Wydanie drugie 2019

© Copyright Krzysztof Puszczewicz, Wrocław 2012-2019.

Wszelkie prawa zastrzeżone do niniejszej publikacji

oraz do serii „Wielka Księga Olimpiad Szachowych”.

Projekt okładki: Sebastian Paszkiewicz.

© Wszelkie prawa do wersji elektronicznej: KWI Publishing

Strona Wydawcy: https://kwi-publishing.co.uk/

Oficjalna strona serii: https://szachy-kwi.eu

United Kingdom 2019

ISBN 978-1-911283-95-9

Skład wersji elektronicznej: Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

Seria Olimpiad

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych” – poczynając od 1927 roku – opisuje kolejne rozgrywane zawody olimpijskie – firmowane przez FIDE - zarówno męskie jak i kobiece. Najbardziej aktualne informacje dotyczące wydanych pozycji książkowych w serii, znajdują się na oficjalnej stronie: https://szachy-kwi.eu

Seria będzie zawierać poniższe pozycje książkowe:

Olimpiady męskie

Olimpiady kobiece

1. Pierwsza Olimpiada Szachowa - Londyn 1927

1. Pierwsza Kobieca Olimpiada Szachowa - Emmen 1957

2. II Olimpiada Szachowa - Haga 1928

2. II Kobieca Olimpiada Szachowa - Split 1963

3. III Olimpiada Szachowa - Hamburg 1930

3. III Kobieca Olimpiada Szachowa - Oberhausen 1966

4. IV Olimpiada Szachowa - Praga 1931

4. IV Kobieca Olimpiada Szachowa - Lublin 1969

5. V Olimpiada Szachowa - Folkestone 1933

5. V Kobieca Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

6. VI Olimpiada Szachowa - Warszawa 1935

6. VI Kobieca Olimpiada Szachowa - Medellin 1974

7. VII Olimpiada Szachowa - Sztokholm 1937

7. VII Kobieca Olimpiada Szachowa - Hajfa 1976

8. VIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1939

8. VIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

9. IX Olimpiada Szachowa - Dubrownik 1950

9. IX Kobieca Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

10. X Olimpiada Szachowa - Helsinki 1952

10. X Kobieca Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

11. XI Olimpiada Szachowa - Amsterdam 1954

11. XI Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

12. XII Olimpiada Szachowa - Moskwa 1956

12. XII Kobieca Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

13. XIII Olimpiada Szachowa - Monachium 1958

13. XIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

14. XIV Olimpiada Szachowa - Lipsk 1960

14. XIV Kobieca Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

15. XV Olimpiada Szachowa - Złote Piaski 1962

15. XV Kobieca Olimpiada Szachowa - Manila 1992

16. XVI Olimpiada Szachowa - Tel Awiw 1964

16. XVI Kobieca Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

17. XVII Olimpiada Szachowa - Hawana 1966

17. XVII Kobieca Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

18. XVIII Olimpiada Szachowa - Lugano 1968

18. XVIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Elista 1998

19. XIX Olimpiada Szachowa - Siegen 1970

19. XIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Stanbuł 2000

20. XX Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

20. XX Kobieca Olimpiada Szachowa – Bled 2002

21. XXI Olimpiada Szachowa - Nicea 1974

21. XXI Kobieca Olimpiada Szachowa – Calvia 2004

22. XXII Olimpiada Szachowa - Hajfa1976

22. XXII Kobieca Olimpiada Szachowa – Turyn 2006

23. XXIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

23. XXIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Drezno 2008

24. XXIV Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

24. XXIV Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

25. XXV Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

25. XXV Kobieca Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

26. XXVI Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

26. XXVI Kobieca Olimpiada Szachowa – Tromso 2014

27. XXVII Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

27. XXVII Kobieca Olimpiada Szachowa – Baku 2016

28. XXVIII Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

28. XXVIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Batumi 2018

29. XXIX Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

29. XXIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2020

30. XXX Olimpiada Szachowa - Manila 1992

31. XXXI Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

32. XXXII Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

33. XXXIII Olimpiada Szachowa - Elista 1998

34. XXXIV Olimpiada Szachowa - Stambuł 2000

35. XXXV Olimpiada Szachowa - Bled 2002

36. XXXVI Olimpiada Szachowa - Calvia 2004

37. XXXVII Olimpiada Szachowa - Turyn 2006

38. XXXVIII Olimpiada Szachowa - Drezno 2008

39. XXXIX Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

40. XL Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

41. XLI Olimpiada Szachowa - Tromso 2014

42. XLII Olimpiada Szachowa - Baku 2016

43. XLIII Olimpiada Szachowa - Batumi 2018

44. XLIV Olimpiada Szachowa - Chanty-Mansyjsk 2020

Dodatkowe informacje znajdziesz

na oficjalnej stronie internetowej serii

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych”

https://szachy-kwi.eu

XVI Olimpiada
Tel Awiw, 2 – 25 listopada 1964 r.

Już trzeci raz, po Ameryce Północnej (Folkestone 1933) i Ameryce Południowej (Buenos Aires 1939), Olimpiada została zorganizowana poza Europą, ale po raz pierwszy w Azji. Miało to też swój symbol, bowiem Azję uważano za kolebkę szachów, gdzie następował gwałtowny wzrost zainteresowania sportem szachowym. Miało miejsce umasowienie szachów w takich krajach jak Indie, Indonezja, Iran, Filipiny, Mongolia, czy też Turcja. Z tego względu Kongres FIDE, jeszcze w 1961 roku, powierzył Izraelowi organizację XVI Olimpiady Szachowej. Także po raz pierwszy goszczono przedstawicieli wszystkich zamieszkałych kontynentów, bowiem przyjechali szachiści z Australii!

Natychmiast po decyzji FIDE rozpoczęły się przygotowania do tej gigantycznej imprezy. Termin listopad 1964 był wybrany celowo, bowiem o tej porze roku klimat panujący w Izraelu był najkorzystniejszy dla Europejczyków, którzy tradycyjnie stanowili znakomitą większość. Pogoda była jak w czasie polskiego czerwca i temperatura powietrza wynosiła przeciętnie 26 stopni Celsjusza w cieniu.

Egzotyczne miejsce Olimpiady, szeroko zakrojona akcja propagandowa na całym świecie zrobiły swoje i w Tel Awiwie padł nowy rekord frekwencji. Przyjechały reprezentacje pięćdziesięciu krajów, czyli o dziesięć więcej niż do rekordowego do tego momentu Lipska 1960!

Wobec takiego „najazdu” szachistów z całego świata, organizatorzy zmagali się z wieloma trudnościami, przede wszystkim z zakwaterowaniem wszystkich uczestników. Izrael w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku nie miał praktycznie nisko gwiazdkowych („turystycznych”) hoteli, a jedynie hotele klasy pierwszej i specjalnej. Ponadto i tych ilość była niewielka. Kolejnym problemem był wybór systemu rozgrywek. Czas trwania Olimpiady został ustalony przez władze FIDE na 23 dni łącznie z dwoma wolnymi dniami, dniem ceremonii otwarcia i zamknięcia imprezy. Oznaczało to w praktyce 20 dni „roboczych”, przy czym rozgrywanie w ciągu jednego dnia dwóch rund absolutnie nie wchodziło w grę! Idealna byłaby ilość ekipy wynosząca czterdzieści osiem, przy której można by utworzyć 8 grup po sześć drużyn, a następnie finały składające się z 16 ekip każdy, czyli 5 rund eliminacyjnych plus 15 rund finałowych (razem 20 dni!). Ale, jak wiemy – przyjechało 50 ekip!

Po długich dyskusjach, na które zaproszono sędziów i kierowników wszystkich zespołów, postanowiono podzielić wszystkie reprezentacje na sześć grup składających się z siedmiu drużyn i jedną grupę z udziałem ośmiu ekip. Z każdej grupy dwie awansowały do finałów odpowiednio A, B i C, zaś „reszta” do najmniejszego finału D. Ostatecznie finały A, B i C liczyłyby po 14 drużyn, a w finale D walczyłoby tylko osiem. Bilans się zgadzał: 7 rund eliminacyjnych i 13 rund finałowych dawało dokładnie 20 dni „roboczych”.

Pokonano także problemy z kwaterunkiem. Sporą ilość pokojów hotelowych jednoosobowych przekształcono w „dwójki”. Przyjezdni okazali się bardzo wyrozumiali i nie zgłoszono z tego tytułu ani jednego protestu.

Folke Rogard, prezydent FIDE, otwiera Olimpiadę
Zdjęcie: en.chessbase.com

Większość przyjezdnych zakwaterowano w luksusowym hotelu Sheraton znajdującym się tuż przy brzegu Morza Śródziemnego posiadającym także plażę i basen kąpielowy przeznaczone wyłącznie dla gości hotelowych. Pokoje były elegancko umeblowane, posiadały klimatyzację (!), a z ich okien widać było morze. W tymże hotelu przygotowano salę gry, posiłki, specjalnie zainstalowany urząd pocztowy z okolicznościowym stemplem (wydano także dwa znaczki pocztowe poświęcone Olimpiadzie) i centrum prasowym. Punktualnie publikowano biuletyn zawierający komplet partii z każdej rundy (dzisiaj prawdziwy rarytas!), atrakcyjny pod względem szaty graficznej zawierający także sylwetki (karykatury) co znaczniejszych zawodników i sędziów. Biuro prasowe działało sprawnie dopiero po dwóch pierwszych dniach turnieju.

Działacze izraelscy dysponowali pełnym wsparciem finansowym rządu, który na organizację Olimpiady przeznaczył 750 tysięcy funtów, czyli ćwierć miliona dolarów. Pewne kwoty dorzucili jeszcze indywidualni sponsorzy. W omawianych tu czasach kwota była niezwykle wysoka!

Zainteresowanie Olimpiadą było olbrzymie. Sala balowa hotelu Sheraton, w której umieszczono sto stolików szachowych okazała się niestety za ciasna, gdy zaczęli ją zapełniać kibice. Narzekali sowieccy arcymistrzowie, że w trakcie rundy było niekiedy niczym na „jarmarku”, ale zaakceptowali to i nie złożyli żadnej skargi. W celu zniechęcenia części fanów gry szachowej, czyli po prostu trochę „przerzedzenia” tłumu, wprowadzono wysokie ceny biletów wstępu (jednorazowy wstęp kosztował cztery funty). Nie miało to jednak większego wpływu na ilość chętnych, a trudno opisać „co się działo”, gdy Izrael awansował do finału A.

W dużym hallu ustawiono 12 tablic demonstracyjnych, dzięki którym można było śledzić najważniejsze partie. Mimo drogich biletów, salę gry odwiedzało codziennie około 1000 – 2000 miłośników królewskiej gry. Część z nich szukała wolnych miejsc na sali gry, a pozostali lokowali się w innej sali, gdzie umieszczono wspomniane tablice demonstracyjne oraz kilkanaście odbiorników telewizyjnych prezentujących salę gry przez pełne pięć godzin trwania rundy!

Miejscowa prasa non stop zamieszczała obszerne reportaże z przebiegu rozgrywek, wywiady z uczestnikami, ciekawsze partie itp. Izraelskie radio, zawsze po wiadomościach (sześć razy dziennie) nadawało komunikaty z sali gry. Dodatkowo codziennie Moshe Czerniak prowadził dwie specjalne, piętnastominutowe audycje. Zatem oprócz wielkiego rozmachu organizacyjnego, Olimpiadzie towarzyszyło niezwykłe zainteresowanie mieszkańców Izraela.

Wysoko sprawność organizacyjna przypominała Lipsk 1960 oraz Warnę 1962, gdyż podobnie jak tam – protektorat nad rozgrywkami objął prezydent i premier kraju, a w składzie Komitetu Honorowego znajdowało się kilku ministrów. Wszystkie dni upłynęły pod znakiem życzliwości i gry fair – play, dzięki temu sędziowie mogli skupić się na ważnych sprawach technicznych.

1 i 2 listopada 1964 roku do Tel Awiwu zjeżdżały się drużyny biorące udział w Olimpiadzie. Natomiast 2 listopada po południu kierownicy i kapitanowie zespołów zostali zaproszeni do Jerozolimy na spotkanie z prezydentem kraju Salmanem Szazarem. Wieczorem tegoż dnia nastąpiła ceremonia otwarcia Olimpiady. Sala teatru Habima była wypełniona po brzegi. Jako pierwszy głos zabrał premier rządu Levi Eshkol. Tradycyjne, uroczyste ślubowanie olimpijskie złożyli: mistrz świata Tigran Petrosjan (po rosyjsku), Muffang (po francusku), Kühnle (po niemiecku) i Kashdan (po angielsku).

3 listopada 1964 roku o godzinie 11,00 na wspomnianym zebraniu kapitanów przyjęto zasadę podziału drużyn na 7 grup. Następnie każdy z kapitanów złożył listę z kolejnością ekip według siły gry opartej na własnej analizie. Jako ciekawostkę podamy, że wszyscy bez wyjątku umieścili na pierwszej pozycji reprezentację ZSRR. Na podstawie tych zestawień specjalna komisja pod przewodnictwem prezydenta FIDE Folke Rogarda dokonała podziału wszystkich startujących na grupy eliminacyjne.

Polacy byli uradowani, że wreszcie nie grali w jednej grupie z ZSRR, ale mieli świadomość i tak trudnej walki o pierwszy po wojnie awans do głównego finału. Pierwsze miejsce ekipy USA „nie podlegało dyskusji”. Do drugiego miejsca „chętne” były Polska i Anglia. Poważnie o swoich szansach rozważali także Norwegowie solidnie przykładający się do każdego meczu. Na korzyść polskiego teamu przemawiał fakt, że ich angielscy koledzy grali bez Penrose’a i Golombka. Ten ostatni przybył do Tel Awiwu, ale w charakterze kapitana ekipy.

W Olimpiadzie udział wzięło, co było kolejnym rekordem, 294 zawodników, w tym 31 arcymistrzów i 40 mistrzów międzynarodowych. Rozegrano 1818 partii, zamiast 1820, bowiem dwie oddano walkowerem. W każdym razie liczba rozegranych pojedynków „niebezpiecznie” zbliżyła się do 2000!

Tradycyjnie rundy rozpoczynały się o godzinie 16,00, nazajutrz z rana dogrywano niedokończone partie. Tempo gry nadal wynosiło 2,5 godziny na 40 ruchów i po jednej godzinie na każde następne 16.

Po raz pierwszy w szrankach olimpijskich ujrzano wspomnianą wyżej ekipę Australii, oraz Wenezuelę, Meksyk i Dominikanę. Szwecja i Dania szczyciły się udziałem we wszystkich Olimpiadach od 1927 roku! Od 4 lat nie widziano zespołu Włoch, po raz pierwszy od 1952 roku nie przyjechała Belgia. Natomiast najsilniejsze zespoły świata zjawiły się w komplecie.

Tylko ZSRR dysponował kompletem arcymistrzów, ale ekipa Jugosławii miała ich aż pięciu. Gdyby zagrał Trifunović – też dysponowałaby kompletem! Na czele głównych faworytów stanął kolejny mistrz świata Tigran Petrosjan. Zdetronizowany champion Botwinnik tym razem walczył na drugiej szachownicy. Ponadto w skład ekipy weszli Smysłow, Keres i Spasski. Na pierwszej szachownicy rezerwowej zadebiutował 30. letni Leonid Stein, mistrz ZSRR z 1963 roku. Dwukrotnie, w 1962 i 1964 roku bez powodzenia przebijał się do turnieju kandydatów, ale za każdym razem stawał się ofiarą nieszczęsnego przepisu FIDE ograniczającego ilość zawodników sowieckich mogących brać udział na tym szczeblu rozgrywek w walce o tytuł mistrza świata. Obawiano się, że Rosjanie zdominują rozgrywki i stracą one znacznie na swojej atrakcyjności. Gligorić, Ivkov, Matanović i Parma (już jako arcymistrz) reprezentowali Jugosławię. Ale „rozpaczliwie” wyglądały składy USA i Argentyny! Fischer, Lombardy, Byrne R. i Evans, to arcymistrzowie, którzy nie przyjechali! Natomiast po dłuższej przerwie ujrzano na I szachownicy weterana Reshevsky’ego! Najdorf przyjechał do Izraela, ale jako… turysta! Argentyńska Federacja Szachowa korzystając z tego, że rok był olimpijski, ufundowała bardziej niż skromne nagrody na mistrzostwa kraju, bowiem głównym bodźcem miała być nominacja do drużyny! W tym stanie rzeczy Najdorf, Bolbochan, Panno, Rossetto, Guimard i Sanguinetti zbojkotowali turniej! Późniejsze próby nakłonienia osobno każdego z tych arcymistrzów do wyjazdu nie dały rezultatu: albo wszyscy albo nikt, niezmiennie brzmiała odpowiedź. W efekcie Argentyna zajęła najniższe miejsce od 1927 roku, czyli od I Olimpiady! Na czele Hiszpanii grał Pomar, Szwecji, po przerwie, Stahlberg. Węgry dysponowały znowu czterema arcymistrzami (Portisch, Szabo, Bilek, Lengyel), ale zabrakło Barczy. Liderem zespołu NRD był tradycyjnie Uhlmann, zaś w ekipie NRF obok Unzickera, Dargi i Schmida, pojawił się nowy wielki talent – 21. letni Helmut Pfleger. Awansował do drużyny, bowiem w 1963 roku podzielił wraz z Unzickerem I – II miejsce w mistrzostwach kraju! W występującej po czterech latach przerwy ekipie Kanady zagrał znany mistrz międzynarodowy Yanofsky. Bułgaria miała trzech (!) arcymistrzów – Padewskiego, Tringowa i Bobocowa!

Holandia wystąpiła bez Euwego i Donnera, Austria bez Robatscha. Nie zagrał w zespole angielskim Penrose, a w islandzkim – F. Olafsson. W reprezentacji Indii Aaron grał dopiero na drugiej szachownicy, mimo że był nadal jedynym mistrzem międzynarodowym w swoim kraju!

To była już ostatnia Olimpiada, na której obowiązywał przepis, że przed trzydziestym posunięciem, bez zgody sędziego nie wolno było zgadzać się na remis.

Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego został Israel Eshel, a sędzią głównym Alois Nagler.

Wśród rozstawionych 14 ekip, byli wszyscy, z wyjątkiem Austrii, uczestnicy finału A poprzedniej Olimpiady oraz Anglia, Hiszpania (zwycięscy finału B ze Złotych Piasków) oraz wzmocniona arcymistrzem Stahlbergiem Szwecja.

Rozgrywki eliminacyjne rozegrano w dniach 3 – 9 listopada 1964 roku. Wyniki losowania w poszczególnych grupach były następujące:

Grupa

Skład grup

1

1. Hiszpania, 2. Chile, 3. Wenezuela, 4. Szwajcaria, 5. ZSRR, 6. Afryka Południowa i 7. Filipiny.

2

1. Meksyk, 2. Boliwia, 3. Jugosławia, 4. Indie, 5. Holandia, 6. Mongolia i 7. Austria.

3

1. Szkocja, 2. Szwecja, 3. Węgry, 4. Irlandia, 5. Luksemburg, 6. Izrael i 7. Francja.

4

1. Norwegia, 2. Portugalia, 3. Polska, 4. Turcja, 5. Anglia, 6. USA i 7. Iran.

5

1. Czechosłowacja, 2. Rumunia, 3. Puerto Rico, 4. Australia, 5. Kolumbia, 6. Kuba i 7. Paragwaj.

6

1. Urugwaj, 2. Monako, 3. Ekwador, 4. Niemiecka Republika Demokratyczna (NRD), 5. Kanada, 6. Argentyna i 7. Islandia.

7

1. Peru, 2. Bułgaria, 3. Grecja, 4. Niemiecka Republika Federalna (NRF), 5. Finlandia, 6. Dania, 7. Dominikana i 8. Cypr.

Znaczki poświęcone Olimpiadzie
Zdjęcie: Archiwum autora

Tel Awiw reklamuje Olimpiadę
Zdjęcie: „Szachowa Moskwa”
Numer 22/1964

Na posiedzeniu Polskiego Związku Szachowego, nominowano na kierownika ekipy olimpijskiej K. Kryńskiego, zaś kapitanem został Andrzej Filipowicz.

Na podstawie wyników mistrzostw Polski wytypowano kadrę olimpijską, a o powołaniu do drużyny, dodatkowo zadecydował rezultat w międzynarodowym turnieju w Polanicy, jaki odbył się w dniach 9 – 27 sierpnia 1964 roku.

W skład drużyny, według kolejności szachownic, weszli: mistrz międzynarodowy Zbigniew Doda (mistrz Polski, od 1962 roku uznawany za najsilniejszego szachistę kraju), mistrz międzynarodowy Jacek Bednarski (mistrz Polski z 1963 roku i wicemistrz z 1964 roku, debiutant w ekipie olimpijskiej!), mistrz międzynarodowy Bogdan Śliwa, Andrzej Filipowicz (był co prawda dopiero VI – X na mistrzostwach Polski, ale na turnieju międzynarodowym w Polanicy, sierpień 1964, jako pierwszy po wojnie Polak, podzielił wraz z arcymistrzem Parmą pierwsze miejsce, zaś na turnieju w Moskwie miał najlepszy wynik z zawodników „niesowieckich”), Witold Balcerowski (III – V miejsce na mistrzostwach Polski i IV – IX na turnieju w Polanicy) i Włodzimierz Schmidt. Ten ostatni, na skutek egzaminów na uczelni, nie wziął udziału w półfinałach mistrzostw kraju i formalnie odpadł z kadry. Nastąpiła jednak interwencja „wszechwładnego” w owym czasie, Litmanowicza i… Schmidt został włączony ponownie do kadry olimpijskiej, a następnie umożliwiono mu start w Polanicy, gdzie zajął IV – IX miejsce, ale gdyby nie nieszczęśliwa porażka z przedostatnim w tabeli Witkowskim, dzieliłby I – III miejsce. Jego lekka i skuteczna gra zyskała uznanie w oczach działaczy i młody Schmidt, już po raz drugi, pojechał na Olimpiadę.

Teraz krótko o tym, co się „działo” w latach 1963 i 1964 przed izraelską Olimpiadą.

Rok 1963.

Jak zawsze sezon rozpoczął tradycyjny, już XXXVIII turniej w Hastings. Oto jego wyniki: 1 – 2 Kotow (ZSRR) i Gligorić (Jugosławia) po 6,5 punktu z 9 partii, 3. Smysłow (ZSRR) 6 p., 4. Marović (Jugosławia) 5,5 p., 5. Littlewood (Anglia) 5 p., 6. Tan Hoan Liong (Indonezja) 4 p., 7. Alexander (Anglia) 3,5., 8 – 9. Van Seters (Belgia) i Clarke po 3 p., i 10. Hollis (obaj Anglia) 2 p.

Dobrze był obsadzony również tradycyjny XXV Festiwal w Beverwijk, maleńkim holenderskim miasteczku. Podajemy wyniki turnieju głównego: 1. Donner (Holandia) 12 punktów z 17 partii, 2. Bronstein (ZSRR) 11,5 p., 3 – 5. Parma (Jugosławia), Pilnik (Chile) i Ivkov po 11 p., 6. Matanović (obaj Jugosławia) 10 p., 7. Awerbach (ZSRR) 9,5 p., 8. Stahlberg (Szwecja) 9 p., 9 – 11. Robatsch (Austria), Trifunović (Jugosławia) i Van der Berg (Holandia) po 8 p., 12 – 13. Tan Hoan Liong (Indonezja, jak widzimy bohater lipskiej Olimpiady z 1960 roku aktywnie uczestniczył w turniejach międzynarodowych) i O’Kelly (Belgia) po 7,5 p., 14. Milić (Jugosławia) 7 p., 15 – 16. Van Scheltinga i Langeweg (obaj Holandia) po 6,5 p., 17. Pirc (Jugosławia) 5 p. i 18.Gereben (Izrael) 3,5 p. W turnieju żeńskim zagrała Nona Gaprindaszwili, która „zrobiła” 100%. Pod wrażeniem tego wyniku organizatorzy zaprosili ją w przyszłym roku do męskiego turnieju mistrzowskiego! Van der Berg i Tan Hoan Liong wypełnili normy na mistrza międzynarodowego (startowało aż 11 arcymistrzów), natomiast Gerebena pamiętamy jak grał w barwach Szwajcarii, a Pilnika – Argentyny.

W mistrzostwach USA na rok 1963 Robert Fischer „zdemolował” swoich znakomitych przeciwników i wygrał wszystkie partie! Oto szczegóły: 1. Fischer 11 punktów z 11 partii, 2. Evans 7,5 p., 3. Benkö po 7 p., 4 – 5. Reshevsky i Saidy po 6,5 p., 6. Byrne R. 5,5 p., 7. Weinstein 5 p., 8. Bisguier 4,5 p., 9 – 10. Addison i Mednis po 3,5 p., 11. Steinmeyer 3 i 12. Byrne D. 2,5 p.

Mistrzostwa Czechosłowacji na rok 1963 były wyjątkowo silnie obsadzone. Po raz szósty po tytuł sięgnął Pachman uzyskując 14,5 p. z 19 partii. Dalej szli: 2 – 3. Filip i Kavalek (wygrał najwięcej partii – aż 11) po 13,5 p., 4. Hort 12,5 p., 5. Alster 12 p., 6. Fichtl 11 p., 7. Blatny 10,5 p., 8. Zita 10 p., 9 – 12. Kozma, Smejkal, Trapl i Ujtelky po 8 p. itd. Dobre miejsca „starych” olimpijczyków (Zita i Ujtelky) wskazywały, że weterani mają się dobrze!

W XIII mistrzostwach NRD wzięło udział 18 zawodników. To był rekord, gdyż wcześniej grało 14 – 16. Oto wyniki: 1. Mühring 12,5 punktu z 18 partii, 2. Malich 12 p., 3 – 5. Liebert, Fuchs i Stark po 11 p., 6. Mühlberg, 10,5 p., 7. Uhlmann (!) 10 p., 8 – 9. Golz i Müller po 9,5 p., 10. Baumbach 9 p., 11. Pietzsch 8,5 p. itd.

XX Mistrzostwa Polski odbyły się w Głuchołazach i przyniosły wyniki: 1. Bednarski 10,5 punktu z 15 partii, 2. Plater 10 p., 3 – 4. Brzózka i Tarnowski po 9 p., 5. Balcerowski 8,5 p., 6. Doda 8 p., 7. Frączek 7,5 p., 8 – 10. Manasterski, Drozd i Zabierzański po 7 p. itd. Bogdan Śliwa był przedostatni z dorobkiem 5,5 punktu z 15 partii!

Uczestnicy XX Mistrzostw Polski
Wśród stojących, szósty od lewej – mistrz Polski Jacek Bednarski
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 6/1963

W XVII mistrzostwach Bułgarii najlepszy okazał się Tringow, który zdobył 15 punktów z 20 partii. Dalej szli: 2. Minew 13,5 p., 3 – 4. Popow L. i Bobocow po 13 p., 5. Radułow 12 p., 6 – 8. Dymitrow, Neikirch i Popow W. po 11 p. itd. Dawny olimpiczyk Cwetkow zajął 9 – 10 miejsce z wynikiem 9,5 p.

Mecz o tytuł mistrza świata rozegrany między Botwinnikiem, a Petrosjanem zakończył się zwycięstwem Tigrana Petrosjana w stosunku 12,5 : 9,5.

Doskonały, dwukołowy turniej miał miejsce w Los Angeles. Wygrali Keres i Petrosjan (obaj ZSRR) po 8,5 punktu z 14 partii, 3 – 4. Najdorf (Argentyna) i Olafsson F. (Islandia) po 7,5 p., 5. Reshevsky (USA, wygrał z Keresem 2,0 : 0,0!) 7 p., 6. Gligorić (Jugosławia) 6 p., 7 – 8. Benkö (USA) i Panno (Argentyna) po 5,5 p.

Piatigorsky Cup 1963
Od lewej: Benkö, Gligorić, Olafsson,
Najdorf, Petrosjan, Reshevsky, Keres i Panno
Zdjęcie: „Szachamaty w ZSRR”, numer 10/1963

W miejscowści Miszkolc (Węgry) rozegrano Memoriał Asztalosa. Wygrał Tal (ZSRR) 12,5 punktu z 15 partii. Na następnych miejscach znaleźli się: 2. Bronstein (ZSRR) 10,5 p., 3. Bilek (Wegry) 10 p., 4 – 6. Dely, Szabo (obaj Węgry) i Filip (Czechoslowacja) po 9 p., 7. Flesch (Węgry) 8 p. itd. Na miejscu 14 – 15 znalazł się Brzózka (Polska) 3,5 p. Wygrał tylko jedną partię, ale „za to” z arcymistrzem Laszlo Szabo.

Vranjčka Banja gościła młodych szachistów celem wyłonienia mistrza świata juniorów. Wyniki: 1 – 2. Gheorghiu (Rumunia) i Janata (Czechoslowacja) po 7,5 punktu z 9 partii, 3. Kurajica (Jugoslawia) 4,5 p., 4 – 8. Adamski (Polska), Zacharow (ZSRR), Lee (Anglia) i Tan (Singapur) po 4 p., 9. Westerinen (Finlandia) i 10. Bojković (Jugoslawia) 2,5 p. Dodatkowy mecz Gheorghiu – Janata dał wynik 2,0 : 2,0. Tytuł zdobył Gheorghiu, który w turnieju wygrał z Janatą bezpośrednie spotkanie.

Wyniki turnieju w strefowego w Halle: 1. Portisch 14 punktów z 19 partii, 2. Larsen (Dania) 13 p., 3 – 4. Ivkov (Jugosławia) i Robatsch (Austria) po 12 p., 5 – 6. Uhlmann i Malich (obaj NRD) po 11 p., 7 – 8. Johansson I. (Islandia) i Trifunović (Jugosławia) po 10,5 p. itd. Na pozycji 15 – 16 znalazł się Zbigniew Doda (Polska) 8 p. Portisch i Larsen awansowali do turnieju międzystrefowego, a trzeciego wyłonił mecz Ivkov – Robatsch 2,0 : 0,0.

Mistrzostwa świata juniorów
Gheorghiu (po prawej) – Zacharow
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 11/1963

Memoriał Capablanki w Hawanie: 1. Korcznoj (ZSRR) 16,5 punktu z 21 partii, 2 – 4. Geller (ZSRR), Pachman (Czechosłowacja) i Tal (ZSRR) po 16 p., 5 – 6. Barcza (Węgry) i Ivkov (Jugosławia) po 15,5 p., 7. Darga (NRF) 13 p., 8. Uhlmann (NRD) 12,5 p., 9. Trifunović (Jugosławia) 11,5 p., 10 – 12. Bobocow (Bułgaria), O’Kelly (Belgia) i Robatsch (Austria) po 11 p. itd.

Jak doniosła prasa zmarł wybitny szwedzki arcymistrz Gösta Stoltz (1904 – 1963).

22. letni Hoen został mistrzem Norwegii. Mistrzem Irlandii został Heidenfeld. Yanofsky został czempionem Kanady. Mlodziutki Pfleger i doświadczony Unzicker podzielili 1 – 2 miejsce w mistrzostwach NRF. Najlepszym w mistrzostwach Szwajcarii okazał się Keller.

W Holandii w miejscowości Enschede odbył się kolejny turniej strefowy. Trzy pierwsze miejsca dawały awans do turnieju międzystrefowego. Wyniki: 1. Gligorić (Jugoslawia) 12,5 punktu z 16 partii, 2 – 3. Darga (NRF) i Lengyel (Węgry) po 12 p., 4. Penrose (Anglia) 11,5 p., 5. Pomar (Hiszpania) 11 p., 6. Filip (Czechosłowacja) 10,5 p., 7. Kupper (Szwajcaria) 10 p., 8. Popow L. (Bułgaria) 9,5 p., 9 – 10. Llado (Hiszpania) i Van Scheltinga (Holandia) po 9 p. itd.

W mistrzostwach ZSRR trzech zawodników podzieliło 1 – 3 miejsce i dodatkowy trzykołowy trójmecz musiał wyłonić mistrza. Oto wyniki barażu: 1. Stein 2,5 punktu z 4 partii (bez porażki), 2. Spasski 2 p. i 3. Chołmow 1,5 p.

Rok 1964.

Noworoczny turniej w Hastings otworzył kolejny sezon szachowy. 1. Tal (ZSRR) 7 punktów z 9 partii, 2. Gligorić (Jugosławia) 6,5 p., 3 – 4. Lengyel (Węgry) i Chasin (ZSRR) po 6 p., 5. Littlewood N. (Anglia) 5,5 p., 6. Brinck-Claussen (Dania) 4,5 p., 7. Littlewood J. (Anglia) 3,5 p., 8. Hindle (Anglia) 2,5 p., 9. Bely (Węgry) 2 p. i Franklin M. (Anglia) 1,5 p.

XXVI turniej w Beverwijk przyniósł wyniki: 1 – 2. Keres i Ney (obaj ZSRR) – po 11,5 punktu z 15 partii, 3. Portisch (Węgry) 11 p., 4. Ivkov (Jugosławia) 10 p., 5 – 7. Larsen (Dania), Lengyel (Węgry) i Parma (Jugosławia) po 9,5 p., 8. Filip (Czechosłowacja) 8,5 p., 9. Darga (NRF) 7,5 p., 10 – 12. Bobocow (Bułgaria), Donner i Zuidema (obaj Holandia) po 6,5 p. itd.

Do tego momentu mistrzostwa ZSRR traktowane były jako turniej strefowy FIDE. Jednakże w 1964 roku FIDE podjęła decyzję, że tym razem Rosjanie muszą zorganizować specjalny turniej strefy ZSRR. Rozgrywki odbyły się w Moskwie i dały rezultaty: 1. Spasski 7 punktów z 12 partii, 2 – 3. Bronstein i Stein po 6,5 p. (ta trójka uzyskała awans do turnieju międzystrefowego), 4. Chołmow 6 p., 5 – 6. Korcznoj i Suetin po 5,5 p. i 7. Geller 5 p. Turniej był dwukołowy. Żaden z zawodników nie uniknął porażki.

Zwieńczeniem walk w turniejach strefowych był wielki turniej międzystrefowy w Amsterdamie (20 maja – 21 czerwca), w którym walczyło 24 starannie wyselekcjonowanych szachistów. Zmęczeni monotonią walk między sowieckimi arcymistrzami działacze FIDE chcąc urozmaicić rozgrywki wprowadzili przepis, że sześciu najlepszych szachistów awansuje do meczów pretendentów, ale nie może być więcej niż trzech z „jednego kraju”. Oczywiście „tym jednym krajem” był ZSRR. Do szczęśliwców miał dołączyć Botwinnik, a „najlepszy z najlepszych” miał walczyć z Petrosjanem o tytuł mistrza świata.

Wyniki: 1 – 4. Larsen (Dania), Smysłow, Spasski i Tal po 17 punktów z 23 partii, 5. Stein 16,5 p., 6. Bronstein (wszyscy ZSRR) 16 p., 7. Ivkov (Jugosławia) 15 p., 8 – 9. Portisch (Węgry) i Reshevsky (USA) po 14,5 p., 10. Gligorić (Jugosławia) 14 p., 11. Darga (NRF) 13,5 p., 12. Lengyel (Węgry) 13 p., 13. Pachman (Czechosłowacja) 12,5 p., 14. Evans (USA) 10,5 p., 15. Tringow (Bułgaria) 9,5 p., 16. Benkö (USA) 9 p., 17 – 19. Bilek (Węgry), Rossetto i Foguelman (obaj Argentyna) po 8 p., 20. Chinony (Peru) 7 p., 21. Porath (Izrael) 5,5 p., 22. Perez J. (Kuba) 5 p., 23. Berger (Australia) 4,5 p. i 24. Vranesic (Kanada) 4 p. W meczu uzupełniającym Portisch – Reshevsky wygrał Węgier w stosunku 2,5 : 0,5.

Amsterdam 1964, Tal (po prawej) – Reshevsky
Zdjęcie: „Szachmaty” w ZSRR numer 9/1964

Półfinały, 3 listopada 1964 r.
„Sensacyjne kłopoty Jugosławii z Mongolią i Rumunii z Paragwajem”

Grupa: 1

Wyniki I rundy:

Chile

2,0 : 2,0

Filipiny

Wenezuela

2,5 : 1,5

Afryka Południowa

Szwajcaria

0,0 : 4,0

ZSRR

Hiszpania

-

Pauza

Słabiutka grupa. ZSRR miał „zarezerwowane” pierwsze miejsce, a o drugie walczyły Hiszpania i Szwajcaria, czyli zespoły, które już grały w głównym finale. W ekipie szwajcarskiej, Blau, Kupper i Bhend mieli tytuły mistrzów międzynarodowych, co w omawianych czasach znaczyło wiele!

Josef Kupper urodził się 10 marca 1932 roku. W latach 50. i 60. ubiegłego wieku należał do ścisłej czołówki swojego kraju. Był trzykrotnym mistrzem Szwajcarii (1954, 1957, 1962). W latach 1953 – 1973 dwunastokrotnie bronił barw kraju w tradycyjnym drużynowym turnieju o puchar Clare Benedict, gdzie zdobył 9 medali, w tym 6 złotych (wspólnie z drużyną oraz 5 za wyniki indywidualne). Najlepsze jego wyniki w turniejach międzynarodowych, to IV miejsce, za Schmidem, Nievergeltem i Euwem, w Zurychu 1954, VII miejsce w stawce 17 zawodników w turnieju strefowym w Enschede 1963.

Edwin Bhend urodził się 9 września w 1931 roku. Jest aktywnym graczem do dnia dzisiejszego! Jedenastokrotnie uczestniczył w walce o puchar Clare Benedict zdobywając trzy medale. Dwa złote (1958 i 1959) oraz jeden srebrny (1955). Wielokrotnie grał w mistrzostwach kraju sięgając w 1966 roku po ten tytuł. Dobre wyniki osiągnął m.in. w Wenecji 1953 (IV – V miejsce), w Zagrzebiu 1955 (I – II miejsce), w turnieju otwartym w Biel 1968 (I miejsce), w Montreux 1977 (II – III miejsce). W 1994 roku zagrał w Biel w mistrzostwach świata seniorów (60+) i zajął VII miejsce. Trzy lata później w Pizolu 1997 był drugi. Rok 2009 przyniósł mu tytuł mistrza Szwajcarii w kategorii seniorów. Na koniec wspomnimy o jego dwukrotnym udziale w turniejach strefowych do tytułu mistrza świata: w Monachium 1954 był jedenasty, a w Kecskemet 1964 – trzynasty.

Stan po I rundzie:

1

ZSRR*

4,0

2

Wenezuela*

2,5

3 – 4

Chile* i Filipiny*

2,0

5

Afryka Południowa*

1,5

6 – 7

Hiszpania i Szwajcaria*

0,0

1. Partia angielska [A25]
IM Letelier (Chile) – Naranja (Filipiny)

1.c4 e5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.Wb1 a5 6.e3 d6 7.Sge2 Sf6 8.0–0 0–0 9.d3 Gf5 10.a3 Hd7 11.We1 Wfe8 12.Sd5 e4 13.Sef4 ed3 14.Sf6 Gf6 15.e4 Ge6 16.Sd5 Gg7 17.Hd3 Se5 18.Hf1 c6 19.Se3 f5 20.f4 Sf7 21.Hd3 fe4 22.Ge4 d5 23.cd5 cd5 24.Wd1 d4 25.f5 gf5 26.Gf5 Se5 27.He4 Wad8 28.Gh7 Kh8 29.Gf5 Gf6 30.Ge6 He6 31.Sg2 Hb3 32.Wf1 He6 33.Hf5 Hf5 34.Wf5 Gg7 35.Gg5 Wd6 36.Wd1 d3 37.Gf4 Kg8 38.Sh4 a4 39.Kg2 Sg4 40.Gd6 Se3 41.Kf3 Sd1 42.Wd5 We3 43.Kf4 Gh6 44.Kf5 Sb2 45.Gf4 Gf4 46.Kf4 We2 47.Sf3 b5 48.Wb5 d2 49.Sd2 Wd2 50.h4 Wd4 51.Ke5 i remis.

2. Obrona królewsko – indyjska [E91]
Borja (Filipiny) – Ader (Chile)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 g6 4.Sc3 Gg7 5.e4 0–0 6.Gg5 d6 7.Ge2 Sa6 8.Sf3 Sc7 9.0–0 a6 10.a4 e5 11.Hd2 Gd7 12.a5 Hb8 13.Se1 b5 14.ab6 Hb6 15.Sd3 Wab8 16.f4 Se4 17.Se4 f5 18.Sd6 e4 19.Ge7 ed3 20.Hd3 Gf6 21.Gf8 Kf8 22.Hh3 Hd6 23.Hh7 Gg7 24.Gd3 Hf6 25.Kh1 Kf7 26.Hh3 Wb3 27.Wae1

27…Sd5 28.cd5 c4 29.We3 cd3 30.Wd1 Hb2 31.Wed3 Hc2 32.Hf3 Wd3 33.Hd3 Hd3 34.Wd3 a5 35.Wb3 a4 36.Wb6 a3 37.Wa6 Gb2 38.Kg1 Gb5 39.Wa7 Kf6 40.Wa5 Gc4 i białe poddały się.

3. Obrona sycylijska [B40]
Vergara (Chile) – Badilles (Filipiny)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Gb4 6.Gd3 d5 7.e5 Sfd7 8.Hg4 g6 9.Gf4 Hb6 10.Gg3 h5 11.Hf4 g5 12.Hg5 Hd4 13.Hg7 Gc3 14.bc3 Hc3 15.Ke2 Wf8 16.Whd1 Sc6 17.f4 Sc5 18.Ge1 Ha3 19.Kf1 b6 20.Gh4 Ga6 21.Hh7 Sd4 22.Wac1 Wc8 23.Ga6 Ha6 24.c4 Sf5 25.Hh5 Se4 26.Hf5 ef5 27.Wd5 f6 28.ef6 Wc4 29.f7 Kf7 i białe poddały się.

4. Obrona królewsko – indyjska [E67]
De Castro (Filipiny) – Jauregui (Chile)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.Sc3 d6 6.Sf3 Sbd7 7.d5 Sb6 8.Sd2 Sfd7 9.Hc2 Se5 10.b3 c6 11.Gb2 cd5 12.cd5 Gd7 13.h3 f5 14.f4 Sf7 15.Sf3 Wc8 16.Hd2 Gc3 17.Gc3 Sd5 18.Gb2 Sf6 19.Sg5 Hb6 20.Gf6 ef6 21.Sf7 Kf7 22.Hd5 Ke7 23.Hb7 Hc5 24.Hd5 Hb4 25.Hd2 Wc3 26.Wd1 Wfc8 27.Kf2 Hb6 28.Hd4 Wc2 29.Hb6 ab6 30.a4 W8c3 31.Gd5 Ge6 32.b4 Wa3 33.Ge6 Ke6 34.Wa1 Waa2 35.Whe1 Kd7 36.a5 ba5 37.Wa2 Wa2 38.ba5 Wa5 39.Wb1 Kc7 40.Wc1 Kb7 41.h4 h6 42.Wb1 Kc7 43.Wc1 Kd7 44.Wb1 i remis.

5. Obrona Alechina [B02]
Tapaszto (Wenezuela) – Dreyer (Afryka Południowa)

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.c4 Sb6 4.c5 Sd5 5.Gc4 e6 6.Sc3 Sc3 7.dc3 Gc5 8.Hg4 g6 9.Gf4 d5 10.0–0–0 Gd7 11.Gb3 Sc6 12.Sf3 Ge7 13.h4 h5 14.Hg3 Sa5 15.Gc2 Gc6 16.Sg5 Wg8 17.Wd4 Hd7 18.Whd1 Gb5 19.b3 c5 20.W4d2 Hc6 21.c4

21…Gc4 22.bc4 Sc4 23.Wd3 b5 24.Wc3 Sb6 25.Wf3 Sc4 26.Kb1 b4 27.Gc1 Gg5 28.Hg5 Sb6 29.Hf6 Hd7 30.Gg5 a5 31.Wfd3 a4 32.Wf3 Wc8 33.Hf4 Wc7 34.Ka1 Hb5 35.Hf6 Hd7 36.Hf4 Wa7 37.Gd3 c4 38.Hd4 Wb7 39.Ge2 Hb5 40.Wb1 Sd7 41.a3 b3 42.Wc3 Wc7 43.Wd1 Hc5 44.Hc5 Wc5 45.Ge3 Wc8 46.Gd4 Ke7 47.Wf3 Wgf8 48.Gc3 Sc5 49.Wd4 Sa6 50.Kb2 Wc7 51.Wf6 Kd7 52.Wdf4 Ke7 53.Kb1 Ke8 54.g4 hg4 55.Gg4 Wh8

56.Ge6 fe6 57.We6 i czarne poddały się.

6. Obrona królewsko – indyjska [E77]
Kirby (Afryka Południowa) – Villarroel (Wenezuela)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f4 0–0 6.Ge2 c5 7.d5 e6 8.Sf3 ed5 9.e5 de5 10.fe5 Sg4 11.Gg5 Ha5 12.cd5 Se5 13.0–0 Sbd7 14.d6 f6 15.Gf4 Wb8 16.Ge5 fe5 17.Hd5 Kh8 18.Se5 Sf6 19.Wf6 Wf6 20.d7 Gd7 21.Hd7 c4 22.Sf3 Hb6 23.Kh1 Hb2 24.Wd1 Hc3 25.Sg5 Wbf8 26.Se4 He3 27.Sg3 c3 28.Gd3 Hh6 29.h3 Wf2 30.Hc7 Hf4 31.Hf4 W2f4 32.Se4 Wc8 33.Gc2 Wcf8 34.Kg1 h6 35.Wd7 Wf1 36.Kh2 Ge5 37.g3 W8f2 38.Sf2 Wf2 39.Kg1 Wc2 40.Wb7 Wa2 i białe poddały się.

7. Gambit hetmański [D52]
Caro (Wenezuela) – Rubinsztein (Afryka Południowa)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Sbd7 5.e3 c6 6.Sf3 Ha5 7.Sd2 Gb4 8.Hc2 0–0 9.Gf6 Sf6 10.Gd3 c5 11.Sb3 Hc7 12.dc5 dc4 13.Gc4 Gc5 14.Sc5 Hc5 15.Gd3 Gd7 16.0–0 Gc6 17.Wfd1 Wfd8 18.Se4 Se4 19.Ge4 Hc2 20.Gc2 Kf8 21.Kf1 h6 22.Gb3 Ke7 23.f3 Wd1 24.Wd1 Wd8 25.Wd8 Kd8 26.Ke2 Ke7 27.g3 Kd6 28.e4 f6 29.Ke3 e5 30.f4 b6 i remis.

8. Partia pionem hetmańskim [A48]
Friedgood (Afryka Południowa) – Schorr (Wenezuela)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Gg5 Gg7 4.Sbd2 0–0 5.e4 d6 6.Ge2 c5 7.c3 a6 8.a4 b6 9.0–0 h6 10.Gh4 g5 11.Gg3 Sh5 12.Sc4 Sg3 13.hg3 Gb7 14.dc5 bc5 15.Hc2 Sc6 16.Wfd1 Hc7 17.Wd2 Sa5 18.Se3 e6 19.Wa3 Hb6 20.Sh2 Wfd8 21.Gc4 Gc6 22.Ga2 Hb7 23.Gb1 Kf8 24.f4 Hb6 25.Wf2 c4 26.He2 Hc5 27.f5 Kg8 28.f6 Gf8 29.Sf3 Wab8 30.Sd4 He5 31.Sc4 Sc4 32.Sc6 Hc5 33.Sb8 Sa3 34.Sa6 Hb6 35.Gd3 d5 36.ba3 Ha5 37.Kh2 Hc3 38.ed5 Wd5 39.Wf3 We5 40.Hc2 Hd4 41.Gh7 Kh8 42.Hc7 We1 43.Hf7 Hg1 44.Kh3 g4 45.Kh4 Hh1 46.Kg4 h5 47.Kg5 We5 48.Gf5 Hc1 49.Wf4 Wf5 50.Kg6 i czarne poddały się.

Keres (po lewej) – Petrosjan; w głębi Panno; Piatigorsky Cup 1963
Zdjęcie: worldchesshof.org

9. Obrona francuska [C05]
IM Kupper (Szwajcaria) – GM Petrosjan (ZSRR)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.c3 c5 6.f4 Sc6 7.Sdf3 c4 8.g4 h5 9.gh5 Sb6 10.Se2 Wh5 11.Sg3 Wh8 12.b4 Gd7 13.a4 a5 14.b5 Se7 15.Ga3 Sg6 16.Gf8 Sf8 17.Hc1 Sg6 18.Ge2 He7 19.Gd1 0–0–0 20.Wa2 f6 21.Wf2 Wdf8 22.0–0 f5 23.Wg2 Ge8 24.Wff2 Sh4 25.Sh4 Wh4 26.Sf1 Gh5 27.Gc2 Wh8 28.Wg3 Kb8 29.Wfg2 g6 30.Wf2 Ka7 31.Wfg2 Hf8 32.Wg5 Hh6 33.W2g3 Gg4 34.Hd2 Sd7 35.Wg2 Sf8 36.Se3 Gf3 37.b6 Kb8 38.Hc1 Gg2

39.Ha3 Hh7 40.Hd6 Kc8 41.Hc5 Kd8 42.Gf5 Wh2 43.Hd6 Hd7 44.Hb8 Ke7 45.Gc2 Gf3 46.Wg3 Wc2 47.Sc2 Ge4 48.Se3 Wh1 49.Kf2 Ha4 i białe poddały się. Debiut olimpijski Petrosjana w charakterze mistrza świata!

Petrosjan (po lewej) – Kupper
Karykatura: biuletyn Olimpiady

10. Obrona Grünfelda [D94]
GM Botwinnik (ZSRR) – IM Blau (Szwajcaria)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sc3 Sf6 4.e3 g6 5.Sf3 Gg7 6.Ge2 0–0 7.0–0 Sbd7 8.cd5 cd5 9.Hb3 e6 10.a4 b6 11.Gd2 Se4 12.Ge1 Gb7 13.a5 a6 14.ab6 Hb6 15.Hb6 Sb6 16.Se5 Wfc8 17.Sd3 Gf8 18.f3 Sc3 19.Gc3 Sc4 20.Kf2 a5 21.Wa2 a4 22.Wfa1 a3 23.b4 Se3 24.Sc5 Sf5 25.Wa3 Wa3 26.Wa3 Gc6 27.Wa5 Ge8 28.g4 Sd6 29.Ke3 Gh6 30.f4 g5 31.fg5 Gg5 32.Kf3 Wb8 33.Ge1 Se4 34.h4 Ge7 35.Wa7 Gd6 36.Gd3 Sf6 37.g5 Sh5 38.Kg4 Sg7 39.h5

39…Gb5? 40.Gb5! Wb5 41.Sd7! f5 42.Kh4 Se8 43.Wa8 Kf7 44.h6 Wb7 45.Se5 Ge5 46.de5 Wc7 47.g6 hg6 48.h7 Wc4 49.Kg5 Kg7 50.h8H Kh8 51.We8 Kg7 52.We7 Kf8 53.Kf6 d4 54.b5 i czarne poddały się.

Od lewej: Botwinnik i Keres
Karykatury: biuletyn Olimpiady

11. Obrona Caro – Kann [B14]
IM Bhend (Szwajcaria) – GM Smysłow (ZSRR)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.ed5 cd5 4.c4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Hb3 Gg7 7.cd5 0–0 8.Ge2 Sbd7 9.Gf4 Sb6 10.Gf3 Gf5 11.Wd1 Hc8 12.h3 Hc4 13.Sge2 Hb3 14.ab3 Gc2 15.Wa1 Gb3 16.d6 Sfd5 17.de7 Wfe8 18.Gd6 Gf6 19.0–0 Ge7 20.Ge7 We7 21.Sd5 Gd5 22.Gd5 Sd5 23.Sc3 Wd7 24.Wa4 a6 25.Wfa1 We8 26.Sd5 Wd5 27.Wb4 We7 28.Waa4 Wd6 29.Wb3 We1 30.Kh2 b5 31.Wa2 We2 32.Kg3 h5 33.Wd3 Kg7 34.d5 Wc2 35.Wd4 Kf6 36.Wf4 Ke7 37.Wf3 Wd2 38.We3 Kf8 39.Wea3 W6d5 40.Wa6?

40…Wg5! 41.Kf3 Wf5 42.Ke3 Wff2 43.Wb6 Wde2 44.Kd4 Wb2 45.Wa7 Wf5 i białe poddały się.

Od lewej: Kotow, Smysłow i Spasski
Karykatury: biuletyn Olimpiady

12. Obrona królewsko – indyjska [E93]
GM Keres (ZSRR) – Walther (Szwajcaria)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 e5 7.d5 Sbd7 8.Gg5 h6 9.Gh4 g5 10.Gg3 Sh5 11.h4 g4 12.Sh2 Sg3 13.fg3 h5 14.0–0 Gh6 15.Gd3 c6 16.Kh1 Sf6 17.Gc2 cd5 18.cd5 Se8 19.He2 Sg7 20.Wf2 f5 21.ef5 Sf5 22.Gf5 Gf5 23.Waf1 Gg6 (Czarne stały cały czas lepiej od białych. Niestety ostatni ruch jest dużym błędem)

24.Sg4! hg4 25.Hg4 Kh7 26.h5 Gd3 27.Wf8 Gf8 28.Wf3 Gc2 29.Se4 Kh8 30.Wf7 He8 31.Sd6 Ha4 32.Hg5 Ha6 33.He5 Kg8 34.Wf6 Hd3 35.Kh2 Hh7 36.He6 i czarne poddały się.

Edgar Walther
Zdjęcie: kingpinches.net

Grupa: 2

Wyniki I rundy:

Boliwia

0,5 : 3,5

Austria

Jugosławia

2,5 : 1,5

Mongolia

Indie

0,0 : 4,0

Holandia

Meksyk

-

Pauza

Zapachniało sensacją w meczu Jugosławia – Mongolia. Gdy gong obwieścił koniec rundy, zakończyły się trzy partie: Matanović – Purewżaw, Ujtumen – Ivkov i Cagan – Parma. W pierwszej Matanović przeprowadził doskonałą kombinację, po której, mimo różnopolowych gońców, trzy wolne piony na skrzydle hetmańskim zadecydowały o jego zwycięstwie nad mistrzem Mongolii z 1962 roku. W drugiej w odrobinę lepszej pozycji Ivkov wymienił hetmany i jego przeciwnik stanął lepiej ze względu na słabość w obozie czarnych na polu „e6”. W efekcie remis! W trzeciej Cagan grał bardzo dokładnie, umiejętnie uprościł materiał i Parma mimo usilnych prób wygrania partii, musiał pogodzić się z „pokojowym” zakończeniem partii. Partia Gligorić – Mjagmarsuren została odłożona. Podobnie jak w pozostałych partiach meczu, tu także w ewentualnej wygranej przeszkadzały różnopolowe gońce. Gligorić przez kolejne 13 posunięć „sprawdzał” doświadczonego Mjagmarsurena i w końcu podpisał trzeci remis!

W zespole mongolskim zadebiutował urodzony 27 sierpnia 1939 roku Tudev Ujtumen. Rok po Olimpiadzie otrzymał tytuł mistrza międzynarodowego. Największym jego sukcesem było zwycięstwo w turnieju strefowym Zachodniej Azji w 1969 roku. W roku rozgrywek tu opisywanych, Ujtumen zagrał w silnym Memoriale Czigorina w Soczi, ale bez większego powodzenia. Zajął 15 miejsce w stawce szesnastu uczestników. Wygrał tylko dwie partie: z Węgrem Forintosem (14 miejsce) i J. Garcią z Kuby (ostatnie miejsce). Zanotował dwa cenne remisy: ze zwycięzcą Krogiusem i Spasskim (4 miejsce). Rok później znowu zagrał w Soczi, ponownie był przedostatni i ponownie zremisował z triumfatorem, którym tym razem okazał się Unzicker.

Czwórka holenderskich mistrzów międzynarodowych, Kuijpers, Langeweg, Zuidema (debiutant) i Prins pięknie rozpoczęła turniej!

Coenraad Zuidema urodził się 29 sierpnia 1942 roku w Surakarcie (Indonezja). W latach 1960 – 1968 studiował matematykę na amsterdamskim uniwersytecie. Od 1974 roku do emerytury pracował w słynnych zakładach IBM. Jego pierwszym sukcesem międzynarodowym było 4 miejsce w Hadze 1961 w mistrzostwach świata juniorów. Wyprzedzili go tylko Parma, Gheorghiu i Kuindżi (ZSRR). Wygrał turniej B w Beverwijk 1963 i był drugi w Amsterdamie 1963 (turniej IBM – B). Sześciokrotnie reprezentował Holandię w drużynowych rozgrywkach o puchar Clare Benedict czterokrotnie zdobywając drużynowe medale (jeden zloty, dwa srebrne i jeden brązowy). W 1972 roku zdobył mistrzostwo Holandii, zaś w latach 1965, 1970 i 1973 był drugi. Pod koniec lat 70. ubiegłego wieku zakończył karierę szachową i poświęcił się całkowicie pracy zawodowej.

Do niespodzianek zaliczono remis w partii Beni – Salazar, w meczu Boliwia – Austria. Strata „połówki” mogła Austriaków wiele kosztować, bowiem tym razem dystans eliminacyjny był bardzo krótki – zaledwie 6 meczów.

Stan po I rundzie:

1

Holandia*

4,0

2

Austria*

3,5

3

Jugosławia*

2,5

4

Mongolia*

1,5

5

Boliwia*

0,5

6 – 7

Meksyk i Indie*

0,0

Turniej strefowy w Singapurze 1969
Aaron (po lewej) – Ujtumen
Zdjęcie: Krajowe archiwa singapurskie

13. Obrona francuska [C18]
Ramirez P. (Boliwia) – IM Dückstein (Austria)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.a3 Ga5 6.Gd2 cd4 7.Sb5 Gc7 8.Sf3 Sc6 9.Gf4 Sge7 10.Sbd4 Sg6 11.Sc6 bc6 12.Gg3 0–0 13.Gd3 c5 14.0–0 c4 15.Gg6 fg6 16.b3 cb3 17.cb3 Gb6 18.Hd2 h6 19.Sd4 g5 20.b4 Gd7 21.a4 a6 22.Wfc1 Wc8 23.Wc8 Hc8 24.Wc1 Hb7 25.a5 Ga7 26.Sb3 Gb5 27.Sc5 He7 28.f3 Wf5 29.Hd4 Gc4 30.Gf2 Wf4 31.Hd2 Gb5 32.Ge3 Wf5 33.Gd4 Gb8 34.We1 Hf7 35.Sd3 Gc4 36.Sc5 g4 37.Gf2 gf3 i białe poddały się.

14. Obrona królewsko – indyjska [E65]
IM Beni (Austria) – Salazar H. (Boliwia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 d6 5.0–0 0–0 6.c4 c5 7.Sc3 Sbd7 8.b3 a6 9.Gb2 Wb8 10.a4 e6 11.Hc2 b6 12.Wfd1 Hc7 13.e4 Gb7 14.d5 e5 15.Wf1 Sh5 16.He2 h6 17.Sh4 Hd8 18.Sf5 gf5 19.Hh5 fe4 20.Se4 Sf6 21.Sf6 Hf6 22.f4 Hg6 23.Hg6 fg6 24.fe5 Ge5 25.Ge5 de5 26.Wae1 Wbe8 27.Gh3 Wf1 28.Wf1 Kg7 29.d6 Wd8 30.d7 Ge4 31.a5 ba5 32.We1 Gf5 33.Gf5 gf5 34.We5 Wd7 35.Wc5 Wb7 36.Wa5 Wb3 37.Wa6 Wc3 38.Wc6 Wc2 39.c5 Kf7 40.Wc8 Ke7 41.c6 h5 42.h4 Kd6 43.Wh8 Wc6 44.Wh5 Wc1 45.Kg2 Ke6 46.Wh6 Ke5 47.Wh8 Kf6 48.We8 Wc3 49.Kf2 Wa3 50.We3 Wa1 51.Wb3 Wa6 52.Kf3 Wc6 53.Wb4 Wa6 54.Kf4 Wc6 55.Wd4 Wa6 i remis. Duża niespodzianka!

Hotel Sheraton z widokiem na plażę; rok 2008
Zdjęcie: Wikimedia Commons

15. Gambit szkocki [C56]
Zegada (Boliwia) – Prameshuber (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Gc4 Sf6 5.c3 Se4 6.0–0 d5 7.We1 Ge7 8.Sd4 0–0 9.Gd3 Sd4 10.cd4 Sf6 11.Gg5 h6 12.Gh4 We8 13.Sc3 c6 14.Gc2 Sh7 15.Hd3 Sf8 16.Gg3 Gd7 17.Ge5 Gf6 18.Gd6 We1 19.We1 Gf5 20.Hf5 Hd6 21.Hd3 Hb4 22.Wd1 We8 23.g3 Gd8 24.b3 Ga5 25.Se2 He7 26.Sf4 Gc7 27.Sg2 Hf6 28.Sh4 Gb6 29.Kg2 We4 30.Sf3 Sg6 31.Hd2 We8 32.Hd3 We4 33.Hd2 We8 34.Hd3 Gc7 35.Gb1 Sf8 36.Sh4 Gb6 37.Sf3 We6 38.Gc2 Sg6 39.Gb1 Gc7 40.Gc2 He7 41.Gb1 Sf8 42.Gc2 Hb4 43.Sh4 Ga5 44.Gb1 Hc3 45.Hf1 We1 46.We1 He1 47.Hd3 Hc3 48.He3 He3 49.fe3 g6 50.Sf3 Gb6 51.Se5 Kg7 52.Kf3 f6 53.Sd3 Gc7 54.Sc5 b6 55.Sd3 Gd6 56.Se1 f5 57.Gd3 Kf6 58.Ga6 Ke7 59.Gd3 Se6 60.h4 Sg7 61.Sg2 Kf6 62.Ga6 Se6 63.Sf4 Gf4 64.gf4 c5 65.dc5 bc5 66.Gb5 Sc7 67.Gd3 Ke6 68.Ge2 Se8 69.Gd3 Sd6 70.Ga6 Kd7 71.Gd3 Kc6 72.Gc2 Se4 73.a4 h5 74.Ke2 Kb6

75.Ge4 fe4 76.Kd2 Ka5 77.Kc3 a6 78.b4 cb4 79.Kb3 d4 80.ed4 e3 i białe poddały się.

Borislav Ivkov, rok 1963;
Zdjęcie: Archiwum autora

16. Partia hiszpańska [C89]
Gragger (Austria) – Carvajal (Boliwia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Ge7 7.We1 0–0 8.c3 d5 9.ed5 Sd5 10.Se5 Se5 11.We5 c6 12.d4 Gd6 13.We1 Hh4 14.g3 Hh3 15.Ge3 Gg4 16.Hd3 f5 17.f4 Wae8 18.Sd2 We6 19.Hf1 Hh5 20.Hg2 Gh3

21.Gd5 Gg2 22.Ge6 Kh8 23.Kg2 Wf6 24.d5 Wh6 25.h4 Hg4 26.Sf3 Wg6 27.Sg5 h6 28.b4 Ge7 29.dc6 Gd6 30.Gd5 Wg5 31.hg5 Hh5 32.gh6 g5 33.h7 Gf8 34.Gd4 Gg7 35.c7 i czarne poddały się.

17. Partia hiszpańska [C82]
GM Gligorić (Jugosławia) – Mjagmarsuren (Mongolia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Se4 7.d4 d5 8.de5 Ge6 9.c3 Sc5 10.Gc2 Gg4 11.Sbd2 Ge7 12.He1 0–0 13.Sd4 Sd4 14.cd4 Se6 15.Sb3 a5 16.He3 f5 17.ef6 Wf6 18.f3 Gh5 19.a4 ba4 20.Wa4 Ge8 21.Wa1 a4 22.Sc5 Sc5 23.dc5 Wc6 24.b4 ab3 25.Wa8 Ha8 26.He7 bc2 27.Gb2 Gf7 28.Wc1 He8 29.He8 Ge8 30.Wc2 We6 31.Kf2 Gb5 32.Gd4 Wa6 33.h4 Wa3 34.c6 Gc4 35.Ge5 Wa6 36.Gc7 Wc6 37.Ge5 Wa6 38.Wc1 Kf7 39.Wb1 g6 40.g4 We6 41.Gd4 h6 42.Gc5 h5 43.Wb7 Ke8 44.gh5 gh5 45.Wh7 We5 46.Gd4 Wf5 47.Ke3 Gb3 48.f4 Gc2 49.Wh6 Kd7 50.Ge5 Ge4 51.Kd4 Ke7 52.Kc5 Gf3 53.Wa6 i remis.

18. Obrona francuska [C19]
Ujtumen (Mongolia) – GM Ivkov (Jugosławia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 Se7 5.Sf3 c5 6.a3 Gc3 7.bc3 Gd7 8.Ge2 Ga4 9.0–0 c4 10.Sg5 h6 11.Sh3 Ha5 12.Gd2 Sbc6 13.f4 0–0–0 14.Kh1 f5 15.ef6 gf6 16.Gg4 f5 17.Gh5 Wdf8 18.We1 Sd8 19.We3 Sg8 20.Ge1 Sf6 21.Gh4 Sh5 22.Hh5 Gc2 23.Ge7 We8 24.Gf6 Whg8 25.Hh6 Ge4 26.Sg5 Hb6 27.Wg1 Hd6 28.Wg3 Sc6 29.Hh7 Hd7 30.Hd7 Kd7 31.h4 Gd3 32.Kh2 Ge2 33.We1 Gh5 34.Wge3 Wg6 35.Ge5 We7 36.Wg3 Wh6 37.Kh3 Se5 38.We5 b5 39.We1 Gg4 40.Wg4 fg4 41.Kg4 a5 i remis.

19. Obrona francuska [C10]
GM Matanović (Jugosławia) – Purewżaw (Mongolia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 de4 4.Se4 Sd7 5.Sf3 Sgf6 6.Sf6 Sf6 7.Gc4 Ge7 8.He2 0–0 9.Gg5 c5 10.0–0–0 Ha5 11.Kb1 b5 12.Gb5 Wb8 13.Gc4 cd4 14.Gb3 Wd8 15.Gf4 Ga6 16.He5 Wb5 17.Hc7 Sd5 18.Ha5 Wa5 19.Gd2 Wc5 20.Sd4 Gf6 21.Gc1 h6 22.Whe1 Gb7 23.Se2 a5 24.Sg3 Sb6 25.Ge3 Wc6 26.Se4 Wd1 27.Wd1 a4 (Biały goniec nie ma możliwości ucieczki, ale arcymistrz Matanović dokładnie policzył dalszą kontynuację)

28.Sf6! gf6 29.Wd8! Kg7 30.Wb8! ab3 31.ab3 Wc7 32.Gb6 Wd7 33.g3 Ge4 34.Kc1 Gf3 35.Wd8 Wd8 36.Gd8 f5 37.c4 Kf8 38.Gf6 Ke8 39.Kd2 Kd7 40.Ke3 i czarne poddały się.

20. Obrona Pirca [B08]
Cagan (Mongolia) – GM Parma (Jugosławia)

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Sf3 Gg7 5.Ge2 0–0 6.0–0 Gg4 7.h3 Gf3 8.Gf3 e5 9.de5 de5 10.Hd8 Wd8 11.Gg5 c6 12.Wad1 Sbd7 13.Wd6 h6 14.Gf6 Sf6 15.Wfd1 Wd6 16.Wd6 Gf8 17.Wd3 Gb4 18.Sd1 Gc5 19.c3 a5 20.b3 Kf8 21.Sb2 b5 22.Wd1 Ke7 23.Kf1 h5 24.Wd2 b4 25.cb4 ab4 26.Sd3 Gd6 27.g3 Sh7 28.Gg2 Sf8 29.f4 Sd7 30.fe5 Se5 31.Se5 Ge5 32.Kf2 Gc3 33.Wc2 Ke6 34.Gf1 Ke5 35.Kf3 c5 36.Gc4 Gd4 37.Wd2 Wb8 38.We2 Wb6 39.Kg2 Wb7 40.Kf3 g5 41.We1 i remis.

21. Obrona dwóch skoczków [C58]
Ali (Indie) – IM Kuipers (Holandia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Sf6 4.Sg5 d5 5.ed5 Sa5 6.He2 Gd6 7.Sc3 0–0 8.Sce4 Se4 9.Se4 Ge7 10.0–0 Kh8 11.Sc3 Hd6 12.b3 Gf5 13.Sb5 Hg6 14.d3 a6 15.Sd4 Gh3 16.Hf3 Gg4 17.He3 b5 18.Sb5 Sc4 19.bc4 ab5 20.cb5 Wa4 21.Gb2 f5 22.Ge5 f4 23.Gf4 Waf4 24.He7 Gf3 25.g3 Hg4 26.He6 W4f5 i białe poddały się.

22. Obrona francuska [C14]
IM Langeweg (Holandia) – IM Aaron (Indie)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e5 Sfd7 6.Ge7 He7 7.f4 0–0 8.Sf3 f5 9.ef6 Wf6 10.Hd2 c5 11.dc5 Sc5 12.0–0–0 Gd7 13.g3 Ge8 14.Gg2 Gf7 15.Whe1 Hc7 16.Sg5 Sc6 17.Sf7 Kf7??

18.Sd5 ed5 19.Hd5 Se6 20.We6 We6 21.f5 He7 22.fe6 Kg8 23.Hd7 Hg5 24.Hd2 Hg6 25.Gc6 bc6 26.Hd8 He8 27.e7 i czarne poddały się.

23. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
Sakhalkar (Indie) – IM Zuidema (Holandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.Sc3 Gb7 5.Gg5 h6 6.Gf6 Hf6 7.e4 Gb4 8.Hc2 Gc3 9.bc3 Sc6 10.Gd3 e5 11.d5 Se7 12.0–0 0–0 13.Wfb1 d6 14.Se1 Hg5 15.Hc1 Hc1 16.Wc1 Sg6 17.g3 Wfe8 18.Gc2 Sf8 19.Ga4 Wed8 20.Sd3 Sd7 21.Gd7 Wd7 22.Sb4 a5 23.Sc2 Ga6 24.Se3 g6 25.g4 Wf8 26.f3 We7 27.Kf2 Gc8 28.Wg1 Kh7 29.Ke2 f5 30.Waf1 fe4 31.fe4 Wf4 32.Kd3 Wef7 33.h3 Kg7 34.Wf4 Wf4 35.Wf1 Wf1 36.Sf1 Kf6 37.Sh2 Kg5 38.Sf3 Kf4 39.Sh4 Kg3 40.Sg6 Kh3 41.Sf8 Kg4 i białe poddały się.

24. Debiut Betbedera – Richtera – Weresowa [D01]
IM Prins (Holandia) – Madon (Indie)

1.d4 Sf6 2.Sc3 d5 3.Sf3 Gf5 4.Gg5 e6 5.Sh4 Ge7 6.Sf5 ef5 7.Hd3 Hd7 8.g3 0–0 9.h4 c6 10.Gh3 Se4 11.Ge7 He7 12.Gf5 Sf6 13.0–0–0 g6 14.Gh3 Sbd7 15.Gd7 Sd7 16.e4 Sb6 17.Wde1 Sc4 18.e5 b5 19.f4 a5 20.h5 a4 21.We2 b4 22.Sb1 Wfb8 23.b3 ab3 24.cb3 Sa3 25.hg6 fg6 26.Weh2 Sb5 27.g4 Hf7 28.f5 Ha7 29.f6 Wb7 30.e6 Sd4 31.Hg6 Kh8 32.e7 Sb3 33.ab3 Hc5 34.Hc2 He3 35.Hd2 i czarne poddały się.

Coenraad Zuidema w Amsterdamie 1965
Zdjęcie: Wikipedia

Grupa: 3

Wyniki I rundy:

Szwecja

1,5 : 2,5

Francja

Węgry

3,0 : 1,0

Izrael

Irlandia

3,0 : 1,0

Luksemburg

Szkocja

-

Pauza

Niespodzianką był wynik meczu Szwecji, częstego „bywalca” finału A z ekipą francuską, grającą na poprzedniej Olimpiadzie w finale C. Na pierwszej szachownicy, w partii Stahlberg – Bouteville, arcymistrz szwedzki w dobrej pozycji nie znalazł (a może jej nie było) drogi do wygranej. Na drugiej i trzeciej szachownicy zaprawieni w bojach olimpijskich Johansson i Sköld tym razem nie dali rady i przegrali odpowiednio z Mazzonim (debiutant) i Thiellementem. Rozmiary porażki Szwedów zmniejszył Nilsson „bijąc” Bergrasera. Ważny był mecz Węgry – Izrael, drużyn walczących o awans od głównego finału. W spotkaniu liderów Portisch – Porath czarne grały aktywnie i długi czas zachowywały równą pozycję. Niestety, w 33. posunięciu Porath podstawił piona, a następnie – już w niedoczasie – izraelski lider „posiał” jeszcze jednego piona i pod koniec rundy kapitulował. Na drugiej szachownicy doszło do sensacji. Kraidman po znakomitej grze pokonał arcymistrza Szabo! Na trzeciej „desce” Bilek w popisowy sposób zrealizował w partii z Domnitzem przewagę piona w końcówce wieżowej. Debiutujący na Olimpiadzie w szlifach arcymistrzowskich Lengyel wykorzystał kilka grubych błędów Aloniego i nawet „szalejący” niedoczas nie przeszkodził mu w wygranej.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Irlandia* i Węgry*

3,0

3

Francja*

2,5

4

Szwecja*

1,5

5 – 6

Luksemburg* i Izrael*

1,0

7

Szkocja

0,0

25. Partia angielska [A21]
GM Stahlberg (Szwecja) – Boutteville (Francja)

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.Sf3 Se7 6.d4 0–0 7.0–0 Sd7 8.e4 a5 9.h3 ed4 10.Sd4 Sb6 11.b3 a4 12.Ge3 ab3 13.ab3 Wa1 14.Ha1 Sc6 15.Sdb5 Sd7 16.Hc1 Sdb8 17.Wd1 Ge6 18.f4 Hc8 19.g4 f5 20.ef5 gf5 21.g5 Sa6 22.We1 Kh8 23.Hd2 Sc5 24.Sd4 Sd4 25.Gd4 Hd7 26.Wb1 Gd4 27.Hd4 Hg7 28.Sb5 Hd4 29.Sd4 Gd7 30.We1 We8 31.We8 Ge8 32.Kf2 Gd7 33.Ke3 c6 34.h4 Kg7 35.Gf3 Sa6 36.Gd1 c5 37.Se2 Sb4 38.Sg3 d5 39.Sh5 Kh8 40.Gf3 dc4 41.bc4 b6 42.Sf6 Ga4 43.h5 h6 44.Gb7 Sc2 45.Kf2 Sd4

46.Gd5 (46.gh6) 46…b5 47.cb5 Gb5 48.Ke3 Sc2 49.Kd2 Sd4 50.gh6 c4 51.Gf7 Sf3 52.Kc3 Sg1 53.Gg6 Se2 54.Kb4 Gc6 55.Kc4 Sf4 56.Kd4 Gf3 i remis.

Gideon Stahlberg
Zdjęcie: aprendeajedrezonline.blogspot.com

26. Obrona sycylijska [B49]
Mazzoni (Francja) – Johansson (Szwecja)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sc3 Hc7 6.Ge3 a6 7.Ge2 Sf6 8.0–0 Gb4 9.Sa4 Gd6 10.Sb6 Wb8 11.g3 Se4 12.Sc6 Hc6 13.Gf3 f5 14.Ge4 fe4 15.Hh5 g6 16.Hh6 Ge5 17.Gf4 Gf4 18.Hf4 Hb6 19.Hb8 0–0 20.He5 Hc6 21.Wad1 b5 22.Hd6 Hc4 23.b3 Hc3 24.Hd4 Hf3 25.He3 Hg4

26.Wd6! h5 27.We1 Hf5 28.We2 He5 29.Wed2 h4 30.W2d4 hg3 31.hg3 Wf7 32.He4 He4 33.We4 Gb7 34.Wed4 Wh7 35.Wh4 Wh4 36.gh4 Gc6 37.Kh2 a5 38.Kg3 Kf7 39.f4 Ke7 40.Wd4 Kf6 41.Kg4 a4 42.c4 ab3 43.ab3 d5 44.cb5 Gb5 45.Kf3 e5 46.fe5 Ke5 47.Ke3 Gc6 48.Wg4 Ge8 49.Wg5 Kd6 50.Kd4 Gf7 51.Wg1 i czarne poddały się.

27. Gambit centralny [B01]
Sköld (Szwecja) – Thiellement (Francja)

1.e4 e5 2.d4 ed4 3.Sf3 d5 4.ed5 Hd5 5.Sd4 Sf6 6.Sc3 Gb4 7.He2 He4 8.Sdb5 0–0 9.Sc7 Sc6 10.He4 Se4 11.Gd2 Sd2 12.Kd2 Wd8 13.Gd3 Wb8 14.Wae1 Gf5 15.We3 Ga5 16.S7b5 a6 17.Sa3 b5 18.Sab1 b4 19.Sa4 b3 20.c3 ba2 21.Sa3 Se5 22.We5 Gd3 23.Wa1 Gc7 24.Wc5 Gf4 25.Ke1 We8 26.Kd1 Wbd8 27.c4 We2 28.Wd5 Wd5 29.cd5 Wf2 30.Sc2 Wc2 i białe poddały się.

28. Obrona Benoni [A44]
Bergraser (Francja) – Nilsson (Szwecja)

1.d4 c5 2.d5 e5 3.Sc3 d6 4.e4 a6 5.a4 g6 6.Sf3 Gg7 7.Ge2 Se7 8.Sd2 0–0 9.Sc4 b6 10.g4 Wa7 11.Gg5 f6 12.Gh4 Gh6 13.Gg3 Wb7 14.0–0 Gf4 15.Gf4 ef4 16.g5 b5 17.ab5 ab5 18.gf6 bc4 19.fe7 He7 20.f3 Wb2 21.Gc4 Wb4 22.Gb5 Gh3 23.Wf2 He5 24.Wa3 g5 25.Gf1 Gd7 26.Sb1 Kh8 27.Sd2 g4 28.Sc4 Hf6 29.Ha1 Ha1 30.Wa1 Wf6 31.e5 de5 32.Se5 h5 33.Wa8 Ge8 34.Sd3 Wb1 35.fg4 f3 36.g5 Wf5 37.h4 c4 38.Se1 Gf7 39.d6 Gd5 40.d7 Wf8 41.Sf3 Ga8 42.Se5 Sd7 43.Sg6 Kg7 44.Sf8 Sf8 45.Wd2 Wc1 46.Kf2 c3 47.We2 Sg6 48.We3 Wc2 49.Kg3 Wc1 50.Gc4 c2 i białe poddały się.

29. Obrona Nimzowitscha [E59]
GM Portisch (Węgry) – IM Porath (Izrael)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Gd3 d5 6.Sf3 0–0 7.0–0 Sc6 8.a3 Gc3 9.bc3 dc4 10.Gc4 Hc7 11.Gb5 a6 12.Ge2 Wd8 13.Hc2 e5 14.de5 Se5 15.Se1 b5 16.f4 Sc4 17.e4 Gb7 18.e5 Se4 19.Sf3 f5 20.ef6 Sf6 21.Gc4 bc4 22.Se5 Gd5 23.He2 We8 24.Wd1 Wad8 25.Wa2 Ge6 26.Wd8 Hd8 27.Wd2 Ha5 28.Gb2 Hc7 29.h3 h5 30.Wd1 Gf7 31.Hf1 Wb8 32.Gc1 Wb3 33.Hf3 h4 (W równej pozycji czarne podstawiają piona. Poprawne było 33…Hb8)

34.Ha8 Wb8 35.Ha6 Wd8 36.Wd8 Hd8 37.Sf7 Hd1 38.Kh2 Kf7 39.Hc4 Kg6 40.Ge3 He1 41.Hd3 Kf7 42.Gc5 Se4 43.Hd5 Kg6 44.He6 Kh7 i czarne poddały się. Pozostałe partie w eliminacjach Porath wygrał!

Hotel Sheraton w czasie Olimpiady
Zdjęcie: Archiwum autora

30. Obrona Nimzowitscha [E50]
Kraidman (Izrael) – GM Szabo (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Sf3 c5 6.Gd3 b6 7.0–0 Gb7 8.a3 Gc3 9.bc3 Se4 10.Sd2 f5 11.f3 Sd6 12.He2 Sc6 13.Sb3 Wc8 14.a4 Sb8 15.Ga3 Sa6 16.e4 fe4 17.fe4 Hg5 18.a5 Wf1 19.Wf1 e5 20.dc5 bc5 21.Hf2 h6 22.Gc5 Ge4 23.Ge4 Se4 24.Hf7 Kh7 25.Ga7 (Białe wygrały ważnego piona „a7” i ich pion – oponent „a5” stał się bardzo groźny) 25…Sf6

26.Gf2 Hg6 (Wymiana hetmanów ułatwi białym realizację przewagi) 27.Hg6 Kg6 28.Sd2 Kf5 29.Ge3 Ke6 30.Wb1 Wc6 31.h3 Se8 32.Wb6 Wb6 33.ab6 Sd6 34.Kf2 Sb7 35.Kf3 d6 36.Kg4 Sb8 37.Kh5 Kf7 38.Se4 Sd7 39.g4 Sf6 40.Sf6 Kf6 41.h4 Kf7 42.g5 hg5 43.hg5 g6 44.Kh6 Sa5 (45.c5! dc5 46.Gc5 z dalszym marszem piona „c”) i czarne równocześnie poddały się.

Yair Kraidman
Karykatury: biuletyn Olimpiady

31. Obrona królewsko – indyjska [E80]
GM Bilek (Węgry) – Domnitz (Izrael)

1.c4 Sf6 2.Sc3 d6 3.d4 g6 4.e4 Gg7 5.Sge2 e5 6.f3 c6 7.Ge3 Sbd7 8.Hd2 a6 9.0–0–0 Ha5 10.Kb1 b5 11.Sc1 0–0 12.Sb3 Hc7 13.de5 de5 14.Hd6 Hd6 15.Wd6 Sb8 16.a4 Ge6 17.Sc5 Gc4 18.Gc4 bc4 19.Wc1 We8 20.Se2 Gf8 21.Wd2 a5 22.Wc4 Sa6 23.Sa6 Wa6 24.Sc1 Wb8 25.Wdc2 Wc8 26.Sb3 Sd7 27.Gd2 c5 28.W4c3 Wb8 29.Wd3 Sb6 30.Sc5 Gc5 31.Wc5 Sa4 32.Wc2 Wab6 33.Gc1 Wb5 34.Ka2 Sc5 35.Wd5 Se6 36.Wb5 Wb5 37.Gd2 Kg7 38.Wc6 Sc5 39.Wd6 Sa4 40.b3 Sb6 41.Ge3 Sc8 42.Wc6 Se7 43.Wc7 Sg8 44.Wa7 Kf6 45.Gd2 Ke6 46.Ga5 Se7 47.Gc3 Wb6 48.Wc7 Sc6 49.Kb2 h5 50.Kc2 f6 51.h4 f5 52.ef5 Kf5 53.Kd3 Sb4 54.Kc4 Sc2 55.b4 Wb8 56.g3 Sa3 57.Kb3 Sb5 58.Wc5 Sc3 59.Kc3 Ke6 60.Wc6 Kd5 61.Wg6 Wf8

62.f4! ef4 63.Wg5 Kc6 64.gf4 Wf4 65.Wh5 Wf3 66.Kc4 Wf4 67.Kb3 Kb6 68.Ka4 Wf1 69.Wh6 Kb7 70.Ka5 Wf5 71.b5 Wf7 72.h5 Ka7 73.Wg6 i czarne poddały się.

Od lewej: Stein (ZSRR) i Domnitz (Izrael)
Karykatury: biuletyn Olimpiady

32. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A60]
Aloni (Izrael) – GM Lengyel (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 ed5 5.cd5 d6 6.g3 g6 7.Gg2 Gg7 8.e4 0–0 9.Sge2 Sbd7 10.0–0 a6 11.a4 Hc7 12.h3 c4 13.Ge3 Sc5 14.Sd4 We8 15.Hc2 Gd7 16.g4 Wab8 17.Wfd1 Wbc8 18.f3 Wb8 19.Gf1 b5 20.ab5 ab5 21.Gf2 h5 22.Sce2 hg4 23.hg4 Sh7 24.Wa2 Wec8 25.Sg3 Hd8 26.Wa7 Ge5 27.Hd2 Hh4 28.Kg2? (28.Sde2)

28…Sg5! 29.f4 Gd4 30.fg5 Gf2 31.Hf2 Hg4 32.Ge2 Hg5 33.Hd4 We8 34.Gf3 We5 35.Wh1 Wbe8 36.Kf2 Sd3 37.Kg2 Hd2 38.Kg1 Hf4 39.Kg2 Hd2 40.Kg1 Hg5 41.Kg2 i białe poddały się.

33. Obrona sycylijska [B43]
Keogh (Irlandia) – Conrady (Luksemburg)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Ge2 Sf6 6.Sc3 Hc7 7.a3 b5 8.0–0 Gb7 9.f3 d5 10.ed5 Sd5 11.Sd5 Gd5 12.Kh1 Sc6 13.We1 Gc5 14.Sc6 Gc6 15.c4 0–0 16.cb5 ab5 17.Hc2 Gd6 18.h3 Wfc8 19.Gd2 Hb7 20.Gc3 b4 21.ab4 Wa1 22.Wa1 Gb4 23.Ga6 Wa8 24.Gb7 Wa1 25.Kh2 Gd6 26.g3 Gb7 27.Hd3 Gd5 28.Hd4 f6 29.Kg2 Gb8 30.Hd2 Kf7 31.Hd3 g6 32.He3 Ga7 33.Gd4 Gb8 34.Hh6 i czarne poddały się.

34. Obrona holenderska [A85]
Philippe (Luksemburg) – Reilly (Irlandia)

1.c4 f5 2.d4 Sf6 3.Sf3 e6 4.Sc3 d5 5.c5 b6 6.b4 a5 7.Hb3 ab4 8.Hb4 bc5 9.dc5 Sc6 10.Hf4 Gc5 11.Sb5 Gd6 12.Sd6 cd6 13.Gb2 e5 14.Hc1 Ha5 15.Sd2 Gd7 16.e3 Se4 17.f3 Sc5 18.Gc3 Ha7 19.Sb3 0–0 20.Hd2 f4 21.Hd5 Se6 22.Hd3 fe3 23.Ge2 Sf4 24.Hd6 Wf6 25.Hc5 Sg2 26.Kf1 Gh3 27.Ha7 Wa7 28.Gc4 Kf8 29.Ke2 Ge6 30.Ge6 We6 31.Sc5 Wd6 32.Whd1 Wd1 33.Kd1 Sd4 34.Gd4 ed4 35.Sd3 Wa3 36.Ke2 Ke7 37.h3 Kf6 38.Kf1 Sh4 39.Ke2 Sf5 40.Sb4 Sg3 41.Ke1 Ke5 42.Sc6 Kd5 43.Wc1 d3 44.Sb4 Ke5 45.Wc4 g5 46.Wg4 d2 47.Kd1 Wc3 48.Wg5 Ke6 49.Sc2 e2 i białe poddały się.

35. Obrona francuska [C18]
Murphy (Irlandia) – Schneider R. (Luksemburg)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.a3 Gc3 6.bc3 Se7 7.f4 Sbc6 8.Sf3 Sf5 9.Gd3 cd4 10.Gf5 ef5 11.cd4 Ge6 12.0–0 Sa5 13.He2 Sc4 14.Gd2 Wc8 15.Wfb1 b6 16.Ge1 0–0 17.Sg5 h6 18.Sf3 Hd7 19.Sd2 Wfe8 20.Sc4 dc4 21.Hf2 Gd5 22.Wd1 We6 23.Wd2 Wg6 24.He3 c3 25.Wf2 Wc4 26.Gc3 Hc6 27.Gb4 Gg2 28.Wd2 Wc2 29.Kf2 Ge4 30.Wg1 Wc1 31.Wg6 Hg6 32.Hg3 Hc6 33.Hb3 Gd5 34.He3 Wh1 35.Hg3 Hc4 36.Hh3 Hc1 37.Kg3 He1 38.Wf2 Wg1 i białe poddały się.

36. Obrona Pirca [B07]
Wantz (Luksemburg) – Cassidy R. (Irlandia)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Ge3 Sf6 5.Ge2 0–0 6.f4 Sbd7 7.h4 c5 8.e5 Se8 9.Sf3 cd4 10.Gd4 de5 11.Se5 Se5 12.Ge5 Sf6 13.Hd8 Wd8 14.Gf3 h5 15.0–0 a6 16.Wad1 Gg4 17.Wd8 Wd8 18.Gb7 a5 19.Gf3 Wd2 20.Wf2 Wd7 21.Kf1 Gf3 22.gf3 Sd5 23.Sd5 Wd5 24.Gg7 Kg7 25.Ke2 Kf6 26.Ke3 Kf5 27.c4 Wd6 28.c5 We6 29.Kd4 Kf4 30.Kd5 g5 31.hg5 We5 32.Kd4 Wg5 33.c6 e5 34.Kd3 h4 35.c7 Wg8 36.Wc2 Wc8 37.Wc4 Kf3 38.Wh4 Wc7 39.Wh3 Kf4 40.Wh4 Kf3 41.Wh3 Kg4 42.We3 Wc5 43.b4 ab4 44.We4 Kf3 45.Wb4 Wd5 46.Kc3 e4 47.Wb1 f5 48.Wf1 Ke2 49.Wf4 e3 50.a4 Ke1 51.Kc4 Wa5 52.Kb4 We5 53.a5 e2 54.Wh4 Kd1 55.Wd4 Kc1 i białe poddały się.

Grupa: 4

Wyniki I rundy:

Portugalia

1,5 : 2,5

Iran

Polska

1,5 : 2,5

USA

Turcja

0,5 : 3,5

Anglia

Norwegia

-

Pauza

Przy opisie meczu Polska – USA oddajemy głos naocznemu obserwatorowi, Władysławowi Litmanowiczowi (Szachy numer 1/1965):

„W pierwszej rundzie Polska zmierzyła się z faworytem grupy, reprezentacją USA. Na ogół Polacy nie najgorzej wypadali w olimpijskich spotkaniach z Amerykanami. Tak było i tym razem. Doda przez cały czas utrzymywał równą grę z arcymistrzem Reshevsky’m. A gdy zbliżał się niedoczas Amerykanin forsował remis przez wieczny szach. Bardzo zaszczytny wynik dla mistrza Polski. Bednarski w partii z Saidy’m zgodził się na wariant, w którym jego przeciwnik zmuszony był zaofiarować figurę za trzy piony. Ofiara ta okazała się bardziej korzystna dla Polaka, który jednak zamiast wykonać wygrywające posunięcie, popełnił gruby błąd i przegrał. Śliwa rozegrał doskonałą partię z arcymistrzem Bisguierem. Jedna niedokładność – i Śliwa „po sznureczku” doprowadził partię do zwycięskiego końca. Kolejny skalp arcymistrzowski w kolekcji wielokrotnego mistrza Polski. Schmidt w partii z D. Byrne’m odstąpił od normalnego planu strategicznego, a nie mogąc znaleźć nowego – wpadł w kłopoty i przegrał – niemalże bez walki. W sumie wynik spotkania brzmiał 1,5 : 2,5 dla USA. Mimo przegranej – humory były raczej dobre. Byliśmy przekonani, że Anglicy nie są w stanie uzyskać lepszego wyniku od nas”. Tyle pan Litmanowicz.

Anglicy oczywiście nie próżnowali i oddali Turkom tylko pół punktu. Inna sprawa, że powinni wygrać „do zera”, ale Haygarth w partii z Haralambofem nie dostrzegł forsownie wygrywającej kombinacji. To jednak nie był koniec emocji. Haygarth wykonał dwa tragiczne w skutkach ruchy hetmanem i stracił figurę i teraz to on powinien przegrać. Turek nie znalazł jednak wygrywającego ruchu skoczkiem i Anglik mógł natychmiast odbić figurę, ale tego nie zrobił, gdyż zgodził się na remis!

Stan po I rundzie:

1

Anglia*

3,5

2 – 3

Iran* i USA*

2,5

4 – 5

Portugalia* i Polska*

1,5

6

Turcja*

0,5

7

Norwegia

0,0

37. Obrona sycylijska [B41]
Ribeiro (Portugalia) – Mashian (Iran)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Ge2 Sf6 6.Gf3 Sc6 7.Sc6 bc6 8.c4 Hc7 9.0–0 Gd6 10.g3 Ge5 11.Hc2 c5 12.Sc3 Gb7 13.Se2 Hc6 14.Sc3 0–0 15.We1 d6 16.Gg2 Hc7 17.Se2 Sd7 18.Sf4 Sb8 19.Ge3 Sc6 20.Wad1 Wab8 21.He2 Sd4 22.Gd4 Gd4 23.b3 e5 24.Sd5 Gd5 25.ed5 f5 26.Kh1 a5 27.Wb1 Wb4 28.Hc2 g6 29.f4 Wfb8 30.fe5 de5 31.Gf3 Hb6 32.Gd1 a4 33.Hg2 ab3 34.ab3 Wc4 35.bc4 Hb1 36.d6 Hb7 i białe poddały się.

38. Partia hiszpańska [C84]
Kahyai (Iran) – Durao (Portugalia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Sc3 b5 7.Gb3 d6 8.Sd5 Sa5 9.Se7 He7 10.d4 0–0 11.Gg5 Gg4 12.de5 de5 13.He2 h6 14.Gh4 c6 15.h3 Gh5 16.Wfd1 Wfd8 17.He3 Gg6 18.Sh2 Wd6 19.Wd6 Hd6 20.Gf6 Hf6 21.Wd1 Wd8 22.Wd8 Hd8 23.Sf3 Sb3 24.Hb3 Ge4 25.Se5 Hd1 26.Kh2 Gd5 27.Hd3 Hd3 28.Sd3 a5 29.a3 Kf8 30.Kg3 Ke7 31.f3 Kd6 32.Kf4 c5 33.Ke3 f6 34.Sf4 Gf7 35.g3 g5 36.Se2 Gg6 37.c3 Kd5 38.f4 Kc4 39.Sc1 h5 40.fg5 fg5 i remis.

39. Obrona sycylijska [B84]
Rocha (Portugalia) – Jelveh (Iran)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Ge2 e6 7.0–0 a6 8.Kh1 Ge7 9.Ge3 Gd7 10.f4 Hc7 11.He1 b5 12.a3 b4 13.ab4 0–0 14.Hg3 Sb4 15.e5 Sfd5 16.Sd5 Sd5 17.Gg1 f6 18.c4 Sf4 19.Wf4 de5 20.Wff1 Gd6 21.c5 Gc5 22.Wac1 Hb6 23.Wc5 ed4 24.Gd4 e5 25.Ge3 Wfe8 26.Gh5 Gb5 27.Wfc1 i czarne poddały się.

40. Partia hiszpańska [C90]
Safvat (Iran) – Santos (Portugalia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 Sa5 9.Gc2 c5 10.h3 Hc7 11.d4 Gd7 12.Sbd2 Wc8 13.d5 0–0 14.a4 b4 15.c4 Se8 16.g4 g6 17.b3 Sg7 18.Sf1 h5 19.Se3 Sb7 20.Kh1 Kh7 21.Gd2 a5 22.He2 Wh8 23.Kg2 Wcf8 24.Wh1 Sd8 25.Wag1 Hc8 26.Kf1 f6 27.Wg2 Sf7 28.Sf5 gf5 29.gf5 Kg8 30.Sh4 Wh7 31.Sg6 We8 32.Se7 We7 33.Wg6 Kh8 34.Wf6 Ge8 35.Wg1 Hd8 36.Wfg6 Sh6 37.Wh6 Wh6 38.Gh6 Wb7 39.Hf3 Gf7 40.Gg7 Kh7 41.He3 i czarne poddały się.

41. Partia angielska [A37]
IM Doda (Polska) – GM Reshevsky (USA)

1.Sf3 c5 2.c4 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.Sc3 e6 6.d3 Sge7 7.0–0 0–0 8.Gd2 h6 9.a3 d5 10.Wb1 dc4 11.dc4 Sa5 12.b3 Sf5 13.Sa4 Hc7 14.He1 b6 15.Gc3 Gb7 16.Gg7 Kg7 17.Hc3 Kh7 18.e3 Wad8 19.Wbd1 Gc6

20.Se5! Gg2 (Po 20…Ga4 21.Sg4! czarne stanęłyby od razu wobec dużych trudności) 21.Kg2 f6 22.Sd3 Hc6 23.Kg1 Hf3 24.Sab2 Sh4 (W niedoczasie czarne forsują remis) 25.gh4 Hg4 26.Kh1 Hf3 27.Kg1 Hg4 28.Kh1 Hf3 29.Kg1 Hg4 30.Kh1 i remis. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

42. Obrona królewsko – indyjska [E80]
Saidy (USA) – IM Bednarski (Polska)

1.c4 g6 2.Sc3 Gg7 3.d4 Sf6 4.e4 d6 5.f3 c6 6.Ge3 a6 7.Hd2 b5 8.Gd3 Sbd7 9.Sge2 0–0 10.0–0 bc4 11.Gc4 Sb6 12.Gb3 a5 13.Sa4 Ga6 14.Wfc1 Sfd7 15.Wc2 (Jeśli 15.Wc6, to 15…Gb5 16.Sb6 Sb6 17.Wc3 a4 18.Gd1 Sc4 z aktywną grą u czarnych) 18.15…c5 16.Sc5 (Na pozór szacowna ofiara figury za trzy piony) 16…dc5 17.dc5 a4 (Albo 17…Sc8 18.Gd5!) 18.Gf7 Wf7 19.cb6 Ge2 20.He2

W wytworzonej pozycji białe mają trzy piony w zamian za figurę. Rekompensata jest jednak złudna, czarne bowiem dysponują wygrywającym posunięciem 20…a3! Bednarski jednak przepuszcza te możliwość i wpada w forsownie przegrywający wariant

20…Sb6?? 21.Wd1 Hb8 22.Hb5 Sc8 23.Wd8 Wf8 (Jeśli 23…Gf8, to 24.Hb8 Wb8 25.Wcc8 lub 24.He8 z wygraną białych) 24.Hd5 (24…Kh8 25.Wf8 Gf8 26.Gd4 Gg7 27.Hd8 i mat) i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

Od lewej: Saidy i Kuijpers
Karykatury: biuletyn Olimpiady

43. Obrona Tarrascha [D38]
IM Śliwa (Polska) – GM Bisguier (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.cd5 ed5 5.Gg5 Sbd7 6.Sc3 Gb4 (To chyba jest już niedokładnością. Normalnie grywa się 6…Ge7) 7.e3 c5 8.Ge2 Ha5 9.0–0! Gc3 10.bc3 Se4 (Jeśli czarne nie zdecydują się na 10…Hc3, to cały ten wariant jest chybiony; ale i po 10…Hc3 11.Wc1 Ha5 12.dc5 czarne stoją wobec dużych trudności) 11.c4! 0–0 (Konieczne było 11…cd4) 12.cd5 Sc3?

13.Hd2! (Od tego miejsca Śliwa gra z niezwykłą precyzją. Po ruchu w tekście pozycja czarnych jest skompromitowana) 13…cd4 14.e4! Sc5 15.Gd3 We8 16.Wfe1 Sd3 17.Hd3 Hb5 18.Hb5 Sb5 19.a4 Sc3 (Albo 19…Sd6 20.Sd4 We4? 21.Sb5!! i białe wygrywają) 20.Sd4 We4? (To przegrywa natychmiast; dłuższy opór zapewniało 20…Gd7) 21.Gd2! We1 22.We1 Gd7 (Tu czarne mogły oczywiście się poddać) 23.Gc3 Ga4 24.We7 b5 25.Sc6 h6 26.Wa7 Wa7 27.Sa7 Kf8 28.Sc6 f6 29.d6 Ke8 30.Sb8 (Grozi 31.d7 Kd8 32.Ga5 itd.) i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

Fischer (po lewej) – Saidy, mistrzostwa USA
Zdjęcie: „Chess Review” numer 5/1964

44. Partia angielska [A36]
IM Byrne D. (USA) – Schmidt (Polska)

1.c4 g6 2.g3 Gg7 3.Gg2 c5 4.Sc3 Sc6 5.d3 a6 6.a4 d6 7.e4 Sf6 8.Sge2 0–0 9.0–0 Se8 10.Ge3 Sc7 11.d4 cd4 12.Sd4 Se6 13.Sde2 a5 (W ostatnich dwóch ruchach czarne odstąpiły od planu przeprowadzenia b7 – b5, co mści się w dalszej części partii, ponieważ innego planu czarne nie mogą znaleźć; osłabienie pola „b5” odegra decydującą rolę; należało grać 12…Wb8) 14.b3 Sc5 15.Wa2 Wb8 16.Wd2 Hb6 17.Sb5 Gd7 18.Sf4 Ge6 19.h4 Se5 20.h5 Hc6 (Tu hetman stoi źle co umożliwia białym forsowanie biegu wydarzeń) 21.hg6 hg6 22.Se6 Se6

23.f4! Sc4 (Jeśli 23…Sd7, to 24.e5!) 24.bc4 Hc4 25.f5 gf5 26.ef5 Sc5

27.f6! Gf6 28.Wf6! ef6 29.Wd4 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

45. Obrona sycylijska [B22]
Süer (Turcja) – IM Kottnauer (Anglia)

1.e4 c5 2.c3 Sf6 3.e5 Sd5 4.Sf3 Sc6 5.g3 d6 6.ed6 Hd6 7.Sa3 Gg4 8.Ge2 e6 9.Ha4 Gf5 10.Sc4 Hd7 11.Sa5 Sb6 12.Hb5 Ge7 13.d4 cd4 14.Sd4 Sd4 15.cd4 Ge4 16.f3 Gd5 17.Gd2 0–0 18.Hd7 Sd7 19.Wc1 Wfc8 20.Kf2 Gd8 21.Sc4 Wc6 22.Se3 Wc1 23.Wc1 Ga2 24.Wa1 Gd5 25.Sd5 ed5 26.Gb4 Gb6 27.Ke3 Wc8 28.Gb5 Sf8 29.Ga5 Wc2 30.Gb6 ab6 31.Wa2 Wh2 32.Kf4 f6 33.Ke3 Wg2 34.g4 Wc2 35.Ga4 Wc7 36.Gb3 Wd7 37.Wa4 Se6 38.Wa8 Kf7 39.f4 g5 40.fg5 fg5 41.Wa1 Sf4 42.Kf3 Kg7 43.We1 Wf7 44.Kg3 h5 45.gh5 Sh5 46.Kg4 Kg6 47.Gc2 Kh6 48.Gf5 Sf6 49.Kg3 Wc7 50.We6 Wc6 51.We7 Sh5 52.Kh3 Sg7 53.Wf7 Sf5 54.Wf5 Wc2 55.Wd5 Wb2 56.Wd7 Kh5 57.Wh7 Kg6 58.Wb7 Kf5 59.We7 Wb3 60.Kg2 Kf4 61.We2 Wb5 62.We6 Wb2 63.Kg1 g4 64.We1 Wb5 65.Kg2 Wd5 66.Wb1 b5 67.Wb4 Ke3 68.Kg3 Kd3 69.Wb1 Kc2 70.Wb4 Kc3 71.Wb1 b4 72.Kg4 Wd4 73.Kf3 Kc2 i białe poddały się.

46. Partia angielska [A34]
Clarke (Anglia) – Külür (Turcja)

1.c4 c5 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 Sf6 5.e3 0–0 6.Sge2 d6 7.d4 Sa6 8.0–0 Sc7 9.b3 Wb8 10.Gb2 b6 11.Hc2 Gb7 12.e4 Sfe8 13.Wad1 cd4 14.Sd4 Gd4 15.Wd4 e5 16.Wd2 He7 17.Wfd1 Wd8 18.Ga3 Gc6 19.Wd3 Se6 20.Hd2 Sc5 21.We3 a5 22.Sd5 Gd5 23.Hd5 Hb7 24.Hd2 Se6 25.Gb2 Wc8 26.He2 Hc6 27.Wed3 Sc5 28.Wd5 Sb7 29.f4 f6 30.Gh3 Wc7 31.Ge6 Kg7 32.W5d2 We7 33.Gd5 Hc7 34.h4 Sd8 35.Kg2 Sf7 36.Hf3 ef4 37.gf4 Hd7 38.Wg1 Sh6 39.Kh2 Sc7 40.h5 Sd5 41.cd5 He8 42.Wdg2 Kh8 43.hg6 hg6 44.Wg3 Wh7 45.Wh3 Sg8 46.f5 gf5 (Po tym ruchu czarne dostają forsownego mata)

47.Wh7 Kh7 48.Hf5 Kh6 49.Gc1 i mat.

47. Debiut Sokolskiego [A00]
Haralambof (Turcja) – Haygarth (Anglia)

1.b4 Sf6 2.Gb2 e6 3.b5 a6 4.a4 ab5 5.ab5 Wa1 6.Ga1 d5 7.Sf3 Sbd7 8.e3 Gd6 9.c4 c6 10.bc6 bc6 11.Ha4 Hb6 12.Sc3 0–0 13.cd5 cd5 14.Ge2 Gb7 15.0–0 Wa8 16.Hh4 Ga6 17.Ga6 Ha6 18.Gb2 Hd3 19.Sd1 e5 20.Gc3 h6 21.Se1 Hb1 22.Sf3 Hd3 23.Se1 He2 24.Sf3 Wc8 25.Ha4?

25…Hd3? (Czarne wygrywały po 25…e4! 26.Gf6 Sf6 27.Sc3 Wc3! 28.dc3 ef3) 26.Se1 Hf5?? 27.Ha6! (Białe mają wygraną pozycję!)

27…Wb8 28.Hd6 Wb1 29.Sb2? (Wystarczyło jeszcze zagrać 29.Sf3!) 29…Se4! (Nie ma obrony przed 30…We1! z odbiciem figury) 30.Hd5 i remis!

48. Gambit królewski [C33]
Littlewood (Anglia) – Tebi (Turcja)

1.e4 e5 2.f4 ef4 3.Ge2 d5 4.ed5 Hd5 5.Sf3 Ge7 6.d4 Hd6 7.Sc3 g5 8.0–0 Gf5 9.Gc4 Sd7 10.He2 Kf8 11.Sd5 h6 12.Gd2 a5 13.Wae1 Sb6 14.Sb6 Hb6 15.Se5 Wh7 16.Gc3 Sf6 17.Gf7 Gb4 18.Gg6 Gg6 19.Sg6 Kf7 20.Se5 Kf8 21.Hd3 Gc3 22.Hc3 Wg7 23.Wd1 Sd5 24.Hh3 Se3 25.He3 Kg8 26.Hh3 We8 27.Sg4 We6 28.c4 Wh7 29.b3 h5 30.c5 Ha6 31.Se5 g4 32.Hh4 Wg7 33.Wf4 He2 34.Wdf1 He3 35.Kh1 Wh6 36.Wf7 i czarne poddały się.

Grupa: 5

Wyniki I rundy:

Rumunia

2,5 : 1,5

Paragwaj

Puerto Rico

3,5 : 0,5

Kuba

Australia

1,0 : 3,0

Kolumbia

Czechosłowacja

-

Pauza

W meczu Rumunia – Paragwaj w partii Ghitescu – Silva doszło do sensacji. Białe nieostrożnie osłabiły pole „h2”, a następnie zamiast wymienić piony na polu „g6” zagrały hetmanem na „e2” i natychmiast dostały przegraną pozycję. Należy przyznać, że Silva silnie i precyzyjnie rozegrał finałową część partii! Kolejną stratę zanotowali Rumuni na czwartej szachownicy, w partii J. Gonzales – Radovici. Niewielka przewaga przechodziła z rąk do rąk, a potem stanął „bity” remis, co podkreślały różnopolowe gońce. Radovici nie chcąc się z tym faktem pogodzić męczył przeciwnika w dogrywce prawie do siedemdziesiątego posunięcia, ale niczego nie wskórał. Ciocaltea i Gheorghiu bez wysiłku wygrali na wskutek dużych błędów ze strony ich przeciwników. „Hitem” rundy było wielkie „lanie”, jakie zgotowali Kubańczykom Puertorykańczycy. A przecież jeszcze na poprzedniej Olimpiadzie różnica klas między tymi drużynami była ogromna na korzyść Kuby.

Stan po I rundzie:

1

Puerto Rico*

3,5

2

Kolumbia*

3,0

3

Rumunia*

2,5

4

Paragwaj*

1,5

5

Australia*

1,0

6

Kuba*

0,5

7

Czechosłowacja

0,0

Portisch (po prawej) – Ghitescu; eliminacje do mistrzostw Europy 1964
Zdjęcie: www.stere.ro

Ghitescu; eliminacje do mistrzostw Europy 1964 (drugie ujęcie)
Zdjęcie: www.stere.ro

49. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
IM Ghitescu (Rumunia) – Silva R. (Paragwaj)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.Sc3 Gb7 5.Gg5 Ge7 6.e3 0–0 7.Gd3 d5 8.Gf6 Gf6 9.cd5 ed5 10.Hc2 g6 11.h4 c5 12.h5 He7 13.0–0 Wd8 14.Wfd1 Sc6 15.Gf1 Wac8 16.Wac1 He6 17.dc5 d4 18.ed4 Sd4 19.Sd4 Gd4 20.We1 Hg4 21.We7 Wc5 22.He2? [Ten ruch jest przegrywającym błędem. Problem białych tkwi w słabości pola „h2”. Należało grać 22.hg6 hg6 23.Wb7 Hh4! 24.Gc4! Wc4 (Nie można 24…Wh5 ze względu na 25.Hg6) 25.We1 z trudną, ale możliwą do obrony pozycją]

22…Hh4 23.We8 We8 24.He8 Kg7 25.h6 Hh6 26.Hd7 Hh4 27.Wc2 Wh5 i białe poddały się.

50. Obrona staroindyjska [A53]
Saguier (Paragwaj) – IM Gheorghiu (Rumunia)

1.d4 Sf6 2.c4 d6 3.Sc3 Gf5 4.f3 e5 5.de5 de5 6.Hd8 Kd8 7.e4 Ge6 8.Ge3 c6 9.Sh3 h6 10.Sf2 Sa6 11.Sd3 Sd7 12.0–0–0 Ke8 13.f4 Gc4 14.Se5 Se5 15.fe5 Gf1 16.Whf1 Gc5 17.Gc5 Sc5 18.Wd6 a5 19.Kd2 Ke7 20.Ke3 f6 21.Wf5 Sd7

22.Wd7 (Najsilniejsze, ale już nie wystarczające) 22…Kd7 23.ef6 gf6 24.Wf6 Waf8 25.Wf5 b5 26.g4 b4 27.Sa4 Wf5 28.gf5 Wg8 29.Kd4 Wg2 30.Ke5 Ke7 31.h4 Wh2 32.Sb6 Wb2 33.f6 Kf7 34.Sc4 Wa2 35.Sd6 Kf8 36.Ke6 b3 37.e5 We2 i białe poddały się.

Koszty wyjazdy ekipy USA na Olimpiadę
Zdjęcie: „Chess Review” numer 9/1964

51. Obrona sycylijska [B40]
IM Ciocaltea (Rumunia) – Cantero (Paragwaj)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d3 d6 4.g3 Sf6 5.Gg2 Ge7 6.0–0 0–0 7.He2 Sc6 8.c3 Gd7 9.a3 a5 10.a4 Se8 11.Sa3 Sc7 12.Sc4 Wb8 13.e5 d5 14.Se3 b5 15.h4 Ge8 16.ab5 Wb5 17.Sg4 Kh8 18.Sg5 Wb6 19.We1 a4 20.Gf4 Sa5 21.Sf6 gf6 22.Sh7 Kh7 23.Hh5 Kg8 24.Wa4 f5 25.Wa5 f6 26.He2 fe5 27.Ge5 Wb7 28.c4 Gf7 29.Wea1 Hb8 30.g4 Kh7 31.gf5 ef5 i czarne poddały się.

Victor Ciocaltea
Zdjęcie: www.geheugenvannederland.nl

52. Obrona królewsko – indyjska [E94]
Gonzales (Paragwaj) – Radovici (Rumunia)

1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.d4 0–0 5.e4 d6 6.Ge2 c6 7.0–0 e5 8.de5 de5 9.Ge3 He7 10.h3 Sbd7 11.Hc2 Sh5 12.Wfd1 Sf4 13.Gf1 Sc5 14.Wd2 a5 15.Wad1 f5 16.Gc5 Hc5 17.Sa4 He7 18.Sb6 fe4 19.Sc8 Wac8 20.Wd7 Hf6 21.He4 Se6 22.He3 Wcd8 23.Wd8 Sd8 24.c5 Kh8 25.Sd2 Se6 26.Se4 He7 27.Ha3 Hc7 28.b4 Wf4 29.f3 ab4 30.Ha8 Wf8 31.Ha4 Wf4 32.Ha8 Wf8 33.Ha4 b6 34.Hb4 bc5 35.Sc5 Ha7 36.Wc1 e4 37.Kh1 Sc5 38.Hc5 Ha2 39.Hc6 ef3 40.gf3 Hf2 41.Gg2 Hg3 42.Hc5 h5 43.Wf1 Wf5 44.Hc8 Kh7 45.f4 Wf4 46.Wf4 Hf4 47.Hc5 Ge5 48.Hg1 Kh6 49.Gf1 Gd6 50.Hg2 Gc5 51.Gd3 Hc1 52.Gf1 He3 53.Gc4 Gd6 54.Gf1 Ge5 55.Ge2 Hf4 56.Gd3 g5 57.Ge2 Gd6 58.Gf1 g4 59.Gd3 He3 60.Ge2 Hc1 61.Hf1 Hg5 62.Hg2 Hh4 63.Hf1 gh3 64.Hf3 He1 65.Hf1 Hc3 66.Hf3 He5 67.Hh5 Hh5 68.Gh5 Kh5 i remis.

53. Obrona Grünfelda [D80]
Colon Romero M. (Puerto Rico) – IM Jimenez E. (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.g3 Gg7 5.Gg2 dc4 6.Ha4 Sbd7 7.Hc4 0–0 8.Sf3 Sb6 9.Hd3 Sfd5 10.0–0 c5 11.Sd5 Hd5 12.dc5 Hc5 13.Ge3 Hc4 14.Hd2 Ge6 15.b3 Ha6 16.Wad1 Sd5 17.Gd4 Wfd8 18.Gg7 Kg7 19.Sg5 Sf6 20.Hb4 Wd1 21.Wd1 He2 22.We1 a5 23.Se6 He6 24.He7 Hf5 25.Hb7 Wd8 26.Hf3 Hd7 27.Hb7 Hf5 28.Hf3 Hd7 29.Hb7 Hf5 30.Hf3 Hd7 i remis.

Tel Awiw, ceremonia otwarcia. W środku Prezydent Izraela Zalman Szazar rozmawia z Prezydentem Manhattan Chess Club, którym był Maurice J. Kasper.
Zdjęcie: „Chess Review” numer 1/1965

54. Partia hiszpańska [C77]
IM Perez F. (Kuba) – Reissmann (Puerto Rico)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.d4 Sd4 6.Sd4 ed4 7.e5 Se4 8.Hd4 Sc5 9.Sc3 c6 10.Ge3 Ge7 11.Hg4 Se6 12.0–0–0 Ha5 13.Gb3 He5 14.Whe1 0–0 15.f4 f5 16.He2 Hc7 17.g4 d5 18.Wd5 cd5 19.Sd5 Hd8 20.Sb6 Kh8 21.Sa8 Sc5 22.Wd1 Sb3 23.ab3 Ha5 24.Kb1 fg4 25.Sb6 Gc5 26.Sc8 Ge3 27.Sd6 Gf4

28.Sf7! (Pozycja jest wygrana dla białych) 28…Kg8 29.Hg4?? (Tylko nie tak! Poprawne było 29.He6. Teraz karta się odwraca…) 29…Wf7 30.h4 g6 31.Hc8 Kg7 32.Wd7 Hf5 33.Hc3 Ge5 34.Wf7 Kf7 35.Hb4 Hf1 36.Ka2 Hb5 37.He4 Gf6 38.h5 Kg7 39.hg6 hg6 40.c3 Ha5 41.Kb1 Hf5 i białe poddały się.

Folke Rogard otwiera Olimpiadę
Karykatura: biuletyn Olimpiady

55. Obrona królewsko – indyjska [E83]
Martinez F. (Puerto Rico) – Rodriguez Gonzales (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 Sc6 7.Hd2 a6 8.0–0–0 We8 9.Gd3 e5 10.Sge2 Sd7 11.d5 Sd4 12.Gb1 Se2 13.He2 b5 14.cb5 ab5 15.Sb5 Ga6 16.a4 Sc5 17.Gc5 dc5 18.Gd3 Gh6 19.Kc2 Hb8 20.Gc4 Hb6 21.b3 Gb5 22.Gb5 Web8 23.Whe1 Hd6 24.Hc4 Wa5 25.Kb2 Wa7 26.Wd3 Gf8 27.Kb1 Hf6 28.We2 Gd6 29.Hc3 He7 30.f4 f6 31.f5 gf5 32.ef5 Kh8 33.We4 Wg8 34.Hd2 c4 35.Gc4 Gc5 36.Wh3 Wg7 37.Weh4 Gd4 38.g4 Kg8??

39.Wh5? (W niedoczasie białe nie widzą 39.d6 z wygraniem hetmana) 39…Wg4? 40.Wh7? (40…d6) 40…Wg1 41.Kc2 Hh7 42.Wh7 Kh7 43.Hb4 c5 44.dc6 e4 45.Gb5 Wg2 46.Kd1 Ge5 47.He4 Wh2 48.Gf1 Wg7 49.a5 Kh8 50.a6 Wc7 51.Kc1 Wh3 52.Gd3 i czarne poddały się.

56. Obrona Caro – Kann [B12]
Ortega R. (Kuba) – Sitiriche (Puerto Rico)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.f3 de4 4.fe4 e5 5.Sf3 ed4 6.Gc4 Gb4 7.c3 Gc5 8.b4 Gb6 9.cd4 Sf6 10.Sc3 Gg4 11.Ge3 He7 12.Hb3 0–0 13.0–0 Sbd7 14.Wae1 Gf3 15.gf3 Kh8 16.Kh1 a5 17.a3 ab4 18.ab4 Gc7 19.e5 Sg8 20.Se4 Sb6 21.Gd3 Sd5 22.Gd2 Gb6 23.Sc5 Gc5 24.bc5 He6 25.f4 f5 26.Gc4 Sge7 27.Wa1 Hd7 28.Hb2 Wfb8 29.Wfb1 Wa1 30.Ha1 Hc8 31.Ha7 h6 32.Kg2 Kh7 33.Ha3 Wa8 34.Hb3 Wa7 35.Kh1 Ha8 36.Hc2 Wa4 37.Gb3 Wa7 38.Hc1 He8 39.Gd1 Ha8 40.Gb3 Wa3 41.Hb2 Ha6 42.We1 Ha8 43.Wg1 Ha6 44.We1 Ha8 45.Hb1 g6 46.Hb2 Kg8 47.e6 Wa7 48.Gc1 Hd8 49.He2 Hc7 50.Hf2 Kh7 51.Hh4 Hd8 52.Hf2 Ha8 53.Hf3 Kh8 i białe przekroczyły czas.

57. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Hanks (Australia) – IM Cuellar (Kolumbia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sge2 0–0 6.Sg3 e5 7.d5 c6 8.Ge2 cd5 9.cd5 Sbd7 10.h4 h5 11.Gg5 a6 12.Gh5 gh5 13.Sh5 Ha5 14.Sg7 Kg7 15.Hf3 Wh8 16.Wh3 Sg8 17.h5 Wh7 18.0–0–0 b5 19.Kb1 Kh8 20.g4 f6 21.Gh4 Hd8 22.Wg1 Wg7 23.Whg3 Hf8 24.Sd1 Hf7 25.He3 Sc5 26.g5 fg5 27.Gg5 Se4 28.Gf6 Sg3 29.Gg7 Hg7 30.Wg3 Hf6 31.Sc3 Gf5 32.Se4 Hh4 33.Wg8 Wg8 i białe poddały się.

58. Obrona królewsko – indyjska [E90]
Minaya (Kolumbia) – Geus (Australia)

1.e4 d6 2.d4 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 c5 5.d5 Sf6 6.Sf3 0–0 7.Gd3 Sbd7 8.0–0 Sg4 9.h3 Sge5 10.Se5 Se5 11.Ge2 e6 12.f4 Sd7 13.de6 Gd4 14.Kh1 fe6 15.Sb5 e5 16.Sd6 He7 17.Sb5 Sf6 18.fe5 Se4 19.Wf8 Hf8 20.Hb3 Sf2 21.Kh2 Ge5 22.Kg1 Gd7 23.Gf3 a6 24.Sa3 Gd4 25.Gd5 Kh8 26.Ge3 We8 27.Gd4 cd4 28.Wf1 Gc6 29.Hg3 i czarne poddały się.

59. Obrona sycylijska [B86]
Hay (Australia) – Cuartas C. (Kolumbia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gc4 e6 7.0–0 Ge7 8.Ge3 0–0 9.Gb3 Sc6 10.f4 Hc7 11.f5 e5 12.Sde2 Sa5 13.Sg3 Sc4 14.Gc4 Hc4 15.Sh5 Gd7 16.Sf6 Gf6 17.Hd6 Gc6 18.Hc5 Hc5 19.Gc5 Wfd8 20.Wad1 b6 21.Gd6 Wd7 22.Wf3 b5 23.Wfd3 a5 24.g4 h6 25.a3 Wc8 26.Gc5 Wd3 27.Wd3 Gg5 28.b4 ab4 29.ab4 Wa8 30.Wd6 Wa1 31.Kf2 Wa3 32.Wc6 Wc3 33.Wb6 Wc2 34.Kf3 Wc3 35.Ke2 Wc2 36.Kd3 Wd2 37.Kc3 We2 38.Wb5 We4 39.Wb8 Kh7 40.b5 We1 41.b6 Wc1 42.Kb4 Wb1 43.Kc4 e4 44.We8 e3 45.Gb4 Wb2 46.b7 Gf4 47.h3 e2 48.Kc3 Wa2 49.Kb3 Wa7 50.b8H Gb8 51.Wb8 We7 i remis.

60. Obrona francuska [C11]
Tejada (Kolumbia) – Viner (Australia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 de4 5.Se4 Sbd7 6.Sf3 Ge7 7.Gf6 Sf6 8.Gd3 c5 9.dc5 Se4 10.Ge4 Ha5 11.c3 Hc5 12.0–0 0–0 13.Hc2 f5 14.Gd3 e5 15.He2 Gf6 16.Gc4 Kh8 17.Wad1 e4 18.Sd4 Gd7 19.Ge6 Wfd8 20.Gd7 Wd7 21.Sb3 Hc7 22.Wd7 Hd7 23.Wd1 Hc6 24.He3 b6 25.Hf4 g6 26.g3 Wd8 27.Wd8 Gd8 28.He5 Kg8 29.Sd4 Hd7 30.Kg2 a6 31.a4 Gc7 32.Hf6 Gd8 33.He5 Gc7 34.Hf6 Gd8 35.He5 i remis.

Grupa: 6

Wyniki I rundy:

Monako

1,5 : 2,5

Islandia

Ekwador

1,0 : 3,0

Argentyna

NRD

1,5 : 2,5

Kanada

Urugwaj

-

Pauza

Dużą niespodzianką była porażka zespołu NRD z Kanadą. Na pierwszej szachownicy Daniel Abraham Yanofsky pokonał świetnego Uhlmanna.

Yanofsky zadebiutował już w Buenos Aires 1939 jako najmłodszy z uczestników (miał wtedy zaledwie 14 lat). Potem pojawił się jeszcze w Amsterdamie 1954 i Monachium 1958. Po czteroletniej przerwie nieprzerwanie reprezentował Kanadę w latach 1964 – 1980. Yanofsky urodził się 26 marca 1925 roku w Brodach. Zrobiło się o nim głośno, kiedy jako ośmiolatek dał seans gry jednoczesnej na 22 szachownicach wygrywając 17 partii! W 1964 roku został pierwszym arcymistrzem w historii szachów kanadyjskich.

Na czwartej szachownicy w partii Macskasy – Fichtl, białe pięknie wykorzystały błąd przeciwnika w postaci ruchu wieżą na pole „e7” i goniąc czarnego króla przez całą szachownicę nie zdążyły go zamatować, bowiem czarne podpisały kapitulację. Osłabiony zespół Argentyny musiał oddać Ekwadorowi aż dwie partie na remis. Monako tym razem nie pełniło roli „dostarczyciela” punktów i w starcie z niezłą Islandią triumfowało na pierwszej szachownicy (Casa pokonał Thorsteinssona), a kolejne pół punktu, po długiej dogrywce, wywalczył debiutant Rometti w starciu z Thorvaldssonem.

Bernard (Barbato) Rometti urodził się 23 czerwca 1896 roku. Zatem w Tel Awiwie miał już 68 lat! Przyszedł na świat we Włoszech, a począwszy od 1929 roku zamieszkał we Francji. W Nicei 1930 był drugi zaraz za Alechinem, a także w Nicei, ale w 1937 roku, zajął niezłe czwarte miejsce. Rometti grał wielokrotnie w mistrzostwach Francji. W 1932 roku był drugi, w 1933 roku podzielił 5 – 6 miejsce, w 1935 był znowu drugi, rok później podzielił 4 – 5 lokatę. Potem wyniki były słabsze: 5 – 8 w 1937, 9 – 11 w 1938. Grał jeszcze w mistrzostwach kraju w latach 1945 – 1965. Występował jeszcze jako Barbato Rometti, w barwach Francji na nieoficjalnej Olimpiadzie Szachowej, jaką Niemcy zorganizowali w Monachium w 1936 roku oraz w Buenos Aires 1939. W Tel Awiwie pojawił się już jako Bernard Rometti. Zmarł w 1975 roku w Nicei.

Stan po I rundzie:

1

Argentyna*

3,0

2 – 3

Islandia* i Kanada*

2,5

4 – 5

Monako* i NRD*

1,5

6

Ekwador*

1,0

7

Urugwaj

0,0

61. Obrona sycylijska [B45]
Casa (Monako) – Thorsteinsson (Islandia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Ge3 Sf6 6.Sc3 Gb4 7.Gd3 d5 8.Sc6 bc6 9.ed5 cd5 10.0–0 0–0 11.Gd4 Gd6 12.f4 He7 13.Ge5 Gc5 14.Kh1 Se8 15.f5 ef5 16.Gg3 d4 17.Sd5 Hd7 18.c4 g6 19.We1 f6 20.b4 Gb6 21.We7 Hd8 22.He2 Gd7 23.c5 Gc7 24.c6 Gc6 25.He6 Kh8 26.Sc7 Sc7 27.Gc7 Hd5 28.Hd5 Gd5 29.a4 Wfe8 30.Wae1 Ge4 31.We8 We8 32.Kg1 Wc8 33.Ge4 fe4 34.We4 Wc7 35.Wd4 Kg7 36.b5 Kf7 37.Wd6 h5 38.Kf2 g5 39.Ke3 Kg6 40.Wa6 Kf5 41.Kd4 h4 42.h3 Wf7 43.Kd5 Wd7 44.Kc6 We7 45.Kd5 Wd7 46.Wd6 Wc7 47.a5 Wc2 48.Wd7 a6 49.ba6 Wa2 50.Kc6 Wc2 51.Kb7 Wb2 52.Kc8 Wb5 53.a7 Wa5 54.Kb8 Kf4 55.Wd3 Wb5 56.Kc7 Wa5 57.Kb7 Wb5 58.Ka6 i czarne poddały się. Sensacyjna partia!

62. Obrona królewsko – indyjska [E94]
Björnsson (Islandia) – Weiss (Monako)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 e5 7.0–0 ed4 8.Sd4 Gd7 9.Gg5 Hc8 10.Hd2 Sc6 11.Sc6 bc6 12.Wad1 Ge6 13.Gh6 We8 14.Gg7 Kg7 15.b3 Sd7 16.f4 Sb6 17.f5 Gd7 18.f6 Kh8 19.Hh6 Wg8 20.e5 de5 21.Se4 Hf8 22.Sg5 i czarne poddały się.

63. Obrona królewsko – indyjska [E82]
Rometti (Monako) – Thorvaldsson (Islandia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Gd3 b6 7.Sge2 Gb7 8.Ge3 c5 9.d5 e6 10.Hd2 ed5 11.ed5 We8 12.0–0 Sbd7 13.b3 Se5 14.Gc2 a6 15.a4 Hd7 16.Wae1 b5 17.h3 bc4 18.f4 Sd3 19.Gd3 cd3 20.Hd3 Wac8 21.Sg3 Sd5 22.Sd5 Hc6 23.Se4 We4 24.He4 Hd5 25.Hd5 Gd5 26.Wd1 Gb3 27.Wd6 Ga4 28.Wc1 Gb5 29.Wc5 We8 30.Gd2 Gf8 31.Wcd5 Gd6 32.Wd6 Wc8 33.Kf2 Wc2 34.Ke3 Wc7 35.g4 Wd7 36.Wd7 Gd7 37.Kd4 f6 38.Kc5 Kf7 39.Kd6 Ge6 40.Ge1 h6 41.Gd2 h5 42.gh5 gh5 43.h4 Gb3 44.Gc3 Ga2 45.Ga5 Kg6 46.Gc3 Kf5 47.Ke7 Kf4 48.Gf6 Kf5 49.Gc3 Ke4 50.Kd6 Kd3 51.Ge1 Kc4 52.Kc6 i remis.

64. Gambit hetmański [D24]
Kristinsson (Islandia) – Deslauriers (Monako)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 Sbd7 5.Gg5 h6 6.Gh4 Sb6 7.e3 Gg4 8.Ge2 e6 9.Se5 Ge2 10.He2 Ge7 11.Sc4 Sc4 12.Hc4 0–0 13.0–0 c6 14.Wfd1 g5 15.Gg3 Ha5 16.e4 Wac8 17.He2 Kh7 18.a3 Sg8 19.b4 Hd8 20.e5 He8 21.Se4 f5 22.ef6 Sf6 23.Sd6 Gd6 24.Gd6 Wg8 25.We1 Hg6 26.Wac1 Wce8 27.b5 cb5 28.Hb5 Wg7 29.Ge5 Wge7 30.g3 Sd5 31.Gd6 a6 32.Ha4 Wg7 33.Hc2 Hc2 34.Wc2 Wd7 35.Ge5 Kg6 36.Wec1 g4 37.Wc8 Wc8 38.Wc8 Se7 39.Wf8 Sd5 40.Kg2 Wf7 41.Wg8 Kf5 42.f3 h5 43.fg4 hg4 44.h4 gh3 45.Kf3 Sf6 46.g4 Sg4 47.Wg4 Wh7 48.Wg1 b5 49.Ke3 h2 50.Wf1 Kg4 51.Wh1 Wh3 52.Ke4 Wa3 53.Wh2 Wc3 54.Wg2 Kh5 55.Wg7 Wc6 56.Wb7 Kg6 57.Gg3 b4 58.Wb4 a5 59.Wa4 Wc3 60.Ge1 Wc2 61.Ga5 Kf6 62.Gd8 Kf7 63.Wa7 Ke8 64.Gb6 We2 65.Kf4 Wf2 66.Ke5 We2 67.Kd6 We4 68.We7 Kf8 69.We6 i czarne poddały się.

65. Obrona królewsko – indyjska [E76]
Yepez O. (Ekwador) – GM Eliskases (Argentyna)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 g6 4.Sc3 d6 5.e4 Gg7 6.f4 0–0 7.Sf3 e6 8.e5 de5 9.fe5 Sg4 10.Gf4 ed5 11.cd5 Sd7 12.Ge2 Sde5 13.Hd2 c4 14.Se5 Se5 15.0–0 Gf5 16.Kh1 We8 17.Wae1 Wc8 18.a4 a6 19.Gh6 f6 20.Gg7 Kg7 21.Hd4 Hd7 22.a5 h5 23.Gd1 Hd6 24.Se4 Ge4 25.We4 Wc5 26.Ge2 Wd5 27.He3 f5 28.Wh4 We7 29.Gf3 Wd3 30.Hg5 Sf3 31.gf3 Wd1 32.Hg1 Hd3 i białe poddały się.

66. Debiut Retiego [A13]
IM Garcia R. (Argentyna) – Moritz (Ekwador)

1.Sf3 d5 2.c4 e6 3.g3 Sf6 4.Gg2 c6 5.b3 Sbd7 6.0–0 Gd6 7.Gb2 0–0 8.d4 He7 9.Sbd2 Wd8 10.Hc2 Ga3 11.Ga3 Ha3 12.e4 de4 13.Se4 Se4 14.He4 Sf6 15.He5 He7 16.Wad1 b6 17.Hg5 Gb7 18.Se5 Hc7 19.Hf4 c5 20.Gb7 Hb7 21.Wfe1 Hc7 22.Hf3 Wac8 23.d5 ed5 24.cd5 Se8 25.Sc6 Wd7 26.He2 Kf8 27.He4 Sf6 28.Hf5 We8 29.We8 Ke8 30.We1 Kf8 31.We5 Hd6 32.b4 g6 33.Hg5 Kg7 34.bc5 bc5 35.Sa5 h6 36.Hf4 Sd5 37.He4 Sf6 38.Hf4 Sd5 39.He4 Sc3 40.He3 Sd5 i remis.

67. Obrona Grünfelda [A79]
Garces (Ekwador) – IM Schweber (Argentyna)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 ed5 5.cd5 d6 6.Sf3 g6 7.e4 Gg7 8.Ge2 0–0 9.0–0 We8 10.Sd2 Sa6 11.f3 Wb8 12.We1 Sc7 13.a4 a6 14.a5 Gd7 15.Sc4 Gb5 16.Gg5 h6 17.Gh4 Gc4 18.Gc4 b5 19.ab6 Wb6 20.Wa2 Hb8 21.Sa4 Wb4 22.b3 Sd7 23.f4 Sb5 24.Gf2 Sd4 25.Gd4 Gd4 26.Kh1 a5 27.Hf3 Hd8 28.Sb2 Gb2 29.Wb2 a4 30.Wc2 Sb6 31.Wec1 ab3 32.Gb3 Wbe4 33.Wf2 Hf6 34.h3 Hh4 35.Wcf1 We3 36.Hd1 Hg3 37.Gc2 Hf2 38.Wf2 We1 39.Wf1 Wd1 40.Wd1 We2 41.Gb1 Wf2 42.f5 g5 43.Ge4 We2 44.Wb1 Sd7 45.Gf3 Wd2 46.g3 Se5 47.Gg2 Kg7 48.g4 c4 49.f6 Kf6 50.Wf1 Kg7 51.Wc1 h5 52.gh5 Kh6 53.Gf1 Kh5 54.Wc3 g4 55.hg4 Kg4 56.Gg2 f5 57.Gh3 Kf4 58.Gg2 Wd1 59.Kh2 Sg4 i białe poddały się.

68. Debiut Barczy [A07]
IM Wexler (Argentyna) – Ottati (Ekwador)

1.Sf3 d5 2.g3 Sf6 3.Gg2 g6 4.0–0 Gg7 5.c4 c6 6.b3 0–0 7.Gb2 Sbd7 8.d4 We8 9.Sc3 e6 10.Hc2 b6 11.e4 Se4 12.Se4 de4 13.He4 Gb7 14.Wad1 Wb8 15.Hf4 Hf6 16.Hc7 He7 17.Wfe1 Se5 18.He7 Sf3 19.Gf3 We7 20.Wd2 Wd7 21.Gc3 Wc8 22.Wed1 Gf6 23.h4 h6 24.Kf1 Ga6 25.Ke1 Kf8 26.a4 Ke8 27.Gb2 Ge7 28.Wc2 Gf6 29.c5 Gb7 30.b4 bc5 31.dc5 Wd1 32.Kd1 Gb2 33.Wb2 Wd8 34.Ke2 Wd4 35.Ke3 e5 36.b5 Kd7 37.a5 a6 38.bc6 Gc6 39.Wb6 Gf3 40.Kf3 Wc4 41.Wa6 Wc5 42.h5 gh5 43.Ke4 Ke7 44.Kf5 Wc2 45.Ke5 Wf2 46.Wa7 Kf8 47.a6 Wa2 48.Kd6 Kg7 49.Wa8 Kf6 50.Kc6 Kf5 51.Kb7 h4 52.gh4 Kg4 53.Wf8 Wb2 54.Kc6 Wa2 55.Kb6 Wb2 56.Kc7 Wa2 57.Kb7 Wb2 58.Ka8 f5 59.a7 Kh4 60.Wf5 Kg4 61.Wf8 h5 62.Wb8 Wa2 i remis.

69. Obrona Grünfelda [D99]
GM Uhlmann (NRD) – IM Yanofsky (Kanada)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.Sf3 Gg7 5.Hb3 dc4 6.Hc4 0–0 7.e4 Sfd7 8.Ge3 Sb6 9.Hb3 Gg4 10.Wd1 Sc6 11.d5 Se5 12.Ge2 Sf3 13.gf3 Gh3 14.Wg1 Kh8 15.f4 Gd7 16.h4 c6 17.dc6 bc6 18.h5 Hc7 19.hg6 Ge6 20.Hc2 fg6 21.Sb5 Hb7 22.Sd4 Gf7 23.b3 c5 24.Hc5 Wac8 25.Ha5 Wcd8 26.Gf3 Wd7 27.Gg4 Wdd8 28.f3 Wfe8 29.Kf2 e5 30.fe5 We5 31.Sb5 Wd1 32.Wd1 h5 33.Ha7 Ha7 34.Sa7 Wa5 35.Gb6 Wa2 36.Kg3 hg4 37.Kg4 Gb3 38.Wd8 Kh7 39.Sb5 Ge6 40.Kf4 Wb2 41.Wd6

41…g5! 42.Ke3? (Przegrywające posunięcie. Należało grać 42.Kg5! i czarnym byłoby bardzo trudno wygrać) 42…Gc4 43.Sd4 Ge5 44.Wd7 Kg6 45.Gc7 Gd4 46.Kd4 Wd2 47.Kc4 Wd7 48.Gb6 Wf7 49.Kd5 Wf3 50.e5 g4 51.Ke6 Wf1 52.Kd7 Wd1 53.Ke7 Kf5 i białe poddały się. Jedyna porażka Uhlmanna!

70. Obrona Pirca [B08]
IM Anderson (Kanada) – IM Malich (NRD)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 c6 4.Sf3 d6 5.h3 Sf6 6.Gg5 0–0 7.Hd2 b5 8.Gd3 Gb7 9.0–0 Sbd7 10.e5 Se8 11.ed6 Sd6 12.Se4 Se4 13.Ge4 Sf6 14.He2 Hc7 15.Gd3 e6 16.a4 b4 17.a5 c5 18.a6 Gf3 19.Hf3 Sd5 20.dc5 Gb2 21.Wab1 Gd4 22.Ge4 Hc5 23.Wbd1 Wab8 24.Gd5 ed5 25.Hd3 Gg7 26.Ge3 Hc6 27.Ga7 Wb5 28.Wfe1 Ha6 29.Gd4 Gd4 30.Hd4 Hc6 31.Wb1 We8 32.h4 h5 33.g3 We6 34.Hd2 Hc3 35.Hc3 bc3 36.Wa1 Wb2 37.Wed1 Wc2 38.Wd5 Wee2 39.Wc5 Wf2 40.Wc3 Wg2 41.Kf1 Wcf2 42.Ke1 Wh2 43.Wb3 Wc2 44.Wf3 Wb2 45.Wc1 Wb5 46.We3 (Zmęczone trudną obroną białe podstawiają wieżę)

46…Wh1 47.Kd2 Wd5 i białe poddały się.

Kapitanowie zespołów Argentyny Erich Eliskases (po lewej) i Austrii Robert Wogerer – Tel Awiw 1964

71. Obrona Caro – Kann [B18]
Liebert (NRD) – Vranesic (Kanada)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Gf5 5.Sg3 Gg6 6.Gc4 e6 7.S1e2 Gd6 8.Gf4 Sf6 9.Hd2 Hc7 10.0–0 Sbd7 11.Gd6 Hd6 12.Wad1 0–0 13.Gb3 Wad8 14.Hf4 Sb6 15.Hd6 Wd6 16.c4 Wd7 17.Sc3 Wfd8 18.Sge2 Se4 19.Se4 Ge4 20.f3 Gg6 21.Kf2 Kf8 22.c5 Sd5 23.Wd2 Sc7 24.Gc4 f6 25.Wfd1 Gf7 26.Wd3 b5 27.cb6 ab6 28.Ke3 Se8 29.Gb3 Sd6 30.g4 Sb7 31.Sc3 b5 32.Se4 Sa5 33.Sc5 We7 34.Kf2 Sb3 35.ab3 Wd5 36.b4 e5 37.de5 fe5 38.Ke3 Wa7 39.W1d2 Ke7 40.Wa3 Wa3 41.ba3 Wd2 i remis.

72. Obrona słowiańska [D14]
Macskasy (Kanada) – IM Fuchs (NRD)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.cd5 cd5 4.Sc3 Sf6 5.Sf3 Sc6 6.Gf4 Gf5 7.e3 e6 8.Gd3 Gd3 9.Hd3 Gd6 10.Gd6 Hd6 11.0–0 0–0 12.Wac1 Wac8 13.a3 g6 14.Wc2 Sd7 15.Wfc1 Se7 16.e4 de4 17.He4 Sd5 18.Sd5 ed5 19.Hh4 Wc2 20.Wc2 We8 21.Hg3 Hb6 22.h3 Sb8 23.Hf4 Sc6 24.b4 Kg7 25.Wc5 We4 26.Hd2 Hd8 27.b5 Sa5 28.Hc2 b6 29.Wc8 He7 30.Wc7 Ha3 31.Wa7 We7?

32.Wa8! (Białe szybko budują siatkę matową) 32…h6 33.Hc8 Kf6 34.Hh8 Kf5 35.Hh6 Ke4 36.Hd2! f6 37.He2 Kf4 38.g3 Kf5 39.Sh4 i czarne poddały się.

Grupa: 7

Wyniki I rundy:

Peru

4,0 : 0,0

Cypr

Bułgaria

3,5 : 0,5

Dominikana

Grecja

1,0 : 3,0

Dania

NRF

3,5 : 0,5

Finlandia

Pięknie prezentowała się w Tel Awiwie ekipa zachodnioniemiecka: trzej arcymistrzowie Unzicker, Darga i Schmid oraz nowa nadzieja szachów niemieckich – dwudziestoletni Helmut Pfleger, który okazał się jedną z gwiazd Olimpiady – wygrał aż 10 partii i nie zaznał ani razu goryczy porażki!

Helmut Pfleger urodził się 6 sierpnia 1943 roku w Teplicach. Szybko dołączył do ścisłej czołówki szachistów NRF. Rok po Olimpiadzie wraz z Unzickerem podzielił 1 – 2 miejsce w mistrzostwach kraju. Sukcesem zakończył się jego udział w turniejach międzynarodowych w Zurychu 1964, w Polanicy Zdroju 1971, w Lorenca Marques 1973 i w Montilli 1973, gdzie był pierwszy bądź dzielił pierwsze miejsce. W 1998 roku zakończył karierę szachową.

Stan po I rundzie:

1

Peru

4,0

2 – 3

NRF i Bułgaria

3,5

4

Dania

3,0

5

Grecja

1,0

6 – 7

Dominikana i Finlandia

0,5

8

Cypr

0,0

73. Obrona nowoczesna [A42]
IM Quinones (Peru) – Kleopas (Cypr)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.c4 d6 4.Sc3 Sc6 5.Ge3 e5 6.d5 Sd4 7.Sge2 Se2 8.Ge2 Se7 9.c5 0–0 10.0–0 f5 11.f3 a6 12.Wc1 Gd7 13.Hb3 Wb8 14.cd6 cd6 15.Gb6 He8 16.Gc7 Wf6 17.Gb8 Hb8 18.Hb6 Sc8 19.Hd8 Wf8 20.Hd7 Sb6 21.He7 Gf6 22.He6 Kg7 23.Sa4 We8 24.Wc7 Hc7 25.He8 Sd7 26.ef5 b5 27.fg6 hg6 28.Sc3 i czarne poddały się.

74. Debiut czterech skoczków [C47]
Papadopoulos (Cypr) – Sumar (Peru)

1.e4 e5 2.Sc3 Sc6 3.Sf3 Sf6 4.d3 Gc5 5.Ge2 d5 6.Gg5 Gb4 7.0–0 Gc3 8.bc3 de4 9.Gf6 Hf6 10.de4 0–0 11.We1 Gg4 12.h3 Wad8 13.Hb1 Gf3 14.Gf3 b6 15.Hb3 Se7 16.Wad1 Sg6 17.c4 c5 18.Wd5 Sf4 19.Wed1 Sd5 20.cd5 g6 21.c4 Hh4 22.Hb2 Hf4 23.Wd3 f5 24.g3 Hg5 25.He5 Wde8 i białe poddały się.

Otwarcie Olimpiady
Od lewej: mistrz świata Petrosjan i kapitanowie ekip Kashdan (USA), Muffang (Francja) i Kühnle (Szwajcaria) składają ślubowanie
Zdjęcie: Archiwum autora

75. Partia hiszpańska [C77]
Ascencios (Peru) – Hadjikypris (Cypr)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.d4 b5 6.Gb3 Sa5 7.de5 Sb3 8.ab3 Se4 9.Hd5 Sf2 10.Kf2 c6 11.He4 Gc5 12.Ge3 Ge3 13.He3 0–0 14.Wf1 Hc7 15.Kg1 Gb7 16.Sc3 Wfe8 17.Se4 We6 18.Seg5 Wh6 19.Hf4 Wf8 20.Sd4 f6 21.Sf5 Wh5 22.Se7 Kh8 23.Hg4 Wh6 24.Wae1 Hb6 25.Kh1 Hc5 26.ef6 gf6 27.Sf7 i czarne poddały się.

76. Obrona sycylijska [B92]
Lantsias (Cypr) – Rodriguez O. (Peru)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e5 7.Sb3 Ge7 8.0–0 0–0 9.Kh1 b5 10.a3 Gb7 11.Gd3 Sbd7 12.f4 ef4 13.Gf4 Se5 14.Gg5 Wc8 15.Wc1 Sfg4 16.Ge7 He7 17.He1 Hg5 18.Hg3 He3 19.He3 Se3 20.Wfe1 S3c4 21.Wb1 Sb2 22.Sd5 Sbd3 23.cd3 Gd5 24.ed5 Sd3 25.We7 Wfe8 26.We8 We8 27.Sd4 g6 28.Kg1 Sf4 29.Sb5 ab5 30.Wb5 We5 31.a4 Wd5 32.g3 Wb5 33.ab5 Sd5 34.Kf1 Kf8 35.Ke1 Ke7 36.Kd2 Sc7 37.b6 Sa6 i białe poddały się.

77. Partia szkocka [C45]
GM Padewski (Bułgaria) – Pena (Dominikana)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Sd4 Hf6 5.Sb5 Gc5 6.f4 Hd8 7.Gc4 d6 8.Sd2 Sf6 9.Ge2 0–0 10.Sc3 He7 11.Gf3 Gf5 12.Kf1 Gd7 13.Sb3 Gb6 14.h3 a5 15.g4 a4 16.Sd2 h6 17.Sc4 Gc5 18.Se3 Sd4 19.Gg2 Gc6 20.Sf5 Sf5 21.ef5 Se4 22.Se4 Ge4 23.He1 Wfe8 24.Ge4 He4 25.He4 We4 26.Gd2 Wae8 27.We1 We1 28.Ge1 Ge3 29.Gg3 d5 30.Kg2 We4 31.We1 Gd2 32.Wd1 Gf4 33.Gf4 Wf4 34.Wd5 Wc4 35.Wd2 Kf8 36.a3 Ke7 37.Kf3 i remis.

78. Obrona królewsko – indyjska [E68]
Yabra (Dominikana) – GM Tringow (Bułgaria)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.0–0 d6 6.c4 Sbd7 7.Sc3 e5 8.e4 c6 9.de5 de5 10.h3 He7 11.Hc2 Sh5 12.Sh4 Sc5 13.Ge3 Se6 14.Wad1 Shf4 15.Sf5 gf5 16.gf4 ef4 17.ef5 fe3 18.fe6 Ge6 19.b3 ef2 20.Wf2 Wad8 21.Se2 Wd1 22.Hd1 Hg5 23.Wf3 Wd8 24.Hf1 Ge5 25.Kh1 Hd2 26.Sc1 Hd1 27.Wd3 Hf1 28.Gf1 We8 29.Wf3 Kg7 30.Sd3 Gd6 31.Sf2 f5 32.Gd3 Wf8 33.Gc2 h5 34.Kg2 h4 35.Sd3 Kf6 36.Sf2 Ke7 37.Kf1 Gg3 38.Gd3 a5 39.a4 f4 40.Ke2 Gf2 41.Kf2 Kd6 42.Gf1 Ke5 43.Wd3 Wg8 44.Gg2 Wg3 45.Wf3 Gf5 i białe poddały się.

79. Partia katalońska [E07]
GM Bobocow (Bułgaria) – Guerrero M. (Dominikana)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Sc3 Sbd7 5.g3 c6 6.Gg2 Ge7 7.0–0 0–0 8.Sd2 e5 9.de5 Se5 10.cd5 Sd5 11.Sd5 cd5 12.Sb3 Ge6 13.Sd4 Wc8 14.b3 Ha5 15.Gb2 Gf6 16.Hb1 Wc7 17.Wd1 Wfc8 18.h3 g6 19.e3 Sd7 20.e4 de4 21.Se6 fe6 22.Wd7 Wd7 23.Gf6 Wf7 24.Gd4 Wfc7 25.He4 Wc1 26.Kh2 Wa1 27.He6 Kf8 28.Hc8 i czarne poddały się.

80. Partia angielska [A16]
Sanchez F. (Dominikana) – IM Milew (Bułgaria)

1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.e3 Gg7 5.b3 dc4 6.Gc4 c5 7.d4 cd4 8.Sd4 0–0 9.Gb2 Gd7 10.0–0 Sc6 11.Sc6 Gc6 12.Se2 Wc8 13.Hd8 Wfd8 14.Wad1 Se4 15.Gg7 Kg7 16.Gd3 e5 17.f3 Sc5 18.Gc2 a5 19.Wd8 Wd8 20.Wd1 Wd1 21.Gd1 b5 22.Gc2 b4 23.Sc1 Gb5 24.Kf2 f5 25.e4 f4 26.Ke1 g5 27.g3 Kf6 28.Kd2 h5 29.gf4 ef4 30.Gd3 Gd7 31.Ge2 Ke5 32.Ke1 Kd4 33.Kd2 g4 i białe poddały się.

81. Obrona hetmańsko – indyjska [E14]
Paidousis (Grecja) – IM Andersen (Dania)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.c4 b6 4.e3 Gb7 5.Gd3 Gb4 6.Gd2 a5 7.Sc3 0–0 8.0–0 d6 9.a3 Gc3 10.Gc3 Se4 11.Ge4 Ge4 12.Sd2 Gd3 13.Hf3 Sd7 14.Wfc1 f5 15.b4 Sf6 16.Gb2 Se4 17.Se4 fe4 18.Hg3 Wf6 19.d5 Wg6 20.Hh3 Ge2 21.f4 ef3 22.Kf2 Wg2 23.Hg2 fg2 24.Ke2 Hh4 25.c5 Hh5 26.Kf2 Wf8 27.Kg1 He2 i białe poddały się.

82. Partia hiszpańska [C68]
Brinck-Claussen (Dania) – Vizantiadis (Grecja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.0–0 Gg4 6.h3 Gf3 7.Hf3 Sf6 8.d3 Gc5 9.Hg3 Hd6 10.Sd2 He6 11.Sc4 Gd6 12.Hg7 Wg8 13.Hh6 Wg6 14.He3 0–0–0 15.Kh2 Wdg8 16.g3 Kb8 17.Hf3 h5 18.Se3 Gc5 19.Sf5 Wh8 20.Sh4 Wg7 21.Ge3 Sd7 22.c3 Ge3 23.He3 Sf6 24.b4 Wd8 25.a4 Hb3 26.Wfc1 Hb2 27.Kg2 Wdg8 28.Sf5 Wg3 29.Sg3 h4 30.Wab1 Ha2 31.Wa1 Hb2 32.Kf3 hg3 33.He2 He2 34.Ke2 g2 35.Wg1 Sh5 36.Kf3 Sf4 37.d4 f6 38.de5 fe5 39.Wad1 Kc8 40.h4 b6 41.Wd2 Wg7 42.Wdd1 Wg8 43.Wd2 Wg7 44.c4 Wg8 45.c5 Wg7 46.a5 ba5 47.ba5 Wg8 48.Wdd1 Wg7 49.Wd2 Wg8 50.Wdd1 Wg7 51.h5 Wg5 52.h6 Wh5 53.Kg4 Wh6 54.Kf5 Wh5 55.Kf6 Kb7 56.Wb1 Kc8 57.Wbd1 Kb7 58.f3 Kc8 59.Wd2 Kb7 60.Wdg2 Sg2 61.Wg2 Wh3 62.Wf2 Wh5 63.Wf1 Kc8 64.Ke6 Kb7 65.Wb1 Kc8 66.Wg1 i czarne poddały się.

83. Partia pionem hetmańskim [A45]
Hadziotis (Grecja) – Blom (Dania)

1.d4 Sf6 2.f4 d5 3.e3 Gf5 4.Gd3 Gd3 5.Hd3 c6 6.Sd2 e6 7.Sgf3 Sbd7 8.Se5 Ge7 9.c3 0–0 10.0–0 c5 11.Wf3 Se5 12.fe5 Sd7 13.Wh3 f5 14.ef6 Sf6 15.e4 g6 16.e5 Sh5 17.Sf3 Sf4 18.Gf4 Wf4 19.He3 Hf8 20.Wf1 cd4 21.cd4 Gd8 22.Wc1 Gb6 23.Hd3 Wd8 24.a3 Hf5 25.Wd1 Hd3 26.Wd3 Kg7 27.Kf2 h6 28.Wh4 We4 29.Wd2 Wf8 30.Kg3 Wh4 31.Kh4 Wf4 32.Kg3 We4 33.h3 Kf7 34.Kf2 Ke7 35.g4 g5 36.b4 Wf4 37.Ke3 Kd7 38.a4 a6 39.Wd3 Wf8 40.Wd1 Wc8 41.Kd3 Wc4 42.Wb1 Kc6 43.b5 ab5 44.ab5 Kd7 45.h4 gh4 46.Wh1 Gd8 47.Sh4 Gg5 48.Sf3 Wc1 49.Wh5 Gf4 50.g5 Gg5 51.Sg5 hg5 52.Wg5 Wh1 53.Wg7 Kc8 54.We7 Wh6 55.b6 Wh3 56.Kc2 Wh2 57.Kc3 Wh3 58.Kb4 Wd3 59.We6 Wd4 60.Kc5 Wc4 61.Kd5 Wb4 62.Wd6 Wb1 63.Ke4 Wf1 64.e6 We1 65.Kf5 Wh1 66.e7 Wh8 67.Wd1 i czarne poddały się.

84. Partia angielska [A39]
Jakobsen (Dania) – Papapostolou (Grecja)

1.Sf3 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.0–0 0–0 5.c4 c5 6.Sc3 Sc6 7.d4 cd4 8.Sd4 Sg4 9.e3 f5 10.b3 Kh8 11.Gb2 a6 12.h3 Sf6 13.Wc1 e5 14.Sde2 e4 15.Sf4 b5 16.cb5 ab5 17.Sb5 Wa2 18.Ga3 Ga6 19.Gf8 Hf8 20.Sc3 Wa5 21.We1 Sb4 22.Gf1 Gf1 23.Wf1 g5 24.Sfe2 Sd3 25.Wc2 Sb4 26.Wd2 d5 27.Sd4 Hc8 28.Scb5 f4 29.Sd6 Hh3 30.Sf7 Kg8 31.Sg5 Hd7 32.ef4 Gh6 33.Sge6 Wa6 34.f5 e3 35.We2 ef2 36.Kg2 Se4 37.Wef2 Sf2 38.Wf2 Ge3 39.Hg4 Kh8 40.We2 Wa2 41.Wa2 Sa2 42.Hh4 i czarne poddały się.

85. Obrona francuska [C06]
GM Unzicker (NRF) – Kanko (Finlandia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.Gd3 c5 6.c3 Sc6 7.Se2 Hb6 8.Sf3 cd4 9.cd4 f6 10.ef6 Sf6 11.0–0 Gd6 12.Sc3 0–0 13.Ge3 Gd7 14.a3 Wac8 15.Wc1 Se7 16.Se5 Ge8 17.Hd2 Sd7 18.Se2 Wc1 19.Wc1 Sf5 20.Gf5 ef5 21.Sf4 Sf6 22.f3 Gb5 23.Gf2 We8 24.Hc2 g6 25.h4 Hd8 26.Hb3 Gc6 27.Sfd3 Hc7 28.Sb4 Gb4 29.Hb4 Sd7 30.Sc6 bc6 31.Hb5 Wc8 32.He2 Sf8 33.b4 Hd7 34.Ha6 Wc7 35.Gg3 Wc8 36.b5 He8 37.Gf2 Se6 38.Wc6 Wc6 39.bc6 i czarne poddały się.

Helmut Pfleger – 1963 rok
Zdjęcie: Wikipedia

86. Obrona sycylijska [B42]
Westerinen (Finlandia) – GM Darga (NRF)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Gd3 Sf6 6.0–0 d6 7.Kh1 g6 8.f4 Gg7 9.Sc3 0–0 10.a4 Sc6 11.Sf3 Sb4 12.Ge3 b6 13.Hd2 Gb7 14.Gg1 Sd3 15.cd3 e5 16.fe5 de5 17.He3 Sd7 18.Wac1 He7 19.Sd2 Hb4 20.Wc2 b5 21.Hh3 Wfd8 22.Sf3 Sf8 23.Sg5 f6 24.Sa2? (Przegrywające posunięcie) 24…Hb3

25.Wc7 Ha2 26.Sf7 Hf7 27.Wf7 Kf7 28.He3 Gc8 29.Wc1 Ge6 30.Wc7 Wd7 31.Hb6 ba4 32.Wd7 Sd7 33.Hb7 Wb8 34.Ha6 Wb2 35.Ha4 Gf8 36.Ha1 Wd2 37.Hf1 Wa2 38.h3 h5 39.Ge3 Gc5 40.Hf3 Wa1 41.Kh2 Ge3 42.He3 Wa4 43.Hh6 Sf8 44.Kg1 Wd4 45.Hd2 Gc4 46.g4 hg4 47.hg4 g5 48.Hh2 Gd3 49.Hh5 Ke7 50.Hh8 Gc4 51.Hh3 We4 52.Ha3 Kf7 53.Ha7 Kg8 54.He7 Wg4 55.Kf2 Wf4 56.Kg3 Gf7 i białe poddały się.

Klaus Darga – Amsterdam 1964
Zdjęcie: „Chess Review” numer 7/1964

87. Partia hiszpańska [C85]
GM Schmid (NRF) – Fred (Finlandia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Gc6 dc6 7.He1 Ge6 8.b3 Sd7 9.Gb2 f6 10.d4 Gd6 11.c4 Gg4 12.Sbd2 c5 13.d5 Sf8 14.Sh4 g5 15.f3 Gd7 16.Sf5 h5 17.g3 Sg6 18.He3 Hc8 19.Hd3 h4 20.Wf2 hg3 21.hg3 Kf7 22.We1 Wh3 23.Sf1 Hh8 24.Wg2 Hh7 25.S1e3 Wh8 26.Kf2 Wh2 27.Weg1 Wg2 28.Wg2 Se7 29.Se7 Ke7 30.Sf5 Gf5 31.ef5 Hh1 i remis.

88. Obrona Benoni [A56]
Niemelä (Finlandia) – Pfleger (NRF)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e5 4.Sc3 d6 5.e4 g6 6.f3 Sh5 7.Ge3 Gg7 8.Sge2 Sd7 9.g4 Sf4 10.Sf4 ef4 11.Gf4 Se5 12.Ge2 h5 13.g5 0–0 14.Ge3 f5 15.f4 Sg4 16.Gg4 hg4 17.e5 de5 18.d6 ef4 19.Hd5 Kh7 20.Gf4 We8 21.Kd2 Hb6 22.Wab1 Ge6 23.Hd3 Hb4 24.b3 b5 25.a3 Ha3 26.Sb5 Ha2 27.Hc2 Ha5 28.Sc3

28…Gd5!! 29.cd5 Hb4 30.Wbf1 Gc3 31.Kd1 We4 32.h3 Wd4 33.Ke2 We8 34.Ge3 Wd2 i białe poddały się.

Sędzia główny Alois Nagler
Karykatura: biuletyn Olimpiady

Półfinały, 4 listopada 1964 r.
„Andersen wygrywa z Unzickerem i Dania remisuje z NRF”

Grupa: 1

Wyniki II rundy:

Afryka Południowa

1,5 : 2,5

Szwajcaria

Filipiny

2,5 : 1,5

Wenezuela

Hiszpania

3,5 : 0,5

Chile

ZSRR

-

Pauza

W zespole hiszpańskim „zaroiło” się od nowych zawodników. Jednakże dla Eduardo Pereza, Frederico Mory, Augusto Menvielle’a i Saborido, była to krótka przygoda z Olimpiadą. Mora i Saborido wystąpili tylko raz, a dwaj pozostali zagrali jeszcze w Hawanie 1966. Na dłużej „zadomowił się” tylko Antonio Medina.

Antonio Angel Medina Garcia urodził się 2 października 1919 roku w Barcelonie. Kiedy FIDE wprowadziła tytuł mistrza międzynarodowego w 1950 roku, Medina jako jeden z pierwszych, natychmiast ten tytuł otrzymał. W szachy zaczął grać już w wieku 14 lat. W latach 40. – 70. ubiegłego wieku należał do ścisłej czołówki zawodników hiszpańskich, o czym świadczą tytuły mistrza kraju, jakie zdobywał w latach 1944, 1945, 1947, 1949, 1952, 1963 i 1964. Wicemistrzostwo Hiszpanii wywalczył w latach 1946, 1950, 1966, 1967 i 1973. Był trzykrotnym mistrzem Katalonii (1947, 1949, 1950). Jego najlepsze wyniki uzyskane w turniejach międzynarodowych, to Gijon 1944 (2 miejsce za Alechinem), Barcelona 1946 (3 – 4 miejsce za Najdorfem i Yanofsky’m wraz z Guimardem), Mar del Plata 1948 (3 miejsce za Eliskasesem i Stahlbergiem), Madryt 1950 (1 miejsce), Lizbona 1952 (1 miejsce), Hastings 1952/1953 (1 – 4 miejsce wraz z Golombkiem, Penrose i Yanofsky’m), San Antonio 1962 (1 miejsce w turnieju otwartym). Po Olimpiadzie triumfował jeszcze w Maladze 1965, Olocie 1967 i Berdze 1970. Imponująca lista! Omawiając Olimpiady Szachowe, będziemy spotykać się z grą Antonio Mediny jeszcze do Hajfy 1976.

Jedyny „uszczerbek” ponieśli Hiszpanie w starciu z Chile na czwartej szachownic w partii Godoy – Menvielle, zakończonej remisem. Duże straty ponieśli Filipińczycy w meczu z Wenezuelą głównie z winy debiutanta, a w przyszłości niezłego arcymistrza Balinasa, który przegrał z Tapaszto. W meczu Afryka Południowa – Szwajcaria sensacyjną porażką poniósł Maximilian Blau, dla którego była to piąta z rzędu Olimpiada. Blau zaczął grę w Tel Awiwie od trzech porażek z rzędu! Po stracie 1,5 punktu w meczu ze słabymi Afrykańczykami, Szwajcaria mogła zapomnieć o finale A.

Antonio Medina – lata 60. ubiegłego wieku
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl

Stan po II rundzie:

1

Filipiny*

4,5

2 – 3

ZSRR i Wenezuela*

4,0

4

Hiszpania

3,5

5

Afryka Południowa*

3,0

6 – 7

Szwajcaria* i Chile*

2,5

89. Obrona sycylijska [B23]
Rubinsztein (Afryka Południowa) – IM Kupper (Szwajcaria)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.f4 e6 4.Sf3 a6 5.g3 b5 6.d3 Gb7 7.Gg2 Hc7 8.0–0 d6 9.Ge3 Sf6 10.Hd2 Ge7 11.h3 0–0 12.Hf2 c4 13.a3 Sd7 14.d4 b4 15.ab4 Sb4 16.g4 Sf6 17.Sh4 d5 18.e5 Se4 19.Ge4 de4 20.Sg2 f6 21.He2 Wad8 22.Wad1 Hc6 23.Kh2 Wd7 24.Wg1 Gd8 25.Wd2 Gc7 26.Wgd1 g5 27.Kg1 gf4 28.Gf4 e3 29.He3 Wd4 30.Kh2 Wfd8 31.He2 fe5 32.Ge5 Hg2 33.Hg2 Ge5 34.Kg1 Gg2 35.Wd4 Wd4 36.We1 Gg3 37.We3 Gf4 38.We6 Gh3 39.Se2 Wd1 i białe poddały się.

90. Obrona sycylijska [B52]
IM Blau (Szwajcaria) – Friedgood (Afryka Południowa)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Gb5 Gd7 4.Gd7 Hd7 5.c4 Sc6 6.0–0 g6 7.d4 cd4 8.Sd4 Gg7 9.Ge3 Sf6 10.f3 0–0 11.Sc3 Wfc8 12.b3 a6 13.Hd2 Wab8 14.Wac1 b5 15.cb5 Sd4 16.Gd4 ab5 17.Gf6 Gf6 18.Sd5 Gg7 19.Kh1 Hb7 20.h3 Wc5 21.b4 Wc4 22.Wc4 bc4 23.Wb1 e6 24.Sc3 Wd8 25.a4 d5 26.ed5 ed5 27.a5? (Ten pion jest skazany na zagładę) 27…d4

28.b5 Ha8 29.Se4 c3 30.Hd3 Ha5 31.b6 Wb8 32.b7 Hc7 33.Ha6 c2 34.Wc1 Wb7 35.Ha8 Wb8 i białe poddały się.

Maximilian Blau – rocznik 1918
Zdjęcie: gettyimages.com

91. Obrona królewsko – indyjska [E77]
Wolpert (Afryka Południowa) – Walther (Szwajcaria)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f4 c5 6.d5 0–0 7.Ge2 e6 8.e5 de5 9.fe5 Sfd7 10.Sf3 Se5 11.0–0 ed5 12.cd5 Sbd7 13.Gf4 Sf3 14.Wf3 We8 15.Hf1 Gd4 16.Kh1 Se5 17.Gb5 Sf3 18.Ge8 He8 19.Hf3 Gd7 20.h3 f5 21.Gd2 Hf7 22.Se2 Ge5 23.Sf4 We8 24.Wc1 Gd4 25.Sd3 b6 26.b4 cb4 27.Sb4 We4 28.Hb3 Gc5 29.Sc6 He8 30.Sa7 Ga4 31.Hg3 Hd7 32.Sc6 Gc6 33.dc6 Hd2 i białe poddały się.

92. Obrona Tarrascha [D34]
Roth (Szwajcaria) – Isaacson (Afryka Południowa)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.Sf3 c5 4.g3 Sc6 5.Gg2 Ge7 6.0–0 d5 7.cd5 ed5 8.d4 Ge6 9.Gf4 0–0 10.dc5 Gc5 11.Sa4 Gd6 12.Gd6 Hd6 13.Sd4 Wac8 14.Wc1 b6 15.a3 Wfd8 16.Sc6 Wc6 17.Sc3 Hb8 18.Hd3 Wcd6 19.Sb5 W6d7 20.Sd4 Wc8 21.He3 We8 22.Hc3 Se4 23.Ge4 de4 24.Se6 We6 25.Hc8 Wd8 26.Hb8 Wb8 27.Wc7 a5 28.Wd1 Wbe8 29.Wdd7 Wf6 30.b4 ab4 31.ab4 h6 32.Kg2 We5 33.e3 Wef5 34.Wd8 Kh7 35.Wd2 Wb5 36.Wd4 Wbf5 37.Wd2 Wb5 38.Wb2 We5 39.Wb7 Kg6 40.Wd2 Wb5 41.Wd4 Wbf5 42.Wd2 Wb5 i remis.

93. Obrona skandynawska [B01]
Balinas (Filipiny) – Tapaszto (Wenezuela)

1.e4 d5 2.ed5 Sf6 3.d4 Sd5 4.c4 Sb6 5.Sc3 e5 6.de5 Hd1 7.Sd1 Sc6 8.f4 Ge6 9.b3 0–0–0 10.Sf3 Gc5 11.Se3 Sb4

12.Kf2? (Równą grę zapewniało 12.Ge2) 12…Sc2! 13.Wb1 Wd1 14.Ke2 Se3 15.Ge3 Wb1 16.Gc5 Wd8 17.Gd4 Gg4 18.Ke3 Gf3 19.Gb6 Wdd1 20.gf3 ab6 21.Gh3 Kd8 22.Wd1 Wd1 23.Gf5 g6 24.Ge4 Wh1 25.Gb7 Wh2 26.Gd5 Ke7 27.a4 c5 28.f5 gf5 29.Kf4 f6 30.e6 Wb2 31.Kf5 Wb3 32.Kg4 We3 33.Kh5 We5 34.Kg4 Wg5 35.Kh4

35…Wd5 i białe poddały się.

94. Obrona sycylijska [B34]
Villarroel (Wenezuela) – Borja (Filipiny)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc3 Gg7 6.Ge3 Sf6 7.f3 0–0 8.Sb3 a5 9.Gb5 d5 10.ed5 Sb4 11.0–0 Sbd5 12.Sd5 Hd5 13.c4 Hh5 14.He2 Gd7 15.a4 Wfc8 16.Wfd1 Gb5 17.ab5 a4 18.Sd2 He5 19.Wab1 a3 20.ba3 Wa3 21.Wb3 Wb3 22.Sb3 Gh6 23.We1 Ge3 24.He3 He3 25.We3 Wc4 26.We7 Wb4 27.Sc5 b6 28.Sd7 Sd7 29.Wd7 Wb5 30.Wb7 Wb2 31.h4 h5 32.Kh2 b5 33.Kh3 b4 34.g4 b3 35.gh5 gh5 36.Kg3 Kg7 37.Kf4 Kg6 38.Wb6 f6 39.Wb8 Wb1 40.Wg8 Kf7 41.Wb8 Kg6 42.Wg8 Kf7 43.Wb8 Ke6 44.Wb5 b2 45.Wb8 Kd5 46.Kf5 Kd4 47.f4 Kc3 48.Wc8 Kd3 49.Wb8 Kc3 50.Wc8 Kd4 i remis.

95. Partia angielska [A39]
Campomanes (Filipiny) – Caro (Wenezuela)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.Sf3 g6 4.Sc3 Gg7 5.g3 cd4 6.Sd4 0–0 7.Gg2 Sc6 8.0–0 Hb6 9.Sdb5 a6 10.Sa4 Hd8 11.Sd4 Hc7 12.c5 Sd4 13.Hd4 Se8 14.Hb4 d6 15.Sb6 Wb8 16.Ge3 Gd7 17.cd6 ed6 18.Sd5 Hc2 19.Gd4 f6 20.Ga7 Wa8 21.Hb7 Wa7 22.Ha7 Gb5 23.Sf4 Hc5 24.Gd5 Kh8 25.Hc5 dc5 26.Se6 Wf7 27.Sg7 Wg7 28.Wac1 Wc7 29.Gc4 Kg7 30.Wfd1 Kf8 31.Wd5 i czarne poddały się.

96. Obrona królewsko – indyjska [E91]
Schoor (Wenezuela) – Badilles (Filipiny)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.c4 c5 4.d5 d6 5.Sf3 Sd7 6.Ge2 a6 7.0–0 Sgf6 8.Sc3 0–0 9.h3 Se8 10.Gf4 Se5 11.Hd2 Sf3 12.Gf3 Gd7 13.a4 Wb8 14.Ge2 Sc7 15.a5 b5 16.ab6 Wb6 17.Ge3 Hb8 18.Wa2 Hb7 19.Hc2 Wb8 20.Gc1 Gd4 21.Kh2 e6 22.f4 ed5 23.ed5 Se8 24.Gd3 Sg7 25.We1 Hc8 26.Ge3 Sf5 27.Gf5 Gf5 28.Hd2 Gg7 29.g4 Gd7 30.We2 h5 31.f5 hg4 32.fg6 fg6 33.Gh6 Hf8 34.Gg7 Kg7 35.Hg5 We8 36.b3 Wb3 37.Wf2 He7 38.He7 We7 39.Se2 Wh3 40.Kg2 Wee3 41.Sf4 g3 42.Sh3 Gh3 43.Kh3 gf2 44.Kg2 Wf3 45.Kf1 Kf6 46.Wa6 Ke5 47.Wa7 g5 48.Wg7 Kd4 49.Wg6 Kc4 50.Wd6 g4 51.Wg6 g3 52.d6 Wd3 53.Wg4 Kc3 54.Kg2 c4 55.d7 Wd7 56.Wg3 Wd3 57.Wg8 Wd2 58.Kf1 Kc2 59.Wc8 c3 60.Wb8 Kc1 i białe poddały się.

97. Obrona Nimzowitscha [E39]
GM Pomar (Hiszpania) – IM Letelier (Chile)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 c5 5.dc5 0–0 6.Gf4 Gc5 7.Sf3 b6 8.g3 Gb7 9.Gg2 Sc6 10.0–0 d5 11.Wad1 Hc8 12.Se5 Se5 13.Ge5 Sg4 14.Gd4 dc4 15.Gb7 Hb7 16.Gc5 bc5 17.Se4 Ha6 18.Sc5 Hb5 19.Se4 Wab8 20.Wd2 Wfd8 21.Wfd1 Wd2 22.Wd2 h6 23.h3 Se5 24.Hc3 f5? (Ten ruch forsownie przegrywa)

25.a4! Hb4 26.He5! fe4 27.He6?! (Natychmiast wygrywało 27.Wd7!) 27…Kh8 28.Wc2 e3 29.He3 Ha4 30.Hc3 Hc6 31.Hd4 Ha4? (31…Wb4) 32.Hc4 Ha1 33.Kg2 i czarne poddały się.

98. Obrona Nimzowitscha [E51]
Ader (Chile) – IM Medina (Hiszpania)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Sf3 Gb4 5.e3 0–0 6.a3 Gc3 7.bc3 c5 8.Gd3 Hc7 9.Hc2 dc4 10.Gc4 b6 11.Gd3 Gb7 12.0–0 Sbd7 13.Gb2 Wac8 14.He2 c4 15.Gc2 Ge4 16.Wfe1 Wfe8 17.Ga4 Hb7 18.Sg5 Gg6 19.Gb5 Hd5 20.Gd7 Sd7 21.f4 Hd6 22.Hf3 h6 23.Sh3 f5 24.Sf2 Sf6 25.a4 Hd5 26.Web1 Gh5 27.Hg3 Wb8 28.Ga3 a6 29.Wb4 Wb7 30.Wab1 Web8 31.h3 Ge8 32.Hf3 a5 33.W4b2 Ga4 34.He2 Gc6 35.Sd1 Se4 36.Wa2 Kh7 37.Gc1 Wg8 38.Gd2 g5 39.Ge1 gf4 40.ef4 Wbg7 41.Se3 Sg3 42.Sd5 Se2 43.We2 Gd5 44.Wb6 Wg2 45.Wg2 Wg2 46.Kf1 Wa2 47.Wa6 Kg6 48.Gh4 Wa3 49.Ge1 a4 50.Ke2 Wa2 51.Ke3 Kh5 52.Wa7 a3 53.Gd2 Wa1 54.Ke2 Gg2 55.Wa6 Gd5 56.Wa7 Kg6 57.Wa6 a2 58.Ge1 Kh5 59.Wa3 Gg2 60.h4 Kg4 61.Wa7 Gf3 62.Kf2 Gd1 63.Wg7 Kh5 i białe poddały się.

99. Obrona Grünfelda [D93]
Saborido (Hiszpania) – Jauregui (Chile)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Sf3 0–0 5.Gf4 d5 6.Wc1 c6 7.e3 Ha5 8.Gd3 Sa6 9.0–0 Sb4 10.cd5 Sfd5 11.Gg5 Sd3 12.Hd3 Gg4 13.Sd5 Hd5 14.Ge7 Wfe8 15.Gh4 Gf3 16.gf3 Hf3 17.Gg3 h5 18.Hd1 Hd5 19.a3 Wad8 20.Ha4 Hf3 21.Hd1 He4 22.Hc2 Hg4 23.Hd1 Hh3 24.Kh1 h4 25.Gf4 Gd4 26.ed4 Wd4 27.Gd2 Wed8 28.Wc3 Hd7 29.Hf3 Wd2 30.Wb3 Wd3 31.Wd3 Hd3 32.Hd3 Wd3 33.Kg2 h3 34.Kg1 Wd2 35.Wb1 c5 36.Kf1 Kg7 37.Wc1 Wb2 38.Wc5 Wb1 39.Ke2 Kf6 i czarne poddały się.

100. Obrona Philidora [C41]
Godoy (Chile) – Menvielle (Hiszpania)

1.e4 e5 2.Sf3 d6 3.Gc4 Sd7 4.d4 c6 5.0–0 Ge7 6.Sc3 b5 7.Gb3 Sgf6 8.a3 0–0 9.d5 c5 10.We1 a6 11.Sb1 c4 12.Ga2 Sc5 13.Sfd2 Hb6 14.h3 Se8 15.Sc3 f5 16.He2 Sf6 17.Wf1 Gb7 18.ef5 Sd5 19.Sc4 bc4 20.Gc4 Kh8 21.Sd5 Gd5 22.Gd5 Wac8 23.Wb1 Sa4 24.Ge3 Ha5 25.Wfd1 Wb8 26.c4 Hc7 27.Hc2 Sb6 28.Ge6 Wf6 29.Gd5 Wbf8 30.Ge4 Wc8 31.b3 Wf7 32.Wbc1 Hb8 33.Gd5 Sd5 34.Wd5 Wcf8 35.b4 Wf5 36.Ha4 Hb7 37.Wa5 Gg5 38.Gg5 Wg5 39.Wd5 Hf7 40.Hc2 Hf3 41.g3 Wg3 42.fg3 Hg3 43.Kh1 Hh3 44.Hh2 Wf1 i remis.

Grupa: 2

Wyniki II rundy:

Mongolia

3,0 : 1,0

Indie

Austria

0,0 : 4,0

Jugosławia

Meksyk

3,0 : 1,0

Boliwia

Holandia

-

Pauza

Bojowa runda, w której nie podpisano żadnego remisu. Jugosławia poskromiła wszelkie zakusy Austriaków na miejsce w premiowanej dwójce. Gdy gong „oznajmił” koniec rundy Jugosławia prowadziła z Austrią 3,0 : 0,0. Partia Ivkov – Beni została odłożona w końcówce skoczkowej z równym materiałem: partnerzy mieli po sześć pionów, a Beni żywił nadzieję, na zdobycie chociażby „połówki” dla drużyny. Dogrywka toczyła się pod znakiem wyrównanej walki. W pewnym momencie Beni stracił cierpliwość i wykonał samobójczy ruch pionem, po którym Ivkov szybko wygrał. Z wielkim zadowoleniem obserwowali klęskę Austriaków zawodnicy Holandii, którzy w tym dniu pauzowali. Wszak odpadł ich główny rywal do awansu. Mecz Mongolia – Indie wykazał jak duże postępy poczynili od poprzedniej Olimpiady Mongołowie.

Stan po II rundzie:

1

Jugosławia*

6,5

2

Mongolia*

4,5

3

Holandia

4,0

4

Austria*

3,5

5

Meksyk

3,0

6

Boliwia*

1,5

7

Indie*

1,0

101. Debiut czterech skoczków [C46]
Mjagmarsuren (Mongolia) – Ali (Indie)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 d6 4.d4 Gg4 5.d5 Sd4 6.Ge3 Sf3 7.gf3 Gd7 8.Hd2 f5 9.ef5 Gf5 10.0–0–0 Sf6 11.Wg1 a6 12.f4 Hd7 13.fe5 de5 14.f4 e4 15.Gg2 Gd6 16.Gd4 0–0 17.Kb1 Wac8 18.Wde1 Gb4 19.a3 Gc3 20.Gc3 Hd5 21.Hd5 Sd5 22.Gg7 Kg7 23.Ge4 Kf6 24.Gd5 c6 25.Gb3 Wcd8 26.Kc1 Wd4 27.Wgf1 Wfd8 28.c3 We4 29.Wd1 Wd1 30.Gd1 We3 31.Wf2 b5 32.Kd2 Wd3 33.Ke1 c5 34.Ge2 Wd7 35.Gf3 Gh3 36.Wd2 Wg7 37.Kf2 Kf5 38.Wd5 Kf4 39.Wc5 Ge6 40.Wc6 Gc4 41.Wf6 Ke5 42.Wa6 Wd7 43.Ke1 Wd3 44.Gg4 Kf4 45.Ge2 We3 46.Wf6 Ke5 47.Wf2 Kd5 48.Kd2 Wh3 49.Kc2 Ke4 50.Gc4 bc4 51.a4 Ke3 52.Wg2 Wh5 53.b3 Kf3 54.Wd2 cb3 55.Kb3 Wg5 56.Kb4 h5 57.a5 Wg1 58.Wa2 i czarne poddały się.

Svetozar Gligorić zostaje mistrzem Jugosławii
Zdjęcie: „Chess Review” numer 3/1964

102. Partia hiszpańska [C67]
IM Aaron (Indie) – Ujtumen (Mongolia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.0–0 Se4 5.We1 Sd6 6.Ga4 Ge7 7.d4 e4 8.Sfd2 Sd4 9.Se4 Se6 10.Sbc3 Se4 11.Se4 0–0 12.c4 f5 13.Sc3 c6 14.Gc2 He8 15.a3 b6 16.b4 Gb7 17.Gb2 Wd8 18.We5 g6 19.Hd3 Gf6 20.Wee1 d6 21.Wad1 Hf7 22.Gb3 Wfe8 23.Gc1 Sg5 24.Ga4 We1 25.We1 We8 26.Wd1 Se6 27.Se2 a6 28.h3 We7 29.Sf4 Sd4 30.Ge3 c5 31.Gd4 Gd4 32.Sd5 Gd5 33.cd5 b5 34.bc5 dc5 35.d6 We4 36.Gb3 c4 37.He4 fe4 38.Wd4 Hf6 39.We4 cb3 40.d7 b2 i białe poddały się.

103. Obrona Nimzowitscha [E31]
Purewżaw (Mongolia) – Sakhalkar (Indie)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Gg5 h6 5.Gh4 c5 6.d5 d6 7.Hc2 e5 8.e3 Sbd7 9.Gd3 Ha5 10.Sge2 b5 11.0–0 bc4 12.Gc4 Gc3 13.Sc3 a6 14.f4 ef4 15.Se4 g5? (Ten ruch osłabia pole „f6”, co białe natychmiast wykorzystają) 16.Ge1! Hb6 17.Gc3 Ke7

18.Sf6 Sf6 19.Gf6 Kf6 20.Hc3 Kg6 21.Hh8 Gb7 22.Hc3 i czarne poddały się.

104. Obrona sycylijska [B43]
Madon (Indie) – Cagan (Mongolia)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.f4 Gb4 7.Hf3 Sf6 8.Gd2 d6 9.a3 Gc5 10.Sb3 Ga7 11.0–0–0 Sc6 12.Ge3 Ge3 13.He3 0–0 14.Gd3 b5 15.Whe1 b4 16.Sb1 ba3 17.ba3 Wb8 18.Kb2 Gb7 19.Sc3 Wfc8 20.Sa4 Sa5 21.Sb6 Hc3 22.Ka2 Wd8 23.e5 Ge4 24.ef6 Gd3 25.Hd3 Hd3 26.Wd3 Wb6 27.Sa5 gf6 28.Wb3 Wb3 29.cb3 e5 30.Kb2 Kg7 31.Sc6 Wd7 32.Sb8 Wb7 33.Sa6 Kg6 34.Wd1 Wb6 35.Sc7 Kf5 36.a4 e4 37.Sd5 Wb8 38.a5 i czarne poddały się.

Borislav Ivkov w Amsterdamie
Zdjęcie: „Chess Review numer” 7/1964

105. Debiut Ponzianiego [C44]
IM Dückstein (Austria) – GM Gligorić (Jugosławia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.c3 Sf6 4.d4 d6 5.Gb5 Gd7 6.He2 Ge7 7.0–0 0–0 8.d5 Sb8 9.Gd3 c6 10.c4 Sa6 11.Sc3 Sc5 12.dc6 bc6 13.Gc2 Gg4 14.h3 Gh5 15.He3 a5 16.Sh4 We8 17.Sf5 Gf8 18.g4 Gg6 19.Hg3 Se6 20.Ge3 Sd4 21.Gd3 d5 22.cd5 cd5 23.Wad1 de4 24.Gb5 Gf5 25.Ge8 He8 26.gf5 Sf5 27.Hg2 Sh4 28.Hg3 Sf3 29.Kh1 Hc6 30.Gg5 Sg5 31.Hg5 h6 32.Hg2 Wb8 33.Wd2 a4 34.a3

34…Ga3 35.Se4 Gb2 36.Wb1 g6 37.f3 Se4 38.Wdb2 Wb2 39.Hb2 Sg5 40.Hg2 Sf3 i białe poddały się.

