sobie sprawy z tego, że to czyni. Słuchając ich chóralnego niedowierzania, zrozumiałem, że byli przekonani, iż moje twierdzenia nie tylko sięgają absurdu, ale także wystawiają na próbę granice ludzkiej wyobraźni. Jeden ze studentów stanowczo oświadczył, że nigdy, w żadnych okolicznościach, nie przekaże danych osobowych nieznajomemu.

W ciągu pierwszych czterech godzin szkolenia uczyłem studentów podstawowych metod pozyskiwania informacji, tych samych, o których mowa w tej książce. Utkwiło mi w pamięci to, co powiedział buntowniczy student. Moim celem było skłonienie go do ujawnienia numeru ubezpieczenia społecznego, i to w taki sposób, aby nie zdawał sobie sprawy, że to uczynił.

Wiedziałem, że sprawa zdobywania numerów ubezpieczenia społecznego pojawi się podczas dyskusji klasowych. Kiedy to się stało, wyjaśniłem jakie są części składowe numeru ubezpieczenia społecznego. Zacząłem dyskusję od omówienia ostatnich czterech cyfr na karcie ubezpieczenia społecznego. Tłumaczyłem, że te cztery cyfry nie są zbyt ważne, ponieważ wielu osobom można przypisać takie same. W istocie na 10 tys. osób co najmniej dwie mają takie same ostatnie cztery cyfry numeru ubezpieczenia społecznego. Przypomniałem również studentom, że ostatnie cztery cyfry ich numeru ubezpieczenia społecznego są bezużyteczne, jeśli nie zna się pozostałych pięciu.

W tym momencie zwróciłem się do tego buńczucznego studenta i rzekłem: „Wiedząc o tym, nie miałbyś nic przeciwko ujawnieniu ostatnich czterech cyfr twojego numeru ubezpieczenia społecznego, prawda?”. Student wzruszył ramionami i podał te ostatnie cztery cyfry.

Następnie mimochodem wspomniałem, że dwie środkowe cyfry ubezpieczenia społecznego to „numery grupowe” i praktycznie bez znaczenia, ponieważ odzwierciedlają jedynie kolejność, w jakiej całkowity numer ubezpieczenia społecznego był przydzielany nowym wnioskodawcom. Zapytałem jedną ze studentek, czy sprzeciwiłaby się ujawnieniu dwóch środkowych cyfr jej numeru ubezpieczenia społecznego. Wypaplała te dwie cyfry. Wskazałem na innego ucznia i bez słowa wyrecytował dwie cyfry. Zwracałem się raz za razem do przypadkowych studentów. Automatycznie, bez wahania, podawali dwie środkowe cyfry swojego numeru ubezpieczenia społecznego. Po czym wskazałem na butnego studenta i on również wyrecytował te dwie cyfry. Aby zakamuflować mój cel – pozyskanie jego numeru – zwróciłem się do kilku kolejnych studentów, którzy chętnie podali swoje dwie środkowe cyfry, gdy tylko wskazałem na nich palcem.

Zakończyłem tę część wykładu, mówiąc studentom, że pierwsze trzy cyfry numeru ubezpieczenia społecznego dotyczą lokalizacji urzędu ubezpieczeń społecznych, który ten numer nadał. Podczas jednej z przerw nonszalancko zapytałem butnego studenta, gdzie mieszka. Bez wahania podał mi nazwę miasta i stanu, w którym dorastał. Wywnioskowałem, że jego rodzice uzyskali dla niego numer ubezpieczenia społecznego, aby objąć go ich zeznaniem podatkowym. Odszukałem biuro ubezpieczeń społecznych najbliżej miasta, w którym niepokorny student mieszkał za młodu, i tym sposobem uzyskałem pierwsze trzy cyfry jego numeru ubezpieczenia społecznego.

Pod koniec czterogodzinnego szkolenia zjedliśmy lunch, a następnie wróciliśmy do sali, gdzie omówiłem ze studentami drugą część zajęć. Wyjaśniłem, że mają udać się do pobliskiego centrum handlowego i spędzić popołudnie na wydobywaniu danych osobowych od przypadkowych nieznajomych.

Przed zakończeniem wykładu podszedłem do tablicy. Markerem napisałem wielkimi cyframi numer ubezpieczenia społecznego niepokornego ucznia. Odwróciłem się i spojrzałem na niego. Wlepił oczy w numer i szczęka mu opadła. Po kilku sekundach szok minął i student wykrzyknął: „To niesprawiedliwe. Oszukiwałeś!”. Przypomniałem mu, że fair play nie ma znaczenia w świecie szpiegostwa, do którego miał właśnie wkroczyć. Ostro ostrzegłem resztę studentów, że nawet ludzie najbardziej świadomi potrzeby chronienia danych mogą stać się ofiarami elicytacji i tę lekcję buntowniczy uczeń zapamięta do końca życia.

Po kilku godzinach ćwiczeń w centrum handlowym studenci byli zdumieni, jak wiele osób ujawniło poufne informacje, nie zdając sobie z tego sprawy. Studentów najbardziej zdumiewał fakt, że mogli dokonać tego niesamowitego wyczynu po zaledwie czterech godzinach zajęć.

Możesz i ty. Kiedy nauczysz się, jak korzystać z metod pozyskiwania informacji zawartych w tej książce, to wykonasz pierwszy ważny krok, aby osiągnąć ten cel. Umyślnie przedstawiłem rzeczywiste przykłady pozyskiwania informacji z codziennych sytuacji, w których możesz się znaleźć. Korzystając z przykładów, aby dowiedzieć się, jak stosować te metody, ustalisz również, jak wykorzystać przykłady w różnych sytuacjach towarzyskich i biznesowych.

Podsumowując: efektywnie wykorzystując metodę pozyskiwania, będziesz w stanie uzyskać większą ilość prawdziwych informacji, które w przeciwnym przypadku mogłyby zostać utracone, a jednocześnie zwiększysz swoją efektywność w kontaktach z innymi osobami, niezależnie od tego, czy są to nieznajomi, przypadkowi znajomi czy twoi najbliżsi.

Metody elicytacji są klejnotami koronnymi w wykrywaniu prawdy, ale podobnie jak wszystkie klejnoty maksymalnie oddziałują w odpowiednim układzie. Ten układ obejmuje zrozumienie i wykorzystanie czynników, które stanowią podstawę udanego procesu pozyskiwania prawdy, czynników, których możesz użyć, aby zwiększyć skuteczność swoich poszukiwań. Gdy już poznasz wszystkie zasady, będziesz gotowy, aby korzystając z nich i stać się skutecznym wykrywaczem prawdy.

Do dzieła!

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki