Copyright © 2019 Lidia Amejko

Wrocław 2019

ISBN: 978-83-66358-18-8

Skład i korekta: Liberum Verbum

Redakcja: Zbigniew Zebar

Projekt okładki: Michał Hrisulidis

Autor pracy i zdjęcia wykorzystanego na okładce: Michał Hrisulidis

Realizacja okładki: Zbigniew Zebar

Liberum Verbum

50-078 Wrocław

ul. Leszczyńskiego 4

www.liberumverbum.com.pl

liberum-verbum.sklepy.pasejo.pl

wydawnictwo@liberumverbum.com.pl

LIDIA AMEJKO – urodziła się i mieszka we Wrocławiu. Jest autorką sztuk teatralnych, telewizyjnych i radiowych, prozy i esejów, tłumaczonych na angielski, francuski, hiszpański, węgierski, czeski, chorwacki i rosyjski. „Głośne historie“ i „Żywoty świętych osiedlowych“ były nominowane do nagrody Nike. Dramaty doczekały się realizacji w Polsce i wielu krajach Europy.

Urodziłam się w Mieście Przypadkiem Znalezionym.

Moi przodkowie znaleźli je, choć wcale nie szukali.

Niechcący nadepnęli, a wtedy brudna maź z ognia i dymu wylała się spomiędzy ulic.

Nie wiedzą, dlaczego je wybrali.

Może z nudów, bo pociąg stał za długo?

Nie znali celu podróży, więc wzięli, co było pod ręką.

Miasto było towarem od wojennego pasera – poprzedni właściciel miał kryminalną przeszłość i odszedł w niesławie, więc starali się pamiętać, że w każdej chwili może wrócić i odebrać im Miasto.

W Mieście Przypadkiem Znalezionym zastali same „obce słowa“, na wpół spalone, roztrzaskane, niezrozumiałe, więc to, co jeszcze zostało, związali „gramatyką“, którą przywieźli ze sobą z daleka.

Tak powstała Kreolia.

Ci, którzy znaleźli Miasto, nosili w sobie ostrą krawędź między „TU“ i „TAM“ – wiedzieli, że nigdy nie przestanie ich uwierać. Tęsknili za Miastem Utraconym, bo tylko tam wszystko było prawdziwe: prawdziwe powietrze, prawdziwe zimy, prawdziwe życie! I oni sami też byli prawdziwi.

Jednak ich dzieci i wnuki, te które urodziły się w Kreolii – to już całkiem odmienna historia! Oderwani i przywiązani RODOWICI OBCY – nasza tożsamość pełna jest sprzeczności. Wiemy, że taki właśnie jest świat: absurdalny, niedopasowany i wyszczerbiony.

Jestem z Kreolii.

Tutaj nie muszę wiedzieć, co jest „prawdziwe“ a co nie; co moje, a co obce. Niczego sobie nie przywłaszczam, za niczym nie tęsknię, a moje korzenie… no cóż, moje korzenie dopiero urosną.

– fragment eseju opublikowanego w Neue Zürcher Zeitung i Gazecie Wyborczej

W poszukiwaniu formy wyrazu najwierniejszej intencjom Autorka połączyła elementy dramatu scenicznego z powieścią, nadając Obrusowi, który został zaproszony na obiad postać powieści scenicznej. Podążając za Jej wizją, naruszyliśmy żelazne reguły składu, świadomie mieszając te właściwe klasycznym, „książkowym”, by treść mogła oddziaływać na Czytelnika dobitniej, by czytając, jednocześnie zajął On miejsce w pierwszym rzędzie pośród teatralnej widowni.

- Liberum Verbum

...gdyby krawcy pisali historię świata, wierz mi, wiele spraw wyglądałoby zupełnie inaczej!

...życie to skrzyżowanie włókien, które biegną w przeciwnych kierunkach: śmierć i zmartwychwstanie, pustka i pełnia, uniesienie, a potem upadek – ciągle ten sam ukryty deseń!

- fragmenty książki

Julii Amejko,

mojej neszama jetera, mojej duszy zapasowej i odświętnej.

Słowa mnie rozdzierają.

== Gdzie jesteś?

W słowach.

== Czym jest twoja prawda?

Tym, co mnie rozdziera.

== A twoje zbawienie?

To niepamięć moich słów.

Edmond Jabès

Byliśmy partyturą, sprężystą i dotykalną.

Cisza, rozciągnięta wzdłuż naszych ciał, była osnową – dobrze napiętą i obciążoną ołowiem, aby mogła utrzymać wątek.

Chłopiec ukryty we wnętrzu krosien, mały, jak na swój wiek, lecz silny i zręczny, na znak swojego mistrza unosił lub opuszczał wybrane struny, żeby dźwięk mógł zanurzyć się w ciszy albo wypłynąć na powierzchnię.

Ruchliwość ciszy objawiała wątek.

Dźwięki spływały powoli, w równym tempie i – nieruchomiały!

Zamieniały się w przestrzeń.

Z każdą sekundą przybywało przestrzeni, splecionej z wątków, fraz i tematów o dotykalnej teksturze.

Wątki, frazy i tematy o dotykalnej teksturze:

Cajg, Cwelich, Drelich – proleci z najniższej półki. Od urodzenia gorsza służebna materia.

Ponowoczesny Poliamid – ustępliwy, nie stawia oporu, nie wymusza kształtu. Odbija rzeczywistość, ale jej nie męczy.

Kroje bitewne:

 – zasadzka w Lesie Teutoburskim – wzór męskiej marynarki

 – szarża lekkiej brygady pod wodzą FitzRoya Jamesa Henry’ego Somerseta, pierwszego barona Raglan – koncepcja rękawa typu raglan

 – bitwa pod Marengo – wykrój spodni

 – rzeź pod Austerlitz – wykrój palta

 – manewr okrążający von Schlieffena – bez znaczenia dla krawiectwa.

Szmu – to, co nigdy nie zaistniało. Inaczej: ścinki.

Ciąć czy drapować? – krawieckie unde malum.

Hugo Boss w poszukiwaniu czerni absolutnej.

„Czarny Partenon” – mundur SS.

Kiedy mundury tracą pamięć?

Ciałowędrowanie Leonida B-jcewa, czyli wojenny transwestytyzm.

Krojenie versus dzianie – inaczej: Krawiec Sześciodniowy kontra Wieczny Dziewiarz. Inaczej: Dziergane Genesis.

Dopinana Pasmanteryjna Tożsamość.

Literacka Taksydermia: inaczej wypychanie faktów. Inaczej: realizm.

Dlaczego „nie strzela się do garnituru za dwa tysiące dolarów”?

„Tylko płaszcze i kapelusze!” (Kartezjusz).

KALANDER – walec parowy do wyciskania wzorów na społecznej tkaninie. Inaczej: dyktator.

Szyto-kryto – sposób szycia, dominujący w pewnych okresach historycznych.

Teza-antyteza-prążkowana synteza – zmaterializowany postęp dziejowy.

Kamizelka – ta trzecia. Znana również jako „karlica NEP”.

Ortalion, czyli kosmopolityzm.

Obrus, który został zaproszony na obiad.

Przeniknął przez ściany ognia, zlekceważył pogróżki, zignorował hasła:

„Mamy zaszczyt zaprosić Pana/Panią…”

Nareszcie!

Łzy?

O, tak!

A razem ze łzami spływa na mnie słodycz spełnienia.

„Pan/Pani” – cudowny skos rozdzierający i splatający na nowo w migotliwą jedność to, co męskie i żeńskie!

„Pan/Pani” – ukośne rozcięcie, które zwykle poleca każdemu z członów wykluczyć się wzajemnie („niepotrzebne skreślić”) – tu jednak odmawia bycia arbitrem! Akceptuje każdą ze swoich stron. Niczego nie wyklucza!

Nigdy wcześniej nie zwrócono się do mnie z tak subtelną precyzją.

NIGDY.

Albowiem Rodzice nie przymusili mnie do żadnej płci.

Ani kolorem (różowy/niebieski).

Ani imieniem (nie posiadam imienia).

Ani żadnym językowym imadłem, które – jak wiadomo – miażdży wszystko, co delikatne i pozbawione konturów.

:

Język zastawia na nas zamaskowane wnyki, a wdepnąwszy w nie – od razu stajemy się kobietą lub mężczyzną. Co za wyuzdanie! – mówili z odrazą.

I dodawali:

:

Nic tak nie kaleczy, jak język!

Kochaliśmy bezokoliczniki. Przychodziły z nieruchomej wieczności, żeby opisać ruch, lecz nie wlokły za sobą czasu „ani żadnej rzeczy, która jego jest”. Nie zastawiały wnyków.

Kochaliśmy bezokoliczniki, ich tolerancyjną miękkość, z tym uroczym „-ć” na końcu, jak całus na pożegnanie.

Najbardziej dziwaczne: „przyprzeć”, „niechać” „zezuć” lub „czniać” przynosiliśmy do domu jak zwierzęta z przetrąconymi kończynami i ogrzewaliśmy własnym oddechem, karmiliśmy opowieściami, a kiedy nabrały sił – mogły odejść.

Niektóre zostawały z nami na zawsze, bo nie było już dla nich miejsca w świecie – kto by jeszcze chciał przygarnąć mową te zapomniane i nikomu niepotrzebne: „cierlić”, „czmuchać” czy „kurdawieć”?

„Mamy zaszyt zaprosić Pana/Panią na konferencję poświęconą przyszłości książki jako medium opowieści”.

Bom

bom

bom!

Tak wygląda mój zachwyt, kiedy opada z hukiem.

„Medium opowieści”? Co to, do cholery, może znaczyć?

Dalej jest jeszcze gorzej:

„Wśród zaproszonych uczestników Konferencji znajdą się wydawcy, księgarze i bankierzy…”

Nie uprawiam żadnego z wymienionych zawodów. Mój związek z książkami jest, mówiąc szczerze – żaden.

N’chyba że…

Zaraz!

„Wszechświatowy komputer biblioteczny wytypował Pana/Panią do udziału w naszej Konferencji jako czytelnika/czytelniczkę wszech czasów”.

N’to akurat może być prawda!

Wypożyczam około dwustu książek tygodniowo. I zawsze oddaję na czas. A nawet wcześniej, kiedy czytelnik umrze przed terminem zwrotu.

Odkąd w naszym szpitalu zlikwidowano bibliotekę, wypożyczam książki dla pacjentów w bibliotece miejskiej w B/W.

Na swoje konto, żeby było prościej. Wszyscy o tym wiedzą.

Wszechświatowy komputer również.

Ale i tak nie pojadę!

Źle bym się czu…

(O-ho! Proszę! Czas przyszły właśnie próbował mnie dopaść i zajrzeć mi do majtek, ale robię unik i zwinnie go omijam).

Chcę powiedzieć, że pośród tych wszystkich wydawców i bankierów nie ominęłoby mnie złe samopoczucie (wiem, brzmi koślawo, ale wiadomo, co chcę powiedzieć, c’nie?).

Jeszcze rzut oka na adres.

„Konferencja odbędzie się w P-h. Gwarantujemy nocleg i pełne wyżywienie. Bilet w obie strony – w załączniku”.

Waham się.

Właściwie…

N’co mi szkodzi?

Przejadę się.

Nic mnie to nie będzie kosztować. A poza tym: nikt/nigdzie/nigdy mnie nie zapraszał! Od kiedy pamiętam.

Szukam na mapie. P-h to wioska w Himalajach, tak mała, że nawet satelita nie zawraca sobie nią głowy.

Może być fajnie.

Muszę tylko napisać podanie do Pana Dyrektora, że mnie zapraszają, że w Himalaje, że razem z bankierami będę dyskutować o czymś, co nazwano „medium opowieści”, i chociaż chwilowo nie wiem, co to jest – na pewno dowiem się na miejscu.

I dodam, że wybrał mnie komputer.

Wszechświatowy!

Pan Dyrektor, jak zawsze, uśmiechnie się i pokiwa głową.

Wykręcam mopa i…

J-a-a! J-a-a!

Dę!

Jaa-dę! Jaaadę!

Dę-dę-dę!

Di-dą-dę!

Ę!

Wbiegam do kuchni, wiem, że już tam są i czekają na mnie ubrani w poranną chwilę, całkiem nową i całkiem świeżą. Czy istnieją chwile, które nie są nowe i świeże? Czy komuś przytrafiają się czerstwe poranki zalatujące stęchlizną? Możliwe – ale nie nam. Nie w naszym domu.