Svetozar Gligorić
Zdjęcie: Archiwum autora

106. Debiut Pietrowa [C43]
GM Ivkov (Jugosławia) – IM Beni (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.d4 ed4 4.e5 Se4 5.Hd4 d5 6.ed6 Sd6 7.Gd3 Sc6 8.Hf4 Ge7 9.Sc3 Ge6 10.Ge3 Gf6 11.0–0 0–0 12.Wad1 Hc8 13.Sg5 Gf5 14.Sge4 Ge5 15.Sd6 Gf4 16.Sc8 Gd3 17.Wd3 Ge3 18.Se7 Se7 19.We3 Sf5 20.Wd3 Wfd8 21.Wfd1 Wd3 22.Wd3 Sd6 23.Sd5 Se8 24.Kf1 Kf8 25.c4 Wd8 26.Wa3 c6 27.Se3 Wd2 28.Wb3 Wd7 29.Ke2 Ke7 30.c5 Kd8 31.Sc4 We7 32.Kf3 Kc7 33.Wa3 Kb8 34.Wd3 Kc7 35.Sd6 We6 36.Sc4 We7 37.Wa3 Kb8 38.g4 Sc7 39.We3 We3 40.Ke3 Se6 (Tu partię odłożono. Pozycja jest równa)

41.b4! Kc7 42.f4 b6 43.f5 Sd8 44.g5 f6 45.gf6 gf6 46.Sd6 Kd7 47.cb6 ab6 48.Se4 Ke7 49.a4

49…c5?? (Czarne tracą cierpliwość i wykonują ruch, po którym białe dostają wolnego piona „a”, który w tego typu końcówkach wygrywa. Równowagę zapewniało spokojne 49…Sb7) 50.bc5 bc5 51.a5 Sc6 52.a6 h6 53.h4! i czarne poddały się.

107. Partia hiszpańska [C97]
Grägger (Austria) – GM Matanović (Jugosławia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 We8 13.Sf1 Gf8 14.Gg5 Sd7 15.Se3 Sb6 16.de5 de5 17.b3 f6 18.Gh4 Ge6 19.He2 Hf7 20.Wad1 c4 21.b4 Sb7 22.Gb1 a5 23.a3 ab4 24.ab4 Wa3 25.Hc2 Sa4 26.Sd5 Gd5 27.ed5 g6 28.We3 Gh6

29.d6 Ge3 30.fe3 Sc3 31.d7 Wf8 i białe poddały się.

Ekipa Meksyku – Tel Awiw 1964
Od lewej: Delgado z żoną, Flores, Guerrero, Aldrete i Camarena
Zdjęcie: Archiwum autora

108. Partia hiszpańska [C66]
GM Parma (Jugosławia) – Stöckl (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.0–0 d6 5.d4 Gd7 6.Sc3 Ge7 7.Gc6 Gc6 8.We1 ed4 9.Sd4 Gd7 10.Gg5 h6 11.Gh4 0–0 12.Hd3 c6 13.Wad1 Se8 14.Gg3 Hb6 15.Kh1 Wd8 16.f4 Gc8 17.Gf2 Hc7 18.Sce2 Sf6 19.Sg3 g6 20.h3 Sd7 21.Sgf5 Sc5 22.Hg3 Kh7 23.Se7 He7 24.e5 d5 25.Ha3 Wfe8 26.Sc6 bc6 27.Hc5 Hc5 28.Gc5 Gf5 29.c3 Wb8 30.b4 a6 31.g4 Ge4 32.Kh2 Wb7 33.Kg3 Wa8 34.a4 Gc2 35.Wa1 We8 36.a5 Wd7 37.Wa2 Gb3 38.Wf2 Gc4 39.f5 gf5 40.gf5 Wb7 i czarne poddały się.

109. Partia pionem hetmańskim [D00]
Aldrete (Meksyk) – Ramirez P. (Boliwia)

1.d4 Sf6 2.e3 d5 3.Gd3 e6 4.Sd2 c5 5.c3 Sc6 6.f4 Gd6 7.Se2 0–0 8.0–0 Hc7 9.Sf3 c4 10.Gc2 b5 11.Sg3 Wd8 12.Se5 Gf8 13.Gd2 a5 14.Ge1 g6 15.h4 Ga6 16.h5 Se7 17.hg6 hg6 18.Hf3 Gg7 19.Sh1 Gb7 20.Hh3 Kf8 21.Gh4 Sf5 22.Gf6 Gf6 23.g4 Sd6 24.g5 Gg7 25.Gg6 fg6 26.He6 Ge5 27.fe5 Kg7 28.Hf6 Kh7 29.ed6 Hc8 30.Hf7 Kh8 31.Wf2 Hg4 32.Wg2 Wd7 33.Hf6 i czarne poddały się.

110. Obrona królewsko – indyjska [E65]
Salazar G. (Boliwia) – Camarena (Meksyk)

1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.0–0 d6 6.d4 Sbd7 7.Sc3 c5 8.e4 cd4 9.Sd4 Se5 10.He2 Gg4 11.f3 Gd7 12.Sc2 Wc8 13.Se3 a6 14.Kh1 Gc6 15.f4 Sed7 16.Wd1 b5 17.e5 Gg2 18.Sg2 Se8 19.cb5 ab5 20.Hb5 Wc5 21.Hd3 Wa5 22.b4 Wa7 23.Sb5 Wb7 24.Gb2 Hb6 25.a4 de5 26.fe5 Se5 27.He2 Sc6 28.Gg7 Sg7 29.Wdb1 Sf5 30.g4 Sfd4 31.Sd4 Sd4 32.Hc4 Wc7 33.Hd3 Wc2 34.b5 Wfc8 35.Wd1 Hb7 36.Hf1 Se2 37.Wa3 He4 38.We3 Hg4 39.We1 Sd4 40.We4 Hd7 41.We7 Hd5 42.W7e5 Hf3 43.b6 Wf2 44.Hg1 Wcc2 45.We7 Hg2 46.Hg2 Wg2 47.W7e3 Wh2 48.Kg1 Wcg2 49.Kf1 Wf2 50.Kg1 Se2 51.W1e2 We2 52.b7 Wb2 53.b8H Wb8 54.Kh2 Wb2 55.Kg3 Wa2 56.We4 f5 57.Wb4 g5 58.Wb5 Wa3 59.Kg2 Wa4 60.Wf5 h6 61.Wb5 Kg7 62.Wb6 Wf4 63.Kg3 Wf6 64.Wb8 Kg6 65.Wg8 Kh5 66.Wa8 Wb6 67.Wa3 Kg6 68.Wc3 h5 69.Wa3 h4 70.Kg4 Wb4 71.Kh3 Kh5 72.Wa5 Wf4 73.Wb5 Wf3 74.Kg2 Wa3 75.Wc5 h3 76.Kh2 Kh4 77.Wc4 g4 78.Wb4 Wa2 79.Kg1 Wc2 80.Wa4 Kg5 81.Wa5 Kf4 82.Wh5 Kg3 83.Kf1 Wf2 84.Ke1 Kg2 85.Wg5 g3 i białe poddały się.

111. Partia węgierska [C50]
Reza (Meksyk) – Zegada (Boliwia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Ge7 4.Sc3 Sf6 5.d3 d6 6.h3 Sa5 7.Gd5 c6 8.Gf7 Kf7 9.b4 Wf8 10.ba5 Ha5 11.Gd2 Hc7 12.0–0 Kg8 13.Sh2 Ge6 14.a4 Sd7 15.Se2 Wf7 16.f4 g6 17.Ge3 Gf8 18.Hd2 Gg7 19.c3 Waf8 20.Sf3 h6 21.a5 c5 22.d4 Gc4 23.fe5 de5 24.Wfe1 Kh7 25.d5 Sf6 26.Sg3 Hd6 27.Hc2 Sd7 28.Sd2 Ga6 29.c4 Wf6 30.Sdf1 He7 31.Sh2 Wd6 32.Sf3 Sf6 33.Gc5 Hc7 34.Gd6 Hd6 35.c5 He7 36.Wac1 Gb5 37.Hc3 Sd7 38.He3 Wc8 39.c6 bc6 40.dc6 Gc6 41.Ha7 Hd8 42.Wed1 Wc7 43.Ha6 Gb7 44.Hd3 Wc1 45.Wc1 Gc8 46.Hc4 Gb7 47.Hc7 i czarne poddały się.

112. Gambit hetmański [D24]
Carvajal (Boliwia) – Delgado (Meksyk)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 Gg4 5.Se5 Sbd7 6.Sg4 Sg4 7.e4 Sgf6 8.e5 Sg8 9.Gc4 e6 10.0–0 Sb6 11.Gb3 Se7 12.Gg5 Hd7 13.Wc1 h6 14.Gh4 Sf5 15.Gg3 Sd4 16.Se4 Sb3 17.Hb3 c6 18.Kh1 Ge7 19.f4 0–0 20.Gf2 Sd5 21.Gc5 Wfd8 22.Gd6 b6 23.g4 Gd6 24.Sd6 c5 25.f5 Wf8 26.Hg3 Hc6 27.Kg1 Ha4 28.Wc4 Ha2 29.g5 hg5 30.f6 Sf6 31.ef6 gf6 32.Hc3 e5 33.Se4 Wfd8 34.Sf6 Kf8 35.Sh7 Kg8 36.Sf6 Kf8 37.Sg4 Wd4 38.Se5 Kg8 39.Hf3 Wf8 40.Hf6 Wc4 41.Hg5 Kh7 42.Wf7 i czarne poddały się.

Grupa: 3

Wyniki II rundy:

Izrael

4,0 : 0,0

Irlandia

Francja

0,0 : 4,0

Węgry

Szkocja

0,5 : 3,5

Szwecja

Holandia

-

Pauza

Pogromowa runda. Silne zespoły w starciu z szachowymi „kopciuszkami” straciły tylko pół punktu (Fairhurst – Stahlberg 0,5 : 0,5). W zespole węgierskim pojawił się nowy zawodnik – Janos Flesch. Był to jego jedyny olimpijski występ. Flesch urodził się 30 września 1933 roku w Budapeszcie. 16 lat po omawianej tu Olimpiadzie otrzymał tytuł arcymistrza. W 1965 roku zagrał w drużynowych mistrzostwach Europy, jakie miały miejsce w Hamburgu. Zdobył tam dwa brązowe medale: jeden drużynowy, a drugi za wynik indywidualny. W latach 1958 – 1975 startował w mistrzostwach kraju. Najlepsze wyniki: 1963 – 5 miejsce, 1964 – 4 miejsce, 1965 – 5 miejsce i 1966 – 5 miejsce. Grał m.in. w Reggio Emilii 1963/1964 (1 – 4 miejsce wraz z Teschnerem, Barczą i Gerebenem), w Beverwijk 1964 (2 miejsce w turnieju B za Lehmannem), w Szombathely 1966 (3 miejsce za Uhlmannem i Bronsteinem, był to tradycyjny Memoriał Asztalosa), w Warnie 1968 (2 miejsce za Zacharowem), w Biel 1973 (1 – 2 miejsce wraz z Vukiciem w turnieju otwartym), w Dortmundzie 1976 (2 miejsce za Romaniszynem), w Oslo1976 (1 – 2 miejsce wraz ze Spasowem). W 1960 roku ustanowił rekord świata w grze „na ślepo” rozgrywając symultanę na 52 szachownicach. Napisał wiele książek, wśród których największą popularność i uznanie zyskała księga turniejów międzystrefowych 1976. 9 grudnia 1983 roku Janos Flesch zginął w wypadku samochodowym. Wracał z turnieju szachowego w Ramsgate. W 1963 roku uzyskał tytuł mistrza międzynarodowego, a w 1980 roku FIDE nadała mu tytuł honorowego arcymistrza za wyniki uzyskane w przeszłości.

Stan po II rundzie:

1

Węgry*

7

2 – 3

Szwecja* i Izrael*

5

4

Irlandia*

3

5

Francja*

2,5

6

Luksemburg

1

7

Szkocja

0,5

113. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A62]
IM Porath (Izrael) – Keogh (Irlandia)

1.d4 e6 2.c4 Sf6 3.Sc3 c5 4.d5 ed5 5.cd5 d6 6.g3 g6 7.Gg2 Gg7 8.Sf3 0–0 9.0–0 Gd7 10.Hd3 Hc7 11.Sd2 Sg4 12.h3 Sf6 13.Sc4 Sa6 14.Gf4 Se8 15.Se4 Ge5 16.Ge5 de5 17.d6 Hc8 18.Se5 Wb8 19.Wfd1 b5 20.He3 Wb6 21.Wac1 c4 22.a4 f6 23.Sd7 Hd7 24.ab5 Wb5 25.Hd4 Wb6 26.Wc4 Sb8 27.Hc3 Sa6 28.b4 Sd6 29.Hd4 i czarne poddały się.

114. Partia hiszpańska [C91]
Murphy (Irlandia) – Kraidman (Izrael)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d6 9.d4 Gg4 10.d5 Sb8 11.Sbd2 Sbd7 12.h3 Gh5 13.Sf1 Se8 14.Gc2 Gf3 15.Hf3 g6 16.Gh6 Sg7 17.Se3 Gg5 18.Gg7 Kg7 19.g3 Sb6 20.b3 Hd7 21.h4 Ge3 22.He3 Hh3 23.Gd3 f5 24.Gf1 Hg4 25.Ge2 He4 26.He4 fe4 27.c4 bc4 28.bc4 Wf5 29.Wac1 Sd7 30.Wc2 Sc5 31.Gf1 Waf8 32.Gg2 Wb8 33.Ge4 Wff8 34.Gg2 Wb4 35.Kh2 a5 36.Wee2 a4 37.We3 h5 38.Gf1 Kh6 39.Kg2 Wfb8 40.f3 Wb2 41.Wec3 a3 42.Ge2 Sa4 i białe poddały się.

115. Obrona sycylijska [B57]
Guthi (Izrael) – O’Hare (Irlandia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Gc4 Sc6 7.Sc6 bc6 8.e5 Sd7 9.ed6 ed6 10.0–0 d5 11.Sd5 Sc5 12.Hf3 f5 13.We1 Kd7 14.Gf4 Se4 15.Wad1 Sd6 16.Sb4 Hb6 17.Hc3 Gb7 18.Ge6 Kc7 19.Sd5 i czarne poddały się.

116. Obrona Caro – Kann [B17]
De Loughrey (Irlandia) – Stepak (Izrael)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sd7 5.Sf3 Sgf6 6.Gd3 Se4 7.Ge4 Sf6 8.Hd3 g6 9.0–0 Gg7 10.c3 0–0 11.Se5 Se4 12.He4 Gf5 13.He2 Hd5 14.Gf4 Wfe8 15.Wfe1 Wad8 16.Wad1 f6 17.Sc4 Hb5 18.Se3 He2 19.We2 Ge6 20.Wde1 Kf7 21.b3 b5 22.Sc2 Gd5 23.Sb4 a5 24.Sd3 a4 25.Sc5 e5 26.de5 fe5 27.Gg5 Wa8 28.h3 ab3 29.ab3 Wa7 30.Ge3 Wa3 31.Gc1 Wa1 32.Gb2 We1 33.We1 e4 34.Wa1 b4 35.Wa7 We7 36.We7 Ke7 37.Sa4 c5 38.c4 Gb2 39.Sb2 Gc6 40.Kf1 Kd6 41.Ke2 g5 42.Sd1 Ke5 43.Ke3 h5 44.Sb2 h4 45.Sd1 Gd7 46.Sb2 g4 47.hg4 Gg4 48.Sa4 Kd6 49.Sb2 Gf3 50.Kf4 Gg2 51.Sd1 h3 52.Kg3 Ke5 53.Sb2 Kd4 54.Sa4 Gf3 55.Kh3 Gd1 i białe poddały się.

117. Debiut Betbedera – Richtera – Weresowa [D01]
Thiellement (Francja) – GM Portisch (Węgry)

1.d4 Sf6 2.Sc3 d5 3.Gg5 Sbd7 4.Sf3 g6 5.e3 Gg7 6.Ge2 0–0 7.0–0 c6 8.Hd3 We8 9.Wad1 b5 10.b4 a5 11.a3 e5 12.de5 Se5 13.Se5 We5

14.f4? (Teraz o wyniku partii zadecyduje słabość pola „e3”. Warto zauważyć jak Portisch precyzyjnie wykorzysta błąd białych) 14…We8 15.Gf3 Gf5 16.Hd2 Hb6 17.Wfe1 ab4 18.ab4 Wa3 19.Gh4 Sg4 20.Sb1 Wae3 21.Kh1 We1 22.We1 We1 23.He1 He3 24.Gg4 He1 25.Ge1 Gg4 26.Sd2 Gf5 27.Sb3 Gc2 28.Sa5 Gb2 29.Sc6 d4 30.Gd2 Ge4 31.Sa7 Gc3 32.Gc1 d3 33.Sb5 Gb4 i białe poddały się.

118. Obrona słowiańska [D45]
GM Lengyel (Węgry) – Bergraser (Francja)

1.Sf3 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.d4 c6 5.e3 Sbd7 6.Hc2 Gd6 7.b3 He7 8.Ge2 dc4 9.bc4 e5 10.0–0 0–0 11.We1 We8 12.Gb2 e4 13.Sd2 Sf8 14.f4 ef3 15.Gf3 Sg4 16.Sf1 Hh4 17.g3 Hh3 18.e4 Se6 19.Wad1 Sg5 20.Gg2 Hh5 21.e5 Gf8 22.h4 Gf5 23.He2 Se6 24.Se4 Gb4

25.Sd6! Ge1 26.We1 Sf8? (26…Hg6) 27.Se3! Gd7 28.Gf3 f5 29.Se8 We8 30.d5 Hh6 31.Gg4 fg4 32.e6 Se6 33.de6 He6 34.Hd3 c5 35.Hd5 Gc6 36.He6 We6 37.Kf2 h5 38.Sf5 We1 39.Ke1 Ge4 40.Sd6 Gc6 41.Sc8 i czarne poddały się.

119. Obrona sycylijska [B43]
Noradounguian (Francja) – IM Forintos (Węgry)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.Ge2 b5 7.Gf3 Gb7 8.0–0 d6 9.a4 ba4 10.Wa4 Sd7 11.Sb3 Wb8 12.Ge2 Sgf6 13.Hd4 e5 14.He3 Sb6 15.Wa1 d5 16.ed5 Sbd5 17.Sd5 Sd5 18.Hg3 f6 19.Sa5 Gc8 20.Gd2 Sb6 21.b3 Kf7 22.Sc4 Sd5 23.Se3 Sf4 24.Gc4 Hc4 25.Sc4 Se2 26.Kh1 Sg3 27.hg3 h5 28.Kg1 Ge7 29.Ga5 Ge6 30.Se3 Whc8 31.Wfd1 Wc6 32.Kf1 Wb7 33.Ke2 g6 34.Ge1 Wb5 35.Wa5 Wb8 (Białe zapomniały o konieczności obrony piona „c2”)

36.Sd5?? Wc2 37.Kf1 Wd8 38.Se3 Wd1 39.Sd1 Wc1 40.Ke2 Gb3 41.Sc3 Gb4 42.Wa6 We1 43.Ke1 Gc3 44.Ke2 Gc4 45.Ke3 Ga6 i białe poddały się.

120. Partia pionem hetmańskim [A49]
IM Flesch (Węgry) – Zinser (Francja)

1.Sf3 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.0–0 0–0 5.d4 d6 6.Sc3 Sbd7 7.e4 e5 8.a4 c6 9.h3 a5 10.Ge3 We8 11.We1 Hc7 12.Hd2 ed4 13.Sd4 Sc5 14.Gh6 Ge6 15.Wad1 Wad8 16.Gg7 Kg7 17.Hc1 Gc8 18.b3 Sfd7 19.Sb1 f6 20.Sa3 Se5 21.f4 Sf7 22.Sc4 We7 23.We3 Wde8 24.Wde1 Sa6 25.Hd2 Sb4 26.Kh2 Gd7 27.W3e2 b6 28.Se3 Sa6 29.Sg4 h5 30.Se3 Sc5 31.Hc3 Se4 32.Ge4 We4 33.Kg1 Hd8 34.h4 c5 35.Sf3 d5! (Pozycja czarnych jest kompletnie wygrana!)

36.Hd3 Gc6 37.f5 d4?! (37…Hb8!) 38.fg6 We3 39.We3 de3?? (39…We3! i białe mogą się poddać! Teraz nieoczekiwanie pozycja wyrównuje się) 40.gf7 Kf7?? (Tylko 40…Wf8 dawało równą grę. Teraz białe wygrywają) 41.Hh7! Kf8 42.Hh8 Kf7 43.Sg5 fg5 44.Hh7 Kf6 45.Wf1 i czarne poddały się.

Andre Thiellement – 1962 rok
Zdjęcie: heritageechecsfra.free.fr

121. Obrona holenderska [A80]
IM Fairhurst (Szkocja) – GM Stahlberg (Szwecja)

1.d4 e6 2.Sf3 f5 3.Gg5 Sf6 4.Sbd2 d5 5.e3 Sbd7 6.Ge2 Gd6 7.c4 c6 8.0–0 0–0 9.Hc2 He8 10.Gf4 Ge7 11.Wac1 Se4 12.Se4 fe4 13.Se5 Se5 14.Ge5 Gd7 15.f3 Gg5 16.f4 Ge7 17.c5 Gf6 18.Gd6 Ge7 19.Ge5 Gf6 20.Gd6 Ge7 21.Ge5 i remis.

122. Partia wiedeńska [C26]
Sköld (Szwecja) – Aitken (Szkocja)

1.e4 e5 2.Sc3 Sf6 3.g3 d5 4.ed5 Sd5 5.Gg2 Sb6 6.Sge2 Ge7 7.0–0 0–0 8.d4 ed4 9.Sd4 c6 10.b3 Gf6 11.Ge3 c5 12.Sde2 He7 13.Se4 Sa6 14.Sf6 Hf6 15.Hc1 Gg4 16.Sf4 Wab8 17.a4 Hd8 18.a5 Sd7 19.h3 Gf5 20.Wd1 He8 21.g4 Ge6 22.Hb2 Sf6 23.g5 Sd7 24.Wd6 Gf5 25.Wad1 Sc7 26.Sh5 He5 27.Hc1 He7 28.Hd2 Se5 29.Gf4 f6 30.gf6 gf6 31.He3 Wbe8 32.Gh6 Wf7 33.Hc5 Se6 34.Hc3 Gg6 35.Sg3 Hc7 36.Hc7 Wc7 37.Gd5 Gf7 38.f4 Sc6 39.Se4 Kh8 40.Sf6 Wee7 41.Ge6 We6 42.Wd8 Sd8 43.Wd8 Ge8 44.Se8 i czarne poddały się.

123. Partia pionem hetmańskim [A45]
Fallone (Szkocja) – Jansson (Szwecja)

1.d4 Sf6 2.Gf4 g6 3.e3 Gg7 4.c3 0–0 5.Sf3 d6 6.Sbd2 Sbd7 7.Gc4 Sh5 8.Gg3 c6 9.Hc2 d5 10.Gd3 c5 11.b3 Sg3 12.hg3 e5 13.de5 He7 14.e6 He6 15.0–0–0 Hf6 16.c4 dc4 17.Gc4 Sb6 18.Gd3 Ha1 19.Hb1 Hc3 20.Hc2 Sd5 21.Se4 Ha5 22.Gc4 Sb4 23.Gf7 Wf7 24.Hc4 b5 25.Hc5 Gf5 i białe poddały się.

124. Debiut Retiego [A16]
Fridh (Szwecja) – Bonner (Szkocja)

1.c4 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.Sc3 0–0 5.e3 d6 6.Sge2 Sbd7 7.0–0 Wb8 8.Hc2 a6 9.b4 Se5 10.d3 Gd7 11.f4 Sc6 12.Wb1 Hc8 13.We1 Gh3 14.Gh1 e5 15.b5 Se7 16.ba6 ba6 17.Wb8 Hb8 18.fe5 de5 19.Ga3 Gh6 20.Sd1 We8 21.Sec3 Sf5 22.Ha4 We6 23.Gc5 Sg4 24.Gd5 He8 25.Ge6 He6 26.Se4 Sd6 27.Gd6 cd6 28.Sef2 Sf2 29.Sf2 Hd7 30.Hd7 Gd7 31.Kf1 Kf8 32.Ke2 Ke7 33.Wb1 i czarne poddały się.

Grupa: 4

Wyniki II rundy:

USA

4,0 : 0,0

Turcja

Iran

1,0 : 3,0

Polska

Norwegia

1,5 : 2,5

Portugalia

Anglia

-

Pauza

Polska walczyła z Iranem. O przebiegu meczu opowie nam Władysław Litmanowicz. „W drugiej rundzie trwało rozpoznanie „na ślepo”. Polska grała z Iranem, a Anglicy pauzowali. Spotkanie z Iranem przyniosło nam zwycięstwo 3,0 : 1,0, ale mogło być 4,0 : 0,0. Bednarski, Śliwa i Balcerowski wygrali swe partie w sposób przekonywający. Natomiast Filipowicz w partii z Jelvehem uzyskawszy przewagę pozycyjną i piona więcej zaofiarował niepoprawnie figurę i przegrał. Stratę tego punktu cała drużyna odczuła dość boleśnie. Sam Filipowicz, który pełnił funkcję kapitana, był niepocieszony.”

Po meczu USA – Turcja, było wiadomo, że osłabiona ekipa amerykańska będzie mimo wszystko zdecydowanym faworytem czwartej grupy eliminacyjnej. Norwegowie nieoczekiwanie przegrali z Portugalią na dwóch pierwszych szachownicach: Johannessen – Ribeiro 0,0 : 1,0 i Durao – Zwaig 1,0 : 0,0 i przestali się liczyć w walce o awans do finału głównego. Najbardziej widowiskową partią okazało się spotkanie Durao – Zwaig, gdzie wzorem „starych mistrzów” Durao wygrał dzięki serii pięknych poświęceń.

Stan po II rundzie:

1

USA*

6,5

2

Polska*

4,5

3

Portugalia*

4,0

4 – 5

Anglia i Iran*

3,5

6

Norwegia

1,5

7

Turcja*

0,5

125. Obrona królewsko – indyjska [E80]
Saidy (USA) – Süer (Turcja)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 e5 6.Sge2 ed4 7.Sd4 0–0 8.Ge3 c6 9.Hd2 d5 10.cd5 cd5 11.e5 Se8 12.f4 Sc6 13.Sc6 bc6 14.Gc5 Sc7 15.Gf8 Hf8 16.Ge2 Wb8 17.Wc1 Se6 18.0–0 Wb4 19.Gd3 c5 20.a3 Wf4 21.Wf4 Sf4 22.Hf4 Gh6 23.Hf1 Ge3 24.Kh1 Gc1 25.Hc1 Ge6 26.Gf1 c4 27.Hd2 Hc5 28.Se2 Hf2 29.Hf4 He1 30.Sd4 Gd7 31.Hf6 h5 32.Hf4 c3 33.bc3 Hc3 34.Hh4 Ha1 35.Kg1 Gg4 36.Hd8 Kh7 37.Hd5 Ha3 38.Hf7 Kh6 39.Hf4 Kh7 40.h3 Gc8 41.Sf3 i czarne poddały się.

126. Debiut Retiego [A14]
Tebi (Turcja) – GM Bisguier (USA)

1.c4 Sf6 2.Sf3 e6 3.g3 d5 4.Gg2 Ge7 5.0–0 0–0 6.b3 b6 7.Gb2 Gb7 8.cd5 ed5 9.d4 Sbd7 10.Sc3 We8 11.e3 Gd6 12.We1 a6 13.a3 b5 14.b4 Sb6 15.Sd2 Hd7 16.e4 de4 17.Sce4 Se4 18.Se4 Gd5 19.Hh5 c6 20.Sd6 Hd6 21.Gd5 Hd5 22.We5 We5 23.de5 Sc4 24.Gc3 Hd3 25.Wc1 Wd8 26.Hg4 Hd7 27.Hd7 Wd7 28.Kf1 Kf8 29.Ke2 Ke7 30.f4 Ke6 31.Ge1 Kf5 32.Wc3 Ke4 33.Wb3 Wd5 34.Wc3 g5 35.Wf3 g4 36.Wb3 Wd4 37.Wc3 Kd5 38.Wb3 We4 39.Kd1 We3 40.We3 Se3 41.Ke2 Sc4 42.Kd3 Sa3 43.Gc3 Sc4 44.Ga1 a5 45.ba5 Sa5 46.f5 Sc4 i białe poddały się.

127. Debiut Retiego [A11]
IM Byrne D. (USA) – Nutku (Turcja)

1.c4 Sf6 2.g3 c6 3.Sf3 d5 4.b3 g6 5.Gb2 Gg7 6.Gg2 0–0 7.0–0 dc4 8.bc4 Ge6 9.Hc2 Hc8 10.We1 Gh3 11.Gh1 Sa6 12.d4 Sc7 13.e4 Se6 14.Sbd2 Sh5 15.d5 Gb2 16.Hb2 Sef4 17.We3 cd5 18.cd5 Sf6 19.Wc1 Hg4 20.Sc4 Wac8 21.Sce5 Wc1 22.Hc1 Hh5 23.gf4 Sg4 24.Wc3 f6 25.Sc4 Se5 26.Sce5 fe5 27.Se5 Wf4 28.Wh3 Hg5 29.Gg2 He5 30.Wf3 i czarne poddały się.

128. Partia pionem hetmańskim [A48]
Bilyap (Turcja) – Addison (USA)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Gf4 Gg7 4.e3 0–0 5.h3 d6 6.Ge2 c5 7.c3 b6 8.0–0 Gb7 9.Sbd2 Sbd7 10.Gh2 Se4 11.Se4 Ge4 12.Sd2 Gb7 13.Gf3 Hc7 14.Gb7 Hb7 15.Sf3 b5 16.He2 Wfc8 17.Wad1 b4 18.e4 bc3 19.bc3 cd4 20.cd4 Wc6 21.e5 d5 22.Gf4 Wac8 23.Wb1 Sb6 24.a4 Hd7 25.Hb5 e6 26.Wbc1 Wc1 27.Wc1 Wc1 28.Gc1 Hb5 29.ab5 Sa8 30.Kf1 Sc7 31.Ke2 Sb5 32.Kd3 a5 33.Se1 f6 34.f4 g5 35.g3 gf4 36.gf4 Kf7 37.Sc2 Gh6 38.Gd2 a4 39.Sb4 a3 40.Ge3 fe5 41.de5 i białe poddały się.

Jacek Bednarski – 1963 rok
Zdjęcie: pzszach.org.pl

129. Obrona królewsko – indyjska [E64]
Mashian (Iran) – IM Bednarski (Polska)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.g3 0–0 5.Gg2 c5 6.d5 d6 7.Sf3 e5 8.de6 Ge6 9.Sg5 Gc4! (Bardzo ciekawa i na pewno poprawna ofiara jakości; białym trudno jest grać bez białopolowego gońca) 10.Gb7 Sbd7 11.Ga8 Ha8 12.0–0 d5 13.b3 Ga6 14.Ga3 We8 15.We1 d4 16.Sa4 Hd5 17.Sf3 Se4 18.Wc1 Gb7 19.Hc2

19…Sg5! 20.Sc5 Se5! 21.Sb7 Sgf3 22.ef3 Sf3 23.Kf1 Sh2 24.Kg1 Sf3 25.Kf1 Se1 26.Hc6 He5 (Najprostszą drogą do wygranej było 26…Hc6 27.Wc6 d3) 27.Sd6 He2 28.Kg1 Wf8 29.He4 Sf3 30.Kg2 Ha2 31.Gc5 Sg5 32.Hd5 Se6 33.Sb5 Wd8 34.Hc4 Wc8 35.b4 Hd2 36.Sa7 We8 37.Sc6 d3 38.Se7 Kh8 39.Sd5 He2 40.Se3 Kg8 (Skończył się obustronny obłędny niedoczas; końcówka jest oczywiście wygrana dla czarnych) 41.Hb5 Wd8 42.Hb7 Gh6! 43.Hf3 Sc5 44.bc5 Ge3 (45.He3 d2!) i białe poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

Filipowicz (po lewej) i Doda – Tel Awiw 1964
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

130. Obrona królewsko – indyjska [E70]
IM Śliwa (Polska) – Kahyai (Iran)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 c5 6.d5 h6 7.Gd2 0–0 8.Gd3 Sbd7 (Lepsze jest 8…Sa6) 9.f4 We8 10.Sge2 a6 11.a4 Sf8 12.0–0 e6 13.Hc2 ed5 14.Sd5 Sd5 15.cd5 Wb8 16.Gc3 b5 17.Gg7 Kg7 18.ab5 ab5 19.b3 Hb6? (Czarny hetman musi przykryć przekątną a1 – h8; należało grać 19…Sd7, chociaż przewaga białych jest oczywista i w tym wypadku)

20.Kh1 Gd7 21.Sg3 Wa8 22.Wa8 Wa8 23.f5! g5 (Czarne nie mają wystarczającej obrony; po otwarciu linii „f” białe również szybko wygrywają) 24.Sh5 (24…Kh7 25.Sf6 Kg7 26.Hb2!) i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

Schmidt (po lewej) i Doda – Tel Awiw 1964
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

131. Debiut Benkö [A00]
Jelveh (Iran) – Filipowicz (Polska)

1.g3 g6 2.Gg2 Gg7 3.d4 c5 4.c3 cd4 5.cd4 Hb6 6.e3 Sc6 7.Sc3 Sf6 8.Sge2 0–0 9.0–0 d6 10.e4 e5 11.d5 Sd4 12.h3 Gd7 13.Kh1 Sb5 14.Ge3 Sc3 15.Sc3 Hb2 16.Hd3 Wfc8 17.Wfc1 Ha3 18.Wab1

18…Se4?! (Niepotrzebne, chociaż nie takie złe. Po spokojnym 18…Wc7 19.Wb3 Ha5 20.Hb1 b6 z planem Ha5 – a6 – c8 pozycja czarnych jest lepsza, np. 21.Hb2 Ha6) 19.Ge4 f5 20.Se2 Ha4? [Klasyczna palcówka – czyli przestawienie posunięć. Należało grać 20…Wc1 21.Sc1 (21.Wc1 Ha2 22.Gg2 e4 23.Hc2 Hd5 ze złożoną pozycją) 21…Ha4 22.Gg2 f4 23.Hb7 (23.Gd2 Hd1 24.Kh2 Gf5) 23…fe3 24.fe3 a6 z wyrównanymi szansami] 21.Gg2 f4 22.gf4 Gf5 23.Hb3 (Tę prostą odpowiedź przeoczyłem) 23…Ha6 24.Wc8 Wc8 25.We1 Gd3 26.Sc1 Gc2 27.Hb4 ef4 28.Hf4 Ge5 29.Hf3 Ha5 30.He2 Gf5 31.Gd2 Ha3 32.He3 Ha6 33.Ge4 Wf8 34.f4 Hc4 35.fe5 Ge4 36.He4 Wf1 37.Kg2 He4 38.We4 Wd1 39.Gh6 Wd5 40.e6 i czarne poddały się. Uwagi: Andrzej Filipowicz, luty 2014 rok.

W pierwszym rzędzie: NN, Schmidt, Kryński (opiekun ekipy), Śliwa, NN i Doda – Tel Awiw 1964
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

132. Obrona Bogoljubowa [E11]
Balcerowski (Polska) – Safvat (Iran)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Gd2 Gd2 5.Hd2 d6 6.Sc3 Sc6 7.g3 0–0 8.Gg2 e5 9.0–0 Gf5 10.de5 de5 11.Hg5 Hc8 12.Sd5 Sd5 13.cd5 f6 14.Hc1 Sd8 15.Hc4 Kh8 (Lepsze było 15…Wf7) 16.Wac1 c6 17.Sd2 cd5 18.Gd5 Hc4 19.Sc4 Ge6 20.Wfd1 Gd5 21.Wd5 (Czarne marzą o remisie i dlatego korzystają z każdej okazji, by uprościć materiał, ale dzieje się to kosztem ustępstw pozycyjnych i krok za krokiem czarne wpadają w przegraną końcówkę) 21…Wc8 22.Wcd1 Wc4 23.Wd8 Kg8 24.W8d7 Wb4

25.Wc7! (Teraz już przegrana czarnych jest nieuchronna) 25…Wb2 26.Wdd7 Wb8 27.Wg7 Kh8 28.Wh7 Kg8 29.h4 f5 30.h5 Wb6 31.Wcg7 (Jeśli 31.h6, to 31…Wg6) 31…Kf8 32.Wg5! We8 33.h6 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

Od lewej: Bednarski, Doda i Schmidt – Tel Awiw 1964
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

133. Obrona Ragozina [D38]
IM Johannessen (Norwegia) – Ribeiro (Portugalia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Gg5 d5 5.e3 0–0 6.Sf3 Sbd7 7.cd5 ed5 8.Gd3 c6 9.Hc2 h6 10.Gh4 We8 11.0–0 Gd6 12.e4 de4 13.Se4 Ge7 14.Wfe1 Se4 15.Ge7 We7 16.Ge4 Sf6 17.Gf5 Gf5 18.Hf5 Hd7 19.Ha5 a6 20.We7 He7 21.We1 Hd7 22.Hb4 Sd5 23.Hb3 Sf4 24.g3 Sd5 25.Se5 Hc7 26.Sd3 a5 27.a3 Wd8 28.Sc5 b6 29.Se4 Se7 30.Wd1 Wd7 31.Hf3

31…Hd8! 32.Sc3 Wd4 33.We1 Wd6 34.Se4 We6 35.Wd1 Sd5 36.Sc3 Wd6 37.Sd5 Wd5 38.Wd5 Hd5 39.He3 b5 40.h4 a4 41.He2 h5 42.Kh2 g6 43.f4 He6 44.Hd3 Kh7 45.Hd4 Hd5 46.Hb4 Hb3 47.Hd2 c5 48.f5 gf5 49.Hg5 Hb2 50.Kh3 c4 51.Hh5 Kg8 52.Hf5 b4 53.Hg4 Hg7 54.Hc4 b3 55.Ha4 b2 56.Hc2 Hf6 57.Kg2 Hb6 i białe poddały się.

Od lewej: Bolesławski (ZSRR), Doda i Schmidt – Tel Awiw 1964
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

134. Obrona Pirca [B09]
Durao (Portugalia) – Zwaig (Norwegia)

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.f4 Gg7 5.Sf3 0–0 6.Ge3 c6 7.a4 Ha5 8.Gd3 Sa6 9.0–0 Sb4 10.Ge2 d5 11.e5 Se4 12.Se4 de4 13.Sg5 Sd5 14.Gc1 f5 15.c4 Sb4 16.Gd2 h6 17.Sh3 Wd8 18.Wa3 c5 19.d5 e6 20.Wg3 Kh7

21.Gh5 gh5 22.Hh5 Hc7 23.de6 He7 24.Ge3 Ge6 25.Sg5 Kg8

26.Se4 fe4 27.f5 Gf7

28.Wg7 Kf8 29.Hh6 He5 30.Hh8 i czarne poddały się.

135. Partia hiszpańska [C68]
Hoen (Norwegia) – Rocha (Portugalia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.b3 Gd6 6.Gb2 Gg4 7.h3 Gf3 8.Hf3 Hf6 9.He3 Se7 10.Sc3 0–0 11.Se2 Sg6 12.g3 He7 13.Hf3 He6 14.g4 Hf6 15.Hf5 Wfe8 16.d3 He7 17.g5 Sh4 18.Hg4 Hg5 19.Wg1 Hg4 20.Wg4 Sf3 21.Kd1 We6 22.Sg3 Sh2 23.Wg7 Kg7 24.Ke2 Wg8 25.Wh1 Kf8 26.Wh2 Weg6 27.Kf3 Wf6 28.Ke2 Wfg6 29.Kf3 Wf6 30.Ke2 Wfg6 i remis.

136. Obrona Pirca [B07]
Santos J. (Portugalia) – Vinje Gulbrandsen (Norwegia)

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Gg5 Gg7 5.Hd2 c6 6.Gh6 0–0 7.Gg7 Kg7 8.f4 e5 9.Sf3 Sbd7 10.fe5 de5 11.de5 Sg4 12.Hd4 Sde5 13.Wd1 Hd4 14.Wd4 Se3 15.Kd2 c5 16.Wa4 Sf1 17.Wf1 b5 18.Se5 ba4 19.Sa4 We8 20.Sd3 c4 21.Sdc5 f5 22.We1 fe4 23.Se4 Gf5 24.Sac5 Wad8 25.Kc3 Wc8 26.Kd4 Wc5 27.Kc5 We4 28.We4 Ge4 29.g3 Gc2 30.Kc4 Kf6 31.b4 Kf5 32.b5 Kg4 33.Kb4 Kh3 34.a4 Kh2 i białe poddały się.

Grupa: 5

Wyniki II rundy:

Kuba

3,5 : 0,5

Australia

Paragwaj

2,5 : 1,5

Puerto Rico

Czechosłowacja

1,5 : 2,5

Rumunia

Kolumbia

-

Pauza

Dla odmiany – spokojna runda. Z dwunastu rozegranych partii aż w siedmiu podpisano remis. W najważniejszym meczu grupy, Czechosłowacja – Rumunia, w partiach Pachman – Ghitescu, Gheorghiu – Filip i Mititelu – Kavalek podpisano remisy, a o wyniku całego spotkania zadecydował triumf Ciocaltei nad Hortem.

Na czwartej szachownicy Czechosłowacji zadebiutował 21. letni Lubomir Kavalek, kolejny duży talent szachowy. W latach 1964 – 1966 reprezentował na Olimpiadach Czechosłowację, potem „zniknął” i… w 1972 roku w Skopje pojawił się jako lider zespołu USA, którego barw bronił do 1986 roku.

Kavalek urodził się 9 sierpnia 1942 roku w Pradze. Rok po Olimpiadzie w Tel Awiwie uzyskał tytuł arcymistrza. W latach 1962 i 1968 był mistrzem kraju. W 1968 roku przyjechał do Polski, gdzie zajął 2 miejsce (za Smysłowem) w tradycyjnym turnieju pamięci Rubinsteina w Polanicy Zdroju. W czasie trwania tej imprezy wojska Układu Warszawskiego najechały na Czechosłowację, co spowodowało decyzję Kavalka wyemigrowania na zachód Europy. Finalnym miejscem podróży były Stany Zjednoczone, gdzie pojawił się w 1970 roku i szybko uzyskał obywatelstwo nowej ojczyzny. W barwach USA siedmiokrotnie walczył na Olimpiadach Szachowych. Dwukrotnie awansował do turnieju międzystrefowego. W Sousse 1967 był dziewiętnasty, a w Manili 1976 – siódmy. W roku 1973 podzielił wraz z Johnem Grefe 1 – 2 miejsce w mistrzostwach USA. Drugi raz ta sztuka udała mu się w 1978 roku. Wygrywał lub dzielił pierwsze miejsce w turniejach: Warna 1965 i 1967, Amsterdam 1968, Caracas 1968, Natanja 1971, Montila 1973, Solingen 1974 i Bochum 1981. W 1978 roku rozegrał mecz z jednym z największych talentów w historii szachów szwedzkich, godnym następcą Stahlberga – Ulfem Anderssonem i triumfował w stosunku 6,5 : 3,5. W 1974 roku osiągnął swój największy ranking wynoszący 2625 punktów ELO i zajął 10. miejsce na liście rankingowej FIDE.

Stan po II rundzie:

1 – 2

Rumunia* i Puerto Rico*

5,0

3 – 4

Paragwaj* i Kuba*

4,0

5

Kolumbia

3,0

6 – 7

Czechosłowacja i Australia*

1,5

137. Obrona Pirca [B08]
IM Jimenez E. (Kuba) – Koshnitsky (Australia)

1.e4 d6 2.d4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Sf3 Sf6 5.Ge2 0–0 6.0–0 Sbd7 7.e5 Se8 8.Gg5 f6 9.ef6 Sdf6 10.Hd2 e6 11.Wae1 c6 12.Gc4 Sc7 13.Se4 b5 14.Sf6 Gf6 15.Gb3 Sd5 16.We4 a6 17.Wfe1 Wa7 18.Gh6 We8 19.Sg5 Wae7 20.W4e2 Hc7 21.c3 Gg7 22.Se4 Wf7 23.Gg7 Kg7 24.Sg5 Wf6 25.Se4 Wf7 26.g3 h6 27.f4 Wef8 28.Sf2 He7 29.Sg4 g5 30.fg5 Hg5 31.Hg5 hg5 32.Sf2 Wd8 33.Se4 Kh6 34.Wf2 Wf2 35.Kf2 Sf6 36.Sf6 Wf8 37.We3 Wf6 38.Wf3 Kg7 39.Wf6 Kf6 40.Kf3 e5 41.h4 ed4 42.cd4 gh4 43.gh4 Gf5 44.Ke3 a5 45.Gd1 Gb1 46.a3 Gf5 47.b4 a4 48.Kd2 Ge4 49.Gg4 Gd5 50.Kc3 Ge4 51.Ge2 Gd5 52.Gd3 Gf3 53.Gb1 Gd5 54.Kd2 Gf3 55.Ke3 Gg4 56.Kf4 Gh5 57.Gd3 Gf7 58.Ge4 Ge8 59.Gb1 Gf7 60.Gd3 Ge8 61.Ge4 Gd7 62.h5 Ge8 63.h6 Gd7 64.h7 Kg7 65.Kg5 Ge8 66.Gb1 Gf7 67.Ge4 Ge8 68.h8H Kh8 69.Kf6 i czarne poddały się.

138. Partia katalońska [E00]
Hanks (Australia) – IM Perez J. (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.g3 e5 4.de5 Sg4 5.e4 Se5 6.f4 Sec6 7.Gg2 Gc5 8.Se2 d6 9.Sbc3 0–0 10.Sa4 Gb4 11.Gd2 a5 12.a3 Gd2 13.Hd2 Gg4 14.Sec3 Ge6 15.Sd5 Sa6 16.0–0 Sc5 17.Sc5 dc5 18.f5 Gd5 19.ed5 f6 20.Wad1 Se5 21.d6 c6 22.b4 ab4 23.ab4 Hb6 24.b5 Sc4 25.He2 Se5 26.bc6 bc6 27.Wb1 Ha5 28.Wfc1 c4 29.Wb7 Hc5 30.Hf2 Hf2 31.Kf2 Wa2 32.Kg1 c3 33.Ge4 We2 34.d7 Wd8 35.Gb1 c2 36.Ga2 Kf8 37.Wf1 Sf3 i białe poddały się.

139. Obrona królewsko – indyjska [E94]
Garcia G. (Kuba) – Fuller (Australia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.d5 Sbd7 8.0–0 Sc5 9.Sd2 a5 10.f3 Gh6 11.Sb3 Gc1 12.Hc1 Sb3 13.ab3 Gd7 14.f4 ef4 15.Hf4 Se8 16.c5 He7 17.cd6 cd6 18.Gb5 Gb5 19.Sb5 f5 20.Wae1 fe4 21.We4 Wf4 22.We7 Wb4 23.Wb7 Wb3 24.Sd6 Wb7 25.Sb7 Wb8 26.Sc5 Sd6 27.Wf6 Wc8 28.Sd3 Se4 29.Wf4 We8 30.Wf1 Sd2 31.Wd1 Sc4 32.b3 Sd6 33.Kf1 Wb8 34.Sc5 Wb5 35.Wc1 Kf7 36.Ke2 Kf6 37.Sd7 Kf5 38.Wc6 Wd5 39.Sb6 We5 40.Kf3 Sf7 41.h4 Wb5 42.g4 Ke5 43.Sc4 Kd5 44.Wc7 Wb3 45.Se3 Ke6 46.Wc6 Sd6 47.Wa6 h6 i remis.

140. Obrona królewsko – indyjska [E95]
Viner (Australia) – Cobo (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Sf3 0–0 5.e4 d6 6.Ge2 e5 7.0–0 Sbd7 8.We1 c6 9.Gg5 h6 10.Gh4 Hb6 11.de5 de5 12.Hd2 We8 13.Gf1 g5 14.Gg3 Sh5 15.Sa4 Hc7 16.Wad1 Sf4 17.Hd6 Hd6 18.Wd6 Sf8 19.Sc5 S8e6 20.Se6 Ge6 21.a3 a5 22.h3 Wed8 23.Wed1 Wd6 24.Wd6 a4 25.Wd2 Kf8 26.Se1 Ke8 27.f3 Gf8 28.Gf2 Ge7 29.Sc2 h5 30.Se3 Gc5 31.Sd1 Gf2 32.Kf2 h4 33.Sc3 Ke7 34.Ge2 Se2 35.Ke2 Gc4 36.Ke1 b5 37.Sd1 Wd8 38.Wd8 Kd8 39.Se3 Ge6 40.Kd2 Kc7 41.Kc3 Kb6 42.Kb4 c5 43.Kc3 Ka5 44.Kd3 b4 45.Kd2 Kb5 46.Kc1 c4 47.ab4 Kb4 48.Kc2 f6 49.Sd1 f5 50.Sf2 fe4 51.fe4 Gg8 52.Sd1 Gh7 53.Sc3 Gg6 54.Kc1 a3 55.Sd5 Kb3 56.ba3 Ge4 57.Se3 c3 58.Sg4 Gg2 59.Se5 Gh3 60.Sf3 Gg2 i białe poddały się.

141. Obrona sycylijska [B21]
Silva R. (Paragwaj) – Colon Romero M. (Puerto Rico)

1.e4 c5 2.d4 cd4 3.c3 dc3 4.Sc3 Sc6 5.Sf3 g6 6.Gc4 Gg7 7.Hd5 e6 8.Hd6 He7 9.Hd3 Sf6 10.0–0 0–0 11.Gf4 Se8 12.Wad1 a6 13.e5 f6 14.ef6 Gf6 15.Gh6 Gg7 16.Gg7 Sg7 17.h4 Hb4 18.He4 b5 19.Gb3 He4 20.Se4 Sa5 21.Sc5 Sb3 22.ab3 d5 23.Wfe1 Wa7 24.Sg5 We8 25.b4 h6 26.Sf3 Kf7 27.Se5 Kf6 28.Sg4 Kf7 29.Sh6 Kf8 30.g4 a5 31.We3 ab4 32.Wf3 Sf5 33.gf5 gf5 34.Se6 Ge6 i remis.

142. Partia hiszpańska [C77]
Reissmann (Puerto Rico) – Saguier (Paragwaj)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.c3 Sf6 6.d3 Ge7 7.0–0 0–0 8.h3 b5 9.Gc2 Gb7 10.We1 Hd7 11.Sbd2 d5 12.ed5 Hd5 13.Sf1 Wad8 14.Gg5 h6 15.Gh4 Hc5 16.He2 Wfe8 17.Se3 Sh5 18.Ge7 He7 19.Sf5 Hf6 20.d4 Sf4 21.He3 Sg6 22.de5 Sce5 23.Se5 We5 24.Ha7 Hc6 25.f3 Hc5 26.Hc5 Wc5 27.We2 Sf4 28.Wf2 We5 29.Kf1 Sd5 30.We1 We1 31.Ke1 Sf4 32.Kf1 c5 33.Kg1 Kf8 34.Kh2 Gc8 35.Sg3 Gb7 36.Ge4 Ge4 37.Se4 Se6 38.g4 Wd3 39.f4 We3 40.Sg3 c4 i remis.

143. Obrona półsłowiańska [D46]
Cantero (Paragwaj) – Martinez F. (Puerto Rico)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Sf3 c6 5.e3 Sbd7 6.Gd3 Gd6 7.0–0 0–0 8.e4 de4 9.Se4 Se4 10.Ge4 f5 11.Gc2 e5 12.c5 Ge7 13.Gb3 Kh8 14.Se5 Se5 15.de5 Gc5 16.Hc2 He7 17.Gf4 b6 18.Wad1 g5 19.Gd2 f4 20.e6 Ge6 21.Gc3 Kg8 22.Wfe1 Wae8 23.We6 He6 24.Ge6 We6 25.Wd7 Ge7 26.Hb3 Kf7 27.Wa7 Wd8 28.h3 Wd5 29.Hb6 Kg6 30.We7 Wd1 31.Kh2 We7 32.Hc6 Kf7 33.Hf6 i czarne poddały się.

144. Partia pionem hetmańskim [D02]
Cintron (Puerto Rico) – Gonzales J. (Paragwaj)

1.d4 e6 2.g3 Sf6 3.Gg2 d5 4.Sf3 c5 5.c3 Sc6 6.0–0 Hb6 7.e3 Ge7 8.Sbd2 0–0 9.a3 Gd7 10.b4 cb4 11.cb4 a5 12.ba5 Sa5 13.Se5 Gb5 14.We1 Sc6 15.a4 Ga6 16.Ga3 Ga3 17.Wa3 Se5 18.de5 Sd7 19.Ha1 Wfc8 20.Wb1 Ha5 21.Sf3 Wc7 22.Gf1 Wac8 23.Ga6 Ha6 24.Wab3 Sc5 25.Wb6 Ha4 26.Ha4 Sa4 27.Wb7 Wb7 28.Wb7 Sc5 29.Wa7 Sd3 i remis.

145. Gambit hetmański [D23]
GM Pachman (Czechosłowacja) – IM Ghitescu (Rumunia)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 Sf6 4.Ha4 c6 5.Hc4 Gg4 6.Sbd2 g6 7.g3 Gg7 8.Gg2 0–0 9.0–0 Sa6 10.e4 Sd7 11.h3 Ge6 12.Hd3 h6 13.Wd1 Sb6 14.Sb3 Hc8 15.Kh2 Wd8 16.Gf4 Gc4 17.Hd2 g5 18.Ge3 e5 19.Hc3 ed4 20.Wd4 We8 21.e5 Ge6 22.Gd2 Gd5 23.We1 c5 24.Wg4 Ge6 25.Wge4 Gf5 26.W4e2 Sd5 27.Hc4 Sb6 28.Hc3 Sd5 29.Hc4 Sb6 30.Hc3 i remis.

Filip (po lewej) – Keres, Buenos Aires 1964
Zdjęcie: „Chess Review” numer 10/1964

146. Obrona Caro – Kann [B17]
IM Gheorghiu (Rumunia) – GM Filip (Czechosłowacja)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sd7 5.Gc4 Sgf6 6.Sg5 e6 7.He2 Sb6 8.Gb3 h6 9.S5f3 c5 10.Ge3 Hc7 11.Se5 a6 12.Sgf3 Sbd5 13.0–0 Gd6 14.Sc4 Ge7 15.dc5 Gc5 16.Gc5 Hc5 17.a4 0–0 18.a5 Gd7 19.Sce5 Wfd8 20.Wfd1 Ge8 21.Hc4 Hc4 22.Gc4 Kf8 23.Wd4 Ke7 24.Wad1 Sc7 25.Wd8 Wd8 26.Wd8 Kd8 27.Sd4 Sd7 28.Sd3 Ke7 29.f4 Kd6 30.Kf2 Sc5 31.Ke3 Sd3 32.Kd3 Gd7 33.b4 f6 34.Sb3 Gc6 35.g3 e5 36.Sc5 f5 37.h4 i remis.

147. Obrona staroindyjska [A56]
IM Hort (Czechosłowacja) – IM Ciocaltea (Rumunia)

1.d4 c5 2.d5 e5 3.e4 d6 4.Gd3 Sf6 5.c4 Ge7 6.Sc3 0–0 7.Sf3 a6 8.0–0 Se8 9.a3 g6 10.b4 b6 11.Se1 f5 12.f4 ef4 13.Gf4 Gf6 14.Wc1 g5 15.Gd2 f4 16.Hh5 Wa7 17.Sf3 Sd7 18.h4 Se5 19.Se5 de5 20.hg5 Gg5 21.Ge2 Wg7 22.Hf3 Gh4 23.Ge1 Ge1 24.Wce1 Wf6 25.Hh5 Wfg6 26.Wf2 Hd6 27.bc5 bc5 28.Wb1 Sf6 29.Hh4 Wg3 30.Gf3

30…Wh3 i białe poddały się.

148. Obrona królewsko – indyjska [E71]
Mititelu (Rumunia) – Kavalek (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 g6 4.Sc3 Gg7 5.e4 d6 6.h3 0–0 7.Gg5 Ha5 8.Gd2 e6 9.Gd3 ed5 10.ed5 Sbd7 11.Sf3 We8 12.Ge2 Hb6 13.0–0 Se4 14.Se4 We4 15.Gd3 We8 16.Wb1 Se5 17.Se5 de5 18.Ge3 Hd6 19.Ha4 Wd8 20.Wfd1 Gd7 21.Hc2 a5 22.f3 f5 23.b3 We8 24.Gf1 Gf8 25.a3 b6 26.We1 Hf6 27.Gd2 Gd6 28.Gc3 Hh4 29.Hf2 Hg5 30.h4 Hh5 31.Wb2 We7 32.Hg3 f4 33.Hg5 Hg5 34.hg5 Gf5 35.Wd2 e4 36.fe4 We4 37.We4 Ge4 38.Gf6 a4 39.Gd3 Gd3 40.Wd3 ab3 41.Wb3 Wa6 42.Gd8 Wa8 43.Gf6 Wa6 44.Wb1 Kf7 45.We1 Wa3 46.We6 Gf8 47.Wb6 Wa4 48.Wb7 Ke8 49.Wb8 Kf7 50.Wb7 i remis.

Grupa: 6

Wyniki II rundy:

Argentyna

3,0 : 1,0

NRD

Islandia

1,0 : 3,0

Ekwador

Urugwaj

2,0 : 2,0

Monako

Kanada

-

Pauza

Osłabiona drużyna Argentyny nie miała problemu z osiągnięciem zwycięstwa nad zespołem NRD, bezpośrednim konkurentem do pierwszego miejsca. W partiach Eliskases – Uhlmann i Golz – Wexler podpisano remisy, a na pozostałych triumfowali Argentyńczycy.

W zespole Argentyny, od razu na drugiej szachownicy zadebiutował Raimundo Garcia. Urodził się 27 maja 1936 roku. Pierwszym jego występem był udział w turnieju w Santa Fe 1956 wygranym przez Najdorfa, gdzie zajął 7 miejsce. Dwa lata potem był 10 – 11 w mistrzostwach Argentyny (wygrał Pilnik). W 1959 roku był 6 – 7 w Quilmes, a następnie 3 – 5 w Buenos Aires 1963. W tymże roku wygrał mecz ze Schweberem w stosunku 3,0 : 2,0. Był mistrzem Ameryki Łacińskiej w 1962 roku triumfując w Mar del Placie. Wziął udział w turnieju strefowym w Fortaleza 1963 (wygrał Rossetto) i zajął 7 – 9 miejsce. W roku Olimpiady w Tel Awiwie Raimundo Garcia był dziesiąty w tradycyjnym turnieju w Buenos Aires wygranym przez Keresa. Jego udział w Olimpiadach trwał do 1972 roku (Skopje). W latach 1969 – 1995 uczył młodzież w ramach programu „Szachy w szkole”.

Stan po II rundzie:

1

Argentyna*

6,0

2

Ekwador*

4,0

3 – 4

Islandia* i Monako*

3,5

5 – 6

Kanada i NRD*

2,5

7

Urugwaj

2,0

149. Obrona Grünfelda [D79]
GM Eliskases (Argentyna) – GM Uhlmann (NRD)

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 c6 4.Gg2 Gg7 5.0–0 d5 6.cd5 cd5 7.d4 0–0 8.Sc3 Se4 9.e3 Sc3 10.bc3 Sc6 11.Sd2 Ge6 12.a4 Sa5 13.Ga3 Wc8 14.Gb4 Sc6 15.Hb3 Hd7 16.Wfc1 Wc7 17.a5 Sb4 18.cb4 Wfc8 19.Wc7 Wc7 20.b5 b6 21.ab6 ab6 22.Wa8 Gf8 23.h4 Wc1 24.Kh2 Hc7 25.Sf3 Wc2 26.Wa2 Wa2 27.Ha2 Hc4 28.Hb2 Gd7 29.Se5 Hb5 30.Hb5 Gb5 31.Gd5 i remis.

150. Obrona staroindyjska [A53]
IM Malich (NRD) – IM Garcia R. (Argentyna)

1.d4 Sf6 2.c4 d6 3.Sc3 c6 4.e4 e5 5.Sf3 Ha5 6.Gd3 Gg4 7.d5 Sbd7 8.0–0 Ge7 9.h3 Gh5 10.Gd2 Hc7 11.He2 0–0 12.b4 a5 13.a3 Gf3 14.Hf3 Wfc8 15.Wfc1 Hd8 16.g3 Hf8 17.h4 Gd8 18.Gf1 Gb6 19.Gh3 Gd4 20.ba5 cd5 21.cd5 Wa5 22.a4 Wca8 23.Wab1 Sc5 24.Sb5 Wa4 25.Gb4 Sfe4 26.Sd4 ed4 27.Gf5 Sc3 28.Gc3 dc3 29.Wc3 Wa1 30.Kg2 Wb1 31.Gb1 We8 32.h5 We5 33.Wc4 He7 34.h6 g6

35.Wf4 Wh5! 36.Wh4? (36.Hc3!) 36…Wh4! 37.gh4 Hh4 38.He3 Kf8 39.Hc3 Hg4 40.Kh2 Hh5 41.Kg1 Hh6 (Nie było czego się bać. Wygrywało szybko 41…Hd1 z następnym zabiciem gońca) 42.Hf6 Hc1 43.Kh2 Hb1 44.Hd6 Ke8 45.Hc5 Hf5 46.Hb5 Hd7 47.Hc5 b5 48.d6 Hb7 49.He5 Kd8 50.Hh8 Kd7 51.Hf6 He4 52.Hf7 Kd6 53.Hh7 b4 54.Ha7 Hh4 55.Kg1 Hg5 56.Kh2 Hf4 57.Kg2 Hg4 58.Kh2 Kd5 59.Ha5 Kc4 60.Ha2 Kc3 61.Ha1 Kd2

62.f3 Hc4 63.Kg3 b3 64.Hb2 Kd3 65.Hf6 Hc7 66.f4 Kd2 67.Kh4 Hc2 68.Hd4 Ke2 69.He5 Kf3 70.Hd5 Kf2 71.Hh1 He2 72.Hh2 Ke3 73.Hh3 Hf3 74.He6 Kf2 75.Hb6 He3 76.Hg6 Hf4 77.Kh3 Ke2 78.Hb1 i białe poddały się.

151. Atak królewsko – indyjski [A08]
IM Schweber (Argentyna) – Liebert (NRD)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d3 Sc6 4.g3 d5 5.Sbd2 Sf6 6.Gg2 Ge7 7.0–0 0–0 8.We1 b5 9.e5 Sd7 10.Sf1 b4 11.h4 a5 12.h5 a4 13.h6 g6 14.S1h2 Ga6 15.Sg4 c4 16.d4 a3 17.b3 Sa7 18.Gf4 Sb5 19.Hd2 Sc3 20.Sg5 Wc8 21.Sh3 Wc6 22.Gg5 Gg5 23.Sg5 He7 24.Gf1 Wfc8 25.Hf4 cb3 26.cb3 Gf1 27.Kf1 Sb5 28.We3 Wc3 29.Wae1 We3 30.We3 Wc3? (Przegrywający ruch) 31.Sf6! Sf6 32.ef6 Hf8

33.We6 Wc8 34.We7 Hh6 35.Kg2 Wf8 36.We1 i czarne poddały się.

152. Obrona królewsko – indyjska [E95]
Golz (NRD) – IM Wexler (Argentyna)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.0–0 Sbd7 8.We1 c6 9.Gf1 ed4 10.Sd4 a5 11.Ge3 Sc5 12.f3 Sfd7 13.Hd2 a4 14.Wad1 We8 15.Sde2 Ge5 16.f4 Gf6 17.Gc5 Sc5 18.Hd6 Hd6 19.Wd6 Ge6 20.Sg3 a3 21.e5 Ge7 22.Wd2 ab2 23.Wb2 f5 24.Wd1 Wed8 25.Wbd2 Wd2 26.Wd2 Gd8 27.Ge2 Gb6 28.Kf1 Ga5 29.Wc2 Wd8 30.Kf2 h5 31.h4 Sd3 32.Gd3 Wd3 33.Sce2 Gd8 34.Sf1 Gh4 35.g3 Ge7 36.Sc1 Wd4 37.Se3 h4 38.Sb3 We4 39.Sd2 hg3 40.Kf3 Wd4 41.Sb3 Wd3 42.Sc1 Wa3 43.Sb3 Kf7 44.Kg3 b5 45.Kf3 g5 46.cb5 cb5 47.Sd4 Gc4 48.fg5 Gg5 49.Sdf5 Ke6 50.Wb2 Ke5 51.Kf2 Gd3 52.Sg3 Ge7 53.Sd1 Gc4 54.Se2 b4 55.Sc1 Gc5 56.Ke1 Wh3 57.Sf2 Wg3 58.Wc2 Kd5 59.Wd2 Kc6 60.Se2 Wa3 61.Wc2 Gd5 62.Sc1 Kb5 63.Sfd3 Gd4 64.Kd2 Gc4 65.Ke2 Wa8 66.Kd1 Wd8 67.Wh2 Ge3 68.Kc2 Gf7 69.Wh4 Gd4 70.Sb3 Gc3 71.a3 Gb3 72.Kb3 Wd3 73.Wh5 i remis.

153. Obrona Pirca [B08]
Thorsteinsson (Islandia) – Yepez O. (Ekwador)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Gc4 Sf6 5.Sf3 0–0 6.h3 c6 7.Gb3 Sbd7 8.0–0 e5 9.de5 de5 10.Ge3 He7 11.He2 Sc5 12.Hc4 Sfd7 13.Gg5 He8 14.Wad1 a5 15.He2 b5 16.a3 b4 17.Sa4 Sa4 18.Ga4 Sc5 19.Gb3 Sb3 20.cb3 Ga6 21.Hc2 Gf1 22.Kf1 ba3 23.ba3 He6 24.Wd3 f5 25.Wc3 Wab8 26.Ge3 f4 27.Gc5 Wfd8 28.b4 ab4 29.Gb4 h6 30.Wc6 Wbc8 31.We6 Wc2 32.Wd6 Wd6 33.Gd6 Wc4 34.Se5 Wd4 35.Gc7 g5 36.f3 Gf8 37.Sg4 Wd1 38.Ke2 Wg1 39.Sf6 Kf7 40.Sd5 Wg2 41.Kf1 Wg3 42.Kf2 Wh3 43.a4 Wh2 44.Ke1 Wa2 45.a5 h5 46.Gd8 Kg6 47.Gb6 h4 48.Kf1 h3 49.Kg1 Wa3 50.Sc7 Wa2 51.e5 Ge7 52.Sd5 Kf7 53.Kh1 Ke6 54.Se7 Ke7 55.Kg1 Ke6 56.Gc7 Kf5 57.Kh1 g4 58.fg4 Kg4 59.e6 Kg3 60.Ge5 Wc2 i białe poddały się.

154. Obrona Pirca [B08]
Moritz (Ekwador) – Björnsson (Islandia)

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Sf3 Gg7 5.Gc4 c6 6.Gb3 0–0 7.He2 Gg4 8.h3 Gf3 9.Hf3 e5 10.de5 de5 11.Ge3 Sbd7 12.0–0–0 He7 13.g4 b5 14.h4 a5 15.a4 b4 16.Se2 Wfc8 17.h5 c5 18.Gc4 Sb6 19.Gb5 He6 20.hg6 hg6 21.g5 Sh5 22.Kb1 Wc7 23.Wd2 c4 24.Whd1 Gf8 25.Gb6 Hb6 26.Wd7 Wd7 27.Wd7 He6 28.Wc7 Wc8 29.Gc4 Hc4 30.Wc4 Wc4 31.Hd3 Wc5 32.Sc1 Sf4 33.Ha6 Sh3 34.Sb3 i czarne poddały się.

155. Gambit hetmański [D29]
Solmundarson (Islandia) – Garces (Ekwador)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 dc4 4.Sc3 e6 5.e3 c5 6.Gc4 a6 7.0–0 b5 8.Gb3 Sbd7 9.He2 Gb7 10.Wd1 Hb8 11.d5 Sd5 12.Gd5 ed5 13.Sd5 Gd5 14.Wd5 Ge7 15.e4 Hb7 16.Gg5 Sb6 17.Wd2 0–0 18.Wad1 Wfe8 19.Ge7 He7 20.e5 Wa7 21.b3 Wd7 22.Wd7 Sd7 23.He4 h6 24.e6 fe6 25.Hb7 Se5 26.Ha6 Sf3 27.gf3 b4 28.Hc6 Wf8 29.Wd7 Hg5 30.Kf1 Hc1 31.Ke2 Hb2 32.Kf1 Hb1 33.Kg2 Wf6 34.Hc8 Kh7 35.f4 He4 36.Kf1 Hh1 37.Ke2 He4 38.Kf1 Hb1 39.Kg2 Ha2 40.Wd3 He2 41.Wg3 He4 42.Kg1 Hd4 43.Kg2 Hd5 44.Kg1 Wg6 45.He8 Wg3 46.hg3 Hb3 47.Kh2 Ha2 48.Hc6 Hd5 i białe poddały się.

156. Obrona holenderska [A89]
Ottati (Ekwador) – Kristjansson (Islandia)

1.d4 f5 2.c4 Sf6 3.Sc3 g6 4.g3 Gg7 5.Gg2 0–0 6.Sf3 d6 7.0–0 Sc6 8.a3 e5 9.d5 Se7 10.e4 h6 11.Se1 f4 12.Sd3 g5 13.gf4 gf4 14.Gd2 Sg6 15.Ge1 Sg4 16.h3 Sh4 17.Gf3 Sf6 18.Kh2 h5 19.Wh1 Sh7 20.Gd2 Sg5 21.Gg2 Gh3 22.Kg1 Gg2 23.Wh4 Sf3 24.Kg2 Sh4 25.Kf1 Hg5 26.Se1 Sg6 27.Ke2 Hg1 28.Ha4 f3 29.Kd3 Hf2 30.Sc2 Sf4 31.Gf4 Wf4 32.Hd7 Hg3 33.Se3 Wf7 34.He6 Kf8 35.Sf5 Hg5 36.Wf1 We8 37.Sg7 Hg7 38.Hh3 Hg2 i białe poddały się.

157. Partia hiszpańska [C65]
Alvarez del Monte (Urugwaj) – Casa (Monako)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.c3 Sf6 5.0–0 0–0 6.d4 Gb6 7.Gg5 h6 8.Gh4 d6 9.We1 He7 10.Sbd2 Sd8 11.Gg3 c6 12.Gf1 Sh5 13.de5 Sg3 14.hg3 de5 15.Sc4 Gc7 16.Se3 g6 17.Gc4 b5 18.Gb3 Sb7 19.Sh4 Hg5 20.a4 Sc5 21.ab5 Sb3 22.Hb3 Ge6 23.Ha4 cb5 24.Hb5 Wab8 25.Hc6 Gb6 26.Sf3 He7 27.Sd5 Gd5 28.ed5 f6 29.We2 Wbc8 30.Ha4 Hd6 31.He4 Kh7 32.Sh4 Wg8 33.g4 Wc5 34.Wd1 Gd8 35.g3 Wg7 36.Wed2 f5 37.gf5 Gh4 38.fg6 Hg6 39.Hh4 e4 40.We2 Wc4 41.We3 i czarne poddały się.

158. Obrona Bogoljubowa [E11]
Weiss (Monako) – Infantozzi (Urugwaj)

1.Sf3 Sf6 2.c4 e6 3.d4 Gb4 4.Gd2 He7 5.Hb3 Gd2 6.Sbd2 d5 7.e3 0–0 8.Gd3 Sbd7 9.0–0 b6 10.Wac1 c5 11.Hc2 Gb7 12.b3 e5 13.de5 Se5 14.Se5 He5 15.Wfe1 Wad8 16.Wcd1 Wfe8 17.Sf1 g6 18.Sg3 Wd6 19.cd5 Sd5 20.Ge4 Wed8 21.Gd5 Wd5 22.Wd5 Hd5 23.f3 Hd2 24.Hd2 Wd2 25.We2 We2 26.Se2 Kf8 27.Kf2 Ke7 28.Sc3 Gc6 29.e4 Ke6 30.Ke3 f5 31.ef5 gf5 32.g4 fg4 33.fg4 b5 34.h4 a5 35.Se4 Ge4 36.Ke4 h6 37.g5 hg5 38.hg5 c4 39.bc4 bc4 40.Kd4 Kf5 41.Kc4 Kg5 42.Kb5 Kf5 43.Ka5 Kf6 44.Kb5 Ke7 45.Kb6 i czarne poddały się.

159. Obrona sycylijska [B34]
Kalkstein (Urugwaj) – Rometti (Monako)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc6 bc6 6.Gd3 Gg7 7.0–0 Sf6 8.Sc3 0–0 9.He2 d5 10.ed5 cd5 11.Gf4 Sh5 12.Gd2 e5 13.Sd5 Wb8 14.Sc3 Wb2 15.Wab1 Wb1 16.Wb1 f5 17.Gc4 Kh8 18.Sb5 a6 19.Sc3 Sf6 20.Sd1 Se4 21.Gb4 Wf6 22.f3 Hb6 23.He3 Sd2 24.Gc5 Hb1 25.Hd2 Gf8 26.Hd8 Kg7 27.Gf8 Wf8 28.He7 Kh6 29.Hf8 Kh5 30.Ge2 Hc2 31.g4 fg4 32.fg4 Kg5 33.h4 i czarne poddały się.

160. Obrona sycylijska [B60]
Kostjoerin (Monako) – Weizman (Urugwaj)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 d6 5.Sc3 Sf6 6.Gg5 Gd7 7.Ge2 Hb6 8.Sb3 Se5 9.Ge3 Hd8 10.h3 g6 11.Gd4 Gg7 12.Ge5 de5 13.Hd2 Gc6 14.Hd8 Wd8 15.f3 Sh5 16.Gb5 Sg3 17.Wg1 e6 18.Kf2 Sh5 19.Wgd1 0–0 20.Gc6 bc6 21.Wd8 Wd8 22.Wd1 Gf6 23.g3 Wd1 24.Sd1 Gd8 25.c4 f5 26.Sc3 Kf7 27.Se2 Sf6 28.Ke3 Sd7 29.Kd3 a5 30.Sc3 h5 31.Sa4 g5 32.Sac5 Sc5 33.Sc5 Gb6 34.Sd7 Gd4 35.Sb8 c5 36.b3 g4 37.fg4 fg4 38.hg4 hg4 39.Sc6 Ke8 40.Sa5 Gf2 41.Ke2 Gd4 42.Sc6 Kd7 43.Sa7 Kc7 44.Sb5 Kb6 45.a3 Kc6 46.Sd4 ed4 47.e5 Kb6 48.b4 Kc6 49.Kd3 Kb6 50.Ke4 i czarne poddały się.

Grupa: 7

Wyniki II rundy:

Cypr

0,0 : 4,0

Finlandia

Dania

2,0 : 2,0

NRF

Dominikana

1,5 : 2,5

Grecja

Peru

0,5 : 3,5

Bułgaria

Oczywiście największym wydarzeniem w tej grupie był sukces Andersena nad arcymistrzem Unzickerem w meczu Dania – NRF. Borge Andersen w eliminacjach wygrał pięć pierwszych partii kończąc tę fazę rozgrywek remisem z arcymistrzem Padewskim. Na trzeciej i czwartej szachownicy, w pojedynkach „zwykłych” mistrzów, Brinck-Claussen – Mohrlok i Bialas – Jakobsen podpisano po wyczerpującej walce remisy. Schmid gromiąc Kölviga wyrównał stan meczu.

Stan po II rundzie:

1

Bułgaria

7,0

2

NRF

5,5

3

Dania

5,0

4 – 5

Finlandia i Peru

4,5

6

Grecja

3,5

7

Dominikana

2,0

8

Cypr

0,0

161. Obrona Pirca [B09]
Kleopas (Cypr) – Kanko (Finlandia)

1.d4 Sf6 2.Sc3 g6 3.e4 d6 4.f4 Gg7 5.Ge3 Sg4 6.Hd2 0–0 7.Sf3 Se3 8.He3 c6 9.Ge2 b5 10.a3 Sd7 11.0–0 Sb6 12.Sd2 Gd7 13.Kh1 a5 14.e5 Ge6 15.Sce4 Hd7 16.c3 Wfb8 17.b3 Hc7 18.h3 Sd5 19.Hg3 Wd8 20.h4 b4 21.h5 bc3 22.f5 Gf5 23.Wf5 cd2 24.hg6 fg6 25.Wg5 de5 26.de5 Hb6 27.Gc4 Hd4 28.Sc3 Kh8 29.Gd5 Wd5 30.Wd1 Ge5 31.Wd2 Gg3 32.Wd4 Wd4 i białe poddały się.

162. Obrona królewsko – indyjska [E86]
Westerinen (Finlandia) – Papadopoulos (Cypr)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 e5 7.Sge2 c6 8.Hd2 a5 9.0–0–0 Hc7 10.Kb1 Sbd7 11.d5 c5 12.Sb5 Hb6 13.Sec3 Se8 14.g4 Sdf6 15.h4 h5 16.Ge2 hg4 17.h5 Sh5 18.fg4 Sg3 19.Wh3 Se2 20.He2 Sf6 21.Wh4 Hd8 22.Wdh1 Se8 23.Wh8 Gh8 24.Hh2 i czarne poddały się.

163. Obrona Nimzowitscha [E38]
Hadjikypris (Cypr) – Fred (Finlandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 c5 5.dc5 Sc6 6.Sf3 Gc5 7.Gg5 0–0 8.e3 Ge7 9.a3 h6 10.Gh4 Ha5 11.Wc1 d5 12.Ge2 dc4 13.Gc4 Gd7 14.0–0 Wac8 15.Ga2 Wfd8 16.Gb1 Hh5 17.Gf6 Gf6 18.Hh7 Kf8 19.He4 Se7 20.Hb4 Gc6 21.Ge4 Gc3 22.Wc3 a5 23.Hc5 Hc5 24.Wc5 Ge4 25.Wa5 Wc2 26.Wb5 Wdc8 27.Wb3 Gd5 28.Wb6 Wc1 29.b3 W8c3 30.Sd4 e5 31.Wd6 g6 32.Se2 Wf1 33.Kf1 Wb3 34.f3 Gc4 35.Ke1 We3 36.Wd2 Ge2 37.We2 We2 38.Ke2 f5 39.Kd3 b5 40.h3 Sd5 41.f4 e4 i białe poddały się.

164. Obrona słowiańska [D11]
Rantanen (Finlandia) – Lantsias (Cypr)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Gf5 4.cd5 cd5 5.Sc3 e6 6.Gf4 Gd6 7.Gd6 Hd6 8.e3 Sc6 9.Gb5 Sge7 10.0–0 0–0 11.Wc1 Wac8 12.Hd2 a6 13.Ge2 b5 14.Sh4 Gg6 15.Sg6 fg6 16.f4 Sf5 17.Gd3 Sb4 18.Gb1 Sc6 19.g4 Sfe7 20.Se2 Hb4 21.Wfd1 Hd2 22.Wd2 Sa5 23.b3 Wc6 24.Wc6 Sac6 25.Wc2 Wc8 26.Sc1 Sb8 27.Sd3 Wc2 28.Gc2 Kf7 29.Sc5 h6 30.h4 h5 31.g5 Sf5 32.Gf5 gf5 33.Kf2 g6 34.a4 ba4 35.Sa4 Sc6 36.Sc5 a5 37.Ke2 Ke7 38.Kd2 Kd6 39.Kc3 Kc7 40.Sd3 Kd6 41.Kb2 Kc7 42.Ka3 Kb6 43.Ka4 Ka6 44.Sc5 Kb6 45.Se6 Se7 46.Sc5 Sc6 47.Sd7 Ka6 48.Se5 Se7 49.Sd3 Sc6 50.Sc5 Kb6 51.Se6 Se7 52.Sf8 Ka6 53.Sd7 Sc6 54.Se5 Se7 55.b4 ab4 56.Kb4 Kb6 57.Ka4 Ka6 58.Sd7 Sc6 59.Se5 Se7 60.Sd3 Sc6 61.Se1 Kb6 62.Sc2 Ka6 63.Sa3 Kb6 64.Sb5 Se7 65.Sc3 Ka6 66.Kb4 Kb6 67.Sa4 Kc6 68.Ka5 Sc8 69.Sb2 Sd6 70.Sd3 Sc4 71.Kb4 Se3 72.Se5 Kd6 73.Sg6 Sg2 74.Kb5 Se1 75.Se5 Ke6 76.Kc6 Sg2 77.Sd3 Sh4 78.Sc5 Kf7 79.Kd5 Sg6 80.Sd3 h4 81.Sf2 Sf4 82.Ke5 Se6 83.Sh3 Sg7 84.Sf4 Se8 85.Kf5 Kg7 86.Kg4 Sd6 87.d5 Kf7 88.Kh4 Sf5 89.Kh5 i czarne poddały się.

Od lewej: Andersen i Kotow
Karykatury: biuletyn Olimpiady

165. Debiut Retiego [A13]
IM Andersen (Dania) – GM Unzicker (NRF)

1.c4 Sf6 2.g3 e6 3.Gg2 d5 4.Sf3 dc4 5.Ha4 Gd7 6.Hc4 Gc6 7.Sc3 Sbd7 8.d4 Sb6 9.Hd3 Gb4 10.0–0 0–0 11.Wd1 He7 12.Gg5 h6 13.Gf6 Hf6 14.Se4 He7 15.Wac1 Wfd8

16.Wc6 bc6 17.Se5 Hf8 18.Sc6 We8 19.a3 Gd6 20.f4 Sd5 21.Sd2 f5 22.e4 fe4 23.Ge4 Hf6 24.Sf3 Sb6 25.Gg6 Wec8 26.Sfe5 Kh8 27.Wf1 Wf8 28.Sg4 i czarne poddały się.

166. Partia hiszpańska [C96]
GM Schmid (NRF) – Kölvig (Dania)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Sd7 12.a4 Gb7 13.Sbd2 cd4 14.cd4 Sc6 15.ab5 ab5 16.Wa8 Ha8 17.Gd3 ed4 18.Gb5 Gf6 19.Sc4 Sde5 20.Sd6 Ga6 21.Se5 Ge5 22.Gc6 Hc6 23.Sf5 Hc7 24.f4 Gf4 25.Gf4 Hf4 26.Hd4

26…f6?? 27.Ha7 i czarne poddały się.

167. Obrona sycylijska [B82]
Brinck-Claussen (Dania) – Mohrlok (NRF)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Ge3 a6 7.f4 b5 8.a3 Gb7 9.Gd3 Sbd7 10.0–0 Ge7 11.He2 0–0 12.Wad1 Hc7 13.Gf2 Sc5 14.Gh4 Sfe4 15.Ge7 Sc3 16.Gh7 Kh7 17.Hh5 Kg8 18.Gf8 Sd1 19.Gg7 f5 20.Hh8 Kf7 21.Hh7 He7 22.Wd1 Ke8 23.Hh6 Kd7 24.Ge5 Se4 25.Sf3 Gd5 26.Gd4 Wc8 27.c3 Wg8 28.Hh4 Hf7 29.Sg5 Sg5 30.fg5 e5 31.Gf2 f4 32.Wd2 Kc6 33.a4 e4 34.ab5 ab5 35.Wd4 e3 36.Ge1 f3 37.gf3 Hf3 38.Wd5 Hd5 39.Gg3 Wf8 40.Hd4 Hf3 41.Hd6 Kb7 42.Hc7 i remis.

168. Obrona sycylijska [B49]
Bialas (NRF) – Jakobsen O. (Dania)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sc6 5.Sc3 Hc7 6.Ge2 a6 7.Ge3 b5 8.Sc6 Hc6 9.Gf3 Gb7 10.e5 Hc7 11.Gb7 Hb7 12.0–0 Wc8 13.Hd3 Se7 14.Wfd1 Sf5 15.Wac1 Wc4 16.Se2 We4 17.Gf4 Gc5 18.Kf1 g5 19.Gd2 h5 20.b4 Gb6 21.c4 bc4 22.Hc3 h4 23.Sg1 g4 24.We1 Wd4 25.Ge3 h3 26.gh3 gh3 27.Gd4 Hg2 28.Ke2 Sd4 29.Kd1 Hh2 30.Hc4 Hg2 31.Hc8 Gd8 32.Wc7 Hd5 33.Wc5 Ha2 34.Se2 Ha4 35.Kd2 Sb3 36.Ke3 Hb4 37.Wc3 Wh4 38.f4 Sc5 39.Wd1 He4 40.Kd2 Sa4 41.Wc4 Hd5 42.Kc2 Sb6 43.Wd5 Sc8 44.Wd1 Sb6 45.Wc3 Sd5 46.Wf3 h2 47.Wh1 Gb6 48.Kd3 a5 49.Wg3 a4 50.Wg2 Wh3 51.Wg3 Wh4 52.Wg2 Gg1 53.Wg8 Ke7 54.Sg1 hg1H 55.Wgg1 Wf4 56.Wf1 Sb4 57.Kc3 Wf1 58.Wf1 Sc6 59.We1 Kd8 60.Kb2 Kc7 61.Ka3 Kb6 62.Ka4 Kc5 63.Kb3 Kd5 64.Wd1 Ke5 65.Wd7 f5 66.Kc3 Kf6 67.Kd2 Se5 68.Wa7 Sg6 69.Ke3 e5 70.Wa6 Kg5 71.We6 Kh5 72.Wf6 i remis.

169. Partia szkocka [C55]
Pena (Dominikana) – Paidousis (Grecja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Gc4 Sf6 5.0–0 d6 6.Sd4 Sd4 7.Hd4 Ge7 8.Sc3 0–0 9.Gg5 a6 10.a4 c6 11.Wfe1 Sg4 12.Ge7 He7 13.h3 Se5 14.Ge2 Hg5 15.Kh1 Wd8 16.Wad1 Ge6 17.Hd2 Hh4 18.He3 Sg6 19.Wd4 c5 20.Wd2 Wd7 21.Wed1 Wad8 22.Kg1 Hf4 23.Hf4 Sf4 24.Gf1 d5 25.ed5 Sd5 26.Se4 b6 27.a5 Gf5 28.f3 Ge4 29.fe4 Sf6 30.Wd7 Wd7 31.Wd7 Sd7 32.ab6 Sb6 33.Ga6 Kf8 34.Gb5 Ke7 35.Kf2 Kd6 36.Kf3 Ke5 37.Ke3 Sc8 38.b3 Sd6 39.Gc6 g5 40.g3 f5 i remis.

170. Obrona holenderska [A91]
Vizantiadis (Grecja) – Yabra (Dominikana)

1.c4 f5 2.Sc3 Sf6 3.d4 e6 4.g3 d5 5.Gg2 Ge7 6.Gg5 c6 7.Sf3 Sbd7 8.cd5 ed5 9.Gh3 Sb6 10.e3 Sc4 11.He2 0–0 12.0–0 Se4 13.Ge7 He7 14.Wac1 Kh8 15.b3 Scd6 16.Se5 Gd7 17.Se4 de4 18.Sd7 Hd7 19.Wfd1 He7 20.Wc5 Wad8 21.b4 a6 22.a4 Hf7 23.d5 cd5 24.Wcd5 He7 25.He1 g6 26.Gf1 Sf7 27.Hc3 Kg8 28.Gc4 Wd5 29.Gd5 He8 30.Gf7 Hf7 i remis.

171. Partia rosyjska [C42]
Guerrero (Dominikana) – Hadziotis (Grecja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.Se5 He7 4.d4 d6 5.Sf3 Se4 6.Ge2 d5 7.0–0 Ge6 8.Sc3 Sc3 9.bc3 c6 10.Gd3 h6 11.We1 Hf6 12.Wb1 b6 13.Se5 Gd6 14.f4 Ge5 15.fe5 He7 16.Wf1 Sd7 17.Hf3 b5 18.Wb3 Sb6 19.Ga3 Hd7 20.Hg3 g5 21.Hf3 0–0–0 22.Gd6 Sc4 23.Gc4 dc4 24.Wa3 Kb7 25.Wb1 a6 26.Wa5 Gd5 27.Hf1 Hg4 28.a4 He4 29.ab5 ab5 30.Wbb5 cb5 31.Wb5 Kc8 32.Wc5 Gc6 33.d5 Wd6 34.ed6 He3 35.Hf2 Hc1 i remis.

172. Gambit Smitha – Morra [B21]
Papapostolou (Grecja) – Sanchez (Dominikana)

1.e4 c5 2.d4 cd4 3.c3 dc3 4.Sc3 d6 5.Gc4 Sf6 6.Sf3 e6 7.0–0 Ge7 8.He2 Sc6 9.Wd1 Ha5 10.Sb5 0–0 11.Sd6 Se5 12.Se5 Gd6 13.Sf3 Gc5 14.Gg5 Sg4 15.Gh4 a6 16.a3 Hc7 17.Gg3 Hc6 18.Wac1 b5 19.Ga2 Hb6 20.b4 Ge7 21.Sd4 e5 22.Sc6 Gf6 23.h3 Sh6 24.Se5 Ge5 25.Ge5 Hg6 26.Wc3 Hg5 27.f4 Hh4 28.Gd5 Wa7 29.Hf2 Hf2 30.Kf2 Gb7

31.Wc7 Gd5 32.Wa7 Ge4 33.g4 f6 34.Gd4 Wd8 35.Wc1 Sf7 36.Gb6 We8 37.Wcc7 Gd5 38.f5 Gc4 39.We7 We7 40.We7 h5 41.Ge3 hg4 42.hg4 Se5 43.Kg3 Sc6 44.We8 Kf7 45.Wa8 g6 46.fg6 Kg6 47.Wa6 Se7 48.Gd4 Sd5 49.Kh4 Kf7 50.g5 fg5 51.Kg5 Ke7 52.Kf5 Kd7 53.Ke5 Kc7 54.Wd6 Se7 55.Gb6 Kb8 56.Wd8 Sc8 57.Kd4 Kb7 58.Ga5 Ge2 59.Kc5 Gf1 60.Wd7 i czarne poddały się.

173. Obrona francuska [C19]
IM Quinones (Peru) – GM Padewski (Bułgaria)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.a3 Gc3 6.bc3 Se7 7.a4 Sbc6 8.Sf3 Ha5 9.Hd2 Gd7 10.Gd3 c4 11.Ge2 f6 12.Ga3 0–0–0 13.0–0 h5 14.Wfb1 Sf5 15.Gf1 Hc7 16.We1 Wdg8 17.g3 fe5 18.de5 g5 19.Sg5 Se5 20.Gg2 h4 21.Hf4 hg3 22.hg3 Wg6 23.He5 He5 24.We5 Wg5 25.Gc5 b6 26.Ge3 Wg6 27.Gf4 Kb7 28.a5 ba5 29.Wa5 Kb6 30.Wa1 a5 31.Wee1 Wa8 32.Wab1 Kc6 33.Wb2 Wa6 34.Web1 Wg8 35.Gh3 Sd6 36.Ge3 Wga8 37.f4 Se4 38.Wb6 Wb6 39.Wb6 Kc7 40.Wb1 Sg3 41.f5 Se2 42.Kf2 Sc3 43.Wg1 ef5 44.Gf4 Kc6 45.Wg6 Kc5 46.Wg7 Ge6 47.We7 Wa6 48.Wc7 Kd4 49.Ge3 Ke5 50.Kf3 d4 51.Gf4 Kf6 52.Gh6 Sb5 53.Wc5 Wb6 54.Gf1 a4 55.Gc4 a3 56.Gc1 a2 57.Gb2 Sc3 i białe poddały się.

174. Partia rosyjska [C43]
GM Tringow (Bułgaria) – Sumar (Peru)

1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.d4 ed4 4.e5 Se4 5.Hd4 d5 6.ed6 Sd6 7.Sc3 Sc6 8.Hf4 Ge6 9.Gd3 g6 10.Ge3 Gg7 11.0–0–0 Hf6 12.Hf6 Gf6 13.Se4 Se4 14.Ge4 0–0 15.Sg5 Gg4 16.f3 Gc8 17.Gd5 Se7 18.Gc4 Sf5 19.Gf4 h5 20.Whe1 Sg7 21.Se4 Gd8 22.Sc5 b6 23.Sd7 Gd7 24.Wd7 a6 25.Gc7 Gc7 26.Wc7 b5 27.Gb3 Sf5 28.Wd1 a5 29.Wdd7 Sh6 30.g4 hg4 31.fg4 a4 32.Gd5 Wad8 33.h3 Kg7 34.g5 Sf5 35.Wf7 Wf7 36.Gf7 Se3 37.Gc4 Kf8 38.Gd3 Wd5 39.h4 Wd4 40.Wh7 Kg8 41.Wh6 Kf8 42.Wg6 Wh4 43.Wf6 Kg7 44.Gb5 Wd4 45.Gd3 Sg4 46.Wg6 Kf7 47.Wa6 Se5 48.g6 Kg7 49.Wa7 Kg8 50.Gf5 Wd6 51.Wa4 i czarne poddały się.