W domu moich Rodziców każdy poranek to prezent-niespodzianka.

Stoję i patrzę z zachwytem.

Mgła za oknem krzyżuje się z zapachem kawy i kardamonu i z jakimś hormonalnym ekscesem ciała, i uporczywą myślą, która od wczoraj nie daje im spokoju, i dwoma taktami piosenki, która wychynęła ze snu i nie chce się odczepić – ludzie, których nazywam „Rodzicami”, ciągle od nowa stają się splotem tego wszystkiego.

Jak nić przewlekana przez osnowę – tkają radośnie samych siebie w najrozmaitszych kształtach i wzorach.

Biegam dookoła stołu, próbuję chwycić ich zmieniający się kształt, a oni pękają ze śmiechu w moich rękach, jak wielkie mydlane bańki.

Ż’kurwa!

Co mnie podkusiło, żeby jechać?

Darmowy bilet i żarcie?

Zgadza się: darmowy bilet i żarcie.

Zamknięci w sali słuchamy nudnych referatów o wędrujących opowieściach-nomadach, które od tysięcy lat snują się po świecie, szukając czegoś, w czym mogłyby zamieszkać.

Krótki szkic historyczny: nasza szwendalska najpierw utknęła w kamiennych tablicach, papirusach, kawałkach gliny, a nawet zasupłała się w prekolumbijskich sznurkach kipu.

Przez chwilę pogmerała jeszcze w skórzanych pergaminach, by ostatecznie, „jak królowa, wjechać na inkunabułach do drukarni Gutenberga”.

Nie wiem, co to inkunabuły, ale podejrzewam, że chodzi o słonie.

Kiedy jakiejś opowieści uda się znaleźć coś odpowiedniego, rozsiada się wygodnie, jakby była u siebie.

Żyje sobie w tym czymś przez setki lat, ale „wydawcy, księgarze i bankierzy” muszą być czujni, bo świat ciągle się zmienia i powieść-nomada za chwilę opuści swój dom i wyruszy na poszukiwanie następnego.

Musimy wiedzieć jako pierwsi, gdzie teraz osiedli się opowieść, w jakiej dziwacznej „muszli” się zagnieździ, albo, jak mówi pewien anarhipster z literackiego tygodnika:

:

Jakie medium zeskłotuje tym razem!

Słucham bełkotu o virtual glasses, kindlach i czytnikach.

Anarhipster, który akurat zna się na grach komputerowych, bąknął, że powieść będzie teraz grą, a taki na przykład książę Myszkin będzie „grywalną postacią”.

:

Czytelnik będzie mógł sobie „chodzić” Myszkinem, albo powiedzmy, kapitanem Ahabem – choć w tym wypadku słowo „chodzić” nie jest akurat najszczęśliwsze, bo Ahab, jak wiadomo, pływał statkiem wielorybniczym, a na dodatek nie miał jednej nogi.

:

Bzdura! (syczy Redaktorka z Nowego Jorku) Czy któryś z panów chciałby „chodzić” Anną Kareniną? Albo Lolitą? Chociaż, słowo „chodzić” w tym wypadku też nie jest precyzyjne, bo Lolita głównie leżała w łóżku, a Karenina rzuciła się pod pociąg! Jacyś chętni?

O dziwo, chętnych nie brakuje. Mam ochotę zgłosić się do tej Anny Kareniny, ale w porę przypominam sobie, że pani F-n z oddziału urologicznego strasznie płakała, czytając tę książkę – więc się powstrzymuję. I dalej umieram z nudów. Narwany Nerd z Syberii mówi, że można by łapać wszystkich braci Karamazow jak Pokemony. A Smierdiakowa – jako bonus.

:

Młodzież byłaby wdzięczna! ( dodał Nerd)

Wpadam w stan uporczywej bezsilności, jak wtedy, gdy wata cukrowa przykleja mi się do czoła, a ja próbuję zlizać ją – językiem!

Jednak czwartego dnia Konferencji coś się wydarzyło.

Nieważne: bankier, redaktor czy szpitalne popychadło – wszyscy poczuliśmy to samo.

Nasza wyobraźnia eksplodowała!