175. Obrona sycylijska [B53]
Ascencios (Peru) – GM Bobocow (Bułgaria)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.c3 Sf6 5.Gd3 dc3 6.Sc3 g6 7.Gg5 Gg7 8.Wc1 Sc6 9.Hd2 0–0 10.Hf4 Ge6 11.0–0 Hb6 12.b3 Wfc8 13.Hh4 Sd4 14.Ge3 Sf3 15.gf3 Ha5 16.Gd4 g5 17.b4 Hb4 18.Hg5 Hd4 19.Hd2 Gc4 20.Wfd1 Gd3 21.Se2 Se4 22.Wc8 Wc8 23.fe4 Ge2 24.He2 Ha4 25.Wd3 Kh8 26.Hg4 f5 27.Hf5 Wf8 i białe poddały się.

176. Obrona królewsko – indyjska [E82]
IM Milew (Bułgaria) – Rodriguez O. (Peru)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 b6 7.Gd3 Gb7 8.Sh3 c5 9.d5 e6 10.0–0 ed5 11.cd5 Sa6 12.Hd2 Sc7 13.Gh6 a6 14.Sf2 b5 15.Wae1 b4 16.Scd1 a5 17.Gg7 Kg7 18.Se3 Ga6 19.Ga6 Wa6 20.Sc4 Sb5 21.Sd1 Sd4 22.Sde3 We8 23.Sc2 Sc2 24.Hc2 a4 25.Hd3 Wa7 26.We2 h5 27.Wfe1 h4 28.Sd6 Hd6 29.e5 We5 30.We5 Wd7 31.Hc4 h3 32.a3 hg2 33.ab4 cb4 34.Hd4 Wc7 35.Kg2 Wc5 36.W1e2 a3 37.ba3 ba3 38.Ha1 Wc4 39.W5e4 Wc5 40.Wd4 Wd5 41.Wd5 Hd5 42.Ha3 g5 43.Ha2 Kg6 44.Hd5 Sd5 45.Kg3 Sf4 46.Wa2 f6 47.Wa6 Kf5 48.Wa5 Kg6 49.Wa4 Se6 50.h4 gh4 51.Kh4 f5 52.f4 Kf6 53.Kh5 Kf7 54.Kh4 Kf6 55.Kg3 Kg6 56.Kf3 Kf6 57.Ke3 Kg6 58.Wa1 Kg7 59.Wh1 Kg6 60.Wh4 Kf6 61.Kd3 Ke7 62.Kc4 Kd6 63.Wh6 Kd7 64.Wh7 Kc6 i remis.

Półfinały, 5 listopada 1964 r.
„Kolejny sukces Kanady – remis z Argentyną”

Grupa: 1

Wyniki III rundy:

Wenezuela

1,0 : 3,0

Hiszpania

Szwajcaria

2,5 : 1,5

Filipiny

ZSRR

4,0 : 0,0

Afryka Południowa

Chile

-

Pauza

Zespół ZSRR, co było do przewidzenia, rozpoczął eliminacje od kompletu punktów. Na czwartej szachownicy rozegrał swoją pierwszą olimpijską partię Leonid Stein. Oczywiście bez trudu pokonał Friedgooda, ale musiał walczyć pełne pięć godzin.

Leonid Stein urodził się 12 listopada 1934 roku w Kamieńcu Podolskim. W 1962 roku uzyskał tytuł arcymistrza. Na Olimpiadzie zagrał jeszcze w Hawanie 1966, chociaż należał w latach 60. ubiegłego wieku do ścisłej czołówki światowej. Ale w ZSRR takich silnych arcymistrzów było wielu! W latach 1963, 1965 i 1966 był mistrzem ZSRR. Triumfował sam lub dzielił 1 – 2 miejsce w wielu silnych turniejach. Było to między innymi w Berlinie 1962, Moskwie 1961, Moskwie 1967 (wraz z przyszłym mistrzem świata Anatolem Karpowem), Sarajewie 1967 (z Ivkovem), Hastings 1967/1968 (z Hortem, Gheorghiu i Suetinem), Kecskemet 1968, Tallinie 1969, Pärnu 1971, Zagrzebiu 1972 i Las Palmas 1973 (wraz z Petrosjanem). Trzykrotnie grał w turniejach międzystrefowych: w Sztokholmie 1962 (6 – 8 miejsce, 23 uczestników), Amsterdamie 1964 (5 miejsce, 24 uczestników) i Sousse 1967 (6 – 8 miejsce, 23 uczestników). Niestety nie mógł zagrać w meczach pretendentów, bowiem w owym czasie FIDE regulowała ilość uczestników z ZSRR (tzw. „zasada trzech” mówiąca, że z jednego kraju może awansować maksymalnie trzech reprezentantów, co praktycznie dotyczyło wyłącznie sowieckich szachistów). W 1972 roku osiągnął swój najwyższy ranking 2620 punktów ELO, co dało mu 11 miejsce na ówczesnej liście rankingowej FIDE.

W meczu Wenezuela – Hiszpania, w partiach Menvielle – Villarroel i Caro – Mora, po ciężkiej walce podpisano remisy, przy czym pierwsza z nich trwała ponad 80 posunięć. Hiszpan Menvielle obronił się mimo, że był bez jakości. Natomiast Pomar i Perez szybko wygrali.

Stan po III rundzie:

1

ZSRR

8,0

2

Hiszpania

6,5

3

Filipiny*

6,0

4 – 5

Szwajcaria* i Wenezuela*

5,0

6

Afryka Południowa*

3,0

7

Chile

2,5

Ekipa ZSRR w Tel Awiwie
Od lewej: Stein, Smysłow, Botwinnik, Spasski, Keres i Petrosjan
Zdjęcie: „Szachowa Moskwa” numer 23/1964

Leonid Stein
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 3/1965

177. Atak królewsko – indyjski [A08]
Tapaszto (Wenezuela) – GM Pomar (Hiszpania)

1.Sf3 c5 2.g3 Sc6 3.Gg2 d5 4.0–0 Sf6 5.c4 e5 6.Ha4 Gd6 7.Sg5 Ge7 8.cd5 Sd5 9.Hc4 Gg5 10.Gd5 0–0 11.Gc6 bc6 12.d3 Ge7 13.Ge3 Wb8 14.Hc3 Gf6 15.Gc5 e4 16.d4 We8 17.Sd2 a6 18.Sc4 Hd5 19.Sd6 We6 20.Sc8 Wc8 21.Wae1 Wce8 22.f3 ef3 23.ef3 Ha2 24.Kf2 Wb8 25.Wb1 Wb3 26.Hc2 Ha4 27.Hd2 Hc4 28.Wbc1 Hb5 29.Wc2

29…Wf3 30.Kf3 Hf1 31.Hf2 Hh1 32.Kg4 He4 33.Kh3 Gd4 i białe poddały się.

178. Partia hiszpańska [C68]
Menvielle (Hiszpania) – Villarroel (Wenezuela)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.Sc3 f6 6.Sh4 Ge6 7.d3 Hd7 8.Ge3 c5 9.Hh5 g6 10.He2 0–0–0 11.Sf3 Sh6 12.a4 Hc6 13.b3 Sf7 14.Gd2 h5 15.g3 Wg8 16.Sh4 f5 17.0–0–0 b5 18.ef5 gf5 19.Whe1 c4 20.Hf3 Hf3 21.Sf3 b4 22.Sa2 c3 23.Gf4 Gb3 24.cb3 ef4 25.Kc2 fg3 26.hg3 Gd6 27.Sd4 f4 28.gf4 Wg2 29.We2 Wh8 30.Sc6 h4 31.Sab4 h3 32.Kc3 h2 33.Wee1 Wf2 34.Sa6 Wf4 35.a5 Wfh4 36.Wh1 Sh6 37.Sab8 Sf5 38.a6 Sg3 39.Wa1 Gc5 40.Wh2 Wh2 41.a7 Se2 42.Kc4 W2h4 43.d4 Ga7 44.Wa7 W8h6 45.Wa2 Sd4 46.Sd4 Kb8 47.Wd2 Wd6 48.b4 Kb7 49.Kc3 Wg6 50.Wd3 Wg2 51.Wd1 Wh3 52.Kc4 Wgg3 53.Wc1 Kb6 54.Se2 Wg2 55.Sc3 Wg4 56.Kb3 c6 57.We1 Wd4 58.Wf1 Kc7 59.Wf7 Kd6 60.Wf6 Kd7 61.Wf1 Whh4 62.Sa2 Ke6 63.We1 Whe4 64.Wc1 Kd6 65.Wc3 Wg4 66.Wh3 Wde4 67.Wh6 We6 68.Wh3 Wge4 69.Wd3 Ke5 70.Sc3 Wd4 71.We3 Kd6 72.Wh3 Wg6 73.Sa2 Wgg4 74.Wh6 Kc7 75.Wh7 Wd7 76.Wh3 Wdg7 77.Sc3 Wg3 78.Wh5 Kb6 79.Wh6 W7g6 80.Wh5 Wf3 81.Wh4 Wgg3 82.Wc4 i remis.

179. Obrona królewsko – indyjska [E56]
Caro (Wenezuela) – Mora (Hiszpania)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Sf3 d5 6.Gd3 c5 7.0–0 Sc6 8.a3 cd4 9.ab4 dc3 10.bc3 dc4 11.Gc4 Hc7 12.Hb3 b6 13.Ge2 Gb7 14.h3 Wfd8 15.c4 Se5 16.Se5 He5 17.Gb2 Hg5 18.f3 Sh5 19.Wae1 Sg3 20.Wf2 Hg6 21.e4 h5 22.Gd1 h4 23.Gc2 Wd7 24.He3 Wc8 25.Gd3 Wcd8 26.Gc2 Wc8 27.Gd3 Wcd8 28.Gc2 Wc8 29.Gd3 Wcd8 30.Gc2 Wc8 i remis.

180. Obrona Bogoljubowa [E11]
Perez E. (Hiszpania) – Hernandez G. (Wenezuela)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Gd2 He7 5.Hc2 d5 6.a3 Gd2 7.Sbd2 0–0 8.e4 de4 9.Se4 Sbd7 10.Sf6 Sf6 11.Gd3 c5 12.0–0 b6 13.dc5 Hc5 14.Wfe1 Gb7 15.Se5 Wad8 16.b4 Hd4 17.Wad1 Hh4 18.Hc1 Sh5 19.g3 He7 20.Ge4 Sf6 21.Gb7 Hb7 22.b5 Se4??

23.Wd8 Wd8 24.Sc6 i czarne poddały się.

181. Obrona sycylijska [B35]
IM Kupper (Szwajcaria) – Naranja (Filipiny)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge3 Gg7 7.f3 0–0 8.Gc4 Sc6 9.Gb3 a6 10.Hd2 Sa5 11.0–0–0 b5 12.Gh6 Gd7 13.h4 Sc4 14.Gc4 bc4 15.h5 Wb8 16.Gg7 Kg7 17.hg6 fg6 18.e5 de5 19.Se6 Ge6 20.Hh6 Kh8 21.Wd8 Wfd8 22.Se4 Gg8 23.Hg6 Wb6 24.Hf5 Wd5 25.g4 Wdb5 26.g5 Ge6 27.Hg6 c3 28.gf6 cb2 29.Kd2 i czarne poddały się.

182. Obrona sycylijska [B56]
Balinas (Filipiny) – IM Bhend (Szwajcaria)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.g3 e5 7.Sde2 Ge7 8.Gg2 0–0 9.0–0 a6 10.h3 b5 11.Ge3 Gb7 12.Hd2 Sa5 13.b3 Gc6 14.Wfd1 Sb7 15.g4 Sc5 16.Sg3 We8 17.b4 Sb7 18.a4 ba4 19.Sa4 Sd7 20.Gf1 Hc8 21.Sc3 Sd8 22.Sf5 Sf6 23.f3 Gb7 24.Sa4 Wb8 25.Sb6 Hc7 26.Se7 We7 27.Hd6 Sc6 28.Gc5 Se8 29.Hc7 Wc7 30.Sd5 Wd7

31.Ga6 Sd4 32.Gb7 Wdb7 33.Gd4 ed4 34.Wd4 h5 35.c4 Sd6 36.Wa6 Wd7 37.Sc3 Wb4 38.Wad6 Wd6 39.Wd6 Wc4 40.Sd5 i czarne poddały się.

183. Partia hiszpańska [C85]
Walther (Szwajcaria) – Badilles (Filipiny)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Gc6 dc6 7.He1 Sd7 8.d3 0–0 9.Hc3 Gf6 10.Ge3 He7 11.b4 We8 12.Sbd2 Sf8 13.d4 Sg6 14.de5 Se5 15.Se5 He5 16.He5 Ge5 17.Wab1 Gc3 18.a3 Ge6 19.Sb3 Gc4 20.Wfd1 We4 21.Wd7 Gb3 22.cb3 Ge5 23.Wbd1 We8 24.g3 h6 25.Gc5 b6 26.Ge3 g5 27.Kg2 f5 28.W1d3 g4 29.Gh6 We1 30.Ge3 Wa1 31.a4 Gd6 32.h3 gh3 33.Kh3 We7 34.W3d6 cd6 35.We7 Wb1 36.Wa7 Wb3 37.Wa6 Wb4 38.Wb6 Wa4 39.Wc6 d5 40.Wd6 Kf7 41.Gf4 Wd4 42.Ge5 Wd2 43.f4 Ke7 44.Kh4 Wd3 45.Kg5 Wg3 46.Kf5 Wd3 47.Wc6 Wd1 48.Wc7 Kd8 49.Ke6 Wb1 50.Wc6 i czarne poddały się.

184. Partia pionem hetmańskim [A49]
De Castro (Filipiny) – Roth (Szwajcaria)

1.Sf3 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.0–0 0–0 5.d4 c5 6.d5 d6 7.Sc3 Sa6 8.Sd2 Wb8 9.a4 Sc7 10.Sc4 b6 11.We1 Ga6 12.Sa3 e6 13.e4 ed5 14.ed5 Hd7 15.h3 Wfe8 16.Ge3 We7 17.Hd2 Wbe8 18.Gg5 We1 19.We1 We1 20.He1 h6 21.Ge3 Kh7 22.Hd2 h5 23.b3 Hf5 24.Sab5 Gb5 25.Sb5 Sb5 26.ab5 Se4 27.Ge4 He4 28.Gf4 Gf8 29.Hd3 Hd3 30.cd3 Ge7 31.g4 g5 32.Gh2 Kg6 33.f4 f5 34.gf5 Kf5 35.fg5 Kg5 36.Kg2 Kf5 37.Kf3 Gf8 38.Gg3 Ge7 39.Gh2 i remis.

185. Obrona Alechina [B03]
GM Petrosjan (ZSRR) – Dreyer (Afryka Południowa)

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.c4 Sb6 5.ed6 cd6 6.Sc3 g6 7.Gg5 Gg7 8.Wc1 Sc6 9.d5 Se5 10.Ge2 0-0 11.b3 a5 12.Sf3 Sbd7 13.Sd4 Sc5 14.0-0 Gd7 15.Ge3 f5 16.Hd2 Sf7 17.Wb1 e5 18.de6 Se6 19.Se6 Ge6 20.Gf3 Wb8 21.Wbd1 Ge5 22.Gd5 Hf6 23.Ge6 He6 24.Sd5 Wbe8 25.Sc7 Hf6 26.Se8 We8 27.g3 h5 28.f4 Gc3 29.Gd4 Gd2 30.Gf6 We2 31.Gd4 Gb4 32.Wf2 We4 33.Kf1 i czarne poddały się.

186. Obrona Pirca [B08]
Kirby (Afryka Południowa) – GM Botwinnik (ZSRR)

1.d4 g6 2.e4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Sf3 Sf6 5.h3 c6 6.Gc4 b5 7.Gd3 0-0 8.0-0 b4 9.Sb1 Sbd7 10.a3 ba3 11.Sa3 Hc7 12.Sc4 Se4 13.Ge4 d5 14.Gd3 dc4 15.Gc4 Sb6 16.Gb3 c5 17.c3 Gb7 18.Ge3 c4 19.Gc2 Gd5 20.We1 Hb7 21.Gf4 Wfd8 22.He2 e6 23.Ge4 Ge4 24.He4 Sd5 25.We2 a5 26.Se5 Wdc8 27.Hf3 a4 28.Gg3 Wa6 29.h4 f5 30.Gf4 Gf6 31.Hg3 He7 32.Sf3 a3 33.ba3 Sc3 34.Wc2 Se4 35.Hh2 Wa3 36.Wac1 c3 37.Ge5 Ge5 38.He5 Hd6 39.Hd6 Sd6 40.Sg5 Sb5 41.Se6 Wb3 42.Sc5 Wb4 43.Se6 Kf7 44.d5 Ke7 45.g3 Wb2 46.Kf1 Kd6 47.Sf4 Wc2 48.Wc2 Sd4 i białe poddały się.

187. Obrona sycylijska [B60]
GM Stein (ZSRR) – Friedgood (Afryka Południowa)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Gg5 Hb6 7.Sb3 e6 8.Ge2 Gd7 9.0–0 Ge7 10.Kh1 0–0 11.Gf6 gf6 12.f4 Kh8 13.Gh5 a5 14.a4 Sb4 15.f5 e5 16.Wf3 Wac8 17.He2 Gc6 18.Wh3 Wc7 19.Wd1 Wd7 20.Hd2 Gd8 21.Gf3 Wg8 22.Sc1 Ge7 23.S1e2 Wg5 24.Sg3 Hc5 25.Sh5 Wd8 26.Wg3 Wdg8 27.Wg5 Wg5 28.h4 Wg8 29.Hh6 Sc2 30.Sf6 Wg7 31.Sg4 Sd4 32.Wc1 Sb3 33.Wf1 Wg8 34.Sf6 Wg7 35.Scd5 Gd5 36.Sd5 Gf8 37.Sf6 Hc4 38.Wd1 Hc7 39.Sh7 i czarne poddały się.

188. Partia wiedeńska [C29]
Isaacson (Afryka Południowa) – GM Spasski (ZSRR)

1.e4 e5 2.Sc3 Sf6 3.f4 d5 4.fe5 Se4 5.d3 Sc3 6.bc3 d4 7.Sf3 dc3 8.Ge2 Sc6 9.d4 Gg4 10.Ge3 Ge7 11.0–0 Sb4 12.Gc4 Ge6 13.Ge6 fe6 14.Se1 Sd5 15.Hd3 Hd7 16.Wb1 0–0–0 17.Sf3 Wdf8 18.Wb3 Hc6 19.Wfb1 b6 20.Gc1 Wf5 21.Ga3 Ga3 22.Wa3 a5 23.Ha6 Kd7 24.Hb5 Whf8 25.Hc6 Kc6 26.Wab3 a4 27.Wb5 g5 28.h3 h5 29.h4 gh4 30.Kh2 Wf3 31.gf3 Wf3 32.Kg2 Wf4 33.W5b4 Sb4 34.Wb4 Kd5 35.Wa4 Wd4 36.Wa7 Wd2 37.Kh3 c5 38.Wb7 Wc2 39.Wb6 Wh2 40.Kh2 c2 i białe poddały się.

Grupa: 2

Wyniki III rundy:

Jugosławia

3,0 : 1,0

Meksyk

Indie

0,0 : 4,0

Austria

Holandia

3,5 : 0,5

Mongolia

Boliwia

-

Pauza

W meczu Jugosławia – Meksyk, Matanović i Parma ostro atakowali odpowiednio Aldrete i Camarenę. Meksykańscy szachiści twardo bronili się i po pięciu godzinach gry zdołali podpisać remisy. Na trzeciej i czwartej szachownicy debiutant Udovcić i Matulović nie mieli żadnych problemów z wygraniem swoich partii.

Mijo Udovcić wystąpił tylko na tej Olimpiadzie. Nie był to jednak zawodnik młodego pokolenia, bowiem urodził się 11 września 1920 roku w Starej Josavie i udział w zmaganiach w Tel Awiwie był pięknym zwieńczeniem jego bogatej kariery szachowej. W mistrzostwach Jugosławii grał aż czternaście razy. Najlepiej mu poszło w Zenicy 1963, gdzie podzielił 1 – 2 miejsce wraz z Ivkovem, co dało mu upragnioną nominację do drużyny olimpijskiej. Najlepsze jego wyniki w turniejach międzynarodowych, to Lublana 1955 (3 miejsce), Dortmund 1961 (2 miejsce), Berlin Wschodni 1962 (2 miejsce), Amsterdam 1963 (4 miejsce za Portischem, Czerniakiem i Donnerem) i Zagrzeb 1969 (2 miejsce). W 1971 roku zakończył karierę szachową.

Drugi debiutant Milan Matulović urodził się 10 czerwca 1935 roku w Belgradzie. W latach 60. i 70. ubiegłego wieku należał do ścisłej czołówki szachistów jugosłowiańskich, co podkreślił zdobyciem mistrzostwa swego kraju w latach 1965 i 1967. Był trzykrotnym srebrnym medalistą mistrzostw Europy (1961, 1965 i 1973). Odwiedził też Polskę, gdzie w tradycyjnym Memoriale Rubinsteina, w Polanicy Zdroju w latach 1963 i 1965 dwukrotnie zajął trzecie miejsce. Dużego pecha miał w turnieju międzystrefowym w Sousse 1967. Zajął 9 miejsce i tylko pół punktu zabrakło mu do awansu do grona pretendentów. Rok 1969 był najlepszym okresem w jego karierze. Wygrał w Belgradzie, Skopje i Atenach. w 1970 roku zagrał w meczu ZSRR – Reszta świata, gdzie zmierzył się z Botwinnikiem i uległ mu w stosunku 1,5 : 2,5. Jeszcze rok 1971 przyniósł mu dzielenie pierwszego miejsca w Sarajewie.

Stan po III rundzie:

1

Jugosławia*

9,5

2 – 3

Holandia i Austria*

7,5

4

Mongolia*

5,0

5

Meksyk

4,0

6

Boliwia

1,5

7

Indie*

0,0

189. Obrona sycylijska [B70]
GM Matanović (Jugosławia) – Aldrete (Meksyk)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 g6 7.h4 Sc6 8.h5 gh5 9.Gh5 Sh5 10.Wh5 Gg7 11.Ge3 Se5 12.f3 Sc4 13.He2 Se3 14.He3 Hb6 15.0–0–0 Ge6 16.Hg1 Gd4 17.Wd4 Wc8 18.Hd1 Wc4 19.Wd3 f6 20.Hh1 Gf7 21.b3 Wc8 22.Hh3 Wc6 23.Wh6 Ha5 24.Kb2 Hg5 25.g4 Hg7 26.f4 0–0 27.Hh4 Kh8 28.Wh3 Gg8 29.f5 Wfc8 30.Hh5 b5 31.b4 a5 32.ba5 b4 33.Sd5 Wc2 34.Kb1 Wc1 35.Kb2 W1c2 36.Kb1 Wc1 i remis.

190. Debiut Retiego [A04]
Camarena (Meksyk) – GM Parma (Jugosławia)

1.Sf3 c5 2.g3 Sc6 3.Gg2 g6 4.0–0 Gg7 5.e4 d6 6.Sc3 e5 7.d3 Sge7 8.Se2 0–0 9.Sh4 d5 10.Ge3 b6 11.Hc1 Sd4 12.Sd4 cd4 13.Gg5 f6 14.Gh6 Gb7 15.Gg7 Kg7 16.f4 de4 17.fe5 fe5 18.Wf8 Hf8 19.de4 Ga6 20.Hd2 Hf7 21.Gf1 Gb7 22.Gd3 Wf8 23.b3 He6 24.Wf1 Wf1 25.Kf1 Hg4 26.He2 He2 27.Ke2 Kf6 28.Sf3 g5 29.Sd2 g4 30.Sc4 Gc6 31.a4 Ke6 32.Sa3 Sc8 33.Gc4 Kd6 34.Ga6 Se7 35.Sc4 Ke6 36.Sd2 Kf6 37.Kd3 Sg6 38.Gc8 h5 39.Sc4 Sf8 40.Sd6 i remis.

191. Debiut Retiego [A14]
GM Udovcić (Jugosławia) – Reza (Meksyk)

1.c4 e6 2.Sf3 d5 3.g3 Sf6 4.Gg2 Ge7 5.0–0 Sbd7 6.d4 dc4 7.Hc2 Sb6 8.Sbd2 Gd7 9.a4 Gc6 10.a5 Sbd5 11.Sc4 0–0 12.Gd2 Sb4 13.Hb3 Sa6 14.Wfd1 Gd5 15.Sfe5 c5 16.Gd5 Hd5 17.Ge3 Wab8

18.dc5! Sc5 19.Ha3 He4 20.f3 Hc2 21.Wd2 Hb3 22.Gc5 Gc5 23.Hc5 Wbc8 24.Wa3 Wc5 25.Wb3 b6 26.ab6 ab6 27.Wb6 Sd5 28.Wa6 Wb5 29.e4 Sf6 30.Wb6 Wc5 31.Wb7 h5 32.b4 Wcc8 33.b5 g5 34.Sc6 i czarne poddały się.

Mijo Udovcić – rok 1963
Zdjęcie: Winfried Walta

192. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A56]
Guerrero F. (Meksyk) – IM Matulović (Jugosławia)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 d6 4.Sc3 g6 5.e4 Gg7 6.Sge2 0–0 7.Sg3 e6 8.Gd3 ed5 9.cd5 Se8 10.0–0 a6 11.a4 b6 12.Ge3 Sd7 13.f4 Gb7 14.Hd2 Sc7 15.f5 Se5 16.Ge2 Se8 17.Gh6 Sf6 18.h3 Kh8 19.Gg7 Kg7 20.Wf2 Sed7 21.Waf1 He7 22.fg6 fg6 23.Hg5 He5 24.Wf5 Hd4 25.Kh2 Kh8 26.W5f4 Wae8 27.Wh4 He5 28.Hh6 g5 29.Wh5 Sh5 30.Wf8 Wf8 31.Gh5 Wf6 i białe poddały się.

193. Obrona francuska [C01]
Ali (Indie) – IM Dückstein (Austria)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.ed5 ed5 5.Sf3 Sc6 6.Ge2 Sge7 7.0–0 Gf5 8.a3 Gc3 9.bc3 Hd7 10.Wb1 Wb8 11.a4 0–0 12.Ga3 Wfe8 13.Gb5 Sg6 14.Hd2 a6 15.Gd3 Gg4 16.Se1 Sa5 17.f3 Gf5 18.Gb4 Gd3 19.cd3 Ha4 20.Sc2 Sb3 21.Hd1 a5 22.Ga3 Sf4 23.Wf2 We6 24.Sa1 Ha3 25.Sb3 Wbe8 26.Hd2 Se2 27.Kf1 b6 28.c4 dc4 29.dc4 We3 30.Sa1 Sc3 31.Wc1 Sa2 32.Wd1 Sb4 33.c5 bc5 34.dc5 h6 35.Hd7 Hc3 36.g3 Hc5 37.Kg2 We2 38.Wdf1 Hc3 39.Kg1 g6 40.We2 We2 i białe poddały się.

194. Gambit hetmański [D36]
Prameshuber (Austria) – IM Aaron (Indie)

1.d4 Sf6 2.Sf3 d5 3.c4 e6 4.Sc3 Ge7 5.cd5 ed5 6.Gg5 0–0 7.Hc2 c6 8.e3 Sbd7 9.Gd3 We8 10.0–0 Se4 11.Ge4 Gg5 12.Gh7 Kh8 13.Gf5 g6 14.Gd7 Gd7 15.Se5 Kg7 16.Sf3 f5 17.Se5 Ge7 18.Se2 Wh8 19.f4 Gd6 20.Wf3 Ge6 21.Wg3 Wh6 22.Wf1 Wc8 23.Hd2 Wc7 24.Sc1 b6 25.b4 Gc8 26.Scd3 Ga6 27.Wc1 Gd3 28.Hd3 Hc8 29.a3 Ge5 30.fe5 He6 31.Wf3 Wh4 32.Wf4 He7 33.Wh4 Hh4 34.g3 Hd8 35.Wc3 Kf7 36.Hc2 Hc8 37.Kg2 Ke6 38.h4 He8 39.Hc1 Kd7 40.Hc2 Kc8 41.a4 Kb8 42.a5 b5 43.Hd1 Wh7 44.Hf1 Kb7 45.Wc1 He7 46.a6 Kb6 47.He1 g5 48.Hc3 Wh6 49.hg5 Wg6 50.Hc5 Hc5 51.dc5 Ka6 52.Kf3 Wg5 53.Wh1 Wg4 54.Wh4 Wg6 55.Wh5 Wg4 56.Wh4 Wg6 57.Kf4 Kb7 58.Wh7 Kc8 59.Kf5 Wg3 60.Kf4 Wg1 61.e6 Wb1 62.Wh8 Kb7 63.e7 Wb4 64.Kf3 We4 65.e8H We8 66.We8 a5 67.Ke2 b4 68.Kd2 a4 69.Kc2 Ka7 70.Wf8 Ka6 71.Wb8 i czarne poddały się.

195. Partia hiszpańska [C86]
Madon (Indie) – Gragger (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.He2 b5 7.Gb3 0–0 8.a4 b4 9.a5 d5 10.ed5 e4 11.dc6 Gg4 12.He3 ef3 13.g3 We8 14.d4 Gc5 15.Hd3 Hd4 16.Hd4 Gd4 17.Sd2 We2 18.Gc4 Wf2 19.Wf2 We8 20.Sb3 We1 21.Gf1 Gf2 22.Kf2 Se4 23.Kg1 Wf1 24.Kf1 Gh3 i białe poddały się.

196. Obrona Caro – Kann [B18]
Winiwarter (Austria) – Shukla (Indie)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Gf5 5.Sg3 Gg6 6.Sf3 h6 7.Se5 Gh7 8.Hh5 g6 9.Gc4 e6 10.He2 He7 11.0–0 Sf6 12.We1 Sd5 13.Gd2 Gg8 14.Se4 Gg7 15.Gd5 Ge5 16.de5 ed5 17.Sf6 Kf8 18.Hg4 Sa6 19.We3 He6 20.Hh4 Wc8 21.Wae1 c5 22.Wd3 Sc7 23.Gh6 Wh6 24.Hh6 Ke7 25.Hg7 c4 26.Wf3 Sb5 27.Sg8 Ke8 28.Wf6 i czarne poddały się.

197. Partia hiszpańska [C81]
IM Kuijpers (Holandia) – Mjagmarsuren (Mongolia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.d4 b5 7.Gb3 d5 8.de5 Ge6 9.He2 Sc5 10.Wd1 Sb3 11.ab3 Ge7 12.c4 0–0 13.Ge3 Sb4 14.Sc3 c6 15.Wac1 Hb8 16.Gg5 Wa7 17.cb5 ab5 18.He3 Hb7 19.Ge7 He7 20.Sd4 Wb7 21.He2 Gd7 22.f4 Wfb8 23.Kh1 c5 24.Sc2 c4 25.Sb4 Hb4 26.Sd5

26…Hb3 27.Wc3 Hd1 28.Hd1 Ge6 29.Wg3 Kh8 30.Se3 c3 31.b4 Wd7 32.Hc1 Wc8 33.Wf3 c2 34.h3 g6 35.Wf1 Wd3 36.f5 gf5 37.Sc2 Wdc3 38.Wf2 Gb3 39.Wf5 Wc2 40.Hg5 W2c6 41.e6 We6 42.Wb5 h6 43.Hf4 Wg6 44.Wb8 Wb8 45.Hb8 Kh7 46.Hb7 Wg5 47.He4 Kg7 48.h4 Wd5 49.Hf3 Wd1 50.Kh2 Wb1 51.Hd3 Ga2 52.Hc2 Kg8 53.Ha2 Wb4 54.Ha8 Kh7 55.Kh3 Wb6 56.He4 Kg8 57.He8 Kg7 58.He5 Kg8 59.Kg4 Wg6 60.Kh3 We6 61.Hf4 Wg6 62.g4 Kg7 63.He5 Kg8 64.Kg3 We6 65.Hd4 Kh7 66.Kf4 Kg8 67.Kf5 Wa6 68.h5 i czarne poddały się.

198. Partia hiszpańska [C67]
Ujtumen (Mongolia) – IM Bouwmeester (Holandia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.0–0 Se4 5.d4 Ge7 6.He2 Sd6 7.Gc6 bc6 8.de5 Sb7 9.Wd1 0–0 10.Sd4 Gc5 11.Sc3 He8 12.Gg5 Gd4 13.Wd4 d5 14.We1 Gf5 15.g4 Gg6 16.Hd2 Sc5 17.f4 Se4 18.Se4 Ge4 19.c4 He6 20.He2 h5 21.gh5 f6 22.ef6 gf6 23.Gh4 Hh3 24.We4 de4 25.He4 Hg4 26.Gg3 Wae8 27.He8 We8 28.We8 Kf7 29.We1 Hh5 30.b3 Kg6 31.Kf2 Hc5 32.Kf3 Ha3 33.We2 Kf5 34.Ke3 Hc1 35.Kd3 Hf1 36.Kd2 Ha1 37.Kd3 c5 38.Wd2 c6 39.Gf2 Hb1 40.Wc2 Hd1 41.Wd2 Hb1 42.Wc2 Kf4 43.Gc5 a5 44.Kc3 He1 45.Wd2 Ke4 46.Kc2 f5 47.Wd1 He2 48.Wd2 Hh5 49.a4 f4 50.Gd4 f3 51.Gg1 Hg6 52.Gd4 Hg5 53.Gf2 i remis.

199. Obrona francuska [C11]
IM Langeweg (Holandia) – Purewżaw (Mongolia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sd7 5.Sf3 Sgf6 6.Gg5 Ge7 7.Sf6 Gf6 8.Hd2 0–0 9.0–0–0 h6 10.h4 We8 11.Gd3 Sf8 12.Gf6 Hf6 13.Se5 c5 14.Wh3 He7 15.dc5 Hc5 16.Sg4 Hh5 17.Ge2 Hg6 18.Wg3 Kh8 19.Gb5 f6 20.Se5 Hh5 21.Sg6 Sg6 22.Ge8 Hd5 23.Gg6 Gd7 24.Hd5 ed5 25.Wd5 Gc6 26.Wd6 Kg8 27.Wgd3 Kf8 28.Wd8 Wd8 29.Wd8 Ke7 i czarne poddały się.

200. Partia hiszpańska [C84]
Cagan (Mongolia) – IM Zuidema (Holandia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.d3 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.Sbd2 Sd7 12.We1 Sc6 13.Sf1 Sb6 14.Sg3 g6 15.Gh6 We8 16.Hd2 Gf8 17.Gf8 Wf8 18.Hh6 Wa7 19.Wad1 Hf6 20.Sh5 Hh8 21.We3 f6 22.Sg3 Hg7 23.Gb3 Kh8 24.Hg7 Kg7 25.Sf1 Sa5 26.Gc2 d5 27.ed5 Sd5 28.Wee1 Wc7 29.S1d2 Gb7 30.Sb3 Sb3 31.ab3 Sf4 32.We3 Wd8 33.Kh2 Wcd7 34.Se1 b4 35.c4 Se6 36.Wa1 Sd4 37.Wa5 Wc7 38.g4 Kf7 39.Gd1 Wd6 40.f3 Wd8 41.Kg3 Se6 42.Sg2 Wcd7 43.Gc2 Sd4 44.Se1 Se6 45.Sg2 Ke7 46.Wa1 Sd4 47.Gd1 Kd6 48.We1 Wf8 49.f4 We7 50.fe5 fe5 51.Se3 Wef7 52.Wa5 Wf4 53.Sd5 Wf2 54.Wa2 Wd2 55.Kh4 Wd3 56.Wa5 Wff3 57.Wh1 Wf2 58.Kg5 Se6 59.Kh6 Wf1 i białe poddały się.

Tel Awiw 1964
Od lewej Camarena, pułkownik Araiza, Guerrero z żoną, Delgado i Aldrete – ekipa Meksyku
Zdjęcie: Archiwum autora

Grupa: 3

Wyniki III rundy:

Węgry

3,0 : 1,0

Szkocja

Irlandia

1,0 : 3,0

Francja

Luksemburg

0,5 : 3,5

Izrael

Szwecja

-

Pauza

Podobnie jak Jugosłowianie w drugiej grupie, tak Węgrzy w starciu ze słabiutką Szkocją, w partiach Szabo – Fairhurst i Aitken – Bilek nie potrafili swoim przeciwnikom uczynić żadnej „krzywdy”. Pod sam koniec rundy podpisano w tych partiach remis, przy czym Fairhurst miał w tym momencie „zdrowego” piona więcej. Sukces zawdzięcza ekipa węgierska młodym mistrzom Forintosowi i Fleschowi, przy czym ten pierwszy wygrał zakończenie wieżowe w „dalekiej” końcówce po ponad sześćdziesięciu posunięciach. Gyözö Forintos grał już w Monachium 1958, gdzie uzyskał piękny wynik 81%.

Gyözö Forintos urodził się 30 lipca 1935 roku w Budapeszcie. Począwszy od 1954 roku startował wielokrotnie w mistrzostwach kraju, czego uwieńczeniem był tytuł mistrzowski uzyskany w 1968 roku. W latach 1961 – 1973 czterokrotnie grał w drużynowych mistrzostwach Europy, gdzie dwukrotnie zdobył złoty medal za wynik indywidualny: w 1965 roku na szóstej szachownicy i 1970 – na dziewiątej szachownicy. Udane starty w turniejach międzynarodowych, to: Reggio Emilia 1962/1963 (1 miejsce), Budapeszt 1963 (1 miejsce), Bordeaux 1964 (1 – 3 miejsce), Budapeszt 1968 (1 miejsce), Monte Carlo 1969 (turniej B, 1 – 2 miejsce), Wijk aan Zee 1970 (turniej B, 2 miejsce), Bai 1971 (1 miejsce), turniej strefowy w Caorle 1972 (3 miejsce), Madonna di Campiglio 1973 (2 – 3 miejsce), Vrnjačka Banja 1973 (2 miejsce), Reykjavik 1974 (2 miejsce), Nowy Sad 1974 (2 miejsce), Sarajewo 1978 (2 miejsce) i Cienfuegos 1979 (3 miejsce). Imponująca lista! Jest również autorem dwóch książek poświęconych teorii debiutów.

Stan po III rundzie:

1

Węgry*

10

2

Izrael*

8,5

3

Francja*

5,5

4

Szwecja

5,0

5

Irlandia*

4,0

6 – 7

Luksemburg i Szkocja

1,5

201. Partia hiszpańska [C66]
GM Szabo (Węgry) – IM Fairhurst (Szkocja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 d6 4.d4 Gd7 5.0–0 Sf6 6.Sc3 Ge7 7.We1 ed4 8.Sd4 0–0 9.Gc6 bc6 10.Hf3 We8 11.Gg5 h6 12.Gh4 Sh7 13.Gg3 Sg5 14.Hd3 Se6 15.e5 d5 16.Sde2 Sc5 17.Hd2 Hb8 18.Wab1 Hb6 19.Gf4 Wad8 20.Ge3 Ha6 21.b4 Se4 22.Se4 de4 23.Hc3 Ha2 24.Gd4 Gf8 25.Sg3 Hd5 26.We4 Gf5 27.Wf4 Gh7 28.h4 a6 29.Sf1 We6 30.Se3 Hb5 31.He1 Ha4 32.He2 c5 33.Gc3 cb4 34.Hf3 Hc6 35.Hc6 Wc6 36.Gb4 Gc2 37.Wc1 Ge4 38.Wc6 Gc6 39.Gf8 Kf8 40.Wc4 Gb5 i remis.

202. Obrona sycylijska [B56]
Aitken (Szkocja) – GM Bilek (Węgry)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sbd7 6.Gd3 g6 7.0–0 Gg7 8.Sb3 0–0 9.Kh1 a6 10.a4 b6 11.f4 Gb7 12.He1 Hc7 13.Ge3 Sc5 14.Gg1 Sfd7 15.a5 b5 16.Gd4 e5 17.Ge3 Sb3 18.cb3 ef4 19.Gf4 Se5 20.Ge2 Hc5 21.Wd1 Wad8 22.Hf2 Hf2 23.Wf2 f5 24.ef5 Wf5 25.Ge3 d5 26.Wf5 gf5 27.Gd4 Sg6 28.Gg7 Kg7 29.Gf3 Se7 30.Se2 Kf6 31.Kg1 Ke5 32.Sc1 Wc8 33.Kf2 Wc2 34.Ke1 Kd6 35.Sd3 Wc7 36.Sb4 Wc5 37.Sd3 Wc2 i remis.

Laszlo Szabo
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 5/1965

203. Partia angielska [A21]
IM Forintos (Węgry) – Fallone (Szkocja)

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.g3 f5 4.Gg2 Sf6 5.d3 c6 6.e4 Ge7 7.Sge2 Ge6 8.ef5 Gf5 9.d4 0–0 10.h3 Sa6 11.g4 Gg6 12.0–0 Sb4 13.a3 Sd3 14.Ge3 Kh8 15.b3 h5 16.g5 Sd7 17.Hd2 He8 18.h4 Wd8 19.Se4 Ge4 20.Ge4 Sf4 21.Gf4 ef4 22.Hd3 Sb6 23.Gg6 Hd7 24.Gh5 Wf5 25.Hf3

25…Gg5 26.Gg4 Wdf8 27.hg5 Wg5 28.Hh3 Kg8 29.f3 Wf6 30.Wf2 He7 31.Hf1 Sd7 32.Hc1 Hf7 33.Hd2 Sf8 34.Wh2 b5 35.Wc1 Sg6 36.Kf2 bc4 37.bc4 He7 38.We1 c5 39.Wg2 Kf8 40.Sc3 i czarne poddały się.

Flesch (po lewej) – Janosević, Belgrad 1964
Zdjęcie: „Chess Review” numer 12/1964

204. Obrona sycylijska [B43]
Baxter (Szkocja) – IM Flesch (Węgry)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 b5 6.Gd3 Gb7 7.0–0 Se7 8.Ge3 Sbc6 9.Sce2 Sg6 10.f4 Ge7 11.Hd2 0–0 12.Sc6 Gc6 13.Sd4 Gb7 14.Wae1 We8 15.Hd1 e5 16.Sf5 ef4 17.Se7 He7 18.Gf4 Hb4 19.Hc1 Ge4 20.Ge4 We4 21.We4 He4 22.Gg3 We8 23.Hd2 He3 24.He3 We3 25.Kf2 We6 26.Wd1 f5 27.Kf3 Wc6 28.c3 Sf8 29.Wd5 g6 30.Gd6 Se6 31.Ge7 Wc7 32.Gd6 Wb7 33.h4 Kf7 34.Ge5 Ke7 35.Gd6 Ke8 36.Ke3 Wb6 37.g3 Kd8 38.Kf3 Wc6 39.Ke3 Sc7 40.Gc7 Kc7 41.We5 Kd8 42.Kf3 d6 43.We2 Wc4 44.h5 Kd7 45.hg6 hg6 46.Wh2 b4 47.cb4 Wb4 48.b3 Ke6 49.Wh7 Wb5 50.Wg7 Kf6 51.Wd7 Wd5 52.Ke3 Kg5 53.Wg7 a5 54.a4 We5 55.Kd3 We4 56.Wa7 We5 57.Wa6 Kg4 58.Wd6 g5

59.Wb6? (Ten ruch przegrywa. Konieczne było 59.Wg6) 59…Kg3 60.Wb5 Kf4 61.Kd4 We4 62.Kc3 g4 63.Wa5 g3 64.Wd5 We1 i białe poddały się.

205. Partia katalońska [E02]
Reilly (Irlandia) – Bouteville (Francja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.g3 d5 4.Gg2 dc4 5.Ha4 Gd7 6.Hc4 Gc6 7.Sf3 Gd5 8.Ha4 Sbd7 9.Sc3 Gc6 10.Hc2 Gb4 11.0–0 0–0 12.a3 Gc3 13.Hc3 h6 14.We1 Wc8 15.Hc2 Ge4 16.Hd1 c5 17.dc5 Sc5 18.Ge3 Hd1 19.Wad1 Gc2 20.Gc5 Wc5 21.Wd4 Wfc8 22.Sd2 b6 23.Se4 Se4 i białe poddały się.

206. Obrona sycylijska [B35]
Mazzoni (Francja) – O’Hare (Irlandia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.f3 Gg7 7.Ge3 0–0 8.Gc4 Sc6 9.Gb3 a6 10.Hd2 Ha5 11.0–0–0 Wd8 12.Kb1 Se8 13.h4 h5 14.Whg1 Sc7 15.g4 hg4 16.fg4 Sb5 17.Sdb5 ab5 18.Hf2 We8 19.Gb6 Ha6 20.Sd5 Gb2 21.Kb2 Ge6 22.Kb1 Gd5 23.Wd5 Sb4 24.Wg5 Sa2 25.Gd4 Kh7 26.h5 e5 27.Hf6 ed4 28.hg6 i czarne poddały się.

207. Kontrgambit Albina [D08]
Cassidy R. (Irlandia) – Thiellement (Francja)

1.d4 d5 2.c4 e5 3.de5 d4 4.Sf3 Sc6 5.a3 Gg4 6.Sbd2 He7 7.g3 Se5 8.Se5 He5 9.Ha4 Gd7 10.Hb3 Gc6 11.Sf3 Hh5 12.Gg2 0–0–0 13.Sh4 Gg2 14.Sg2 Gd6 15.Hb5 Hb5 16.cb5 Se7 17.Gf4 Sg6 18.Gd6 Wd6 19.Kd2 We8 20.Wae1 Se5 21.b3 d3 22.Kc3 Wed8 23.Wd1 de2 24.Wd6 Wd6 25.We1 Wd3 26.Kc2 Wd5 27.We2 Wb5 28.f4 Wc5 29.Kd2 Sf3 30.Kd3 Sh2 31.Kd4 Wc6 32.We7 Wd6 33.Ke4 Wf6 34.Se3 h5 35.Sd5 We6 36.We6 fe6 37.Se3 Kd7 38.b4 a6 39.f5 b6 40.Kf4 ef5 41.Sf5 g6 42.Sh4 Kc6 43.a4 Kd5 44.Sg6 Kc4 45.b5 ab5 46.ab5 Kb5 47.Ke3 c5 48.Sf4 Sf1 49.Kf2 Sg3 50.Kg3 c4 51.Sh5 Kb4 52.Kf3 Kb3 53.Ke3 b5 54.Sf4 b4 55.Se2 c3 56.Kd3 Kb2 57.Kc4 i remis.