Podejrzenie

padło

na

hrabiego

Monte

Christo.

Zielony napój o tej nazwie serwują w bufecie przez całą dobę, w ilościach – nieograniczonych!

I oto nagle leżymy wszyscy u stóp wielkiej góry, na kamienistym dnie wyschłego potoku, a ta ogromna skała, na którą właśnie patrzymy – to przecież my sami, zanim życie nie ociosało nas z wyobraźni. Zanim oszlifowani przez rzeczywistość nie staliśmy się brukową kostką! A teraz…

O rany, ależ jesteśmy wielcy!

U stóp wielkiej góry, na dnie potoku odnaleźliśmy siebie.

I nic nas nie dziwi, bo przecież jesteśmy zbiegami. Zbiegami z Château d’If zdrowego rozsądku!

:

Niechać baranka! – ryknął lew. – Pokonam oczywistość siłą absurdu!

:

Pewnie! – odpowiedziało jagnię, układając się do snu między łapami lwa. Niechać ją! Niechać rzeczywistość! Zezuć sens! Czniać rozsądek!

Bankier z Tel-Avivu tuli się do palestyńskiego drukarza w arafatce (który jest tu zupełnie przypadkiem, bo jedyne, co drukuje, to fałszywe paszporty) i mruczy z przekonaniem (bo nagle wszyscy nabraliśmy profetycznej pewności, co, jak mi się zdaje, było skutkiem ubocznym zielonego „hrabiego”).

:

Będziemy ją połykać! Tak! Będziemy połykać kapsułę-fabułę, aż wszystkie, powtarzam – wszystkie! nawet te najdrobniejsze, nigdy nie zauważane składniki – fraza, rytm, onomatopeje i synekdochy – dotrą do naszych trzewi, gdzie zostaną wchłonięte. I słowo stanie się ciałem.

:

Dziękuję za synekdochy! (mruczy jak kot redaktorka z Gallimarda) Zawsze mam po nich gazy! Nie! Powieść będzie implantem wszczepionym pod skórę. Miesiącami będzie uwalniać metafory wprost do naczyń krwionośnych, aż wejdą nam w krew cudowne Proustowskie frazy. O, proszę, choćby ta: „Jak wąż, który połknął wołu, czułem się wzdęty długim kredensem, który mój wzrok musiał strawić”. Piękne, nespa?

:

Ne! Nespa! (bankier z Tel-Avivu, jak się zdaje, wyraził sprzeciw) Mnie wzdyma od metafor! Rosną w człowieku i rosną, nigdy nie wiadomo, gdzie koniec, gdzie początek. Ja tam wolę, żeby było konkretnie i jasno: kredens mi się nie podoba!

:

A ja wiem na pewno (mlaszcze gruby wydawca z Kataru, który bez przerwy coś je, i cały aż klei się od tych swoich specjałów) że powieść będzie słodkim chrupiącym qatayef, który powoli rozpuszcza się na języku! Oczywiście, zawsze znajdą się czytelnicy o wilczych zębach, którzy niecierpliwie przegryzą kruchy styl cyzelowany przez autora miesiącami, żeby od razu dobrać się do miękkiego środka! Jednak my, potomkowie Szeherezady, przez tysiąc i jedną noc smakować będziemy subtelne odcienie opowieści, czekając na moment, aż rozleje się w nas jej słodka puenta.

:

Hell, no! Nienawidzę słodyczy! (bankier z Edynburga chwyta się za usta) I zaraz rzygnę treścią… żołądka.

:

A ja słyszałam, że bankierzy wciągają fabułę nosem (zainteresowała się piękna czarnoskóra bibliotekarka z Wybrzeża Kości Słoniowej)

:

Wciągać nosem? Zaraz! To jest myśl! Jak mogłam tego nie przewidzieć! (Redaktorka z Nowego Jorku szybko robi notatkę na swoim iPadzie)

Epika zapachowa! TO będzie następne wcielenie opowieści! Czysta esencja strachu i nienawiści ominie ludzki intelekt, w sumie: głupi i niepotrzebny, i PRZEZ NOS trafi wprost do naszego gadziego mózgu!

Muszę natychmiast zadzwonić do Nowego Jorku!

:

Tu nie ma zasięgu, kochana! (Nerd wsuwa jej rękę pod spódnicę)

Ale Redaktorka już wpadła w marketingowy trans:

:

Dizajnerskie flakony w księgarniach! „Lśnienie” by Stephen King! Groza w czystej postaci! Aaaaaa! Pełna edycja zapachowa Lovecrafta… i miniaturki Edgara Poe do kupienia na każdej stacji benzynowej!

I te wielkie reklamy na Times Square:

CZYTELNIKU! TERAZ SAM REGULUJESZ NATĘŻENIE STRACHU! CHCESZ WIĘCEJ – PSIKASZ WIĘCEJ!

Psik!

Psik!

Psiiiiiiiik!

Redaktorka ma pierwszy prawdziwy orgazm od piętnastu lat – to chyba również skutek uboczny zielonego eliksiru.

O, „hrabio”!

Czarna skała, na którą patrzę, coś mi przypomina. Nie wiem – co?

Nie pamiętam.

Pamięć zawsze coś przede mną ukrywa, bo pamięć to najlepsze miejsce, żeby schować coś naprawdę ważnego, ale zamierzam pokruszyć zdrewniałą łodygę, zadziorną, niedotykalną. Wiem: mogę się poranić – trudno! Tak długo będę cierlić twarde drzazgi, aż wyłuskam z pamięci łykowate wspomnienie…

Nadszedł dzień, kiedy moi Rodzice nie ustalili się w żadnej widzialnej formie.

Uważnie przyglądam się wzorom na tapecie, bo „Matka” często lubiła zamieniać się w jeden z nich, ten o nazwie rocaille, a potem, nieoczekiwanie, ze śmiechem, wyskakiwała ze ściany, krzycząc:

:

A ja tu!

Jednak tym razem tapeta jest tylko tapetą.

Idę do kuchni, sprawdzam naczynia, widelce i noże – zdarzyło się raz, że „Ojciec” zamienił się w nóż i zranił „Matkę”, ale wszystko dobrze się skończyło, bo natychmiast stał się Wielkim Kojącym Plastrem.

Aaa, dobra myśl, muszę zajrzeć do szafki z lekarstwami!

Ale szafka jest pusta.

To dla mnie nowość, bo zwykle pełno tu syropów w brązowych butelkach z napisem Morphini sulfas, plastrów i sprejów do nosa o nazwie unoszącej się w powietrzu jak motyl – fentanyl.

Zniknęły również tabletki z oxycodonem, potworem pokrytym srebrzystą łuską, którego jednak wcale się nie boję, bo uwięziony jest w plastikowych bąblach i nie może się z nich wydostać.

Zostały tylko okruchy codziennej marihuany.

Zaglądam jeszcze do pudła z butami.

„Matka” lubiła się tam chować jako czerwony mokasyn, a ja obok niej – sznurowany dziecięcy półbucik. Byliśmy od pary, więc łatwo było ją znaleźć. Nie tym razem.

Zaczynam się niepokoić.

Byli w szafie z ubraniami. Złączeni skośną teksturą czarnego płaszcza z gabardyny, jak zawsze nierozdzielni – wystarczyło jedno dotknięcie dłoni, żeby ich rozpoznać.

:

Jesteście! (wzdycham z ulgą)

Wtulam się w nich, a oni obejmują mnie rękawami. Zapinam guziki, rozpływam się w czerni i – zasypiam.

Znalazł mnie Pan Dyrektor i zabrał do Szpitala.

Nigdy nie ustalono moich urzędowych parametrów nazywanych, nie wiadomo czemu: „danymi osobowymi”. Rodzice uważali je za dziwaczne i niepotrzebne – nienawidzili „danych”, szczególnie tych nadanych przez kogoś bez pytania.

Najpierw długo leżę w łóżku, no i – proszę! Mam „dane”! Moje własne! Wiszą na poręczy łóżka zapisane na kartce.

To są „dane” ze Środka.

Nikt mi nigdy nie powiedział, że mam jakiś środek! N’le, kiedy wpychają w ciebie rurki, igły i kamery – zaczynasz się domyślać, że jednak – coś tam jest!

Boję się swojego Środka, bo po pierwsze: tam jest to, od czego mogę umrzeć! To nie przypadek, że Środek i Śmierć zaczynają się na tę samą literę.