208. Gambit hetmański [D53]
Bergraser (Francja) – De Loughrey (Irlandia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.c4 d5 4.Sc3 Ge7 5.Gg5 Sbd7 6.e3 b6 7.cd5 ed5 8.Gb5 0–0 9.Se5 Se5 10.de5 Se4 11.Ge7 He7 12.Hd5 Sc3 13.bc3 Ge6 14.Hd2 Wad8 15.Hc2 Gd5 16.Gd3 g6 17.0–0 He5 18.e4 Gb7 19.Wae1 Ha5 20.We3 Ga6 21.Ga6 Ha6 22.Wfe1 Wfe8 23.e5 Hc4 24.We4 Hd3 25.Hb3 Hd5 26.Ha4 b5 27.Hc2 Hd3 28.Hb3 Hd5 29.Hc2 Hd3 30.Hb3 Hd5 i remis.

209. Gambit królewski [C30]
Conrady (Luksemburg) – Kraidman (Izrael)

1.e4 e5 2.f4 Gc5 3.Sf3 d6 4.c3 Sf6 5.fe5 de5 6.d4 ed4 7.cd4 Gb4 8.Gd2 Gd2 9.Sbd2 0–0 10.Gc4 Gg4 11.e5 Sd5 12.Hb3 Sb6 13.Ge2 Sc6 14.Hd3 Hd7 15.0–0 Wad8 16.Sb3 Gf3 17.Gf3 Se5 18.He4 Sf3 19.Wf3 Hd5 20.Hd5 Sd5 21.Waf1 b6 22.a3 Wde8 23.W3f2 We4 24.Wc2 g6 25.h3 Wfe8 26.Wff2 W8e7 27.Kh2 Kg7 28.Wcd2 We1 29.Wc2 Wd1 30.Wcd2 Wb1 31.Wc2 Wee1 32.Sd2 Wbd1 33.Sf3 Wh1 34.Kg3 f5 35.Wfd2 f4 36.Kh4 Wc1 37.Sg5 Wc2 38.Wc2 h6 39.Se6 Kf6 40.Sc7 i białe poddały się.

210. Partia hiszpańska [C83]
Domnitz (Izrael) – Philippe (Luksemburg)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.d4 b5 7.Gb3 d5 8.de5 Ge6 9.c3 Ge7 10.Sbd2 Sc5 11.Gc2 Sd7 12.He2 Gg4 13.h3 Gh5 14.g4 Gg6 15.Gg6 hg6 16.Kg2 Sc5 17.Wd1 Hd7 18.Sf1 Sd8 19.Sg3 Sde6 20.Ge3 c6 21.Hc2 Hc7 22.b3 0–0 23.c4 dc4 24.bc4 Wfd8 25.cb5 cb5 26.Se4 Se4 27.He4 Wac8 28.Wac1 Hb8 29.Wd8 Gd8 30.Wd1 Gb6 31.Gb6 Hb6 32.Wd6 Ha7 33.Kf1 Wc4 34.He2 Wc1 35.Wd1 Hc5 36.Wc1 Hc1 37.He1 Ha3 38.He2 Sf4 39.Hd1 Hd3 40.Hd3 Sd3 41.Sd4 Se5 42.Ke2 g5 43.Ke3 f6 44.Se6 Sc6 45.Sc7 Sb4 46.Kd2 Sa2 47.Sa6 Kf7 48.Kc2 b4 49.Kb3 Sc1 50.Kc2 Se2 51.Sb4 Sf4 52.Kd2 Sh3 53.Ke3 Sf4 54.Ke4 Ke6 55.Sc2 g6 56.Sd4 Kd6 57.Sb3 Se6 58.Sc1 Sc5 59.Kd4 Sd7 60.Ke4 Se5 61.f3 Ke6 62.Se2 f5 63.gf5 gf5 64.Ke3 Sc4 65.Kf2 f4 66.Sg1 Se5 67.Sh3 Kf5 68.Sg1 Ke6 69.Sh3 Sf7 70.Ke2 Kd5 71.Kd3 Ke5 72.Ke2 Kf5 73.Kf2 Sd8 74.Sg1 Se6 75.Se2 Ke5 76.Sg1 i remis.

211. Obrona sycylijska [B86]
Schneider R. (Luksemburg) – Aloni (Izrael)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 e6 6.Gc4 Sf6 7.Gb3 Ge7 8.0–0 0–0 9.Ge3 Hc7 10.f4 b5 11.Hf3 Gb7 12.a3 Sbd7 13.Ge6 fe6 14.Se6 Hc4 15.Sf8 Wf8 16.Wad1 Ge4 17.Hh3 Gc2 18.Wd4 Hf7 19.Wc1 Gb3 20.Se4 Se4 21.Hd7 Sc5 22.Hc6 Gc4 23.Wcd1 Sb3 24.We4 d5 25.Wc4 Sa5 26.Ha6 Sc4 27.Gc1 Gc5 28.Kh1 Hd7 29.a4 Hg4 30.Wd5 He2 i białe poddały się.

212. Debiut Betbedera – Richtera – Weresowa [D01]
Guthi (Izrael) – Schneider L. (Luksemburg)

1.d4 Sf6 2.Sc3 d5 3.Gg5 Sbd7 4.f3 e6 5.e4 de4 6.fe4 Ge7 7.Sf3 h6 8.Gd2 c5 9.dc5 Gc5 10.e5 Sg4 11.Se4 Hb6 12.Sc5 Hc5 13.He2 Sge5 14.0–0–0 0–0 15.Gc3 Sf3 16.gf3 Sb6 17.He4 Hf5 18.Wg1 g5 19.Hh4 e5 20.Hh6 f6 21.Gd3 Hh3 22.Gh7 Kf7 23.Hg6 Ke6 24.Gg8 Wg8 25.Hg8 Kf5 26.Wg5 i czarne poddały się.

Grupa: 4

Wyniki III rundy:

Polska

2,0 : 2,0

Norwegia

Turcja

2,0 : 2,0

Iran

Anglia

1,0 : 3,0

USA

Portugalia

-

Pauza

Oddajemy ponownie głos Władysławowi Litmanowiczowi:

„Dopiero trzecia runda przyniosła możliwość dokonania pierwszych porównań naszych wyników z Anglikami. W tej rundzie bowiem „wyspiarze” grali z USA. Polska miała za przeciwnika Norwegię. Nie był to łatwy mecz, jak początkowo przypuszczaliśmy. Norwegowie też mieli swoje apetyty i zapewne uważali siebie za potencjalnych konkurentów do finału A, w każdym razie w początkowym stadium eliminacji. Dlatego też na wszystkich szachownicach rozgorzała zacięta walka. Najtrudniejsze zadanie spoczywało na mistrzu Polski Dodzie, który miał za przeciwnika Johannessena, gracza powszechnie wysoko cenionego. Doda zagrał jednak wyśmienicie i w bardzo subtelnej pod względem strategicznym partii uzyskał cenne zwycięstwo. Bednarski z Zwaigiem dał się zaskoczyć w debiucie i wpadł w przegrany wariant, co mu się zdarza „raz na 100 lat”. Śliwa uzyskał znaczną przewagę i wydawało się, że partię wygra, jednakże Hoen bronił się zaciekle i uzyskał remis. Partia Balcerowskiego z Gulbrandsenem została odłożona z pionem mniej i wydawałoby się w beznadziejnej pozycji. Dogrywkę jednak Norweg przeprowadził bardzo słabo i z kolei Balcerowski zdołał wybronić się na remis. W efekcie 2,0 : 2,0, wynik który zapewne ani nas ani Norwegów nie zadowolił. Ale w tym samym czasie Anglicy przegrali z USA 1,0 : 3,0. Oznaczało to na razie w walce o drugie miejsce, że Polacy mają pół punktu przewagi nad głównym rywalem (porównując wyniki z tymi samymi przeciwnikami)”.

Stan po III rundzie:

1

USA*

9,5

2

Polska*

6,5

3

Iran*

5,5

4

Anglia

4,5

5

Portugalia

4,0

6

Norwegia

3,5

7

Turcja*

2,5

213. Obrona holenderska [A81]
IM Doda (Polska) – IM Johannessen (Norwegia)

1.Sf3 f5 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.d4 Sf6 5.0–0 0–0 6.Sc3 d6 7.d5 c6 8.Sd4 cd5 9.Sd5 Se4 10.c3 e6 11.Sb4 a5 12.Sbc2 a4 13.Sa3 Sc6 14.Ge3 d5 15.Sdb5 He7 16.f3 Sf6 17.He1 Wf7 18.Hf2 Gf8 19.Wfd1 e5 20.Gb6 Ge6 21.Sc7 Wc8 22.Sab5 g5 (Czarne są mocno ścieśnione; ich jedyna kontra szansa – to aktywna gra na skrzydle królewskim, co osłabia jednak ich pozycję) 23.Kh1 Wg7 24.Gh3 g4 25.fg4 fg4 26.Gg2 e4 27.Wf1 Wf7 28.He3 Sd7 29.Se6 He6 30.Wf7 Hf7 31.Hg5 Kh8 32.Ge3 Sde5 33.Wf1 Hg6 34.Hg6 hg6 35.Wd1 (Ostatnia faza gry; białe atakują osłabione piony przeciwnika)

35…Sc4 36.Gc1 Wd8 37.Sc7 Sb6 38.Gg5 Wd7 39.Se6 Gd6 40.Sf4 Gf4 41.Gf4 Wf7 42.b3 Wf5 43.Ge3 Sc8 44.Kg1 S8e7 45.h3 gh3 46.Gh3 Wf8 47.Ge6 Wd8 48.Gf4 (Grozi śmiertelne 49.Gc7) 48…ab3 49.ab3 Sa5 50.Gc7 Wa8 51.Wa1 Wa6 52.Wa5 We6 53.Wb5 Kh7 54.Wb7 Kh6 55.Wb6 (Teraz po wymianie wież pion „b” szybko decyduje) i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

214. Obrona sycylijska [B98]
Zwaig (Norwegia) – IM Bednarski (Polska)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Ge7 8.Hf3 h6 9.Gh4 Sbd7 10.0–0–0 Hc7 11.Ge2 b5 (Czarne przygotowane były na wariant: 12.e5 Gb7 13.ef6 Gf3 14.Gf3 d5 15.Se6 fe6 16.Gh5 g6! 17.Gg6 Kf8 18.fe7 Kg7 z przewagą czarnych; białe zagrały jednak silniej, stawiając pod znakiem zapytania ruch 11…b5; należało grać 11…Wb8)

12.Gf6! Sf6 13.e5 Gb7 14.Hg3 de5 15.fe5 Sd5

16.Se6! (Ta ofiara skoczka stawia pod wielkim znakiem zapytania wariant wybrany przez czarne) 16…fe6 17.Hg6 Kd7 18.Gg4 He5 19.Sd5 Gd5 20.Wd5! Hd5 21.Wd1 Gg5 22.Kb1 Hd1 23.Gd1 Gf6 (Czarne mają wprawdzie dwie wieże za hetmana, ale słabość białych pól uniemożliwia im skonsolidowanie pozycji; szczególnie słabe są piony „e6” i „a6”) 24.Hf7 Kd6 25.Gf3 Wab8 26.Ha7 Whd8 27.a3 Ge5 28.Gg4 Wdc8 29.Ha6 Wc6 30.Ha7 Wbc8 31.Hf7 Kc5 32.Gf3 Wb6 33.Hd7 Wbc6 (Groziło 34.b4 Kc4 35.Hd3 i mat) 34.Ha7 Kd6 35.Gc6 Wc6 36.Hb8 Wc7 37.Hb5 Gh2 38.c4 Gg1 39.b4 Wf7 40.c5 Ke5 41.Hb8 Kd4 42.Hd6 Kc3 43.Hd1 Ge3 44.Hc2 Kd4 45.c6 Gf4 46.Hf2 Ke4 47.Hf3 Kf5 48.g3 g5 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, styczeń 1965 rok.

215. Obrona holenderska [A83]
IM Śliwa (Polska) – Hoen (Norwegia)

1.d4 f5 2.Sc3 Sf6 3.Gg5 e6 4.e4 fe4 5.Gf6 Hf6 6.Se4 Hh6 7.g3 d5 8.Sc3 Gd7 9.f4 c5 10.Sb5 Sa6 11.Sf3 cd4 12.Sbd4 Sc7 13.Se5 Gd6 14.Sg4 Hg6 15.Gd3 Hf7 16.He2 0–0–0 17.Sf3 He7 18.0–0–0 Ge8 19.Whe1 Gh5 20.h3 g6 21.Wd2 Whf8 22.He3 Kb8 23.Sge5 Gf3 24.Sf3 Hd7 25.Hd4 e5 26.Se5 Hh3 27.Hg1 Ge5 28.We5 Wde8 29.Hh2 Hd7 30.Wde2 We5 31.We5 We8 32.He2 We5 33.He5 He8 34.He8 Se8 35.Kd2 Kc7 36.Ke3 Kd6 37.g4 Sg7 38.c3 b6 39.Kf3 Ke6 40.Gc2 Se8 41.Gd3 Sd6 42.Ke3 Sc4 43.Kd4 Sb2 44.Gb5 Sc4 45.Gc6 Sd6 46.Gd5 Kf6 47.Gf3 Sb5 i remis.

216. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Vinje-Gulbrandsen (Norwegia) – Balcerowski (Polska)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 0–0 5.Sge2 d6 6.Sg3 e5 7.d5 c6 8.Ge2 cd5 9.cd5 a5 10.0–0 Sa6 11.Ge3 Gd7 12.Sb5 Se8 13.Hd2 b6 14.Wab1 Sc5 15.b3 h5 16.f3 h4 17.Sh1 f5 18.Gg5 Gf6 19.Gf6 Hf6 20.Sf2 Sg7 21.Sc3 Sh5 22.Sd3 f4 23.Sf2 h3 24.gh3 Hh4 25.Gb5 Gc8 26.Wfc1 Gh3 27.Sh3 Hh3 28.Hg2 Hg2 29.Kg2 Wa7 30.a3 Wh7 31.b4 ab4 32.ab4 Sb7 33.Sa4 g5 34.h3 Sd8 35.Wc8 Wa7 36.Wbc1 Sf7 37.Wf8 Kf8 38.Wc8 Ke7 39.We8 Kf6 40.Wb8 Wc7 41.Gc6 Wa7 42.Wb6 Sg3 43.Wb7 Wb7 44.Gb7 Se2 45.b5 Sd4 46.b6 Ke7

47.Gc6? (Szybko wygrywało 47.Gc8!) 47…Sd8 48.b7? (Pozycja już jest równa. Należało grać 48.Ga8) 48…S8c6 49.dc6 Sc6 50.Sb6 Sb8 51.Kf2 Kd8 52.Sd5 Kd7 53.Sf6 Kc6 54.Se8 Kd7 55.Sg7 Kc6 56.Sf5 d5 57.ed5 Kd5 58.Sh6 Kc6 59.Sf7 Kb7 60.Se5 Kc7 61.Sf7 Kd7 62.Sg5 Ke7 63.h4 Kf6 i remis.

217. Obrona sycylijska [B22]
Süer (Turcja) – Mashian (Iran)

1.e4 c5 2.c3 Sf6 3.e5 Sd5 4.Sf3 Sc6 5.Sa3 e6 6.Sc4 Ge7 7.Gd3 Hc7 8.a4 f6 9.0–0 Sf4 10.ef6 Gf6 11.Gb1 d5 12.Sa3 c4 13.b3 cb3 14.Sb5 Hd8 15.Ga3 Ge7 16.g3 Ga3 17.Wa3 Sh3 18.Kg2 0–0 19.Sbd4 Hf6 20.Hb3 Sd4 21.cd4 Sg5 22.Se5 Sf7 23.Hb4 Se5 24.de5 Hf7 25.Hh4 g6 26.d4 Gd7 27.Hg4 Wac8 28.h4 Kh8 29.Gd3 Wc7 30.He2 He8 31.Wfa1 a6 32.f4 He7 33.Hd2 Wfc8 34.W3a2 Ge8 35.Wb2 Gc6 36.h5 gh5 37.Wh1 Ge8 38.g4 Hg7 39.g5 Gg6 40.f5 ef5 41.Hf4 Wg8 42.We2 Ge8 43.Kf2 Hg5 44.Hg5 Wg5 45.Wc2 Wc2 46.Gc2 Wg7 47.Gd1 Wc7 48.Ke3 Wc3 49.Kf4 Wd3 50.e6 Wd4 51.Ke5 We4 52.Kf6 f4 53.Gf3 Wa4 54.Wg1 d4 55.Wg7 Wb4 56.Wf7 Kg8 57.Wg7 Kh8 58.We7 Gb5 59.Wb7 h6 60.Wb8 Kh7 61.Ge4 i mat.

218. Obrona francuska [C00]
Kahyai (Iran) – Külür (Turcja)

1.e4 e6 2.He2 c5 3.f4 Sc6 4.Sf3 g6 5.d3 Gg7 6.c3 Sge7 7.g3 b6 8.Gg2 Gb7 9.0–0 0–0 10.Sa3 d5 11.Sc2 Hd7 12.e5 Wfd8 13.Gd2 a5 14.Wad1 a4 15.g4 d4 16.c4 Sa7 17.Sa3 Gc6 18.Sg5 h6 19.Se4 Ge4 20.Ge4 Wab8 21.Wf2 Wf8 22.Wdf1 f5 23.ef6 Wf6 24.h4 Wbf8 25.Wf3 Sac8 26.Sb5 Sd6 27.Sd6 Hd6 28.W1f2 W6f7 29.Hf1 Kh8 30.Hh3 h5 31.Wg2 Gh6 32.gh5 gh5 33.Gg6 Wg7 34.Gh5 Wfg8 35.Wfg3 Wg3 36.Wg3 Gf4 37.Wg8 Sg8 38.Ge1 He5 39.Hf1 Ge3 40.Kh1 Hh5 i czarne poddały się.

219. Debiut Sokolskiego [A00]
Haralambof (Turcja) – Jelveh (Iran)

1.b4 e5 2.Gb2 d6 3.e3 Sf6 4.c4 c6 5.Sc3 Ge7 6.d4 ed4 7.ed4 d5 8.c5 0–0 9.Gd3 We8 10.Sge2 Gf8 11.0–0 g6 12.Hc2 Sa6 13.a3 Sc7 14.a4 Gg7 15.b5 Se6 16.Sa2 Hc7 17.Sb4 Sg4 18.g3 Sg5 19.Kg2 Sh3 20.Gc1 Shf2 21.Wf2 Sf2 22.Kf2 We2 23.Ke2 Gd4 24.Wa3 He5 25.Kd2 He3 26.Kd1 Hg1 27.Kd2 Hf2 28.Kd1 Gg4 29.Ge2 Hf1 i białe poddały się.

220. Obrona francuska [C16]
Safvat (Iran) – Bilyap (Turcja)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 Hd7 5.a3 Gc3 6.bc3 b6 7.a4 a5 8.Gb5 c6 9.Gd3 Ga6 10.Ga3 Gd3 11.cd3 Se7 12.Sf3 0–0 13.0–0 Sa6 14.Hd2 Wfb8 15.Se1 c5 16.Sc2 Sc6 17.f4 cd4 18.cd4 b5 19.ab5 Wb5 20.Wf3 Wab8 21.Waf1 Wb1 22.Gc1 Sab4 23.f5 ef5 24.Sb4 W8b4 25.Wf5 Sd4 26.Wf7 Hf7 27.Wf7 Kf7 28.Kf2 Se6 29.Ga3 Wf4 30.Kg3 h5 31.h3 h4 32.Kh2 Wff1 33.g4 Wh1 34.Kg2 Wbg1 i białe poddały się.

Pal Benkö
Zdjęcie: „Chess Review” numer 10/1964

221. Partia pionem hetmańskim [A49]
IM Kottnauer (Anglia) – GM Reshevsky (USA)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.0–0 d6 6.b3 Sc6 7.Gb2 e5 8.de5 Sd7 9.Sc3 Sde5 10.Se5 Se5 11.Hd2 a5 12.a4 f5 13.Wad1 Sf7 14.Hc1 c6 15.Sb1 He7 16.Gg7 Kg7 17.c4 Gd7 18.Sc3 Wfe8 19.Wfe1 Hf6 20.Hd2 He5 21.e3 Hc5 22.Se2 Wad8 23.Sf4 Gc8 24.Sd3 Hb6 25.Hc3 Kg8 26.h4 Hc7 27.Sf4 Se5 28.Sd3 Sf7 29.Sf4 Se5 30.Sd3 Sf7 i remis.

222. Obrona sycylijska [B81]
GM Benkö (USA) – Clarke (Anglia)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.g4 h6 7.Gg2 a6 8.h4 Sc6 9.g5 hg5 10.hg5 Wh1 11.Gh1 Sd7 12.Sb3 Sa5 13.He2 Hc7 14.Sa5 Ha5 15.Gd2 Hc7 16.f4 Sb6 17.b3 Gd7 18.a4 Gc6 19.Sd5 Sd5 20.ed5 Gd7 21.de6 fe6 22.Hh5 Ke7 23.Ge4 Hc5 24.Hh1 Gc6 25.Ke2 Wc8 26.c4 Ge4 27.He4 Hc6 28.Kf3 He4 29.Ke4 Kf7 30.f5 ef5 31.Kf5 Wc5 32.Kg4 We5 33.Wf1 Ke8 34.Gf4 We2 35.Kf5 Wg2 36.Kg6 Ge7 37.We1 Kf8 38.We6 Wb2 39.Gd6 Gd6 40.Wd6 Wb3 41.Wd7 Wb6 42.Kf5 Wc6 43.g6 Wc4 44.Wf7 Ke8 45.Wg7 Wa4 46.Wf7 Wa3 47.Kf6 Wf3 48.Kg7 Wb3 49.Kg8 a5 50.Wh7 Kd8 51.g7 Wg3 52.Kh8 a4 53.g8H Wg8 54.Kg8 Kc8 55.Kf7 Kd7 56.Kf6 Kc6 57.Ke5 b6 58.Kd4 Kb5 59.Wh6 i czarne poddały się.

223. Obrona królewsko – indyjska [E98]
Haygarth (Anglia) – Saidy (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.0–0 Sc6 8.d5 Se7 9.Se1 Se8 10.Sd3 f5 11.ef5 Sf5 12.f3 Sf6 13.Sf2 Sd4 14.Gg5 Gd7 15.Hd2 a6 16.Gd3 Wf7 17.Sfe4 Hf8 18.Sg3 We8 19.Wae1 Sf5 20.Sce4 Gc8 21.Hc1 Sd4 22.Ge3 Se4 23.Se4 Gf5 24.Hd2 Ge4 25.Ge4 Wc8 26.Hd3 Hd8 27.b3 Kh8 28.Hd2 Hd7 29.Wc1 b6 30.Wce1 a5 i remis.

224. Partia pionem hetmańskim [A46]
GM Bisguier (USA) – Littlewood (Anglia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 b5 3.e3 a6 4.a4 b4 5.Sbd2 Gb7 6.Gd3 d5 7.0–0 c5 8.c4 bc3 9.bc3 e6 10.Wb1 Wa7 11.c4 Ge7 12.dc5 Sbd7 13.Wb7 Wb7 14.c6 Sc5 15.cb7 Sd3 16.Hb3 Sb4 17.Ga3 a5 18.cd5 Sfd5 19.Wc1 Sc7 20.Hc4 i czarne poddały się.

Grupa: 5

Wyniki III rundy:

Puerto Rico

0,0 : 4,0

Czechosłowacja

Australia

0,5 : 3,5

Paragwaj

Kolumbia

1,5 : 2,5

Kuba

Rumunia

-

Pauza

W ekipie czechosłowackiej zadebiutował Vlastimil Jansa, który reprezentował swój kraj na Olimpiadach w latach 1964 – 1986. Już na kolejnej, w Hawanie 1966 miał tytuł mistrza międzynarodowego, a począwszy od Nicei 1974 walczył w szlifach arcymistrzowskich.

Vlastimil Jansa urodził się 27 listopada 1942 roku w Pradze. Od połowy lat 60. do 80. ubiegłego wieku należał do ścisłej czołówki szachistów czechosłowackich. Był rekordzistą w zdobywaniu medali w mistrzostwach kraju. Zdobył ich łącznie czternaście (3 złote, 4 srebrne i 7 brązowych). W latach 1967, 1969 i 1972 grał w turniejach strefowych, ale nigdy nie udał mu się przebić do turnieju międzystrefowego. Udane starty w turniejach międzynarodowych, to Stary Smokovec 1971, Madonna di Campiglio 1973, Primorsko 1973, Amsterdam 1974, Sombor 1976, Cirella di Diamante 1977, Bagneux 1979, Vrnjačka Banja 1981, Trnava 1982, Kragujevc 1984, Birgarnes 1985, Munster 1992, Hamburg 1992, Luksemburg 2001 i Pizena 2003, gdzie triumfował lub dzielił pierwsze miejsce. Grał w mistrzostwach świata „weteranów”, czyli szachistów w wieku 60+ lat i trzykrotnie (2005, 2006 i 2010 rok) zdobywał tytuł wicemistrza świata.

Stan po III rundzie:

1

Paragwaj*

7,5

2

Kuba*

6,5

3

Czechosłowacja

5,5

4 – 5

Rumunia i Puerto Rico*

5,0

6

Kolumbia

4,5

7

Australia*

2,0

225. Obrona Nimzowitscha [E32]
Colon Romero M. (Puerto Rico) – GM Pachman (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 0–0 5.Sf3 d6 6.a3 Gc3 7.Hc3 b6 8.g3 Gb7 9.Gg2 Sbd7 10.0–0 He7 11.b4 Se4 12.Hc2 f5 13.Sd2 Sd2 14.Gd2 Gg2 15.Kg2 e5 16.de5 de5 17.Wad1 He6 18.Gc1 Sf6 19.f3 Wae8 20.Gb2 h5 21.Gc1 h4 22.gh4 f4 23.Wg1 e4 24.Kh1 Hh3 25.Hc3 Sh5 26.Gb2 Wf7 27.Wg2 Sg3 28.Kg1 ef3 29.ef3 We3 30.Hc2 Sf5 31.Wg4 Wfe7 32.Wd8 We8 33.We8 We8 34.Hc3 Sd4 35.Wg7 Kf8 36.Hd3 We1 37.Kf2 We2 38.He2 Se2 i białe poddały się.

226. Obrona królewsko – indyjska [E60]
GM Filip (Czechosłowacja) – Reissmann (Puerto Rico)

1.c4 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.d4 c6 5.e4 d6 6.Se2 Sbd7 7.0–0 0–0 8.Sbc3 Sb6 9.b3 Se8 10.Gb2 f5 11.ef5 Gf5 12.h3 d5 13.cd5 Sd5 14.Sd5 cd5 15.Sf4 Sc7 16.Sd3 Wc8 17.Se5 Hd6 18.Wc1 Sb5 19.He2 Wc1 20.Wc1 Sc7 21.Wc5 Ge4 22.Ge4 Ge5

23.Wc7 Gg3 24.fg3 de4 25.Wc3 Hd4 26.We3 Hd6 27.Hc4 Wf7 28.Hd4 Hd4 29.Gd4 b6 30.We4 Wf3 31.We3 Wf7 32.Wc3 Wf5 33.Wc7 Wd5 34.Ge3 Wa5 35.a4 Kf7 36.h4 Ke8 37.Gd2 Wd5 38.Gg5 Wd3 39.We7 Kf8 40.We3 i czarne poddały się.

227. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A68]
Martinez F. (Puerto Rico) – Kavalek (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 g6 4.Sc3 Gg7 5.e4 d6 6.f4 0–0 7.Sf3 e6 8.Ge2 ed5 9.cd5 b5 10.e5 de5 11.fe5 Sg4 12.Gg5 f6 13.ef6 Gf6 14.Gf6 Hf6 15.Gb5 Gd7 16.Ha4 He7 17.Kd2 He3 18.Kc2 Wf4 19.Ha5 Gf5 20.Kb3 Wb4 21.Ka3 Sd7 22.Whe1 Hf4 23.We2 Sb6 24.Wae1 Sf6 25.b3 Hc7 26.Sd2 Wd4 27.We7 Hd8 28.Sa4 Sa4 29.Hd8 Wd8 30.Sf3 Sc3 31.Sd4 cd4 32.Gc4 d3 33.d6 Kh8 34.Wf7 d2 35.Wee7 d1H 36.Wf6 a5 i białe poddały się.

228. Obrona Caro – Kann [B15]
Jansa (Czechosłowacja) – Sitiriche (Puerto Rico)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 g6 5.Sf3 Gg7 6.Gc4 Sf6 7.Sf6 ef6 8.0–0 0–0 9.We1 Gg4 10.c3 Sd7 11.h3 Gf3 12.Hf3 Sb6 13.Gb3 f5 14.Gf4 Hd7 15.We2 Wfe8 16.Wae1 We2 17.He2 Kf8 18.Ge5 f6 19.Gg3 We8 20.Gd6 i czarne poddały się.

229. Partia katalońska [E04]
Koshnitsky (Australia) – Silva (Paragwaj)

1.Sf3 d5 2.g3 c5 3.Gg2 Sc6 4.d4 Sf6 5.c4 e6 6.Sc3 dc4 7.Ha4 Gd7 8.Hc4 cd4 9.Sd4 Wc8 10.0–0 Ge7 11.Wd1 Ha5 12.Hb5 Hc7 13.Hc4 Sd4 14.Hd4 Gc5 15.Hh4 Gc6 16.e4 Hb6 17.Hf4 0–0 18.e5 Gg2 19.ef6 Gc6 20.Hg5 g6 21.Hh6 Gf2 22.Kf1 Gb5 23.Sb5 Hb5

24.Kf2?? (Wielka szkoda, że białe nie doprowadziły do logicznego końca przebiegu partii. Po 24.Kg2! Hc6 25.Kh3! białe szybko matowały!) 24…Hf5 25.Hf4?! (25.Kg1!) 25…Hh5 26.g4 Hh4 27.Kg1 e5 28.Hg5 Hh3 29.Gd2?? (Białe podstawiają całą partię!) 29…Wc4 30.Gf4 Wf4 i białe poddały się.

230. Obrona francuska [C11]
Saguier (Paragwaj) – Geus (Australia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gd3 c5 5.ed5 cd4 6.Sb5 e5 7.c4 a6 8.Ha4 Gd7 9.d6 Gb5 10.cb5 Hd7 11.Gg5 Gd6 12.Gf6 gf6 13.Se2 f5 14.f3 0–0 15.0–0 ab5 16.Hc2 Hc7 17.Hb1 Sd7 18.Gf5 Sf6 19.Sg3 Wfe8 20.Se4 Se4 21.fe4 f6 22.Wf3 We7 23.Hd1 Wa6 24.Wh3 Wc6 25.Hg4 Kh8 26.Hd1 Wc2 27.Wd3 Hc6 28.Wd2 Wc7 29.Wc2 Hc2 30.Hh5 Hc6 31.Hh6 Gb4 32.a3 Gc5 33.b4 d3 34.bc5 Hc5 35.Kf1 Hd6 36.Wd1 Wf7 37.He3 Ha3 38.Hd3 b4 39.Ha3 ba3 40.Wa1 i czarne poddały się.

231. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Fuller (Australia) – Cantero (Paragwaj)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gg5 h6 6.Gh4 c6 7.f4 0–0 8.Sf3 a6 9.Gd3 b5 10.e5 de5 11.fe5 Sh7 12.0–0 Gg4 13.cb5 ab5 14.Gf2 Sg5 15.Ge3 Sf3 16.gf3 Gh3 17.Wf2 Sa6 18.Hd2 Kh7 19.Kh1 Sc7 20.Wg1 b4 21.Se4 Sd5 22.Sg3 Se3 23.He3 e6 24.b3 Hh4 25.Ge4 Wa6 26.Gb1 Wd8 27.f4 Wa5 28.Wc1 Wad5 29.Wc4 c5 30.Wd2 cd4 31.Wdd4 Wd4 32.Wd4 Wd4 33.Hd4 He7 34.Hd6 Ha7 35.Hd2 Gf8 36.Ge4 Gc5 37.Sh5 Ge7 38.Sf6 Gf6 39.ef6 Hc5 40.Hc2 Hc3 41.Hf2 Hf6 42.Hg1 Hf4 43.Gc6 e5 44.Hd1 e4 45.Kg1 Hg5 46.Kf2 e3 47.Ke1 Hg1 48.Ke2 Gg4 i białe poddały się.

232. Obrona Ragozina [D31]
Gonzales J. (Paragwaj) – Hay (Australia)

1.Sf3 d5 2.c4 e6 3.d4 c6 4.Sc3 dc4 5.a4 Gb4 6.e3 b5 7.Se5 Gb7 8.Hf3 Hc7 9.Gd2 a6 10.Ge2 Sf6 11.0–0 0–0 12.Hh3 Gc3 13.Gc3 Sbd7 14.Sd7 Hd7 15.Gd1 e5 16.Hh4 e4 17.Gc2 c5 18.f3 Wfe8 19.Hg5 Hd5 20.Hd5 Gd5 21.Kf2 Web8 22.Wfb1 Kf8 23.h3 Ke7 24.dc5 Kd7 25.Ge1 Kc6 26.Gc3 We8 27.Wd1 g5 28.Wd4 We6 29.Wad1 h5 30.Gb4 g4 31.fe4 Ge4 32.Wd6 Kb7 33.We6 fe6 34.Wd7 Sd7 35.Ge4 Ka7 36.Ga8 Ka8 37.hg4 hg4 38.ab5 ab5 39.e4 Kb7 40.Kg3 Se5 41.Ga3 Kc6 i remis.

233. Obrona królewsko – indyjska [E91]
IM Cuellar (Kolumbia) – IM Jimenez E. (Kuba)

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.e4 d6 4.d4 Gg7 5.Sf3 0–0 6.Ge2 Gg4 7.0–0 Sfd7 8.Ge3 e5 9.de5 de5 10.Hb3 Hc8 11.Wad1 Sc6 12.Sd5 We8 13.Ha3 Sf6 14.Sc3 Sd7 15.Sg5 Ge2 16.Se2 h6 17.Sf3 Sf8 18.Sc3 Se6 19.Sd5 Kh7 20.Wfe1 Scd4 21.Sd4 ed4 22.Gd2 c6 23.Sf4 Sf4 24.Gf4 Hg4 25.Hg3 Hg3 26.Gg3 Wad8 27.Kf1 c5 28.Wd3 b6 29.f3 Wd7 30.a3 Wb8 i remis.

234. Obrona sycylijska [B31]
IM Perez F. (Kuba) – Minaya (Kolumbia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 g6 4.c3 Sf6 5.d3 Gg7 6.0–0 0–0 7.We1 a6 8.Gc6 dc6 9.h3 Hc7 10.d4 Wd8 11.He2 cd4 12.cd4 c5 13.d5 b5 14.a4 Gd7 15.Gg5 Ge8 16.Hc2 Wac8 17.ab5 ab5 18.Ge3 Sd7 19.Sbd2 Wa8 20.Gd4 Hb7 21.Gg7 Kg7 22.Sb3 Hb6 23.Sa5 Sf6 24.Sb3 c4 25.Sbd4 Wa1 26.Wa1 e6 27.Hc3 e5 28.Se5 Se4 29.He3 Sc5 30.Sg4 Kg8 31.He7 Sd7 32.Sh6 Kg7 33.Se6 i czarne poddały się.

235. Obrona królewsko – indyjska [E69]
Cuartas C. (Kolumbia) – Rodriguez (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Sf3 0–0 5.g3 d6 6.Gg2 Sbd7 7.0–0 e5 8.e4 c6 9.h3 He7 10.Ge3 Se8 11.Hc2 f5 12.ef5 gf5 13.de5 de5 14.Sh4 e4 15.Wfe1 Se5 16.Gd4 Hf7 17.Se4 fe4 18.Ge4 Hh5 19.f4 Sf7 20.Gf2 Gh3 21.Gf3 Gg4 22.Gg4 Hg4 23.Sf5 Sfd6 24.Se7 Kh8 25.Kg2 Wf4 26.Wad1 Sf5 27.He2 Se7 28.Hg4 Wg4 29.We7 b6 30.b3 c5 31.Ge3 Sf6 32.Gf4 Kg8 33.Ge5 Wg6 34.Wf1 Sg4 35.Gf4 Gd4 36.Wfe1 Wg7 37.Kf3 Sf6 38.Gh6 Wg6 39.Gf4 Wg7 40.W1e6 We7 41.We7 h5 42.Wb7 a5 43.Wb6 We8 44.Gd2 Kf7 45.Wa6 Kg6 46.Wa5 Se4 47.Gf4 Sg5 48.Gg5 Kg5 49.b4 We3 50.Kg2 Kg4 51.bc5 Wg3 52.Kf1 Kf3 i białe poddały się.

236. Obrona francuska [C05]
Ortega R. (Kuba) – Fernandez B. (Kolumbia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.Gd3 c5 6.c3 b6 7.Se2 Ga6 8.Gb1 Sc6 9.Sf3 cd4 10.cd4 Gb4 11.Kf1 Wc8 12.Ge3 Sa5 13.Ha4 Ge7 14.b4 Ge2 15.Ke2 Sc4 16.Gc1 b5 17.Hb3 a5 18.a3 ab4 19.ab4 Wa8 20.Wa8 Ha8 21.Wd1 Ha4 22.Ha4 ba4 23.Sd2 Gb4 24.Sc4 dc4 25.Gc2 Sb6 26.d5 Sd5 27.Ga4 Ke7 28.Wd4 Wc8 29.Kf3 h6 30.Gb5 Sb6 31.We4 Wc7 32.Ge3 Gc5 33.Gd2 Ga3 34.Ga5 c3 35.Gb6 c2 36.Ge3 Wc3 37.Wc4 c1H i białe poddały się.

Grupa: 6

Wyniki III rundy:

Ekwador

3,5 : 0,5

Urugwaj

NRD

4,0 : 0,0

Islandia

Kanada

2,0 : 2,0

Argentyna

Monako

-

Pauza

Osłabiona ekipa argentyńska miała duże kłopoty w meczu z Kanadą. Na pierwszej szachownicy w partii Yanofsky – Eliskases, czarne otrzymały znakomitą pozycję, ale białe serią wymian zdołały uprościć pozycję i szybko gra wyrównała się. W efekcie – remis. W pojedynku Garcia – Anderson, Raimundo Garcia zapomniał, w trudnej pozycji, o kontroli pola „a2” i po fatalnym ruchu hetmanem szybko podpisał kapitulację. W starciu Vranesic – Schweber, w remisowej pozycji Kanadyjczyk dostał szacha i odszedł królem w złą stronę, co okazało się przegrywającym błędem. Partia Cruz – Macskasy po bezbarwnym, ale nie krótkim przebiegu, zakończyła się remisem. Piękny sukces święcili Niemcy nad „średniakiem” tej grupy, zespołem Islandii. Zespół islandzki grał odważnie, ale nic im nie wychodziło. W partii Uhlmann – Björnsson czarne po prostu podstawiły figurę, a w konfrontacji Thorvaldsson – Malich, białe poświęciły gońca za atak. Nie przewidziały jednak, że Niemiec przyjmie „prezent” bijąc „go” królem, a nie pionem i Malich zrealizował przewagę figury. Kristinsson w partii z Fuchsem zagrał niefortunnie wieżą umożliwiając przeciwnikowi forsowne przejście od wygranej końcówki z jednopolowymi gońcami z pionem przewagi. Mühring rozegrał silnie partię z Kristjanssonem. Umiejętnie skomplikował grę ofiarą jakości, doczekał się dużego błędu przeciwnika i triumfował przed trzydziestym posunięciem.

Stan po III rundzie:

1

Argentyna*

8,0

2

Ekwador*

7,5

3

NRD*

6,5

4

Kanada

4,5

5 – 6

Monako i Islandia*

3,5

7

Urugwaj

2,5

237. Partia hiszpańska [C90]
Yepez O. (Ekwador) – Alvarez del Monte (Urugwaj)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.d3 d6 9.c3 Sa5 10.Gc2 c5 11.Sbd2 Hc7 12.Sf1 h6 13.h3 Sc6 14.Se3 Ge6 15.He2 Wfe8 16.g4 g6 17.Kh1 Gf8 18.Wg1 Kh7 19.g5 Sh5 20.Sg4 d5 21.gh6 Ge7 22.Sg5 Gg5 23.Gg5 d4 24.Hf3 f5 25.ef5 Gf5 26.Wae1 Wf8 27.Hd5 e4 28.We4 Gg4 29.Weg4 Wf2 30.W4g2 Waf8 31.Gh4 Wg2 32.Hg2 Sf4 i remis.

238. Obrona królewsko – indyjska [E84]
Infantozzi (Urugwaj) – Garces (Ekwador)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Sge2 Sc6 7.Ge3 a6 8.Hd2 Wb8 9.Sc1 e5 10.d5 Sd4 11.Sb3 Sb3 12.ab3 Sh5 13.g4 Sf4 14.Gf4 ef4 15.Hf4 Ge5 16.He3 Hh4 17.Kd1 c5 18.He1 Hf6 19.Ge2 b5 20.cb5 ab5 21.Kc2 b4 22.Sa4 Gd7 23.Hc1 Wfc8 24.g5 He7 25.h4 f5 26.h5 fe4 27.fe4 Gd4 28.hg6 hg6 29.Wh6 Hg7 30.Wh1 Wf8 31.Wf1 He5 32.Wf8 Wf8 33.Gd3 Wf2 34.Kb1 Ga4 i białe poddały się.

239. Partia katalońska [E07]
Ottati (Ekwador) – Kalkstein (Urugwaj)

1.d4 Sf6 2.Sf3 d5 3.c4 e6 4.g3 Ge7 5.Gg2 0–0 6.Sbd2 Sbd7 7.0–0 c6 8.b3 We8 9.Gb2 Gd6 10.Hc2 He7 11.Se5 Ga3 12.Ga3 Ha3 13.f4 Sf8 14.c5 S6d7 15.Sd3 Ha5 16.Sf3 f5 17.Sfe5 Sg6 18.Sg6 hg6 19.b4 Hd8 20.a4 g5 21.b5 gf4 22.gf4 g6 23.Wf3 We7 24.Wg3 Wg7 25.Hd2 Sf8 26.Se5 Gd7 27.Wb1 Ge8 28.Sf3 Sh7 29.Sg5 Sg5 30.Wg5 cb5 31.ab5 a6 32.ba6 Wa6 33.Wg3 Ha8 34.Wgb3 Gc6 35.He3 Kf7 36.He5 Wa1 37.Wa1 Ha1 38.Kf2 Ha8 39.Wh3 Hd8 40.Wh6 Hf6 41.Hc7 He7 42.Hb8 He8 43.He5 Hd8 44.h4 Hf6 45.Hc7 He7 46.Hb8 He8 47.He5 Gd7 48.h5 Kg8 49.hg6 He7 50.Gf3 Ge8 51.Gd5 Kf8 52.Wh8 Wg8 i czarne poddały się.

240. Obrona sycylijska [B70]
Weizman (Urugwaj) – Yepez T. (Ekwador)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 g6 7.Ge3 Sc6 8.Hd2 Gd7 9.Sb3 Gg7 10.0–0 0–0 11.f4 Wc8 12.f5 Se5 13.Gh6 b5 14.Gg7 Kg7 15.a3 Gc6 16.Hd4 Gb7 17.Sd2 Hc7 18.Sb3 Wfd8 19.Wac1 d5 20.ed5 Sd5 21.Sd5 Wd5 22.Hf4 Sc4 23.f6 ef6 24.Hf6 Kg8 25.Gg4 Wd6 26.Hg5 Hb6 27.Kh1 We8 28.Wce1 We1 29.We1 Hf2 30.Wg1 Se3 31.Gh3 Wf6 32.Sd2 Kg7 33.Sf3 Gf3 34.gf3 Hf3 35.Gg2 Hf2 36.Ge4 h5 37.h3 h4 38.Gd3 Hf3 39.Kh2 Hf2 40.Kh1 Hf3 41.Kh2 Hf4 42.Hf4 Wf4 43.We1 i białe poddały się.

241. Obrona królewsko – indyjska [E74]
GM Uhlmann (NRD) – Björnsson (Islandia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Gg5 h6 7.Gf4 c5 8.d5 Sa6 9.Sf3 Sc7 10.0–0 g5 11.Ge3 e5 12.a3 Sg4 13.Gd2 f5 14.ef5 Gf5 15.Se1 Sf6 16.Sc2 Gd7 17.Se3 Wb8 18.b4 b6 19.Hc2 a6 20.Wab1 He7 21.Gd3 b5 22.bc5 dc5 23.Wfd1 He8 24.Gf5 bc4 25.Gd7 Hd7 26.Wb8 Wb8 27.Ha2 Sb5 28.Hc4 Sa3 29.Ha6

29…Sb5? (29…Wb3) 30.Wb1 i czarne poddały się.

Raimundo Garcia – II szachownica Argentyny
Zdjęcie: Archiwum autora

242. Obrona Robatscha [B06]
Thorvaldsson (Islandia) – IM Malich (NRD)

1.e4 g6 2.Sf3 Gg7 3.d4 d6 4.Gc4 Sf6 5.He2 0–0 6.0–0 c6 7.Gb3 a5 8.c3 Gg4 9.h3 Gf3 10.Hf3 d5 11.Sd2 e6 12.Wd1 Hb6 13.ed5 ed5 14.Sf1 We8 15.Sg3 Sbd7 16.Wb1 h5 17.Gg5 a4 18.Gc2 We6 19.Hf4 Sf8 20.Gh6 S8h7 21.Gg7 Kg7 22.We1 We1 23.We1 Hb2

24.Gg6!? (Białe liczyły na atak po 24…fg6 25.We7. Czarne jednak są czujne…) 25…Kg6! 25.We5 Hb1 26.Kh2 We8 27.Sf5 We5 28.Sh4 Kg7 29.de5 Sg8 30.Sf5 Kh8 31.e6 fe6 32.He5 Shf6 33.Sd6 Hg6 34.Kg1 Hb1 35.Kh2 Hh7 36.He6 He7 i białe poddały się.

Plakat promujący Olimpiadę