Poza tym Środek jest niewidzialny, a człowiek najbardziej boi się tego, czego nie widać. Na przykład w filmach: coś się skrada w ciemnościach, schody trzeszczą, słychać kroki – wtedy boisz się najbardziej!

Mój Środek też się skrada. Skrada się i chce mnie zabić. Ale najpierw pisze do mnie list. Wiadomości na małych karteczkach. Lekarz wchodzi do pokoju i czyta, co mój Środek ma mi do powiedzenia. Czasami Środek mówi mi coś miłego, a czasami doktor marszczy brwi i już wiem, że Środek jest na mnie wściekły!

Kiedy nikt się po mnie nie zgłosił, Pan Dyrektor powiedział, że mogę zostać. W Szpitalu mam swój pokój, właściwie to tylko schowek na wiadra i mopy, ale jest tam wszystko, czego mi potrzeba – łóżko i szafa. W zamian za wycieranie podłóg i wypożyczanie książek dla pacjentów Pan Dyrektor pozwala mi w tym schowku mieszkać.

Na wszelki wypadek – nie mówię! Nie chcę kaleczyć świata językiem.

I bez mojego gadania poraniony jest do krwi.

Ale czasem czuję potrzebę wyrażenia siebie w sposób widzialny.

Wtedy piszę: >/<

Tak właśnie wyglądam. Na piśmie.

Powrót z Himalajów nie utrwalił się w mojej pamięci.

Budzę się w schowku na wiadra i mopy, na stojaku obok mojego łóżka wisi plastikowe serce i w równym rytmie kap-kap-kap, pompuje do moich żył przezroczysty płyn.

Wiem – chce zmusić Hrabiego Monte Christo do opuszczenia mojego ciała. Niedoczekanie! Trzymaj się, Dantesie, moja krew jest ciągle zielona!

Podpierając się stojakiem jak pastorałem, podchodzę do szafy, otwieram i…

Jest!

Sobowtór opowieści, jej czarny awatar, zmaterializowana fabuła.

Czekał na mnie cierpliwie. Czekał na chwilę, kiedy go rozpoznam, ubiorę i wypełnię sobą.

Ostrożnie zanurzam lewą dłoń – rękaw nęci gładkością podszewki, łatwo się pośliznąć i wpaść do mrocznego tunelu!

Waham się. Nie wiem, czy chcę powierzyć tej ciemności kawałek siebie.

Jak to jest poczuć czyjąś opowieść na własnej skórze?

N’dobra! Brnę dalej. Niektóre fragmenty pasują jak ulał, moje ciało dobrze je rozumie, jakby specjalnie uszyte były dla mnie.

Inne odstają, obce i martwe.

Spinam poły. Jeden guzik jest za duży, nie pasuje do reszty – niedopatrzenie? A może… świadomy zabieg fabularny?

Wisi na mnie i czeka – płaszcz, partytura sprężysta i dotykalna, niema kopia głosu.

Czeka, aż uniosę ręce jak dyrygent, a wtedy zagrzmi cała połać tej czerni, od ramion, po widnokrąg falujący wokół moich kolan! Aż odezwą się jednocześnie wszystkie sploty okoliczności i tajne uwikłania, i przyczyny strzępiące się milionem włókien – bo taki właśnie jest początek wszystkiego!

W ciszy przed wybuchem fabuły moja skóra drży jak membrana. Nawet palec u nogi wibruje ciszą!

Stoję z opuszczonymi rękami. Wiem: opowieść, która jest płaszczem, nigdy tak się nie zacznie!

To niemożliwe, bo kiedy mówisz, najpierw pierwszą sylabę, jak zakrzywiony szpikulec, wbijasz tam, gdzie czas przecina się z miejscem, w jeden punkt – nie masz pojęcia, dlaczego akurat ten, ale trudno, musisz coś wybrać!

Szarpiesz, ciągniesz, rozrywasz wiązanie i – nazywasz to początkiem. Potem wypruwasz słowa, jedno po drugim – linearny terror szarga sens, zostawia prześwit w czarnej materii, wywleka nicość, ale masz to w dupie, i mówisz dalej, dalej snujesz tę pustkę, dalej ciągniesz wątek, jedną, jedyną nić, bo z jakiegoś powodu, którego właściwie nie rozumiesz, obowiązuje cię jednokierunkowy zamordyzm opowiadania.

Nie mam wyjścia: wbijam, zadzierzgam, szarpię, tu, gdzie sierpniowy dzień przecina się ze sklepem bławatnym Mojżesza H-nna. Każda opowieść to skaza, materia świata marszczy się złowrogo, nie chce się poddać, nie chce oddać pełni, broczy początkiem ######################################################### Dzień dłuższy o łokieć

budził Farendyny i Jedwabie.

W maju wracały batysty i kolorową chmarą zlatywały wprost na ladę.

Letni świt wstawał mglistym krepdeszynem, a ciężkie falandysze i marengi, kosmate lodeny i multony chowały się przed promieniami słońca w najciemniejszych zakamarkach Sklepu.

Jesienią dni filcowały się, kurczyły, ciemniały – opadały na sklepową ladę wełnami z Manchesteru i Bielska.

W solidnym wszechświecie z dębowych półek pory roku toczyły się kolistym wirem, wywyższając jednych, poniżając innych, żeby za chwilę odwrócić wszystko.

Śmierć nie istniała – był tylko sen i przebudzenie.

Aż utraciliśmy raj.

Odtąd Nasz Pan z totalitarnym okrucieństwem ogłaszał swoje wyroki w dziale mody „Mojej Przyjaciółki”.

Już nie liczyła się długość dnia, lub połyskliwa tekstura powietrza. Sklepowe półki zamieniły się w obozowe prycze. Każdego dnia na porannym apelu subiekt K-z stawał pośrodku Sklepu, stukał drewnianym metrem o blat lady i wyczytywał z kartki nasze imiona:

Szagryn,

Welur,

Trypa,

Perkal.

Ktoś, kto był tutaj od zawsze, nagle znikał, nie wiadomo – gdzie?!

Na jego miejscu pojawiali się pupile dyktatorów, sezonowi komisarze, jakaś Kasha z kóz tybetańskich, szorstka Bureta czy ten obrzydliwie cuchnący, nagumowany Burberry!

Nikt nie wiedział, na kogo dzisiaj wypadnie.

Czasem wystarczył kolor, aby uczynić kogoś królem. Pamiętam, jak pewnego wiosennego dnia właściciel Sklepu Mojżesz H-nn, pochylony nad gazetą krzyczał:

:

To koniec! Wojna! Jestem zamordowany!

Wojnę kolorom w naszym sklepie wypowiedziała niejaka Elsa Schiaparelli, wszechświatowa dyktatorka mody.

Masakry w ciągu jednej nocy dokonali jej najbardziej osławieni generałowie: Wściekły Róż, Żółć Siarkowa i Szmaragdowa Zieleń. Trwał terror kolorów, padały szarości i brązy, beże i biele – bele wywożono na wózku jak zwłoki i pakowano do samochodów. Co się z nimi stało? Nikt z nas tego nie wiedział.

Kiedy na polu walki pojawił się Metaliczny Złoty, H-nn ze łzami w oczach ogłosił kapitulację. Nigdy nie zapomnę tej sceny – oto Dobry Pasterz trzyma w ramionach kupon białej jagnięcej wełny i razem z niechcianym stadem odchodzi na wygnanie.

>/<

Czemu?

////

A czemu zwężają się klapy i opada talia? Czemu czerwony, a nie pomarańczowy? Czemu Flausz, a nie Moleskin?

Czemu… dymna wstążka Abla, ta z ofiarnego tłuszczu, a nie wonne smugi ziół, które uprawiał Kain?

NIGDY NICZEGO NIE WYJAŚNIAJ!

Taki jest Boski fason!

Abraham dobrze poznał ten sznyt, kiedy układał syna na całopalnym stosie. Abraham o nic nie pytał, bo miał wyczucie stylu Pana Naszego. Za to Kain ciągle marudził:

:

Czemu, czemu, Panie mój?

////

No i zapragnął Kain tej siwej wstążki, która strzela prosto w niebo – wstążki Abla. Chciał tego, co ma Abel, chciał być jak Abel, jego brat, którego imię znaczy „pustka”, „czczość”.

Kain był pierwszą ofiarą mody.